logo

ҳуқуқ

ПУРСИШ ВА ПОСУХ

Ба саволҳои воридшуда Ғуфрон Бойматов, узви мушовараи адвокатҳои вилояти Суғд, Ҳайдаршоҳ Азимов, адвокати ташкилоти ҷамъиятии «Идораи ҳуқуқи инсон ва риояи қонуният» дар вилояти Хатлон, Ганҷибек Музаффарбеков, сардори раёсати адлияи Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон ҷавоб мегӯянд.

- Соли гузашта мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатии ноҳияи Бобоҷон Ғафуров ба номи ман қитъаи замини наздиҳавлӣ ҷудо намуд. Вале аз байн  як сол гузашта бошад ҳам, бинобар пайдо карда натавонистани маблағи зарурӣ, ба бунёди манзили истиқоматӣ шурӯъ накардаам. Оё бо ҳамин сабаб мақомоти дахлдор маро аз ҳуқуқи истифодаи замин маҳрум карда метавонанд?
Б. Қобилов, ноҳияи Бобоҷон Ғафуров

- Асосҳои қатъ гардидани ҳуқуқи истифодаи қитъаи заминро моддаи 37-и Кодекси замини Ҷумҳурии Тоҷикистон пешбинӣ намудааст. Дар он, аз ҷумла омадааст, ки агар дар муҳлати муайянгардида, яъне се сол, истифодабарандаи замин дар қитъаи замини ба ӯ ҷудогардида сохтмон накарда бошад, бо пешниҳоди мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ ё мақомоти маҳаллии заминсозӣ аз тарафи суд масъалаи қатъ гардидани ҳуқуқи истифодаи замин баррасӣ мешавад. Аз ин рӯ, шумо метавонед дар давоми ду соли оянда ба сохтмони манзили истиқоматӣ шурӯъ намоед. Дар акси ҳол, пас аз гузаштани муҳлати сесолаи пешбининамудаи қонунгузорӣ, аз ҳуқуқи истифодаи қитъаи замин маҳрум гардиданатон аз эҳтимол дур нест.

 

- Шавҳарам бо ҳукми суд ба муҳлати 5 солу шаш моҳ аз озодӣ маҳрум гардид. Ман дар оянда бо ӯ зиндагӣ кардан намехоҳам ва ният дорам, ки бо дигар кас оила барпо кунам. Бигӯед, ки бо кадом роҳ ақди никоҳамонро бекор кардан мумкин аст?
Д. Муродова, шаҳри Хуҷанд

 - Дар ин ҳолат шумо метавонед ҳукми судро дар бораи аз озодӣ маҳрум гаштани шавҳаратон дастрас карда, бо дигар ҳуҷҷатҳои зарурӣ ба мақомоти сабти асноди ҳолати шаҳрвандии маҳалли зистатон пешниҳод намоед.
Дар ин мақомот тибқи аризаи пешниҳодшуда, ақди никоҳи байни шумо ва шавҳаратон бекор карда мешавад. Зеро, мувофиқи муқаррароти сархати дувуми моддаи 40 Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи бақайдгирии давлатии асноди ҳолати шаҳрвандӣ» яке аз асосҳои бақайдгирии давлатии бекор кардани ақди никоҳ ин ҳукми ба қувваи қонунӣ даромадаи суд нисбат ба яке аз ҳамсарон, ки барои содир намудани ҷиноят ба муҳлати зиёда аз се сол маҳкум шудааст, ба шумор меравад.

 

- Баъзе ветеранҳои меҳнат барои хизматҳои шоистаашон нафақа мегиранд ва аз имтиёзҳои зиёд низ бархӯрдоранд. Гурӯҳи дигар нафақаи ночиз мегирад ва аз бисёр имтиёзҳо бенасиб аст. Ба ин масъала рӯшанӣ андозед.
Ш. Саидқул, ноҳияи Бохтар

 - Мувофиқи моддаи 21 Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи ветеранҳо», аз 7 апрели соли 1995, ветеранҳои меҳнат шахсоне ҳисобида мешаванд, ки дар корхона, муассиса, ташкилот, сарфи назар аз шакли моликият ва шароити хоҷагидорӣ, на камтар аз 25 соли тақвимӣ (барои мардҳо) ва 20 соли тақвимӣ (барои занҳо)  кор кардаанд.
Агар онҳо дар давоми фаъолияти корӣ бо унвони ифтихорӣ ё ордену медалҳои ИҶШС ё Ҷумҳурии Тоҷикистон, се дараҷаи ордени «Шараф», се дараҷаи нишонҳои хизмати шоистаи идоравӣ қадр гардида бошанд, барои хизматҳои шоистаашон нафақа мегиранд. Чунин шахсон ҳуқуқ доранд, ки соле як маротиба  аз нақлиёти роҳи оҳан (вагони купедор), нақлиёти ҳавоӣ ё автомобилии байнишаҳрӣ ройгон истифода баранд. Гузашта аз ин, ба онҳо дар як сол як маротиба аз ҷойи кор, агар кор накунанд, аз ҷониби мақомоти нафақа, роҳхати бепул барои муолиҷаи санаторию курортӣ мутобиқи хулосаи муассисаи тиббӣ дода мешавад.

 

- Маҷрӯҳи гурӯҳи 1 ҳастам. Чор фарзанд дорам, ки дутоаш  ноболиғ мебошад. Шавҳарам чор моҳ пеш аз олам гузашт. Мо дар хонаи падару модараш зиндагӣ мекардем. Манзили истиқоматӣ ба номи хушдоманам сабт шудааст. Айни замон ӯ аз ман талаб карда истодааст, ки  фарзандонамро гирифта, аз хона баромада равам. Ҷойи зисти дигар надорам, падару модарам ҳаёт нестанд.  Донистан мехоҳам, ки оё хушдоманам ҳуқуқи ману фарзандонамро аз хона берун кардан дорад?
 Моҳхонум, шаҳри Конибодом

 - Не, ҳуқуқ надорад. Чунки шумо ҳамроҳи шавҳаратон аз рӯзҳои аввали оиладорӣ дар ин манзили истиқоматӣ зиста, хоҷагии умумиро пеш бурдаед ва ҳамчун аъзои оилаи молик ҳуқуқи пурраи истифодаи ин манзили зистро доред.
Мувофиқи моддаи 122-и Кодекси манзили Ҷумҳурии Тоҷикистон аъзои оилаи молик, ки дар бинои истиқоиатиаш ҷой дода шудаанд, ҳақ доранд баробари ӯ аз манзили истиқоматӣ истифода баранд. Тибқи меъёрҳои муқаррарнамудаи ин санад, аз манзили истиқоматӣ кӯчондани аъзои оила ва ашхоси дигаре, ки бо молики хонаи истиқоматӣ зиндагӣ мекунанд, дар сурати мавҷуд будани асосҳои пешбининамудаи қонунгузории манзил, танҳо бо тартиби судӣ амалӣ  мегардад.

 

- Дар мактаби рақами 19-и ноҳияи Шаҳритуз ба сифати омӯзгор 33 сол кор кардам. Бинобар фаъолияти бетанаффус маро дар 62-солагӣ ба нафақа гусел карданд. Ҳоло мехоҳам фаъолияти омӯзгориамро давом диҳам, вале роҳбарияти шуъбаи маориф  намехоҳад. Оё ин рафтори онҳо аз рӯи қонун аст?
Сайдулло Тошев,  сокини ноҳияи Шаҳритуз

- Мувофиқи моддаи 35 Конститутсияи (Сарқонуни) Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳар кас ба меҳнат, интихоби касбу кор, ҳифзи меҳнат ва ҳимояи иҷтимоӣ дар вақти бекорӣ ҳуқуқ дорад. Дар муносибатҳои меҳнатӣ ҳама гуна маҳдудият манъ аст. Ба нафақа баромадан асос барои кор накардан шуда наметавонад. Аз ин лиҳоз, шахсе, ки ба нафақа баромадааст, дар баробари нафақа гирифтан, ҳуқуқ дорад ба фаъолияти меҳнатӣ машғул шавад.
 
 

- Хешу табори домод талаб карда истодаанд, ки аз муоинаи тиббӣ гузарам. Ман зид нестам. Вале, оё ман ҳам чунин талабро ба миён гузошта метавонам?  Зеро шавҳаршавандаам вақти зиёде дар муҳоҷирати корӣ буду фаҳмидани вазъи саломатиаш бароям хеле муҳим аст.
Соҷида, сокини шаҳри Хоруғ

- Муоинаи тиббӣ фақат бо розигии шахсоне, ки издивоҷ мекунанд, гузаронда мешавад. Ҳеҷ кас  шумо ва  ё домодшавандаро барои аз муоинаи тиббӣ гузаштан маҷбур карда наметавонад.
 Дар ҳолати мазкур, шумо метавонед аз домод хоҳиш намоед, ки аз муоинаи тиббии бемориҳои олоти таносул ва ё Вич/СПИД гузарад. Мувофиқи муқаррароти қонунгузории амалкундаи кишвар бе  розигии домод (арӯс) ҷамъ овардани маълумот оид ба вазъи саломатии ӯ манъ аст.

 

- Дар баъзе корхонаву ташкилот ва муассисаҳо занони ҳомиларо бо баҳонаҳои гуногун, бештар бо роҳи қатъ намудани шартномаи меҳнатӣ,  аз кор озод мекунанд. Оё ин амали онҳо, корфармоҳоро дар назар дорам, хилофи қонун нест?
 Гулбаҳор, сокини ноҳияи Ишкошим
 
- Бекор кардани шартномаи (қарордоди)  меҳнатӣ бо занҳои ҳомила, бавижа онҳое, ки кӯдакони то сесола доранд,  инчунин модарони якка (агар онҳо дар тарбияи худ кӯдаки маъюби то шонздаҳсола дошта бошанд), бо ташаббуси корфармо, ба ғайр аз ҳолатҳои пурра барҳам додани корхона манъ аст. Ҳатто, агар корхона барҳам хӯрад ҳам, ин категорияи занҳо бояд бо ҷойи кори дигар таъмин гарданд.

Зимнан, агар хонандагони гиромӣ пурсише доранд, метавонанд бо нишонии pursish@mail.ru  ё бо телефони 238- 54 - 16 ба мо муроҷиат кунанд.

Шуъбаи ҳуқуқи
рӯзномаи «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 16.07.2014    №: 135    Мутолиа карданд: 618

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд

Мулоқоти Зубайдулло Зубайдзода бо Амал Муҷрин ал - Ҳамад

Конференсияи гиромидошти Бобоҷон Ғафуров

Путин ва Абэ дар асоси қатъномаи соли 1956 гуфтушунид хоҳанд кард

Таҳлилгарони Nomura сустшавии суръати рушди иқтисоди ҷаҳониро пешгӯӣ намуданд

Frontex: ба Аврупо омадани гурезаҳо 31 дарсад коҳиш ёфт

Назарбоев соли 2019-ро Соли ҷавонон эълом дошт

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ

Ҷамъоварии $482 миллион ба ёрии мардуми Ироқ

Назарбоев ташкили Созмони амнияти дастаҷамъии Осиёро пешниҳод дорад

Ҷонибдории Ангела Меркел аз ташкили артиши ягонаи аврупоӣ

Дар Тошканд Ҳафтаи соҳибкории глобалӣ шурӯъ шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ ҶАҲОН – 2018. Иштироки се бонуи муштзани тоҷик

БОНКИ МИЛЛӢ. Иқдоми наҷиб

13.11.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин ва Юе Бин

Баимзорасии ёддошти тафоҳум

Нақшаи чорабиниҳои амалӣ намудани корҳои ободонию бунёдкорӣ дар давраи солҳои 2019 – 2021 тасдиқ гардид

БӮСТОН. Таҷдиди шуъбаи урология

ВАҲДАТ. 5 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

ЁВОН СИМОИ ТОЗА МЕГИРАД

НОҲИЯИ ШАМСИДДИНИ ШОҲИН. Кӯшишҳо самар медиҳанд

"Дар ин дунё Карим Девонае буд"

Ҳузури бераводиди тоҷикистониён дар Туркия 3 баробар дароз шуд

Аврупо дар бозёбии партовҳои уран дар Тоҷикистон саҳм мегирад

Москва аз ҷумлаи даҳ шаҳри беҳтарини дунёст

Гунаҳгорони ҳалокати 52 ӯзбекистонӣ зиндонӣ шуданд

Чин дар ҷаҳон калонтарин воридкунандаи газ

Ҷаҳон дар як сатр

ҚУБОДИЁН. 48 медали варзишгарон дар нуҳ моҳ

12.11.2018


Дар Париж ҳамоиши сулҳ ифтитоҳ ёфт

Бо эҳтимоми ҳукумати Ҳиндустон нархи сӯзишворӣ арзон мешавад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед