logo

илм

Замони маргро ҳам муайян карданд

Масъалаи марг, таърифи дақиқи ин ҳақиқати зиндагӣ ва замони ба вуқӯъ пайвастани он ҳамеша аз муҳимтарин пурсишҳои башар будааст. Тасаввур кунед, ки бо анҷоми як озмоиши хун ба шумо бигӯянд ҳудуди 12 соли дигар бар рӯи ин кураи хокӣ барои зиндагӣ кардан вақт доред.
Донишмандон мегӯянд ба чунин имконе даст ёфтаанд ва ширкате дар Бритониё низ ба дарёфти  чаҳорсад фунт ба афрод  иттилоъ  медиҳад, ки бо чӣ суръате дар ҳоли пир шудан ҳастанд.
Рӯзномаи "Индипдент"  гузорише дар ин маврид дорад, ки хулосае аз он ба шарҳи зер аст: "Донишмандон муваффақ шудаанд барои нахустин бор чунин озмоишро бо ҷамъияте аз парандагон анҷом диҳанд. Озмоиши ёдшуда нишон дода, ки ҳар паранда ба чи суръате  дар ҳоли пир шудан аст. Донишмандон дарозии миёнаи  сохтори теломерҳоро (нӯки ҳуҷайраи воқеъ дар қисмати охири хромосома) андоза намуданд. Теломерҳо дар тӯли зиндагии  организми зинда ва ҳар мартабаи тақсимоти ҳуҷайравӣ  кӯтоҳтар шуда ва дар остонаи марг ба кӯтоҳтарин тӯли худ мерасанд.
Бар пояи ин ёфтаи илмӣ бархе аз коршиносони зистшиносӣ муваффақ шуданд, ки бо истифодаи озмоишҳои теломерӣ ҳам  суръати пир шудани фардро андоза гиранд ва ҳам эҳтимоли замони боқимондаи умри вайро  низ муайян кунанд.
Озмоишҳои теломерӣ пеш аз ин бо ҳайвоноти озмоишгоҳӣ муддати мадиде  анҷом шуда буд, вале барои нахустин бор аст, ки ин озмоиш бо ҳайвоноти озод дар ҳаёти вуҳуш анҷом мешавад. Дар ҳамин ҳол як ширкати Бритониё низ эълом карда, ки бо афроде, ки моиланд аз замони тахмини боқимондаи умри худ бохабар шаванд, озмоиши теломериро анҷом медиҳад. Донишмандоне,  ки бо парандагони озод озмоиш карданд, ба ин натиҷа расиданд. Озмоиш тӯли умри ҳайвонро муайян кардааст. Ин муҳаққиқон теъдоде  аз чаковакро  дар яке аз ҷазираҳои кишвари  Сишилиз барои анҷоми озмоиши худ интихоб карданд.
Девид Ричардсон, аз Донишгоҳи Ингилистони  Шарқӣ, мегӯяд: "Мо мушоҳида  кардем, ки тӯли теломер нишондиҳандаи беҳтаре дар синни тақвимӣ барои тахмини тӯли умр ба шумор меравад. Ба ин тартиб бо андозагирии тӯли теломер роҳе барои андозагирии синни биологии афрод пайдо кардаем, ки чӣ қадар аз замони худро пушти сар гузоштаанд."
Пажӯҳишгарон тӯли мутавассити теломери парандагонро бар рӯи ҷамъияте  220 адад чаковакҳо анҷом доданд. Ин парандагон дар ҷазираи Козин, яке аз ҷазоири кишвари Сишилиз, зиндагӣ мекарданд ва ба муддати 20 соли тамом таҳти назорати парандашиносон қарор доштанд ва таърихчаи ҳар паранда ба таври дақиқ сабт шуда ва мавҷуд буд.  Анҷоми ин таҳқиқ бо ҷамъияте аз парандагони ваҳшӣ дар як ҷазира аз он ҷиҳат аҳамият дорад,  ки ҳеҷ шикор ва муҳоҷирате барои ин қабил парандагон вуҷуд надорад. Ин ҳақиқат бад - ин маънист, ки донишмандон метавонистанд бо фароғи бол ба баррасии робита миёни тӯли теломер ва  умри табиии  ин парандагон бипардозанд.
Доктор Ричардсон меафзояд: "Мехостем бубинем, ки дар тӯли умри комили як паранда чӣ иттифоқе хоҳад афтод. Ба ҳамин далел чаковакҳои Сишилизро интихоб кардем, ки ҳеҷ шикорчие                онҳоро таҳдид намекунад ва ба далели мавқеияти ҷуғрофии маҳали зисти онҳо ҳар парандаро метавон дар саросари тӯли умраш то даврони поёни умри  ҳайвон мушоҳида  кард."
Ин устоди Донишгоҳи Ингилистони Шарқӣ дар идома тавзеҳ медиҳад: "Мо баррасӣ кардем, ки оё  дар ин син метавон бо истифода аз тӯли теломер замони маргро дар ҳайвон тахмин зад . Ба ин натиҷа расидем, ки теломерҳои кӯтоҳ ва ё  ба суръат дар ҳоли кӯтоҳшиддат нишондиҳандаи  дуруст барои парандагон буданд, ки дар зарфи як сол мемуранд."
Ба гуфтаи доктор Ричардсон дигаре  аз натиҷаҳои  пажӯҳиш он буд, ки парандагони теломерҳои баландтар дошта, муддати замони бештаре зиндагӣ мекарданд ва он гуна, ки ин пажӯҳишгар мегӯяд, "онҳо аз ин пажӯҳиши донишмандон бар он бовар буданд, ки кӯтоҳшиддат теломерҳо бо суръати собит дар афрод анҷом мегирад  ва тӯли теломерро ба унвони соати дохилӣ барои андозагирии синни тақвимии организмҳои ҳаёти вуҳуш мавриди баррасӣ қарор дод."
Девид Ричардсон таъкид мекунад, бо вуҷуди он ки тӯли теломерҳо бо афзоиши синни тақвимӣ кӯтоҳ мешавад, суръати ин раванд дар миёни афроди гуногуни ҳамсол тафовут дорад. Яке аз далелҳои чунин ҳолат вуҷуди стрессҳои зистии мутафовут ва фишорҳоест, ки  афроди мухталиф дар зиндагӣ таҷриба мекунанд.

Таҳияи
Фуруғи ТОҲИРӢ,
донишҷӯ


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 20.04.13    №: 56    Мутолиа карданд: 1624
09.07.2020


ТОҶИКИСТОН. ШУМОРАИ ШИФОЁФТАГОН АЗ COVID – 19 АЗ 5000 ГУЗАШТ

«ОИЛА, КӮЧА, МАҲАЛЛА, ДЕҲА, ДЕҲОТ ВА ШАҲРАКИ БЕҲТАРИН». ОЗМУНЕ, КИ СОКИНОНИ СУҒДРО БА ОБОДОНӢ ТАЛҚИН МЕКУНАД

ДУШАНБЕ. ТАҲТИ РАЁСАТИ АЗИМ ИБРОҲИМ ҶАЛАСАИ КОРӢ БАРГУЗОР ШУД

ШАҲРИ ТУРСУНЗОДА. КОРҲОИ ФАҲМОНДАДИҲӢ САМАР ДОРАНД

«ОВОЗИ САМАРҚАНД» КИТОБҲОИ ХУДРО РӮНАМОӢ КАРД

ВАНҶ. ОБ АСТ, КИ ОБОДИСТ

ТАБИБОНИ ЛАХШ: «ҒАМХОРИҲОИ ПЕШВОИ МИЛЛАТ БА МО НЕРУ МЕБАХШАД»

ФУТЗАЛ. БОЗИИ СУПЕРҶОМИ ТОҶИКИСТОН – 2020 КАЙ БАРГУЗОР МЕГАРДАД?

ТАЪКИДИ СИ ҶИНПИН АЗ ЗАРУРАТИ ҲАМКОРИИ ГУСТУРДАИ ЧИНУ РОССИЯ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

08.07.2020


ИСФАРА. КОРХОНАИ ПОЙАФЗОЛДӮЗИИ «САМАНД» БА ФАЪОЛИЯТ ШУРӮЪ НАМУД

ДАР ТОҶИКИСТОН АЗ КОРОНАВИРУС 4965 БЕМОР ШИФО ЁФТ

Сафари гурӯҳи ҳукуматӣ ба ВМКБ

«МАЪРИФАТ. ВАҚТЕ КИ КИТОБХОНА ҲОЛИ ТАБОҲ ДОРАД»

ВМКБ. ВАЗИР АЗ ҶАРАЁНИ СОХТМОНҲО ДИДАН КАРД

“СОМОН ЭЙР” БА ДУБАЙ ВА МИНСК ПАРВОЗҲОИ МАХСУС АНҶОМ МЕДИҲАД

САДОҚАТИ «САДОҚАТ»

ЛИГАИ ОЛӢ. КОРШИНОСИ ВАРЗИДА САРМУРАББИИ ДАСТАИ "КӮКТОШ" ТАЪЙИН ГАРДИД

ДАР ОЛМОН БА ТАҲКИМИ МУНОСИБАТ БО РОССИЯ АВЛАВИЯТ МЕДИҲАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

07.07.2020


ТОҶИКИСТОН. 4914 ГИРИФТОРИ БЕМОРИИ COVID – 19 ШИФО ЁФТ

БОЗГАШТИ ШАҲРВАНДОНИ ТОҶИКИСТОН АЗ ҚАЗОҚИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН

FINA МЕХОҲАД МАВҚЕАШРО ДАР БО МУСТАҲКАМ НАМОЯД

СУТ БА ВАКСИНАИ РОССИЯ АЛАЙҲИ COVID - 19 ЭЪТИМОД ДОРАД ВА ДАР ИН САМТ ХОСТОРИ ҲАМКОРИСТ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

06.07.2020


ТОҶИКИСТОН. ШУМОРАИ СИҲАТШУДАГОН АЗ КОРОНАВИРУС БА 4858 НАФАР РАСИД

НОҲИЯИ ДАРВОЗ. СОҲАИ ФАРҲАНГ БА ДАСТГИРӢ НИЁЗ ДОРАД

РАШТ. КИШТИ КАРТОШКА ДАР 3047 ГЕКТАР

КӮЛОБ. БА МАҲАЛЛАИ ЛОҲУТӢ ОБИ ТОЗА ОМАД

ЧЕМПИОНАТИ ТОҶИКИСТОН – 2020. ҒАЛАБАИ НАВБАТИИ "ИСТИҚЛОЛ"

ПУТИН: «РОССИЯ БАРОИ РУШДИ ИҚТИСОД НИЁЗ БА МУҲОҶИРОН ДОРАД»

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

03.07.2020


ХУҶАНД. ИФТИТОҲИ ГУЗАРГОҲИ ЗЕРИЗАМИНӢ

ЗАРУРАТИ ТАВСЕАИ ҲАМКОРИҲО ТАЪКИД ГАРДИД

ДАР ТОҶИКИСТОН АЗ КОРОНАВИРУС 4690 БЕМОР ШИФО ЁФТ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед