logo

ҳуқуқ

БАҲОИ ҲАҚИҚАТ ГАРОН АСТ

ё Акбаралӣ Сатторов ҳам аз мавқеи зиёиёни ватандӯст пуштибонӣ накард

Баҳси судии доираҳои зиёии кишвар бо Олга Тутубалина, муҳаррири нашрияи русизабони «Asia Plus», чандест барои расонаҳои Тоҷикистон, бахусус матбуоти ба истилоҳ мустақили кишвар мавзӯи хабарсоз шудааст. Матолиби дар ин маврид нашршуда, таҳти таъсири ҳадафу ғаразҳои сиёсиву иқтисодии гурӯҳҳои манфиатҷӯ ва қудратталаб қарор доштани бархе расонаҳоро ошкор кард.

Эълони ҳукми суди ноҳияи Фирдавсии шаҳри Душанбе дар мавриди ин қазия, ки бар асоси он Олга Тутубалина барои пардохти ҷарима ба маблағи 30 ҳазор сомонӣ ба ҷониби даъвогарон муваззаф шуд, ин далелро исбот намуд.
Ёдовар мешавем, ки дар пайи мақолаи «Неинтеллигентно об интеллигенции» (ғайризиёиёна дар бораи зиёиён), ки ҳафтаномаи «Asia Plus» ба нашр расонд, иттифоқҳои нависандагон, рассомон, меъморон, Академияи илмҳо ва Дилбар Абдиева, Аскаралӣ Раҷабов, Ҳикмат Раҳматов ба манзури ҳимояи обрӯ, шараф ва номуси зиёиён муаллифи он Олга Тутубалинаро ба суд кашида, ҷуброни зиёни маънавӣ талаб карда буданд. Ниҳоят суди ноҳияи Фирдавсӣ нашрия ва муаллифи онро ба тавҳини зиёиён муҷрим шинохта, дар баробари 30 ҳазор сомонӣ ҷарима «Asia Plus» - ро уҳдадор кард, ки ба зудӣ дар ин бора раддия низ нашр кунад.
Мутаассифона, инъикоси мавзӯъ дар расонаҳо на холисона, балки ҷанбаи пуштибонӣ аз Тутубалина ва зери суол бурдани қарори додгоҳро нишон дод. Чунин ба назар мерасад, барои рӯзноманигороне, ки дар пӯшиши гузоришҳои якҷонибаи вобаста ба ин баҳс нақш доранд, баҳои ҳақиқат гарон афтодааст. Зеро онҳо ғаразҳои берунаро чандон эҳсос намекунанд ва дар аксар маврид манфиатҳои гурӯҳӣ, ҳатто шахсии худро аз манофеи давлату миллат боло мегузоранд. Тибқи мушоҳидаҳо, бархе аз созмонҳои хориҷӣ бештар ба неруи чунин қаламбадастон такя зада, таҳти пӯшиши «демократия ва озодӣ» ормонҳои бадхоҳони миллатро пиёда намуда, дар ҷомеа тухми нифоқ мекоранд.
Ҳама аз Олга Тутубалина мегӯяд, вале таҳқири зиёиён, ки симои миллати тоҷиканд, кам рӯзноманигоронро нороҳат кард. Дар ин матлаб, ки аслан бозгашти шоири номдори тоҷик Бозор Собир ба Ватан ҳадаф қарор гирифтааст, асосан миёни онҳое ҳамовозӣ пайдо кард, ки солҳо аз ғурбати шоир мегуфтанд ва бори надомати онро ба дӯши давлату Ҳукумат пайванд месохтанд. Кунун Бозор Собир дар Ватан аст, вале ҳузураш дар матбуоти мустақил зери парда рафтааст. Зеро ӯ аз арзишҳои ватандорӣ ва истеҳкоми пояҳои давлатдорӣ ҳарф зада, фаъолияти бархе аз ҳизбҳои сиёсиву созмонҳои хориҷӣ дар кишварро нодаркор хонд. Воқеан Бозор Собир бо дарки ҳақиқати ҳол, мардумро ба ҳифзи арзишҳои Истиқлолият, канорагирӣ аз созмонҳои иртиҷоиву гурӯҳҳои ифротгаро даъват намуда, иттиҳоди миллию ҳамоҳангӣ ба татбиқи барномаҳои стратегии давлатро хост, ки маҳз ҳамин дидгоҳ миёни шоир ва матбуоти мустақил фосила гузошт.
Олга Тутубалина сухани Ленин – «зиёиён на мағзи миллат, балки наҷосати миллатанд» - ро, ки дар робита ба бозгашти Бозор Собир навишта шудааст, ба худ сипар намуда, зиёиёни тоҷикро ҳадафмандона таҳқир кард. Аммо эҳсоси ин ҳақиқат ба бархе расонаҳои дохилию хориҷӣ мушкил афтода, ки  радиои «Озодӣ» дар матлаби ҳангомасозе таҳти унвони «Қасди Ленинро аз Тутубалина гирифтанд» ҳукми судро ба чолиш кашидааст. Нахуст дар ин матлаб аз қавли ҳуқуқдони ба таъбир саршинос гунаҳкор эълон шудани Олга Тутубалина зери суол рафта, гуфта мешавад, ки «додгоҳ амалан доҳии коммунистони ҷаҳон Владимир Илич Уляновро низ айбдор шумурд». Дар ин матлаб аз забони ҳуқуқшинос Абдуқаюм Юсуфов иқтибос мешавад, ки «Агар истифодаи сухани як нафар доҳӣ ё шахси шинохта ҷиноят бошад, пас дар ин қазия бояд ҳамҷавобгар Владимир Ленин низ ҷалб мешуд. Бояд ӯро даъват мекарданд. Зеро сухани ӯ истифода шудааст. Дар асри 20 ба тамоми ҷаҳон маълум буд, ки интеллегенсия чӣ аст. Бинобар ин, имрӯз такрори он шаъну шарафи касеро паст намекунад. Инчунин агар мо ба қонунҳои ҷории Тоҷикистон назар кунем, ин ҷо ягон чизе дида намешавад, ки асос барои гунаҳкор кардан ё  ба додгоҳ кашидани касеро исбот карда тавонад». Ёбу гир! Маълум, ки на ҳуқуқшинос ва на муаллифи матлаб аз ҷавҳари аслии мақолаи баҳсӣ бехабаранд. Дар сурати ғайр чунин тарзи муносибат ба мавзӯи мавриди назар чашмпӯшие аз ҳақиқати ҳол беш нест.
Дар ин маврид изҳори назари Акбаралӣ Сатторов, раиси Иттифоқи журналистони Тоҷикистон ҳам ҷойи таассуфро мемонад. Ӯ ҳукми суд дар қиболи Тутубалинаро ноодилона хонда, дар суҳбат ба Озодӣ гуфтааст: «Ин фикри шахсии Тутубалина буд, ки тавассути матбуот баён карда ва гуфтаи Ленинро ҳамчун иқтибос дар мақолаи худ истифода намудааст». Чунин изҳори назар аз сӯи як чеҳраи шинохта ё зиёии тоҷик хилофи арзишҳо ва қурбонии номуси миллист. Бигзор истифодаи сухани Ленин ҷурме набошад, аммо ба нишон гирифтани зиёии тоҷик бо он ки ғаразаш дар боло ишора шуд, кори савоб нест ва воқеан паст задани шаъну шарафи миллат ба шумор меравад. 
Теъдоде аз расонаҳо талош мекунанд, ки маҳз дар чунин ҳолатҳо дар пахши баёния бархе намояндагиҳои дипломатии давлатҳои хориҷӣ ва иддае  аз созмонҳои байналмилалӣ пешдастии худро нишон диҳанд. Чунончи, дар ин бора изҳороти зудҳангоми Сафорати Иёлоти Муттаҳидаи Амрико дар Тоҷикистон фавран рӯи саҳифаи сомонаҳои хабарию нашрияҳо рехт, ки аҳдофи вижае дар пай дошта, пойбандӣ ба ҳаракатҳои берунии хабарнигоронро ба ҷилва мегузорад.
Мутаассифона, борҳо шоҳиди он будем, ки созмонҳои хориҷии алоқаманд ба кори матбуот ин ва дигар баҳсҳои судиро, василаи саркӯби матбуоти мустақил ва озодии баён дар Тоҷикистон мешуморанд. Ё худ фишори ҳукуматеро болои озодии матбуот медонанд, ки марзи беҳудудеро ба ихтиёри озодии баёну андеша додааст. Агар заррае ба инсоф қоил бошем, аз ин ҳақиқат чашм пӯшида намешавад, ки фазои озодии матбуот, баёну андеша дар кишвари мо дар дигар давлатҳои ҳамсоя дида намешавад. Ин фазо ба дараҷае боз аст, ки тангназароне ба мисли Тутубалина аз он ба таври фаровон суиистифода ҳам мекунанд. Аммо бештар аз ҳама, дар бораи маҳдудиятҳои демократӣ пеши бегонагон шикоят ва озодиҳои худро зери суол мебаранд.
Дуруст аст, ки ифшои нуқсону камбудиҳои ҷомеа бахше аз рисолати рӯзноманигорон аст, агар воқеӣ, содиқонаю беғараз бошад. Ба ҳар ҳол, дар замони пуртазоди имрӯз бояд ҳамеша аз эҳтиёт кор гирифт. Зарур аст, ки ҳадафҳои сиёсию манфиатҷӯиҳои пасипардагӣ амиқан дарк шавад, зеро муносибати давлату созмонҳои хориҷӣ гоҳҳо дар асл чунин нест, ки дар сатҳи дипломатӣ мебинем.

Фирӯз ҶУМЪАЕВ, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 27.02.2014    №: 41    Мутолиа карданд: 886

20.11.2018


СУҒД. Оғози сохтмони раёсати маориф

ЛЕВАКАНТ. Конфронси илмӣ - назариявӣ ба ифтихори Иҷлосияи XVI

"Парасту" дар Тоҷикобод

Сарони кишварҳои Осиёи Марказӣ барои машварат дар Тошканд ҷамъ меоянд

Финляндия ҷонибдори ҳузури Россия дар Шӯрои Аврупо

Вазорати маорифи Афғонистон 30 ҳазор занро ба кор мегирад

Баррасии рушди инклюзивии иқтисоди қитъа дар Гвинея Папуаи Нав

Ҷаҳон дар як сатр

АНВАР ЮНУСОВ СОҲИБИ КАМАРБАНДИ WBF

"СОРО КОМПАНИЯ" ҒОЛИБИ ЛИГАИ КАСБИИ ФУТЗАЛИ ТОҶИКИСТОН

19.11.2018


ДЕВАШТИЧ. Авҷи созандагиҳо дар Ҷамоати деҳоти Яхтан

Артиши Сурия охирин истеҳкоми «ДИ» дар ҷануби кишварро зери назорат гирифт

Дар ҳама минтақаҳои Ӯзбекистон «мактаби президентӣ» месозанд

Роҳандозии барномаи махсуси давлатии ипотекӣ барои дӯзандагони Қирғизистон

Киштии зериобии «Сан Хуан» - ро дар уқёнуси Атлантика ёфтанд

Ҷаҳон дар як сатр

Кулишов: «Марзҳои ИДМ бо таҷҳизоти муосир таъмин карда мешаванд»

Дар Тоҷикистон омӯзгори забони англисӣ барои таблиғи «ДИ» 19 сол гирифт

Қазоқистон мубориза бо машруботро сахттар мекунад

Фоидаи туризм ба кадом шаҳри дунё бештар аст?

Ҷаҳон дар як сатр

"ИСТИҚЛОЛ" бори аввал барои Ҷоми чемпионҳои КФО мубориза хоҳад бурд

Омодагии тими миллӣ ба марҳилаи интихобии Ҷоми ҷаҳон – 2022

УСМОН ТОШЕВ САРМУРАББИИ НАВИ ДАСТАИ МУНТАХАБ

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд

Мулоқоти Зубайдулло Зубайдзода бо Амал Муҷрин ал - Ҳамад

Конференсияи гиромидошти Бобоҷон Ғафуров

Путин ва Абэ дар асоси қатъномаи соли 1956 гуфтушунид хоҳанд кард

Таҳлилгарони Nomura сустшавии суръати рушди иқтисоди ҷаҳониро пешгӯӣ намуданд

Frontex: ба Аврупо омадани гурезаҳо 31 дарсад коҳиш ёфт

Назарбоев соли 2019-ро Соли ҷавонон эълом дошт

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед