logo

ҳуқуқ

ҚОНУН ҶАВШАНИ ИНСОНИ ОЗОД АСТ

Волоияти қонун дар ҳамаи давру замон чун шарти асосии пешбурди зиндагӣ маънидод мешавад. Зеро ба вуқӯъ пайвастани таҳаввулоти иқтисодию иҷтимоӣ ва фарҳангӣ риояи меъёру талаботи ҳуқуқиро тақозо дорад. Ва тараққиёти ҷомеа дар ҳама бахшҳои давлатдорӣ низ танҳо дар доираи қонунҳои ҷорӣ воқеӣ ва бобақост. Чунки ҷавҳари ҷомеаро инсон ва ҳуқуқу озодиҳои ӯ ташкил медиҳад.
Ин нукта дар Конститутсияи (Сарқонуни) Ҷумҳурии Тоҷикистон возеҳу равшан сабт ёфтааст: «Инсон, ҳуқуқ ва озодиҳои он арзиши олӣ мебошанд». Аз ин рӯ, ҳифзи ҳуқуқу озодиҳои инсон дар сатри аввали фаъолияти кории сохторҳои қудратӣ қарор дорад. Дар Паёми навбатии Президенти мамлакат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки рӯзи 23 апрели соли ҷорӣ сурат гирифт, дар ин бора таъкид шудааст: «Имрӯз дар заминаи меъёрҳои Конститутсия андешаҳои муосири парламентаризми миллӣ рушду такомул ёфта, аз ҷониби парламенти мамлакат раванди эҷоди қонун, ки ҳадафи он ҳифзи ҳуқуқу манфиатҳои қонунии инсон ва танзими муносибатҳои муҳими ҳаёти ҷомеа мебошад, идома дорад». Ба таъкиди Сарвари давлат: «мақомоти прокуратураро зарур аст, ки назорати риояи дақиқ ва иҷрои якхелаи қонунҳоро тақвият бахшида, барои таъмини волоияти қонун ва иҷрои бечунучарои он… ҳамаи чораҳои пешбиникардаи қонунро бо масъулияти баланд ва поквиҷдонона амалӣ намоянд», масъулияти кормандони прокуратураро дучанд меафзояд.
Бо ин мақсад тибқи қонунҳои амалкунанда ва фармони Прокурори генералии Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти №7 аз 20 октябри соли 2008 «Оид ба чораҳои пурзӯр намудани назорати умумӣ ва баланд бардоштани саҳми он дар таҳкими қонуният, тартиботи ҳуқуқӣ» дар тамоми бахшҳои хоҷагидорӣ санҷишҳои прокурорӣ гузаронда шуданд. Ба мақомоти прокуратура муяссар гардид, ки ҳолатҳои зиёди қонуншиканиҳоро ошкор созанд ва дар ҳалли масъалаҳои мавҷуда комёб шаванд. Аз ибтидои соли 2013 то ин дам вобаста ба назорати иҷрои якхелаи қонунҳо ва дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ 46 санҷиш гузарондем, ки дар натиҷа 28 парвандаи ҷиноятӣ оғоз гардида, 1 миллиону 882 ҳазору 145 сомонӣ барқарор гашт. Ҳамчунин 69 нафар ба ҷавобгарии интизомӣ, 75 нафар ба ҷавобгарии моддӣ ва 160 нафар ба ҷавобгарии маъмурӣ кашида шуд.
Санҷишҳои прокурорӣ оид ба пардохти саривақтии андозҳои гуногун дар хоҷагиҳои кишоварзӣ ва корхонаҳои истеҳсолӣ, сарфи назар аз шакли моликияташон, тибқи нақша сурат гирифтанд ва камбудиҳои ҷиддии пинҳон кардани даромади иқтисодӣ, саркашӣ аз пардохти андоз ва дигар амалҳои номатлуб ошкор шуданд. Дар асоси эътирозҳои прокурорӣ 8 қарори ғайриқонунии мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ бекор гардид.
Дуруст аст, ки имрӯз тафаккури ҳуқуқии мардуми деҳот ба тарғибу омӯзиш ниёз дорад. Дар ин самт аз ҷониби мақомоти прокуратура корҳои муайян анҷом дода шуданд. Зеро фароҳам овардани фазои ягонаи ҳуқуқӣ асоси ҷомеаи демократист. Ва самти муҳими фаъолияти мақомоти прокуратура дар ҳамбастагӣ бо дигар мақомоти интизомӣ низ расидан ба ин ҳадаф аст.
Дар ҳифзи ҳуқуқу озодиҳои инсон, манфиатҳои давлату ҷомеа фаъолияти самарабахши мақомоти ҳифзи ҳуқуқ зарур аст. Аз ин рӯ, барои баланд бардоштани маърифати ҳуқуқии мардум нақши тарғибот, гузарондани вохӯрию суҳбатҳо, мизҳои мудаввар, чопи дастурҳои роҳнамосоз ва дастрасии онҳо ба аҳолӣ хеле калон аст.
Мушоҳидаҳо нишон медиҳанд, ки ҳанӯз ҳам мардум, бахусус деҳотиён аз одитарин ҳуқуқҳои худ огоҳӣ надоранд. Мисоли ин рух додани амалҳои номатлуби нашъамандӣ ва худсӯзӣ миёни ҷавонону духтарон аст. Агар хурӯҷи нашъамандӣ як навъ сабабҳои объективӣ дошта бошад, дастзании ҷавонону духтарони деҳот ба амали худсӯзию сӯиқасд ба ҷон танҳо аз надонистани ҳуқуқҳои худ, аснои пеш омадани ягон мушкилоти рӯзгори оилавӣ ё дигар масъалаҳои иҷтимоӣ сар мезананд.
Бо мақсади ҷоннок кардани корҳои тарғиботӣ дар ноҳия Шӯрои ҳамоҳангсозӣ фаъолият карда, ҳар семоҳа вазъи иҷрои қонунҳоро дар бахшҳои гуногун баррасӣ мекунад. Гурӯҳҳои тарғиботӣ аз ҳисоби намояндагони мақомоти ҳифзи ҳуқуқ, аҳли фарҳанг, масъулони ҷамоатҳо аз рӯи нақша бо аҳолӣ суҳбатҳо гузаронда, моҳияти қонунҳои ҷориро мефаҳмонанд. Танҳо дар давоми се моҳи соли ҷорӣ 17 вохӯрию суҳбат дар мактабҳо, корхонаҳои истеҳсолӣ, саҳроҳои хоҷагӣ ва кӯчаву маҳаллаҳо доир гардиданд. Маҳфилҳои саволу ҷавоб тавассути масъулони бахши фарҳанги ноҳия бо номи «Сабқати зеҳнӣ» ташкил шуда, ба он бештар ҷавонон ҷалб карда мешаванд. Ҳадаф аз баргузории ин маҳфилҳо баланд бардоштани маърифати ҳуқуқии ҷавонон аст.
Дар раванди риояи дақиқ ва иҷрои якхелаи қонунҳо на танҳо мақомоти прокуратура, балки тамоми аҳли ҷомеа бояд масъул бошад. Фазои комили ҳукмронии қонун озодии инсонро кафолат медиҳад. Зеро танҳо қонун ҷавшани инсони озод аст. Аз ин рӯ, мо барои фарогирии бештари қонуну қарорҳо, санадҳои меъёрии ҳуқуқии байналмилалӣ кормандони масъули худро ба бозомӯзии касбӣ, тавассути семинарҳо, бахшҳои омӯзиши ҳуқуқӣ ҷалб менамоем. Давоми якуним соли охир ҳамаи кормандони прокуратура бахшҳои бозомӯзиро гузаштанд.
Ба ояндаи зиндагӣ некбинона назар меандозам. Чун мақсади мо бунёди ҷомеаи демократӣ, ҳуқуқбунёд ва дунявист ва асоси ин ҷомеаро волоияти қонун ташкил медиҳад, бояд сатҳи маърифати ҳуқуқиамон хеле баланд бошад. Волоияти қонун, ки ба шиори зиндагии ҳар фарди ҷомеа табдил ёфт, ҳаёти озодонаи инсон таъмин мешавад. Дар ин марҳала нақши мақомоти прокуратура басо калон хоҳад буд.
Рустам ХАЛИЛОВ,
прокурори ноҳияи Восеъ, мушовири адлияи дараҷаи якум


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 7.05.2014    №: 85    Мутолиа карданд: 423

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе

Ба иштирокчиёни ҶБВ кумаки моддӣ расонда мешавад

Нахустини Форум байналмилалии санъати мақом баргузор хоҳад гашт

ЛЕВАКАНТ. Тантанаҳои истиқлолият

ФАЙЗОБОД. Ҳиммати як соҳибкор

ИШТИРОКИ ТИМИ МИЛЛӢ ДАР МУСОБИҚАИ BANGABANDHU GOLD CUP"

«ДИ» тахрибкоронашро ба Русия, Аврупо ва Осиё мефиристад

ХФА: "Даромади «Давлати исломӣ» 10 маротиба коҳиш ёфт"

Чин барои рушди ҶАҶ $60 миллиард ёрии молиявӣ мерасонад

Таҳримоти ғарбӣ метавонанд садди барқарорсозии Сурия гарданд

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед