logo

иҷтимоиёт

Гули бобуна мағзро қувват мебахшад

Сарзамини офтобии мо махзани ганҷ аст. Зери замини кӯҳсоронаш садҳо намуд канданиҳои фоиданок нуҳуфтаву водиҳояш макони беҳтарин навъҳои зироату меваҷоту сабзавоти Осиёи Марказист. Дар домани қаторкӯҳҳову теппаҳои сарсабзаш беш аз 4500 намуд гулу гулбуттаҳо ва рустаниҳои худрӯй ҳамасола нашъу нумӯъ доранд. Беш аз 1500 намуди онҳо барои муолиҷаи бемориҳои гуногун дар тиб истифода мешаванд. Барои ҳифзи сиҳатии мардум ниёгони мо низ аз ин сарвати бебаҳои табиат фаровон истифода мебурданд, вале бо рушди саноати дорусозӣ ва ривоҷи истеҳсоли доруҳои кимиёвӣ дар нимаи садаи ХХ истифода аз гиёҳҳои шифобахш дар байни мардум коҳиш ёфт. Ба хотири баланд бардоштани маърифати тиббии аҳолӣ оид ба нақши рустаниҳои шифобахш дар ҳифзи сиҳатӣ рӯзнома тасмим гирифт, ки таҳти рубрикаи "Гиёҳҳои шифобахш" силсилаи матлабҳоро ба табъ расонад.
Бобуна рустании шифобахшест. Он гиёҳи яксола, пояаш рости сершохча, баландиаш 30 см, баргаш паршакл, гулаш хурди забонакшакли сафеду зард мебошад. Гулбутаи сафедаш меваи сертухм мебандад.
Ба гуфтаи Раҳматулло Сатторов, дотсенти кафедраи ботаникаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон, гули бобуна дар саросари Тоҷикистон ва бештар дар минтақаҳои Кӯлоб, Қурғонтеппа, Зарафшон, Рашт, Дарвоз, Ҳисор - дар алафзори паст, қад - қади роҳҳо, доманаи кӯҳҳои сералаф, дарахтзор ва назди иқоматгоҳҳо нашъу нумӯъ меёбад.
Таркиби садбарггули бобуна, ки дар тиб истифода мешавад, аз равғани эфир, флавоноидҳо, фитостеринҳо, талхӣ, кумаринҳо, витамини С, каротин, кислотаҳои органикӣ, апинин, апигенин ва ғайра иборат аст.
Дар тибби қадим гули бобунаро барои рафъи бемориҳои гуногун истифода мебурданд. Тавре ки дар "Алқонун" - и Абуалӣ ибни Сино омадааст, ин гул мағзро қувват мебахшад. Ибни Сино гули бобунаро барои табобати дарди сар, зардпарвин, балғамрониву пешобронӣ ва зидди ташаннуҷ (рагкашӣ) - и пилки чашм истифода мебурд.
Муҳаммад Ҳусайн дар китобаш "Махзан - ул - адвия" гули бобунаро дақиқтар таҳқиқ  карда, оид ба ҷиҳатҳои дигари шифобахшии он гуфтааст: "Гули бобуна ба бемориҳои нафастангӣ, дард дар қисмати қафаси сина, ҷигар ва рӯда дармон аст. Он  кори гурда ва пешобдонро муътадил намуда, санги мавҷудбударо нобуд мекунад".
Дар тибби Чин обҷӯш ва дамхӯрдаи бобунаро барои муолиҷаи ихтилоҷ, дами рӯдаҳо ва рафъкунандаи исҳол ба кор мебаранд.
Дар тибби муосир табибон гули бобунаро давобахши ҳазорҳо дард дониста, барои муолиҷаи бемориҳои гуногун тавсия медиҳанд.
Садриддин Насриддиншоҳ, табиби мардумӣ ва гиёҳшиноси Маркази тиббии "Ориён",  мегӯяд:  "Бобуна бавижа барои бемороне, ки аз хунукӣ сарашон дард мекунад ва гирифторони бемории зардпарвин давои хуб аст. Ҳангоми обравии чашм докаро дар обе,  ки гули бобуна дам андохта шудааст, тар карда, ба болои чашм бигузоранд, оби чашмро манъ мекунад".
Чойи бобунаро барои муолиҷаи илтиҳоб (варам, газак) - и пардаи луобии меъда, захми меъда ва рӯдаи дувоздаҳангушта, халадарди меъдаву рӯда, бемориҳои ҷигар, талха, касалиҳои занона, дарди нимсара, рагкашӣ ва ҳамчун доруи хобовар, обҷӯши онро барои ғарғара кардани даҳону гулӯ, шустани захмҳои фасоддор, табобати зардзахму илтиҳоби бандҳо (артрит), бемориҳои чашм, облатаашро барои муолиҷаи омосҳо истифода мебаранд.
Пажӯҳишҳои тиббӣ исбот намуданд, ки гули бобуна барои илтиҳоб (газак), манъи хунравӣ, оромбахшии дард, асаб, ташаннуҷ, арақи бадан, кори дил ва захми илтиҳобии меъдаву рӯда даво мебошад.
Онҳое, ки ба бемории газаки чашм гирифторанд ва аз захмҳои чиркдор азият мекашанд, метавонанд ҷӯшобаи гули бобунаро дар шакли гармбандӣ истифода баранд.  Ҳамчунин ҷӯшобаи гули бобуна дарди ҷонгудози ниқроз (подагра) ва ревматизмро оромӣ мебахшад. Гули бобуна оромибахши асаб аст. Касоне, ки асабонӣ мешаванд ё  бехобӣ мекашанд, метавонанд 2 қошуқи калон решаи сунбул (валериан), 3 қошуқи калон бобуна, 2 қошуқи калон гиёҳи хоргулак (пустирник) ва 1 қошуқи калон зираи сиёҳ (тмин) - ро дар 200 грамм оби ҷӯшомада муддати 1 соат дам карда, сипас аз дока гузаронанд ва дар як рӯз ду маротиба - 100 грамм субҳ ва 100 грамм бегоҳӣ пеш аз хоб муддати 2 - 3 рӯз  нӯшанд, шифо меёбанд.

Гулрухсор ФАЙЗУЛЛОЕВА,
"Ҷумҳурият"


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 6.04.13    №: 49    Мутолиа карданд: 4315

21.01.2019


Фестивали байналмилалии «Наврӯз – мероси фарҳангии сайёҳӣ» баргузор хоҳад шуд

"Парасту - 2019" – ҷашнвораи ҷумҳуриявии театрҳои касбӣ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Баргузории ҷашнвораи байналмилалии «Рӯзи барф» дар Калуга

Дар Арабистони Саудӣ ҷалби бонувон ба корҳои ҷамъиятӣ меафзояд

Соли 2018 прокуратураи Қазоқистон ба буҷети кишвар $90 миллион талофӣ кард

Дар Тошканд хазинаи қадима ёфт шуд

Дороии 26 шахси сарватмандтарини дунё ба даромади 3,8 миллиард ниёзманд баробар аст

18.01.2019


Таҳдидҳои асосӣ ба иқтисоди ҷаҳонӣ номбар шуданд

Гумонбари омодасозии ҳамла ба Қасри сафед ба даст афтод

Дар Чин қаллобонро барои фиреб ҳабси абад карданд

29 миллион сом зарари собиқадорони сохта

Ҷаҳон дар як сатр

17.01.2019


Тамдиди шартномаи ФФТ бо "Сомон Эйр"

60 ДАРАҶА ХУНУКӢ ВА ДАВИ 50 - КИЛОМЕТРАИ ЭКСТРЕМАЛИ МОЛДАВӢ

16.01.2019


Пирӯзии мунтахаби Тоҷикистон бар Эрон

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Роҳандозии моратории дусола дар Тоҷикистон

Нақшаи Brexit дар парламенти Британия рад карда шуд

Кремл роҳи ҳалли буҳрони Украинаро пешниҳод намуд

Ифтитоҳи онлайн-донишгоҳ барои гурезаҳо дар Италия

15.01.2019


Ҷаласаи ҷамъбастӣ таҳти раёсати муовини Сарвазири мамлакат

Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Абдулазиз Комилов

Ёдгор Файзов: «Соли 2018 соли таҳкими волоияти қонун дар Бадахшон буд»

ХУҶАНД. 1548 медали варзишгарон дар як сол

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Созишномаи сулҳ – мавзӯи асосии мулоқоти Путин ва Абэ хоҳад шуд

Савдои хориҷии Чин соли 2018 натиҷаи рекордӣ нишон дод

Дар Алмаато гурӯҳи хориҷиёни террорист боздошт шуд

То соли 2024 аҳолии Қирғизистон бо оби ошомиданӣ пурра таъмин мешавад

10.01.2019


Дар Саразм осорхона ва меҳмонхонаи замонавӣ бунёд мешаванд

Вохӯрии Парвиз Давлатзода бо Владимир Норов

Ҷаласаи Шӯрои кор бо ҷавонон

“ГАНҶИ СУХАН” – маҳфили адибпарвар


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед