logo

ҳуқуқ

ҚОНУН БОЯД МУКАММАЛ БОШАД

Мубориза бар зидди нашъамандӣ дар ҳар давру замон механизмҳои гуногуни худро дошт. Ба назари мо, дар шароити кунунӣ яке аз роҳҳои асосии пешгирии ин падидаи номатлуб қабули санадҳои меъёрии ҳуқуқии самаранок, назири қонунҳо, қарорҳо, фармонҳо, барномаҳо, стратегияҳо,  дурнамоҳо  мебошад. Хушбахтона, чунин санадҳои  меъёрии ҳуқуқӣ аз ҷониби мақомоти қонунгузор ва ниҳодҳое, ки дар доираи салоҳияташон ҳуқуқи қабул намудани онҳоро доранд, аллакай ба тасвиб расидаанд. Вале, баъзе аз санадҳо, аз ҷумла Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи воситаҳои нашъадор, моддаҳои психотропӣ ва прекурсорҳо» ниёз ба тағйиру иловаҳо доранд.

Ба қонуни мазкур то имрӯз зиёда аз 4 маротиба тағйиру илова ворид шуда бошад ҳам, баъзе муносибатҳои нави ҷамъиятии дар ин самт бамиёномада дар он ифодаи пурраи худро наёфтаанд. Масалан, меъёр оид ба принсипҳои мубориза бар зидди нашъамандӣ. Тибқи талаботи техникаи қонунгузорӣ дар қисми умумии ҳар як санади меъёрии ҳуқуқӣ бояд меъёр оид ба принсипҳо ҷой дода шавад. Зеро дар амал татбиқ намудани меъёрҳои қонуни мазкур бояд дар асос ва бо дар назар гирифтани принсипҳое, ки дар он ҷой дода шудаанд, ба роҳ монда шавад. Гузашта аз ин, чунин меъёр дар аксари қонунҳои давлатҳои узви ИДМ вуҷуд дорад. Аз ин лиҳоз, ба мақсад мувофиқ аст, ки дар қонуни мазкур моддаи нав дар таҳрири зайл илова карда шавад:
«Моддаи 31 Принсипҳои асосии мубориза бар зидди нашъамандӣ
Муомилот бо воситаҳои нашъадор, моддаҳои психотропӣ ва прекурсорҳо дар асоси принсипҳои зерин амалӣ гардонда мешавад:
- монополияи давлатӣ оид ба намудҳои фаъолияте, ки ба муомилоти воситаҳои нашъадор ва моддаҳои психотропӣ нигаронида шудааст;
- назорати давлатӣ оид ба фаъолият дар соҳаи гардиши воситаҳои нашъадор, моддаҳои психотропӣ ва прекурсорҳо;
- назорати давлатии танзими гардиши воситаҳои нашъадор, моддаҳои психотропӣ, прекурсорҳо ва пешгирӣ намудани гардиши ғайриқонунии онҳо;
- иҷозатномадиҳӣ ба ҳамаи на-мудҳои фаъолияте, ки ба воситаҳои нашъадор, моддаҳои психотропӣ ва прекурсорҳо вобастагӣ доранд;
- ҳавасмандгардонӣ оид ба профилактикаи нашъамандӣ ва муомилоти ғайриқонунии маводи нашъадор;
- дастгирии давлатӣ оид ба тадқиқоти илмӣ ва пайдо намудани методҳои нави муолиҷаи бемории нашъамандӣ;
- ҳамкории байни мақомоти давлатии дар ин самт фаъолияткунанда ҷиҳати паст кардани сатҳи истеъмоли маводи мадҳушкунанда;
- васеъ намудани базаи иҷтимоӣ дар мубориза ва паҳнкунии моддаҳои нашъадор, аз ҷумла бо роҳи ҷалби шахсони хоҳишманд, иттиҳодияҳо, ташкилотҳо ва ғайраҳо;
- ҷалби ташкилотҳои ғайридав-латӣ оид ба тадқиқоти илмӣ ва пайдо намудани методҳои нави муолиҷаи бемории нашъамандӣ;
- таҳкими ҳамкориҳои байнал-милалӣ дар мубориза бар зидди гардиши ғайриқонунии воситаҳои нашъадор, моддаҳои психотропӣ, прекурсорҳо ва ғайра».
Масъалаи дигаре, ки зикрашро бамаврид меҳисобем, дар қонуни мазкур ба таври маҳдуд ифода ёфтани баъзе меъёрҳо, аз ҷумла меъёр оид ба истифодаи воситаҳои нашъадор, моддаҳои психотропӣ, прекурсорҳо бо мақсадҳои илмӣ, тиббӣ, фаъолиятҳои оперативӣ - ҷустуҷӯӣ, байторӣ мебошад. Имрӯз ин муносибатро қонуни мазкур дар доираи маҳдуд, аниқтараш дар доираи танҳо як модда (11) ба таври умумӣ ифода кардааст. Ҳангоми мавриди омӯзиш ва таҳлил қарор додани таҷрибаи қонунгузории давлатҳои узви ИДМ маълум гардид, ки дар қонунгузории онҳо ҳар яке аз ин муносибатҳо дар моддаҳои алоҳида ифода ёфтаанд. Масалан, дар Қонуни Ҷумҳурии Беларус «Дар бораи воситаҳои нашъадор, моддаҳои психотропӣ, прекурсорҳо ва монандкунии онҳо», аз 13 июли соли 2012, истифодаи маводи мухаддир бо мақсади илмӣ, байторӣ, фаъолиятҳои оперативӣ – ҷустуҷӯӣ, ҳар кадом дар моддаи алоҳида, нишон дода шудааст. Аз ин рӯ, ба мақсад мувофиқ мебуд, ки чунин тартиб дар Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи воситаҳои нашъадор, моддаҳои психотропӣ ва прекурсорҳо» низ ифодаи худро ёбанд.
Гузашта аз ин, дар Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи воситаҳои нашъадор, моддаҳои психотропӣ ва прекурсорҳо» меъёре, ки тартиби гузарондани ташвиқоти зидди воситаҳои нашъадорро тавассути ВАО ва бо шеваҳои дигар муқаррар кунад, вуҷуд надорад. Ҳол он ки меъёри мазкур метавонист ҳамчун механизми иттилоотӣ дар пешгирии истеъмоли маводи нашъадор мусоидат намояд. Ба мақсад мувофиқ мебуд, агар дар қонуни мазкур моддаи нав дар таҳрири зайл илова карда шавад:
«Моддаи 151 Ташвиқоти зидди истеъмоли воситаҳои нашъадор, моддаҳои психотропӣ ва прекурсорҳо
1. Ташвиқоти зидди истеъмоли маводи нашъадор, моддаҳои психотропӣ ва прекурсорҳо аз ҷониби субъектҳои салоҳиятдор амалӣ гардонда мешавад.
2. Чорабиниҳои зидди истеъмоли воситаҳои нашъадор, моддаҳои психотропӣ ва прекурсорҳо бо роҳҳои зерин амалӣ гардонда мешавад:
-  тавассути воситаҳои ахбори омма;
- нашри мақолаҳои илмӣ - оммавӣ, китобҳо, брошюраҳо, буклетҳо ва дигар воситаҳои чопӣ;
- тавассути барномаҳои радио, шабака ва сайтҳои интернетӣ;
- тавассути конфронсҳои илмӣ-амалӣ, мизҳои мудаввар, семинарҳо, лексияҳо, маърӯзаҳо ва баромадҳо.
3. Чорабиниҳои зидди истеъмоли воситаҳои нашъадор, моддаҳои психотропӣ ва прекурсорҳо, ки тавассути воситаҳои ахбори омма амалӣ гардонда мешаванд, ба тариқи ройгон сурат мегирад».
Бо итминон метавон гуфт, ки ин санад ба талаботи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ» пурра ҷавобгӯ нест. Бинобар ин, ҳангоми ворид намудани тағйиру иловаҳо ба қонуни мазкур ба мақсад мувофиқ аст, ки талаботи пешбининамудаи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ» ба назар гирифта шавад. Зеро аз сатҳу сифати қонун кафолати дар амал иҷро гардидани меъёрҳои он зич вобаста аст.

Ҷамшед ФАРХУДИНОВ,
корманди Маркази миллии қонунгузории
назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 27.08.2014    №: 168    Мутолиа карданд: 654

15.02.2019


ШАМШЕРБОЗӢ. ИШТИРОКИ ВАРЗИШГАРОНИ МО ДАР ЧЕМПИОНАТИ КУШОДИ ОСИЁИ МАРКАЗӢ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Дар Душанбе ташкили низоми муттаҳидаи мудофиаи зиддиҳавоӣ баррасӣ шуд

Дар чор сол муомилоти мол байни Тоҷикистону Ӯзбекистон 19 маротиба афзуд

Медведев: «Таҳримоти ИМА ба иқтисоди Россия таъсири чандон бузург расонда наметавонад»

Пентагон. ИМА аз Афғонистон ҳамроҳи иттифоқчиёнаш меравад

13.02.2019


2018. Сиёсати хориҷии Тоҷикистон пурбарор буд

КОРРУПСИЯ. 2047 ҷиноят ошкор гардид

САНОАТ. Беш аз 10 миллиард сомонӣ маҳсулот содирот шуд

САРМОЯИ МУСТАҚИМ. Воридот дар ҳоли афзоиш аст

ОБ. Таъминоти аҳолӣ рӯ ба беҳбудӣ дорад

АВҶИ ОБОДКОРИҲО ДАР ШАҲРИ ТУРСУНЗОДА

12.02.2019


АКАДЕМИЯИ ИЛМҲО АЗ КАШФИЁТИ НАВ ТО САНОАТИ ДОРУСОЗӢ

КӮЛОБ. Содироти 825 тонна маҳсулоти кишоварзӣ

ДАНҒАРА. Саноатикунонӣ вусъат мегирад

ФУРУДГОҲҲОИ БАЙНАЛМИЛАЛӢ. Сатҳи хизматрасонӣ рӯ ба беҳбудӣ дорад

ДДК. Авлавият ба сатҳи касбият ва таълим

САДА. Тантанаи ҷашни миллӣ дар ноҳияи Шамсиддини Шоҳин

11.02.2019


ВАЗОРАТИ ФАРҲАНГ. 2018 - соли муваффақиятҳо буд

КУМИТАИ РУШДИ САЙЁҲӢ. Беш аз 1 миллион сайёҳ ба Тоҷикистон омад

МТС. Ҳамкориҳо бо Ӯзбекистон густариш меёбанд

ВМКБ. Гумрукчиён ба буҷет 16,9 миллион сомонӣ ворид карданд

ҲИСОР. Саҳми назарраси соҳибкорон дар ободонии шаҳр

НОҲИЯИ РӮДАКӢ. Ҳаҷми истеҳсоли маҳсулот ба 1 миллиард сомонӣ расид

ВАРЗОБ. Таваҷҷуҳи сайёҳон ба нуқтаҳои истироҳатӣ афзудааст

08.02.2019


Вазорати меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолӣ. Музди миёнаи меҳнат - 1220 сомонӣ

КУМИТАИ ТЕЛЕВИЗИОН ВА РАДИО. Сифати кори шабакаҳо беҳтар мешавад

КҲФМГ. Офатҳои табиат 34 миллион самонӣ хисорот овард

Саноатикунонӣ дар Шаҳринав

Меъёри бозтамвил ба 14 дарсад поён фаромад

ШАҲРИ ВАҲДАТ. Иҷрои барзиёди андози иҷтимоӣ

ТАНЗИМ. Қонуншиканӣ коҳиш ёфтааст

СОҲИЛ. Корҳои мустаҳкамсозӣ вусъат меёбанд

ДДСТДТ. Авлавият ба рушди ҳунарҳои мардумӣ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед