logo

илм

ҶАРРОҲӢ БО НИТРОГЕНИ МОЕЪ

Дар рӯзнома оид ба истеҳсоли азот (нитроген) ва истифодаи он дар муассисаҳои илмии кишвар иттилоъ дарҷ гашт. Барои пайдо кардани маълумоти бештар хабарнигори рӯзнома Мирзои Фирӯз ба  Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон муроҷиат намуд.   Аз Институти физикаю техникаи  ба номи Султон Умарови АИ ҶТ  бо имзои   директори он Ҳикмат Муминов чунин посух расид:                                                       

«Бино ба суолҳои Шумо оид ба истеҳсоли нитрогени моеъ иттилоъ медиҳем, ки истеҳсоли нитрогени моеъ (ки ҳарораташ пасттар аз – 196 °С мебошад) дар институти мо дар ибтидои солҳои 70-уми асри гузашта ба роҳ монда шуда буд.  Нитрогени моеъ асосан барои корҳои илмӣ - тадқиқотӣ дар лабораторияҳои институт ва барои истеҳсоли гелии моеъ (ҳарораташ – 269 °С, наздик ба сифри мутлақ) истифода мешуд.
Бояд зикр кард, ки Институти физикаю техникаи  ба номи Султон Умарови АИ ҶТ  дар минтақаи Осиёи Марказӣ ягона институте, мебошад, ки ба истеҳсоли маводи ҳароратҳои наздик ба сифри мутлақ ноил буд ва дар он шароит ҳодисаҳои абаррасоноӣ ва абаршороро меомӯхт.
Мутаассифона, бо ҳама пешравӣ ва дастовардҳо  солҳои 90-уми асри гузашта стансияи истихроҷи нитроген аз кор монд.
Ибтидои солҳои 2000 - ум дар институт дастгоҳи хурди истеҳсоли нитрогени моеъ фаъол гардонда шуд, ки тавассути он талаботи онвақтаи озмоишгоҳҳои мо ва ҳатто баъзе донишгоҳҳоро пурра қонеъ гардонда мешуд. Аммо дархост барои нитроген (азот) рӯз ба рӯз меафзуд.
Ин боис гардид, ки ибтидои соли ҷорӣ  фаъолияти стансияи нитрогениро барқарор кардем ва акнун  нитрогени истеҳсолгашта на танҳо талаботи институтҳои Академияи илмҳо ва озмоишгоҳҳои донишгоҳҳои дигарро қонеъ карда метавонад, балки дар соҳаҳои гуногуни хоҷагии халқи кишвар ҳам истифода мегардад.
Дар ҳоли ҳозир ду компрессор, дастгоҳи тозакунӣ ва хушксозии ҳаво ва детандер кор мекунад ва ҳаҷми истеҳсоли нитрогени моеъ 45 – 50 литр/соат мебошад. Дар оянда ҳаҷми истеҳсоли маҳсулоти заруриро афзудан  мумкин аст.
Нитрогени моеъ  дар соҳаҳои гуногуни хоҷагии халқ, аз ҷумла, дар соҳаи байторӣ барои муддати тӯлонӣ нигаҳдории нутфаи чорвои зотӣ ва бордоркунии сунъӣ истифода мешавад.
Дар соҳаи тиб нитрогени моеъро барои нигаҳдории дарозмуддати ҳуҷайраҳои хуни ноф, мағзи устухон ва ғайра ба кор мебаранд. Ҳамчунин дар  табобати саратони хун истифода мешавад.
Дар институти мо чанд намуди нави дастгоҳҳои крио - ҷарроҳӣ - яъне ҷарроҳӣ бо истифода аз ҳароратҳои паст дар лабораторияи криофизика (сармошиносӣ) тавлид карда шудааст, ки хосиятҳои антиадгезионӣ (зиддичаспакӣ) доранд. Ин асбобҳо аз нитрогени моеъ истифода мебаранд ва дар соҳаҳои гуногуни тиб – ҷарроҳии саратон, гинекология ва ғайра мавриди истифода қарор дода мешаванд. Инчунин асбобҳо барои масҳ бо ҳароратҳои паст кор карда шудаанд, ки онро дар соҳаи косметика истифода мебаранд.
Дар ин самт боз таҳқиқот идома дорад ва дастовардҳоямонро дар истеҳсолот ва муассисаҳои илмӣ роҳандозӣ менамоем. Яке аз масъалаҳои асосӣ, ки ба ҷумҳурии мо бештар фоидабахш аст, ин  нигаҳдории маҳсулоти  кишоварзӣ мебошад. Олимони мо пешниҳодҳои худро дар  боби истифода аз ҳароратҳои паст зимни нигаҳдории меваю сабзавот пешкаш карданианд.
Фаъолияти институти мо барои наздик кардани илм ва истеҳсолот, татбиқи дастовардҳои илми бунёдӣ ва амалӣ дар соҳаҳои гуногуни хоҷагии халқ  равона шудааст.
 


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 4.06.2014    №: 105    Мутолиа карданд: 1047

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд

Мулоқоти Зубайдулло Зубайдзода бо Амал Муҷрин ал - Ҳамад

Конференсияи гиромидошти Бобоҷон Ғафуров

Путин ва Абэ дар асоси қатъномаи соли 1956 гуфтушунид хоҳанд кард

Таҳлилгарони Nomura сустшавии суръати рушди иқтисоди ҷаҳониро пешгӯӣ намуданд

Frontex: ба Аврупо омадани гурезаҳо 31 дарсад коҳиш ёфт

Назарбоев соли 2019-ро Соли ҷавонон эълом дошт

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ

Ҷамъоварии $482 миллион ба ёрии мардуми Ироқ

Назарбоев ташкили Созмони амнияти дастаҷамъии Осиёро пешниҳод дорад

Ҷонибдории Ангела Меркел аз ташкили артиши ягонаи аврупоӣ

Дар Тошканд Ҳафтаи соҳибкории глобалӣ шурӯъ шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ ҶАҲОН – 2018. Иштироки се бонуи муштзани тоҷик

БОНКИ МИЛЛӢ. Иқдоми наҷиб

13.11.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин ва Юе Бин

Баимзорасии ёддошти тафоҳум

Нақшаи чорабиниҳои амалӣ намудани корҳои ободонию бунёдкорӣ дар давраи солҳои 2019 – 2021 тасдиқ гардид

БӮСТОН. Таҷдиди шуъбаи урология

ВАҲДАТ. 5 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

ЁВОН СИМОИ ТОЗА МЕГИРАД

НОҲИЯИ ШАМСИДДИНИ ШОҲИН. Кӯшишҳо самар медиҳанд

"Дар ин дунё Карим Девонае буд"

Ҳузури бераводиди тоҷикистониён дар Туркия 3 баробар дароз шуд

Аврупо дар бозёбии партовҳои уран дар Тоҷикистон саҳм мегирад

Москва аз ҷумлаи даҳ шаҳри беҳтарини дунёст

Гунаҳгорони ҳалокати 52 ӯзбекистонӣ зиндонӣ шуданд

Чин дар ҷаҳон калонтарин воридкунандаи газ

Ҷаҳон дар як сатр

ҚУБОДИЁН. 48 медали варзишгарон дар нуҳ моҳ

12.11.2018


Дар Париж ҳамоиши сулҳ ифтитоҳ ёфт

Бо эҳтимоми ҳукумати Ҳиндустон нархи сӯзишворӣ арзон мешавад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед