logo

ҳуқуқ

САРҚОНУН - КАФИЛИ ҲИМОЯИ ШАҲРВАНДОН

Ф. РАҶАБОВ,
раиси суди ноҳияи Синои
шаҳри Душанбе

Халқи тоҷик 9 сентябри соли 1991  Истиқлолияти давлатӣ ба даст овард ва Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамчун давлати мустақил дар харитаи сиёсии ҷаҳон арзи ҳастӣ намуд. Орзуи деринаи мардум ҷомаи амал пӯшид.

Вале солҳои аввали соҳибистиқлолӣ барои давлати ҷавони Тоҷикистон хеле душвор буданд. Ҳалли масъалаҳои сиёсӣ, иқтисодӣ, иҷтимоӣ, хотима бахшидан ба ҷанги шаҳрвандӣ, аз ҷумлаи он мушкилоте ба ҳисоб мерафтанд, ки аз роҳбарияти олии мамлакат андешидани тадбирҳои муассир ва фавриро тақозо менамуданд. Гузашта аз ин, зарурате пеш омада буд, ки мебоист қонуни асосии Тоҷикистони соҳибистиқлол таҳия гардад. Маҳз ба ҳамин хотир моҳи ноябри соли 1993 Президиуми Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон комиссияи конститутсионӣ ва гурӯҳи кориро оид ба таҳияи лоиҳаи Конститутсия ташкил намуд.
 Лоиҳаи қонуни асосӣ 13 апрели соли 1994 ба баррасии ҷомеа пешниҳод шуд. Ниҳоят, бо дар назар гирифтани дархосту пешниҳоди сокинони мамлакат таҳти роҳбарӣ ва раҳнамоии Сарвари давлат Эмомалӣ Раҳмон барои таҳкими истиқлолият, муайян намудани сиёсати пешгирифтаи давлат, ба низоми ягона даровардани муносибатҳои муҳими ҷамъиятӣ 6 ноябри соли 1994 бо роҳи раъйпурсии умумихалқӣ Конститутсияи (Сарқонуни) Ҷумҳурии Тоҷикистон қабул гардид.
Конститутсияи то соли 1994 амалкунандаи кишвар ва дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ бо назардошти сиёсати собиқ давлати шӯравӣ, аз ҷумла сиёсати яккаҳизбиву банақшагирии самтҳои гуногуни ҳаёти иқтисодиву иҷтимоии онвақта таҳияву қабулшуда акнун бо дигаргуниҳои солҳои даврони истиқлол мувофиқ буда наметавонистанд. Барои ҳамқадаму ҳамнафас гаштани ҷумҳурӣ бо мамолики мутараққӣ ва ҷомеаи мутамаддин, бо мақсади дар ҷомеа тавсеа бахшидан ба равандҳои демократӣ, ба мисли ҳуқуқбунёдиву дунявӣ, ба халқ тааллуқ доштани ҳокимият ва ба шохаҳо таҷзия гаштани он, гуногунандешии сиёсӣ, арзишҳои олӣ эътироф намудани инсон ва ҳуқуқу озодиҳои ӯ, инчунин гуногуншаклии моликият, аз ҷумла рушди иқтисоди бозорӣ ва соҳибкорӣ, ба таври озод амал кардани моликияти хусусӣ бояд иқдоми муассиртар андешида мешуд.
Конститутсия – санади олии ҳуқуқӣ буда, меъёрҳои он мустақиман амал мекунанд. Қонунҳо ва дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқие, ки хилофи Конститутсия мебошанд, эътибори ҳуқуқӣ надоранд.
Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон асосҳои низоми сиёсӣ, иқтисодӣ ва иҷтимоии давлатро муайян намуда, мақоми давлати ҳуқуқбунёд, ҳуқуқ ва уҳдадориҳои инсон ва шаҳрвандро муқаррар намудааст.Тибқи он Ҷумҳурии Тоҷикистон қисми ҷудонашавандаи ҷомеаи ҷаҳон буда, худро дар назди наслҳои гузашта, ҳозира ва оянда масъул ва вазифадор медонад, таъмини соҳибихтиёрии давлат ва пешрафти онро дарк менамояд, озодӣ ва ҳуқуқи шахсро муқаддас мешуморад, баробарҳуқуқӣ ва дӯстии тамоми миллату халқиятҳоро эътироф намуда, бунёди ҷомеаи адолатпарварро вазифаи аввалиндараҷаи худ қарор додааст.
Яке аз нишонаҳои асосии ҷомеаи шаҳрвандӣ таҷзияи ҳокимият ба шохаҳо мебошад. Мувофиқи моддаи 9 Конститутсия ҳокимияти давлатӣ дар Тоҷикистон ба ҳокимияти қонунгузорӣ, иҷроия ва судӣ таҷзия шудааст. Дар иртибот ба ин, дар    Сарқонун бобҳои алоҳида ба сохтор ва самтҳои асосии фаъолияти ин шохаҳои ҳокимият бахшида шудааст.
Тибқи Конститутсияи амалкунандаи Ҷумҳурии Тоҷикистон инсон, ҳуқуқ ва озодиҳои он арзиши олӣ мебошанд. Ҳаёт, қадр, номус ва дигар ҳуқуқҳои фитрии инсон дахлнопазиранд. Ҳуқуқу озодиҳои инсон ва шаҳрвандро давлат эътироф, риоя ва ҳифз менамояд.
Ин меъёр давлати демократӣ будани Ҷумҳурии Тоҷикистонро бори дигар тасдиқ намуда, ҳокимияти олии давлат ба халқ тааллуқ дорад, халқ - ҳар як шаҳрванд, сарфи назар аз миллат, нажод, ҷинс, забон, эътиқоди динӣ, мавқеи сиёсӣ, вазъи иҷтимоӣ, таҳсил ва молу мулк, баёнгари соҳибихтиёрӣ ва сарчашмаи ягонаи ҳокимияти давлатӣ мебошад. Ҳокимияти олии давлатӣ аз ҷониби халқ бевосита интихоб шуда, барои манфиатҳои он хизмат менамояд.
Бунёди давлати мутамаддин аз саъю талошҳои ҳамешагии шаҳрвандони кишвар вобастагӣ дорад. Ҳар як шаҳрванд муваззаф аст, ки Конститутсия ва дигар қонунҳои амалкунандаи Ҷумҳурии Тоҷикистонро эҳтиром ва меъёрҳои онро риоя намояд, барои ҳифзи дастовардҳои истиқлолият, ҳимояи сохти конститутсионӣ, тамомияти арзии ҷумҳурӣ ва пешрафти иқтисодиёт ҳиссагузор бошад.
Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон  неъмати бебаҳо, Конститутсия бошад, меваи он мебошад. Онро чун гавҳараки чашм эҳтиёт бояд кард. Аз ин рӯ, Конститутсия барои мардуми мо  санади тақдирсоз аст.  Ҳар як тоҷику тоҷикистонӣ онро азизу муқаддас меҳисобад. Ва умед аст, ки он ҳамеша барои Тоҷикистону тоҷикистониён хидмат мекунад.
 


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 12.09.2014    №: 178    Мутолиа карданд: 534

19.06.2019


Дар Кӯлоб Фестивали ҷумҳуриявии дӯстии ҷавонон баргузор шуд

Баррасии вазъ ва дурнамои ҳамкориҳо

Боздид аз Муассисаи давлатии «Боғи миллии Ваҳдат”

ПАНҶАКЕНТ. Омодагиҳо ба ҷашни фархунда

Писарбачаи тоҷик дар Хабаровск дӯсташро аз чоҳи оби ҷӯш наҷот дод

Тоҷикистону Беларус: «Муҳокимаи тақвияти ҳамкориҳои низомӣ»

Си Ҷинпин азми сафари Ҷумҳурии Халқии Демократии Корея дорад

Ҷаҳон дар як сатр

12.06.2019


ХУҶАНД. "Зирвеко" ба фаъолият мепардозад

Муаррифии асари Си Ҷинпин «Дар бораи идоракунии давлатӣ»

Баргузории конфронси сайёҳӣ дар Рашт

Масоили низоми бонкӣ матраҳ гардид

Дар Чин аз обхезии тобистона 6,75 миллион нафар зарар дид

Дар Ӯзбекистон рӯйхати идҳои касбиро Рӯзи китобдор афзуд

Дар Ҷопон ба солхӯрдаҳо шаҳодатномаи вижаи ронандагӣ медиҳанд

Сокини Британия дар лотерея Ј123 миллион бурд намуд

Ҷаҳон дар як сатр

11.06.2019


Песков: «Путин ба Тоҷикистон ва Қирғизистон сафар мекунад»

Иштироки роҳбарони 11 кишвар дар ҳамоиши Бишкек

Президенти Қазоқистон аз хусуси роҳҳои ҳалли мушкилоти иҷтимоӣ ҳарф зад

Ҷаҳон дар як сатр

ФАРХОР. Бонувон ба ҳунаромӯзӣ ҳавасманд мешаванд

"Куллиёт" - и Миробид Саййидои Насафӣ

04.06.2019


Лукашенко: "Эмомалӣ Раҳмонро оммаи мардум интизор аст"

Бунёдкорони роботтехникаи Россия ва Чин дар Владивосток ҷамъ омаданд

Ҷаҳон дар як сатр

Машварати сиёсии вазоратҳои корҳои хориҷии Тоҷикистон ва Белгия

Муаррифии портали хизматрасониҳои электронӣ барои андозсупорандагон

Дар ноҳияи Рашт конфронси минтақавӣ баргузор мегардад

ФУТБОЛ. Ду бозии рафиқона бо мунтахаби Ӯзбекистон

03.06.2019


Дар Тоҷикистон баландтарин афзоиши теъдоди сайёҳон ба қайд гирифта шуд

Гармои тоқатфарсо дар Ҳиндустон

Тасдиқи барнома оид ба бозомӯзии касбии кормандони соҳаи маориф

Иди саиди Фитр 5 июн таҷлил мешавад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед