logo

илм

Имкониятҳои «Имконот» васеъ аст

Соли 2008 барои аҳли илми тоҷик соли талошу омӯзиш ва ҷустуҷӯву бозёфтҳо буд. Дар ин сол бори нахуст дар Тоҷикистон бахши имконоти Маркази байналмилалии илмию техникӣ ба фаъолият шурӯъ намуда, ба олимон имкон дод, ки истифода аз технологияи навтарин ва роҳҳои тиҷорисозии моликияти зеҳниро ройгон омӯхта, дар тадқиқотҳои илмиашон истифода баранд.
Сӯҳбати хабарнигори мо бо Муҳаббатшо Ҳикматов, роҳбари шӯъбаи тоҷикистонии Маркази байналмилалии илмию техникӣ, дар ҳамин хусус сурат гирифт.

-Шӯъбаи минтақавии Маркази байналмилалии илмию техникӣ, ки дар ҷумҳурии мо фаъолият мебарад, чӣ гуна созмони илмист ва чӣ ҳадаф дорад?
- Маркази байналмилалии илмию техникӣ  созмонест, ки  ба василаи пажӯҳиши илмҳои дақиқу табиӣ ба рушди истеҳсолот мусоидат мекунад. Тасвиби Созишномаи байниҳукуматии давлатҳои Иттиҳоди Аврупо, Федератсияи Русия, ИМА ва Ҷопон дар соли 1992 ба таъсиси марказ асос гузошт ва он соли 1994 ба фаъолият шурӯъ намуд. Ҳоло бисёр мамлакатҳои Осиёю Аврупо ва Амрикои Шимолӣ ба ин  созмон пайвастанд. Марказ  ба 2631 лоиҳаи беш аз 960 институти илмию тадқиқотии кишварҳои гуногуни   ҷаҳон дар ҳаҷми 811 миллиону 500 ҳазор доллари амрикоӣ ёрии бебозгашт расондааст. Дар ҷумҳурии мо аз соли 2003 ба фаъолият пардохт. Бо назардошти рушди ҳамкориҳо дар соҳаи илмҳои дақиқу табиӣ Эмомалӣ Раҳмон, Президенти ҷумҳурӣ, намояндаи ин маркази байналмилалиро ду маротиба, солҳои 2006 ва 2008, ба ҳузур пазируфта, ба барномаҳои он баҳои баланд дод. То имрӯз аз ҷониби марказ 29 лоиҳаи пажӯҳишии олимону мутахассисони тоҷик ба маблағи 6 миллиону 700 ҳазор доллар дастгирӣ ёфтааст. Инчунин чаҳор лоиҳаи иртиботӣ дар ҳаҷми 700 ҳазор доллар маблағгузорӣ шуд, ки дар натиҷа 32 муассисаи илмии мамлакат бо шабакаҳои мағзвора(интернет) пайваст гашт, ки ҳар яки он имкони истифодаи аз 20 то 40 нуқтаи интернетиро дорост. Дар айни замон ҳар яке аз ин муассисаҳо бо 3 роёнаи (компютер) рӯимизӣ ва як роёнаи дастӣ таъмин шудаанд. Марказ барномаҳои омӯзишӣ ва сафарҳои хидматиро ҳам дастгирӣ менамояд. Соли 2008 бо ёрии моддии он  барои ширкат дар конфронсҳои илмӣ ва семинару вохӯриҳо 23 олими тоҷик  ба кишварҳои дигари ҷаҳон сафар кард. Инчунин дар маркази эпидемиологию санитарии Вазорати тандурустии ҷумҳурӣ дар бахши микробиология ва озмоишгоҳи касалиҳои вирусӣ дар асоси вокуниши занҷирии полимерӣ барои табибон ду курси таълимӣ  амал намуд.
- Лоиҳаҳои пажӯҳишие , ки марказ дастгирӣ мекунад, таҳқиқи кадом соҳаҳоро фаро гирифтаанд?
-Тавре ки  дар оғоз гуфтам, марказ пеш аз ҳама ба рушди технология ва илмҳои табиию дақиқ таваҷҷӯҳ дорад. Бинобар он лоиҳаҳо оид ба илмҳои биотехнологӣ,  экология, технологияи истеҳсолот, маводшиносӣ, энергетикаи алтернативӣ, физика ва кимиё дастгирӣ меёбанд. Инчунин он лоиҳаҳое, ки ҳалли проблемаҳои милливу байналмилалии техникиро мавриди таҳқиқ қарор медиҳанд, маблағгузорӣ мешаванд. Дар мавриди пажӯҳишҳои вобаста ба ҳалли масъалаҳои гузариш ба иқтисоди бозорӣ, ҷомеаи шаҳрвандӣ, вусъат додани пажӯҳишҳои бунёдиву амалӣ,  таъмини амнияти энергетикаи ҳастаӣ ва ҷалби олимони давлатҳои ИДМ ба ҷомеаи илми ҷаҳон низ Маркази байналмилалии илмию техникӣ ёрии маҷҷонӣ мерасонад.
-Таъсиси бахши имконоти марказ ба муҳаққиқони тоҷик чӣ имконе фароҳам овард ва оянда  аз фаъолияти он чӣ навгониеро интизоред?
-Бахши имконот бо таҷҳизоти технологияи муосир муҷаҳҳаз шудааст ва  ба олимону мутахассисон имкон медиҳад, ки аз технологияи навтарин ройгон истифода баранд. Бо олимони кишварҳои гуногуни ҷаҳон дар робита бошанд ва аз илми ҷаҳони муосир тавассути мағзвора огоҳ гарданд. Лоиҳасозиро омӯзанд ва малакаи тиҷорисозии моликияти зеҳниро пайдо намоянд.  Ҳоло ду курси таълимии бахши имконотро беш аз 100 нафар хатм намуд. Дар курси аввали омӯзишӣ кор бо роёнаро дар асоси барномаи омӯзишии махсуси Маркази байналмилалии илмию техникӣ ба роҳ мондем. Дар курси таълимии минбаъда олимону мутахассисони мо усулҳои ҳифзу истифодаи моликияти зеҳнӣ ва тиҷорисозии натиҷаҳои тадқиқоти илмиашонро омӯхтанд.
Ният дорем ғайр аз ташкили курсҳои омӯзиши роёна, инчунин  таълими назарияи тиҷорисозии натиҷаҳои илмию истеҳсолӣ,  таҳияи бизнес-план,  идораи лоиҳаҳои пажӯҳишӣ ва стратегияи менеҷментро ба роҳ монем ва бо ташкили видео-конфронсҳо робитаро бо олимони кишварҳои дигар тақвият бахшем. Соли ҷорӣ  боз 5 муассисаи илмии дигари кишвари мо бо шабакаи ҷаҳонии  мағзвора пайваст хоҳад шуд.
 

 Хайринисои Расулӣ,
«Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр:    №:    Мутолиа карданд: 1446
07.08.2020


ТОҶИКИСТОН. 6 ҲАЗОРУ 443 БЕМОРИ COVID-19 ШИФО ЁФТ

ВМКБ. ШИНОСОИИ АЗИМ ИБРОҲИМ БО ҶАРАЁНИ КОР ДАР ИНШООТИ ҶАШНӢ

КМИР. НАҚШАИ ТАҚВИМИИ ЧОРАБИНИҲОИ ИНТИХОБОТИ ПРЕЗИДЕНТИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОНРО ТАСДИҚ КАРД

ЛИГАИ БОНУВОН. «ХАТЛОН» ҒОЛИБИ МАРҲИЛАИ АВВАЛ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

06.08.2020


ТОҶИКИСТОН. 6 ҲАЗОРУ 399 ГИРИФТОРИ БЕМОРИИ COVID-19 ШИФО ЁФТ

СУҒД. МАҲСУЛОТИ АРЗОН ЗИНДАГИРО БАРАКАТ МЕБАХШАД

АГЕНТӢ. ШУМОРАИ ХИЗМАТЧИЁНИ ДАВЛАТӢ АЗ ҲИСОБИ ЗАНОН КОҲИШ ЁФТААСТ. ЧАРО?

СЕРИЯ ПРО. МУБОРИЗАИ "СОРО - КОМПАНИЯ" ВА "СИПАР" ШИДДАТ МЕГИРАД

05.08.2020


ТОҶИКИСТОН. 6 ҲАЗОРУ 356 ГИРИФТОРИ БЕМОРИИ COVID – 19 ШИФО ЁФТ

АЗ «АМОНАТБОНК» СИПОСГУЗОРЕМ

ЛИГАИ ОЛӢ. МАРҲИЛАИ ДУЮМ 8 АВГУСТ ОҒОЗ МЕЁБАД

04.08.2020


ТОҶИКИСТОН. 6 ҲАЗОРУ 317 БЕМОРИ COVID – 19 ШИФО ЁФТ

ОМОДАГИҲО ҶИҲАТИ БАРӮЙХАТГИРИИ АҲОЛӢ ВА ФОНДИ МАНЗИЛ ИДОМА ДОРАНД

АГЕНТИИ СОДИРОТ. СОДИРОТИ МАҲСУЛОТИ КИШОВАРЗӢ АФЗУД

83 КОРХОНАИ НАВИ САНОАТӢ МАВРИДИ БАҲРАБАРДОРӢ ҚАРОР ГИРИФТ

ВКД. САТҲИ ҶИНОЯТ КОҲИШ ЁФТ

SARS – CoV – 2. ТАДҚИҚОТИ ОЛИМОН ХАТАРИ НАВИ ОНРО ОШКОР СОХТ

ФАЙЗРЕЗ Ё СЕСАД ХАРБУЗА АЗ ЯК КАФ ЗАМИН

ҶОМИ ТОҶИКИСТОН – 2020. ҶУФТҲОИ ДАВРИ 1/4 - ФИНАЛӢ МУАЙЯН ГАРДИДАНД

03.08.2020


ТОҶИКИСТОН. АЗ КОРОНАВИРУС 83,7 ДАРСАДИ СИРОЯТЁФТАГОН СИҲАТ ШУДАНД

АКАДЕМИЯИ ИДОРАКУНИИ ДАВЛАТӢ ДОНИШҶӮЁНИ ХОРИҶИРО БА ТАҲСИЛ ҶАЛБ КАРДАНИСТ

ҲИСОР. БУНЁДИ ИНШООТИ ҶАШНӢ ИДОМА ДОРАД

ГУМРУК. СОДИРОТИ МОЛУ МАҲСУЛОТИ ВАТАНӢ 19,1 ДАРСАД АФЗУД

КУМИТАИ АНДОЗ. ПАНДЕМИЯ БА ИҶРОИ НАҚША БЕТАЪСИР НАМОНД

ТОҶИКИСТОН. 6 ҲАЗОРУ 103 БЕМОРИ COVID - 19 СИҲАТ ШУД

СУҒД. РӮНАМОИИ КИТОБНОМАИ ҲАШТҶИЛДАИ “ПЕШВОИ МИЛЛАТ - ЭМОМАЛӢ РАҲМОН”

САРҲАД. ДАР НОҲИЯИ МИР САЙИД АЛИИ ҲАМАДОНӢ 127 ҶИНОЯТ БА ҚАЙД ГИРИФТА ШУД

ИҶРОИ НАҚШАИ АНДОЗИ ИҶТИМОӢ 101 ДАРСАД ТАЪМИН ГАШТ

БАЛҶУВОН. ҲАҶМИ ИСТЕҲСОЛИ МАҲСУЛОТИ КИШОВАРЗӢ КОҲИШ ЁФТ

МАҲАЛ. ҶАЛБИ НИЁЗМАНДОН ВА ТИҶОРАТИ КИШОВАРЗӢ

ВМКБ. БОЗДИДИ РАМАЗОН РАҲИМЗОДА АЗ РАФТИ БУНЁДИ ИНШООТИ ҶАШНӢ

МОЛИЯ. МАБЛАҒГУЗОРИИ СОҲАҲОИ ИҶТИМОӢ АФЗУД

ФУТБОЛ. ТИМИ МИЛЛӢ МОҲИ СЕНТЯБР ДУ БОЗИИ САНҶИШӢ МЕГУЗАРОНАД

ЧИН ВАКСИНАИ АЛАЙҲИ КОРОНАВИРУСРО ДАР БРАЗИЛИЯ ВА АМА МЕОЗМОЯД


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед