logo

энергетика

Энергетика ба рушди кишвар такон мебахшад

Моҳи декабри соли 1936 дар ҷумҳурӣ нахустин неругоҳи барқи обии хурди Варзоб-1, ки 7,3 ҳазор киловатт иқтидор дошт, ба истифода дода шуд. Аз он сохтори   энергетикии Тоҷикистон ибтидо гирифта, бо қадамҳои устувор  рушд кардааст.
Расидан ба амнияти энергетикӣ яке аз ҳадафҳои асосии Ҳукумати ҷумҳурӣ мебошад. Дар доираи амалисозии ин иқдоми бузург тадбирҳои зиёде андешида, аз ҷумла сармояи дохилию хориҷӣ истифода гаштааст. Чунончи, баъди ба истиқлолияти сиёсӣ расидани ҷумҳуриҳои собиқи шӯравӣ, маҳз дар Тоҷикистон пуриқтидортарин лоиҳаи энергетикӣ - Неругоҳи барқи обии Сангтӯда - 1 (бо ёрии Русия) сохта ба истифода дода шуд. Иқтидори он 670 ҳазор киловатт буда, соле то 1 миллиард киловатт қувваи барқ истеҳсол мекунад. Бо дастгирии молиявӣ ва техникии Ҷумҳурии Исломии Эрон бунёди НБО-и Сангтӯда -2 (иқтидораш 220 ҳазор киловатт) ба анҷом расид, ки ин ду неругоҳ баъди аз шабакаи энергетикии Осиёи Марказӣ ҷудо гаштани Тоҷикистон шиддати камбуди барқ дар кишварро хеле коҳиш доданд.
Таҳлилҳо собит месозанд, ки барои ба даст овардани истиқлолияти энергетикӣ иқтидорҳои навро ба кор андохта, неругоҳҳои амалкунандаро таҷдид ва бекористодаро барқарор кардан лозим аст.
Барои  бунёди неругоҳҳои хурд  як қатор кишварҳо кумаки молӣ пешниҳод кардаанд. Чунончи, Бонки рушди исломӣ барои сохтмони 5 неругоҳи хурд 9,2 миллион доллари амрикоӣ ҷудо намудааст. Ширкати саҳомию холдингии кушодаи "Барқи тоҷик" бошад, барои бунёди 3 неругоҳи хурд 2,4 миллион доллари амрикоӣ сарф карданист. Бо ин гуна  маблағҳо бунёди неругоҳҳои "Тутак"-и ноҳияи Рашт, "Кӯҳистони Мастчоҳ", "Мастчоҳи кӯҳӣ"-и ноҳияи Кӯҳистони Мастчоҳ, "Гултеппа"-и ноҳияи  Файзобод, "Ҳорма"-и ноҳияи Балҷувон ва "Питовкӯл"-и ноҳияи Ҷиргатол дар назар аст.
Дар солҳои охир собиқ Вазорати энергетика ва саноати кишвар корҳои муайянеро ба сомон расондааст. Бо грантҳои Агентии рушд ва савдои ИМА, Хазинаи рушди Ҳукумати Ҷопон, Бонки осиёии рушд ва Ҳукумати Олмон лоиҳаҳои асосноксозии техникӣ-иқтисодии азнавбарқарорсозии НБО-и Қайроққум, силсилаи НБО-ҳои дарёҳои Варзобу Вахш, зеристгоҳҳои 220-500 кВт -и НБО -и Норак  роҳандозӣ мешаванд.  Алҳол дар назди сохтори энергетикии кишвар баробари сохтмони неругоҳҳои хурду бузург, ҳамчунин ҳалли масоили коҳиш додани талафоти қувваи барқ ва газ истодааст. Танзими  баҳисобгирии қувваи барқ ва газ, барқарор ва таҷдиди сохтори баҳисобгирӣ, баланд бардоштани сатҳи коршоямии таҷҳизоти шабакаҳо ва иншоотҳои барқу газ яке аз роҳҳои расидан ба ҳадаф мебошад.
Дар ҷумҳурӣ инчунин барои  истихроҷи нафт, газ ва ангишт тадбирҳо андешида мешаванд. Чунки вазъи душвори солҳои баъди истиқлолият ба соҳаҳои марбутаи кишвар таъсири манфӣ расонд. Истихроҷи газ нисбат ба охири солҳои 80-уми асри гузашта 10-12 маротиба коҳиш ёфт. Алҳол бо ибтикори  Ҳукумати ҷумҳурӣ ширкатҳои "Газпром"-и Русия, "Кӯлоб Петролеум Лимитед" ва "Сомон Ойл" ба корҳои ҷустуҷӯӣ-иктишофӣ сару кор доранд.
Манбаи дигари бузурги энергетикии кишвар 40 кони ангишт мебошад, ки аз онҳо 14-тоаш мавриди истифода қарор дорад.
Сиёсати Ҳукумати ҷумҳурӣ ба он равона карда шудааст, ки дар ояндаи наздик ба худкифоии қувваи барқ расида, ҳамчунин ба бозори ҷаҳонӣ неруи барқи зиёдатиро бароварда, ба иқтисодиёти кишвар асъори хориҷӣ ворид намоянд.

Искандар ШАРИФОВ,
донишҷӯи  Донишгоҳи техникии Тоҷикистон
ба номи академик М. Осимӣ


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 21.12.13    №: 165    Мутолиа карданд: 6832

25.09.2018


Тавсеаи равобити байнипарлумонии Тоҷикистону Корея

Баргузории ҷамъомад оид ба пешгирии ҷинояткорӣ

Анҷоми марҳилаи якуми амалиёти «Кӯкнор-2018»

Гутерриш ба муборизаи фаъолтар алайҳи маводи мухаддир даъват сохт

Теъдоди қурбониёни садамаи киштӣ дар Танзания ба 225 нафар расид

Сеул барои дучандсозии теъдоди сайёҳон $640 миллион харҷ карданист

Фаронса қатораи дуошёнаи тезгард месозад

Ҷаҳон дар як сатр

Ҷом насиби кӣ мешавад?

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед