logo

маориф

СОҲИБМАКТАБ

Бахшида ба ҳаёт ва фаъолияти беш аз 45 - солаи Фозил Тоҳиров, олими бунёдгузор ва соҳибмактаб, Ҳуқуқшиноси шоистаи Тоҷикистон, доктори илмҳои ҳуқуқшиносӣ, профессор, академики Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон, нахустин ректори Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон, ҳоло Донишгоҳи миллии Тоҷикистон  ва бунёдгузори Институти давлат ва ҳуқуқи Академияи илмҳо ҳамоиш баргузор гардид.

Гуфта шуд, ки Фозил Тоҳиров  48 соли ҳаёти худро сарфи илм, бахусус масъалаҳои ҳуқуқ, ҷамъиятшиносӣ ва қонун намудааст. Соли 1961 баъди адои хидмати аскарӣ дар сафи артиши шӯравӣ ба Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон дохил шуда,  онро бо дипломи сурх хатм мекунад. Фаъолияти меҳнатиро аз вазифаи мудири кабинети криминалистикаи факултети ҳуқуқшиносии донишгоҳи мазкур оғоз намуда, сипас ба аспирантура дохил мешавад. Соли 1971 дар мавзӯи «Мақомоти олии ҳокимияти давлатии ҶМШС Тоҷикистон» рисолаи номзадӣ ва баъди 17 сол дар Донишгоҳи давлатии Москва дар мавзӯи «Инкишофи ҳуқуқи советӣ дар Тоҷикистон» рисолаи докториро ҳимоя мекунад.
Устод аз нахустин ректорони Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон мебошад, ки соли 1990 бевосита аз ҷониби ҳайати омӯзгорон ва кормандони донишгоҳ баргузида шудааст. Бо вуҷуди рост омадани ректории устод ба замони касби истиқлолияти давлатӣ аз ӯ ҳамчун шахси донишманду ташкилотчии хуб анҷоми корҳои зиёде дар мавриди муаррифии донишгоҳ тақозо карда мешуд. Ӯ барои баланд бардоштани обрӯву эътибори Донишгоҳи миллӣ дар арсаи байналмилалӣ хизматҳои шоёне кардааст. Яке аз муассисони Ассотсиатсияи донишгоҳҳои АвруОсиё гардидани Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон натиҷаи заҳматҳои ӯ буд. Соли 1993 бошад, донишгоҳ ба узвияти Академияи байналмилалии мактабҳои олӣ пазируфта шуд. Дар ҳаёти ҷамъиятӣ ва такмили низоми қонунгузории кишвар низ саҳми бориз гузоштааст. Ҳамчун аъзои гурӯҳи корӣ оид ба таҳияи лоиҳаи Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон саҳми назаррас гузошта, ҳамчун олими ҳуқуқшинос дар ташаккули меъёрҳои Қонуни асосии кишвар, бо назардошти таърихи давлатдории тоҷикон ва таҷрибаи ҷаҳонӣ нақши муассир  бозидааст. Ҳуқуқшиносони кишвар хизматҳои ан-ҷомдодаи устодро дар самти корҳои бунёдии илмӣ - таҳқиқотӣ, тарбияи кадрҳои илмӣ, ташкил ва роҳбарӣ ба ниҳоду сохторҳои илмӣ ва гузашта аз ин, муаррифии илми ҳуқуқ дар арсаи байналмилалӣ муҳим арзёбӣ мекунанд. 
Дар натиҷаи талош ва кӯшишҳои Фозил Тоҳиров соли 1994 дар назди Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон нахустин бор Шӯрои диссертатсионӣ оид ба ҳимояи рисолаҳои номзадӣ аз рӯи ихтисосҳои илмӣ таъсис дода шуд. Роҳбарии шӯрои навтаъсис ҳам ба уҳдаи ӯ буд. Яке аз дигар хизматҳои ин чеҳраи илмӣ ва ҷамъиятӣ дар он ифода меёбад, ки бо мақсади такмил додан ва амалӣ сохтани сиёсати ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон, тавсияи корҳои илмӣ - таҳқиқотӣ дар соҳаи давлат ва ҳуқуқ, тайёр намудани кадрҳои баландихтисос дар соҳаи ҳуқуқи миллӣ ва байналмилалӣ бо ташаббус ва кӯшиши зиёдаш, соли 2006 дар заминаи шуъбаи давлат ва ҳуқуқи Инсититути фалсафа ва ҳуқуқи ба номи А. Баҳоваддинови Академияи илмҳои ҷумҳурӣ Институти давлат ва ҳуқуқи назди Академияи илмҳои Тоҷикистон таъсис дода шуд,  ки то замони таҷдиди назар шудан онро роҳбарӣ мекард.
Яке аз дигар хизматҳои таърихии устод он аст, ки соли 2013 ба таъсиси Шӯрои диссертатсионӣ оид ба ҳимояи рисолаҳои номзадӣ ва докторӣ аз рӯи ихтисосҳои ҳуқуқшиносӣ дар Донишгоҳи миллии Тоҷикистон мусоидат намуданд. Ӯ солҳои 1995 - 2000 – ум дар вазифаи саркотиби илмии Академияи илмҳои ҷумҳурӣ,  солҳои 2000-2005 дар вазифаи академик - котиби Шуъбаи илмҳои ҷамъиятшиносии академия фаъолият намудааст. Зарфи беш аз 40 соли фаъолияти омӯзгорӣ ва илмӣ беш аз 320 мақола, китобҳои илмӣ ва илмӣ - оммавӣ, дастурҳои илмӣ - таълимӣ таълиф намудааст.
Дар китоби таълимии Фозил То-ҳиров «Таърихи давлат ва ҳуқуқи Тоҷикистон», ки дар заминаи маводи солҳои 1917-1929 навишта шудааст, хусусиятҳои хос, омилҳои асосии пайдоиш ва ташаккули ҳокимияти шӯравӣ, заминаҳои тағйироти давлатӣ ва ҳуқуқии Ҷумҳурии Халқии Бухоро, сохтор, тартибот, вазифаҳо ва вазъи ҳуқуқии мақомоти давлатӣ  ҳамаҷониба таҳлилу баррасӣ гардидааст. Заҳматҳои дар роҳи илм кашидааш бо медали «Барои меҳнати шоён», унвони фахрии «Арбоби илм ва техникаи Тоҷикистон»,  медали ҷашнии 10 - солагии Иҷлосияи 16 - уми Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон  ва даҳҳо  ифтихорнома қадр шудааст. 
Мактаби илмии академик Фозил Тоҳировро чи дар ҷумҳурӣ ва чи берун аз он эътироф кардаанд. Замони ректори Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон буданаш чандин олимони варзидаи кишварҳои хориҷӣ, мисли Манфред Лоренс - Олмон, Ричард Фрайд – дар таҳқиқоти забон ва таърихи тоҷикон саҳм гузоштаанд, Ҳасан Донӣ - таърихшиноси покистонӣ, Бурҳониддини  Раббонӣ - собиқ Раисҷумҳури Афғо-нистон ба ҳайси доктори фахрӣ  пазируфта шуда буданд.
Ҳоло ҳам устод Фозил Тоҳиров дар Институти фалсафа ва ҳуқуқи ба номи А. Баҳоваддинови Академияи илмҳои ҷумҳурӣ фаъолият дорад ва дар тарбияи кадрҳои соҳаи ҳуқуқ ва ҷомеашиносии кишвар бори илм мекашад.

Ҳарамгули ҚОДИР,
«Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 2.07.2014    №: 125    Мутолиа карданд: 860

12.11.2018


Дар Париж ҳамоиши сулҳ ифтитоҳ ёфт

Бо эҳтимоми ҳукумати Ҳиндустон нархи сӯзишворӣ арзон мешавад

ЭКСПО дар Шанхай: шартномаҳо ба маблағи қариб $60 миллиард ба тасвиб расиданд

Сӯхтори ҷангал дар Калифорния боиси ҳалокати 25 нафар гашт

Ҷаҳон дар як сатр

ВАХШ. Суратҳисоби бонкӣ барои ятимон

ОЛИМПИАДАИ “GENIUSKIDS – 2018” 35 медали хонандагони тоҷик

САМБО. Хушқадам Хусравов – қаҳрамони ҷаҳон

09.11.2018


Ҳамоишҳои ҷавонон бахшида ба Рӯзи Президент

Баррасии масоили рушди ҳамкориҳо

Мулоқоти Юсуф Раҳмон бо Кристофер Рэй

Таъсиси гурӯҳи корӣ баҳри иҷрои «Барномаи рушди иҷтимоию иқтисодии шаҳри Душанбе барои давраи то соли 2025»

Давлаталӣ Саид дар Корея

20-умин конфронси расонаҳои Осиёи Марказӣ дар Остона баргузор шуд

«Толибон» рӯйхати иштирокдорони мушовараи Москваро интишор дод

Таърихшиноси фаронсавӣ ба Макрон нақши Россияро дар наҷоти Аврупо хотиррасон кард

Ҷаҳон дар як сатр

"TASHKENT GRAND PRIX" ИШТИРОКИ ПАҲЛАВОНОНИ ТОҶИК ДАР ОН

"Истиқлол" бори ҳафтум чемпиони Тоҷикистон шуд!

08.11.2018


ШАҲРИСТОН. Бунёди 68 иншооти нав

ГУЛИСТОН. Бунёди майдони Парчами давлатӣ ва навсозии кӯдакистони “Дилноз”

Вусъати созандагӣ дар ноҳияи Бобоҷон Ғафуров

ХУҶАНД. Ифтитоҳи маҷмааи фитнеси занона

НОҲИЯИ АБДУРАҲМОНИ ҶОМӢ. Муассисаҳои таълимӣ ба фасли сармо омодаанд

“АРБОБОНИ ИЛМИ ТОҶИК”

Бо хоҳиши Макрон вохӯрии муфассали Путин ва Трамп баргузор намешавад

Толибон нияти иштирок дар музокироти сулҳи Москваро доранд

Дар 40 соли ислоҳот савдои берунаи Чин 670 маротиба афзуд

Деҳлӣ ҳавои ифлосро бо борони сунъӣ тоза карданист

Ҷаҳон дар як сатр

МАРҲИЛАИ ИНТИХОБИИ ЧЕМПИОНАТИ ОСИЁ – 2020. Ҳарифони мунтахаби Тоҷикистон (U-23) муайян шуданд

07.11.2018


Маҷлиси тантанавӣ бахшида ба Рӯзи Конститутсия

Мулоқоти Рамазон Раҳимзода бо Абдулазиз ибни Сауд

Пулҳои миллӣ бо такмили унсурҳои ҳимоя


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед