logo

ҳуқуқ

ҚОНУН ҶАВШАНИ ИНСОНИ ОЗОД АСТ

Волоияти қонун дар ҳамаи давру замон чун шарти асосии пешбурди зиндагӣ маънидод мешавад. Зеро ба вуқӯъ пайвастани таҳаввулоти иқтисодию иҷтимоӣ ва фарҳангӣ риояи меъёру талаботи ҳуқуқиро тақозо дорад. Ва тараққиёти ҷомеа дар ҳама бахшҳои давлатдорӣ низ танҳо дар доираи қонунҳои ҷорӣ воқеӣ ва бобақост. Чунки ҷавҳари ҷомеаро инсон ва ҳуқуқу озодиҳои ӯ ташкил медиҳад.
Ин нукта дар Конститутсияи (Сарқонуни) Ҷумҳурии Тоҷикистон возеҳу равшан сабт ёфтааст: «Инсон, ҳуқуқ ва озодиҳои он арзиши олӣ мебошанд». Аз ин рӯ, ҳифзи ҳуқуқу озодиҳои инсон дар сатри аввали фаъолияти кории сохторҳои қудратӣ қарор дорад. Дар Паёми навбатии Президенти мамлакат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки рӯзи 23 апрели соли ҷорӣ сурат гирифт, дар ин бора таъкид шудааст: «Имрӯз дар заминаи меъёрҳои Конститутсия андешаҳои муосири парламентаризми миллӣ рушду такомул ёфта, аз ҷониби парламенти мамлакат раванди эҷоди қонун, ки ҳадафи он ҳифзи ҳуқуқу манфиатҳои қонунии инсон ва танзими муносибатҳои муҳими ҳаёти ҷомеа мебошад, идома дорад». Ба таъкиди Сарвари давлат: «мақомоти прокуратураро зарур аст, ки назорати риояи дақиқ ва иҷрои якхелаи қонунҳоро тақвият бахшида, барои таъмини волоияти қонун ва иҷрои бечунучарои он… ҳамаи чораҳои пешбиникардаи қонунро бо масъулияти баланд ва поквиҷдонона амалӣ намоянд», масъулияти кормандони прокуратураро дучанд меафзояд.
Бо ин мақсад тибқи қонунҳои амалкунанда ва фармони Прокурори генералии Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти №7 аз 20 октябри соли 2008 «Оид ба чораҳои пурзӯр намудани назорати умумӣ ва баланд бардоштани саҳми он дар таҳкими қонуният, тартиботи ҳуқуқӣ» дар тамоми бахшҳои хоҷагидорӣ санҷишҳои прокурорӣ гузаронда шуданд. Ба мақомоти прокуратура муяссар гардид, ки ҳолатҳои зиёди қонуншиканиҳоро ошкор созанд ва дар ҳалли масъалаҳои мавҷуда комёб шаванд. Аз ибтидои соли 2013 то ин дам вобаста ба назорати иҷрои якхелаи қонунҳо ва дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ 46 санҷиш гузарондем, ки дар натиҷа 28 парвандаи ҷиноятӣ оғоз гардида, 1 миллиону 882 ҳазору 145 сомонӣ барқарор гашт. Ҳамчунин 69 нафар ба ҷавобгарии интизомӣ, 75 нафар ба ҷавобгарии моддӣ ва 160 нафар ба ҷавобгарии маъмурӣ кашида шуд.
Санҷишҳои прокурорӣ оид ба пардохти саривақтии андозҳои гуногун дар хоҷагиҳои кишоварзӣ ва корхонаҳои истеҳсолӣ, сарфи назар аз шакли моликияташон, тибқи нақша сурат гирифтанд ва камбудиҳои ҷиддии пинҳон кардани даромади иқтисодӣ, саркашӣ аз пардохти андоз ва дигар амалҳои номатлуб ошкор шуданд. Дар асоси эътирозҳои прокурорӣ 8 қарори ғайриқонунии мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ бекор гардид.
Дуруст аст, ки имрӯз тафаккури ҳуқуқии мардуми деҳот ба тарғибу омӯзиш ниёз дорад. Дар ин самт аз ҷониби мақомоти прокуратура корҳои муайян анҷом дода шуданд. Зеро фароҳам овардани фазои ягонаи ҳуқуқӣ асоси ҷомеаи демократист. Ва самти муҳими фаъолияти мақомоти прокуратура дар ҳамбастагӣ бо дигар мақомоти интизомӣ низ расидан ба ин ҳадаф аст.
Дар ҳифзи ҳуқуқу озодиҳои инсон, манфиатҳои давлату ҷомеа фаъолияти самарабахши мақомоти ҳифзи ҳуқуқ зарур аст. Аз ин рӯ, барои баланд бардоштани маърифати ҳуқуқии мардум нақши тарғибот, гузарондани вохӯрию суҳбатҳо, мизҳои мудаввар, чопи дастурҳои роҳнамосоз ва дастрасии онҳо ба аҳолӣ хеле калон аст.
Мушоҳидаҳо нишон медиҳанд, ки ҳанӯз ҳам мардум, бахусус деҳотиён аз одитарин ҳуқуқҳои худ огоҳӣ надоранд. Мисоли ин рух додани амалҳои номатлуби нашъамандӣ ва худсӯзӣ миёни ҷавонону духтарон аст. Агар хурӯҷи нашъамандӣ як навъ сабабҳои объективӣ дошта бошад, дастзании ҷавонону духтарони деҳот ба амали худсӯзию сӯиқасд ба ҷон танҳо аз надонистани ҳуқуқҳои худ, аснои пеш омадани ягон мушкилоти рӯзгори оилавӣ ё дигар масъалаҳои иҷтимоӣ сар мезананд.
Бо мақсади ҷоннок кардани корҳои тарғиботӣ дар ноҳия Шӯрои ҳамоҳангсозӣ фаъолият карда, ҳар семоҳа вазъи иҷрои қонунҳоро дар бахшҳои гуногун баррасӣ мекунад. Гурӯҳҳои тарғиботӣ аз ҳисоби намояндагони мақомоти ҳифзи ҳуқуқ, аҳли фарҳанг, масъулони ҷамоатҳо аз рӯи нақша бо аҳолӣ суҳбатҳо гузаронда, моҳияти қонунҳои ҷориро мефаҳмонанд. Танҳо дар давоми се моҳи соли ҷорӣ 17 вохӯрию суҳбат дар мактабҳо, корхонаҳои истеҳсолӣ, саҳроҳои хоҷагӣ ва кӯчаву маҳаллаҳо доир гардиданд. Маҳфилҳои саволу ҷавоб тавассути масъулони бахши фарҳанги ноҳия бо номи «Сабқати зеҳнӣ» ташкил шуда, ба он бештар ҷавонон ҷалб карда мешаванд. Ҳадаф аз баргузории ин маҳфилҳо баланд бардоштани маърифати ҳуқуқии ҷавонон аст.
Дар раванди риояи дақиқ ва иҷрои якхелаи қонунҳо на танҳо мақомоти прокуратура, балки тамоми аҳли ҷомеа бояд масъул бошад. Фазои комили ҳукмронии қонун озодии инсонро кафолат медиҳад. Зеро танҳо қонун ҷавшани инсони озод аст. Аз ин рӯ, мо барои фарогирии бештари қонуну қарорҳо, санадҳои меъёрии ҳуқуқии байналмилалӣ кормандони масъули худро ба бозомӯзии касбӣ, тавассути семинарҳо, бахшҳои омӯзиши ҳуқуқӣ ҷалб менамоем. Давоми якуним соли охир ҳамаи кормандони прокуратура бахшҳои бозомӯзиро гузаштанд.
Ба ояндаи зиндагӣ некбинона назар меандозам. Чун мақсади мо бунёди ҷомеаи демократӣ, ҳуқуқбунёд ва дунявист ва асоси ин ҷомеаро волоияти қонун ташкил медиҳад, бояд сатҳи маърифати ҳуқуқиамон хеле баланд бошад. Волоияти қонун, ки ба шиори зиндагии ҳар фарди ҷомеа табдил ёфт, ҳаёти озодонаи инсон таъмин мешавад. Дар ин марҳала нақши мақомоти прокуратура басо калон хоҳад буд.
Рустам ХАЛИЛОВ,
прокурори ноҳияи Восеъ, мушовири адлияи дараҷаи якум


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 7.05.2014    №: 85    Мутолиа карданд: 503

22.07.2019


МЕЪМОРӢ ВА СОХТМОН. Қонуншиканиҳо ҳанӯз зиёданд

ТАҲСИЛОТИ САЛОҲИЯТНОК ТАТБИҚ МЕГАРДАД

ЗАМИН. Камбуди оби полизӣ мушкили ҳалталаб боқӣ мемонад

Гилерми: «Тоҷикон соҳиби кишвари афсонавианд»

Швейтсария дар Тоҷикистон бонк мекушояд

Ҷаҳон дар як сатр

19.07.2019


ПАЛАТАИ ҲИСОБ. 88,З миллион сомонӣ зарари молиявӣ ошкор гашт

УМЕД БОБОЗОДА: "Аксари муроҷиатҳо оид ба адолати судиянд"

Кӯдакони аз Ироқ овардашуда ба зиндагии муқаррарӣ бармегарданд

"EXPO 2019 BEIJING". Гӯшаи Тоҷикистонро беш аз як миллион нафар тамошо кард

НИГАРОНӢ. Ҷудошавии 6065 оила дар ним сол

18.07.2019


ХАДАМОТИ ЗИДДИИНҲИСОРӢ. Болоравии нархи барқ ба қарзи он марбут аст

Азим Иброҳим Ким Тэ Сонгро ба ҳузур пазируфт

Ба ташкили корхонаҳои муштарак ҳавасмандӣ зоҳир гардид

Ҳамоиши «Ваҳдат – омили ягонагӣ ва суботи ҷомеа» доир шуд

Ҳамкорӣ бо Қатар густариш меёбад

Саридораи геология. 2810 харитаи геологӣ рақамӣ шуд

121 шахси масъул ба ҷавобгарии маъмурӣ кашида шуд

Роҳи нави сесатҳаи Душанбе ба истифода дода мешавад

Президенти Қазоқистон Шӯрои миллии эътимоди ҷомеаро созмон дод

Дар Ӯзбекистон аввалин IT-технопарк бунёд мегардад

Ҷаҳон дар як сатр

17.07.2019


Музокироти ҳайатҳои расмии Тоҷикистон ва Корея

КУМИТАИ МУҲИТИ ЗИСТ. Нигаронӣ аз набудани партовгоҳҳо дар деҳот

ПРОКУРАТУРАИ ГЕНЕРАЛӢ. 5774 гектар қитъаи замин ба ҳолати аввала баргардонда шуд

ИЗЗАТУЛЛО САТТОРӢ: "Истеҳсоли гӯшти мурғ 9 маротиба зиёд мегардад"

ВАЗОРАТИ АДЛИЯ. Хулосаи ҳуқуқӣ ба 1936 лоиҳаи санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ

ТАЭКВОН – ДО. Муниса медали тилло ба даст овард

Суръати рушди ММД Тоҷикистон миёни кишварҳои ИДМ баландтарин шуд

Тоҷикистон ба сохтмони лӯлаи гази «Осиёи Марказӣ — Чин» шурӯъ мекунад

Дар ҷанубу ғарби Чин аз хушксолӣ 7,4 миллион нафар зарар дид

Ҷаҳон дар як сатр

Нашрияи расмии Ҷумҳурии Тоҷикистон – рӯзномаи «Ҷумҳурият» якҷо бо мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилояти Хатлон бахшида ба Ҷашни 30 - солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти унвони «ТОҶИКИСТОН – ХОНАИ УМЕДИ МО» озмун эълон менамояд.

16.07.2019


ХАДАМОТИ АЛОҚА. Корти ID симкорти муштариро ба расмият медарорад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед