logo

ҳуқуқ

БАҲОИ ҲАҚИҚАТ ГАРОН АСТ

ё Акбаралӣ Сатторов ҳам аз мавқеи зиёиёни ватандӯст пуштибонӣ накард

Баҳси судии доираҳои зиёии кишвар бо Олга Тутубалина, муҳаррири нашрияи русизабони «Asia Plus», чандест барои расонаҳои Тоҷикистон, бахусус матбуоти ба истилоҳ мустақили кишвар мавзӯи хабарсоз шудааст. Матолиби дар ин маврид нашршуда, таҳти таъсири ҳадафу ғаразҳои сиёсиву иқтисодии гурӯҳҳои манфиатҷӯ ва қудратталаб қарор доштани бархе расонаҳоро ошкор кард.

Эълони ҳукми суди ноҳияи Фирдавсии шаҳри Душанбе дар мавриди ин қазия, ки бар асоси он Олга Тутубалина барои пардохти ҷарима ба маблағи 30 ҳазор сомонӣ ба ҷониби даъвогарон муваззаф шуд, ин далелро исбот намуд.
Ёдовар мешавем, ки дар пайи мақолаи «Неинтеллигентно об интеллигенции» (ғайризиёиёна дар бораи зиёиён), ки ҳафтаномаи «Asia Plus» ба нашр расонд, иттифоқҳои нависандагон, рассомон, меъморон, Академияи илмҳо ва Дилбар Абдиева, Аскаралӣ Раҷабов, Ҳикмат Раҳматов ба манзури ҳимояи обрӯ, шараф ва номуси зиёиён муаллифи он Олга Тутубалинаро ба суд кашида, ҷуброни зиёни маънавӣ талаб карда буданд. Ниҳоят суди ноҳияи Фирдавсӣ нашрия ва муаллифи онро ба тавҳини зиёиён муҷрим шинохта, дар баробари 30 ҳазор сомонӣ ҷарима «Asia Plus» - ро уҳдадор кард, ки ба зудӣ дар ин бора раддия низ нашр кунад.
Мутаассифона, инъикоси мавзӯъ дар расонаҳо на холисона, балки ҷанбаи пуштибонӣ аз Тутубалина ва зери суол бурдани қарори додгоҳро нишон дод. Чунин ба назар мерасад, барои рӯзноманигороне, ки дар пӯшиши гузоришҳои якҷонибаи вобаста ба ин баҳс нақш доранд, баҳои ҳақиқат гарон афтодааст. Зеро онҳо ғаразҳои берунаро чандон эҳсос намекунанд ва дар аксар маврид манфиатҳои гурӯҳӣ, ҳатто шахсии худро аз манофеи давлату миллат боло мегузоранд. Тибқи мушоҳидаҳо, бархе аз созмонҳои хориҷӣ бештар ба неруи чунин қаламбадастон такя зада, таҳти пӯшиши «демократия ва озодӣ» ормонҳои бадхоҳони миллатро пиёда намуда, дар ҷомеа тухми нифоқ мекоранд.
Ҳама аз Олга Тутубалина мегӯяд, вале таҳқири зиёиён, ки симои миллати тоҷиканд, кам рӯзноманигоронро нороҳат кард. Дар ин матлаб, ки аслан бозгашти шоири номдори тоҷик Бозор Собир ба Ватан ҳадаф қарор гирифтааст, асосан миёни онҳое ҳамовозӣ пайдо кард, ки солҳо аз ғурбати шоир мегуфтанд ва бори надомати онро ба дӯши давлату Ҳукумат пайванд месохтанд. Кунун Бозор Собир дар Ватан аст, вале ҳузураш дар матбуоти мустақил зери парда рафтааст. Зеро ӯ аз арзишҳои ватандорӣ ва истеҳкоми пояҳои давлатдорӣ ҳарф зада, фаъолияти бархе аз ҳизбҳои сиёсиву созмонҳои хориҷӣ дар кишварро нодаркор хонд. Воқеан Бозор Собир бо дарки ҳақиқати ҳол, мардумро ба ҳифзи арзишҳои Истиқлолият, канорагирӣ аз созмонҳои иртиҷоиву гурӯҳҳои ифротгаро даъват намуда, иттиҳоди миллию ҳамоҳангӣ ба татбиқи барномаҳои стратегии давлатро хост, ки маҳз ҳамин дидгоҳ миёни шоир ва матбуоти мустақил фосила гузошт.
Олга Тутубалина сухани Ленин – «зиёиён на мағзи миллат, балки наҷосати миллатанд» - ро, ки дар робита ба бозгашти Бозор Собир навишта шудааст, ба худ сипар намуда, зиёиёни тоҷикро ҳадафмандона таҳқир кард. Аммо эҳсоси ин ҳақиқат ба бархе расонаҳои дохилию хориҷӣ мушкил афтода, ки  радиои «Озодӣ» дар матлаби ҳангомасозе таҳти унвони «Қасди Ленинро аз Тутубалина гирифтанд» ҳукми судро ба чолиш кашидааст. Нахуст дар ин матлаб аз қавли ҳуқуқдони ба таъбир саршинос гунаҳкор эълон шудани Олга Тутубалина зери суол рафта, гуфта мешавад, ки «додгоҳ амалан доҳии коммунистони ҷаҳон Владимир Илич Уляновро низ айбдор шумурд». Дар ин матлаб аз забони ҳуқуқшинос Абдуқаюм Юсуфов иқтибос мешавад, ки «Агар истифодаи сухани як нафар доҳӣ ё шахси шинохта ҷиноят бошад, пас дар ин қазия бояд ҳамҷавобгар Владимир Ленин низ ҷалб мешуд. Бояд ӯро даъват мекарданд. Зеро сухани ӯ истифода шудааст. Дар асри 20 ба тамоми ҷаҳон маълум буд, ки интеллегенсия чӣ аст. Бинобар ин, имрӯз такрори он шаъну шарафи касеро паст намекунад. Инчунин агар мо ба қонунҳои ҷории Тоҷикистон назар кунем, ин ҷо ягон чизе дида намешавад, ки асос барои гунаҳкор кардан ё  ба додгоҳ кашидани касеро исбот карда тавонад». Ёбу гир! Маълум, ки на ҳуқуқшинос ва на муаллифи матлаб аз ҷавҳари аслии мақолаи баҳсӣ бехабаранд. Дар сурати ғайр чунин тарзи муносибат ба мавзӯи мавриди назар чашмпӯшие аз ҳақиқати ҳол беш нест.
Дар ин маврид изҳори назари Акбаралӣ Сатторов, раиси Иттифоқи журналистони Тоҷикистон ҳам ҷойи таассуфро мемонад. Ӯ ҳукми суд дар қиболи Тутубалинаро ноодилона хонда, дар суҳбат ба Озодӣ гуфтааст: «Ин фикри шахсии Тутубалина буд, ки тавассути матбуот баён карда ва гуфтаи Ленинро ҳамчун иқтибос дар мақолаи худ истифода намудааст». Чунин изҳори назар аз сӯи як чеҳраи шинохта ё зиёии тоҷик хилофи арзишҳо ва қурбонии номуси миллист. Бигзор истифодаи сухани Ленин ҷурме набошад, аммо ба нишон гирифтани зиёии тоҷик бо он ки ғаразаш дар боло ишора шуд, кори савоб нест ва воқеан паст задани шаъну шарафи миллат ба шумор меравад. 
Теъдоде аз расонаҳо талош мекунанд, ки маҳз дар чунин ҳолатҳо дар пахши баёния бархе намояндагиҳои дипломатии давлатҳои хориҷӣ ва иддае  аз созмонҳои байналмилалӣ пешдастии худро нишон диҳанд. Чунончи, дар ин бора изҳороти зудҳангоми Сафорати Иёлоти Муттаҳидаи Амрико дар Тоҷикистон фавран рӯи саҳифаи сомонаҳои хабарию нашрияҳо рехт, ки аҳдофи вижае дар пай дошта, пойбандӣ ба ҳаракатҳои берунии хабарнигоронро ба ҷилва мегузорад.
Мутаассифона, борҳо шоҳиди он будем, ки созмонҳои хориҷии алоқаманд ба кори матбуот ин ва дигар баҳсҳои судиро, василаи саркӯби матбуоти мустақил ва озодии баён дар Тоҷикистон мешуморанд. Ё худ фишори ҳукуматеро болои озодии матбуот медонанд, ки марзи беҳудудеро ба ихтиёри озодии баёну андеша додааст. Агар заррае ба инсоф қоил бошем, аз ин ҳақиқат чашм пӯшида намешавад, ки фазои озодии матбуот, баёну андеша дар кишвари мо дар дигар давлатҳои ҳамсоя дида намешавад. Ин фазо ба дараҷае боз аст, ки тангназароне ба мисли Тутубалина аз он ба таври фаровон суиистифода ҳам мекунанд. Аммо бештар аз ҳама, дар бораи маҳдудиятҳои демократӣ пеши бегонагон шикоят ва озодиҳои худро зери суол мебаранд.
Дуруст аст, ки ифшои нуқсону камбудиҳои ҷомеа бахше аз рисолати рӯзноманигорон аст, агар воқеӣ, содиқонаю беғараз бошад. Ба ҳар ҳол, дар замони пуртазоди имрӯз бояд ҳамеша аз эҳтиёт кор гирифт. Зарур аст, ки ҳадафҳои сиёсию манфиатҷӯиҳои пасипардагӣ амиқан дарк шавад, зеро муносибати давлату созмонҳои хориҷӣ гоҳҳо дар асл чунин нест, ки дар сатҳи дипломатӣ мебинем.

Фирӯз ҶУМЪАЕВ, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 27.02.2014    №: 41    Мутолиа карданд: 963

22.07.2019


МЕЪМОРӢ ВА СОХТМОН. Қонуншиканиҳо ҳанӯз зиёданд

ТАҲСИЛОТИ САЛОҲИЯТНОК ТАТБИҚ МЕГАРДАД

ЗАМИН. Камбуди оби полизӣ мушкили ҳалталаб боқӣ мемонад

Гилерми: «Тоҷикон соҳиби кишвари афсонавианд»

Швейтсария дар Тоҷикистон бонк мекушояд

Ҷаҳон дар як сатр

19.07.2019


ПАЛАТАИ ҲИСОБ. 88,З миллион сомонӣ зарари молиявӣ ошкор гашт

УМЕД БОБОЗОДА: "Аксари муроҷиатҳо оид ба адолати судиянд"

Кӯдакони аз Ироқ овардашуда ба зиндагии муқаррарӣ бармегарданд

"EXPO 2019 BEIJING". Гӯшаи Тоҷикистонро беш аз як миллион нафар тамошо кард

НИГАРОНӢ. Ҷудошавии 6065 оила дар ним сол

18.07.2019


ХАДАМОТИ ЗИДДИИНҲИСОРӢ. Болоравии нархи барқ ба қарзи он марбут аст

Азим Иброҳим Ким Тэ Сонгро ба ҳузур пазируфт

Ба ташкили корхонаҳои муштарак ҳавасмандӣ зоҳир гардид

Ҳамоиши «Ваҳдат – омили ягонагӣ ва суботи ҷомеа» доир шуд

Ҳамкорӣ бо Қатар густариш меёбад

Саридораи геология. 2810 харитаи геологӣ рақамӣ шуд

121 шахси масъул ба ҷавобгарии маъмурӣ кашида шуд

Роҳи нави сесатҳаи Душанбе ба истифода дода мешавад

Президенти Қазоқистон Шӯрои миллии эътимоди ҷомеаро созмон дод

Дар Ӯзбекистон аввалин IT-технопарк бунёд мегардад

Ҷаҳон дар як сатр

17.07.2019


Музокироти ҳайатҳои расмии Тоҷикистон ва Корея

КУМИТАИ МУҲИТИ ЗИСТ. Нигаронӣ аз набудани партовгоҳҳо дар деҳот

ПРОКУРАТУРАИ ГЕНЕРАЛӢ. 5774 гектар қитъаи замин ба ҳолати аввала баргардонда шуд

ИЗЗАТУЛЛО САТТОРӢ: "Истеҳсоли гӯшти мурғ 9 маротиба зиёд мегардад"

ВАЗОРАТИ АДЛИЯ. Хулосаи ҳуқуқӣ ба 1936 лоиҳаи санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ

ТАЭКВОН – ДО. Муниса медали тилло ба даст овард

Суръати рушди ММД Тоҷикистон миёни кишварҳои ИДМ баландтарин шуд

Тоҷикистон ба сохтмони лӯлаи гази «Осиёи Марказӣ — Чин» шурӯъ мекунад

Дар ҷанубу ғарби Чин аз хушксолӣ 7,4 миллион нафар зарар дид

Ҷаҳон дар як сатр

Нашрияи расмии Ҷумҳурии Тоҷикистон – рӯзномаи «Ҷумҳурият» якҷо бо мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилояти Хатлон бахшида ба Ҷашни 30 - солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти унвони «ТОҶИКИСТОН – ХОНАИ УМЕДИ МО» озмун эълон менамояд.

16.07.2019


ХАДАМОТИ АЛОҚА. Корти ID симкорти муштариро ба расмият медарорад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед