logo

ҳуқуқ

САРҚОНУН - КАФИЛИ ҲИМОЯИ ШАҲРВАНДОН

Ф. РАҶАБОВ,
раиси суди ноҳияи Синои
шаҳри Душанбе

Халқи тоҷик 9 сентябри соли 1991  Истиқлолияти давлатӣ ба даст овард ва Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамчун давлати мустақил дар харитаи сиёсии ҷаҳон арзи ҳастӣ намуд. Орзуи деринаи мардум ҷомаи амал пӯшид.

Вале солҳои аввали соҳибистиқлолӣ барои давлати ҷавони Тоҷикистон хеле душвор буданд. Ҳалли масъалаҳои сиёсӣ, иқтисодӣ, иҷтимоӣ, хотима бахшидан ба ҷанги шаҳрвандӣ, аз ҷумлаи он мушкилоте ба ҳисоб мерафтанд, ки аз роҳбарияти олии мамлакат андешидани тадбирҳои муассир ва фавриро тақозо менамуданд. Гузашта аз ин, зарурате пеш омада буд, ки мебоист қонуни асосии Тоҷикистони соҳибистиқлол таҳия гардад. Маҳз ба ҳамин хотир моҳи ноябри соли 1993 Президиуми Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон комиссияи конститутсионӣ ва гурӯҳи кориро оид ба таҳияи лоиҳаи Конститутсия ташкил намуд.
 Лоиҳаи қонуни асосӣ 13 апрели соли 1994 ба баррасии ҷомеа пешниҳод шуд. Ниҳоят, бо дар назар гирифтани дархосту пешниҳоди сокинони мамлакат таҳти роҳбарӣ ва раҳнамоии Сарвари давлат Эмомалӣ Раҳмон барои таҳкими истиқлолият, муайян намудани сиёсати пешгирифтаи давлат, ба низоми ягона даровардани муносибатҳои муҳими ҷамъиятӣ 6 ноябри соли 1994 бо роҳи раъйпурсии умумихалқӣ Конститутсияи (Сарқонуни) Ҷумҳурии Тоҷикистон қабул гардид.
Конститутсияи то соли 1994 амалкунандаи кишвар ва дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ бо назардошти сиёсати собиқ давлати шӯравӣ, аз ҷумла сиёсати яккаҳизбиву банақшагирии самтҳои гуногуни ҳаёти иқтисодиву иҷтимоии онвақта таҳияву қабулшуда акнун бо дигаргуниҳои солҳои даврони истиқлол мувофиқ буда наметавонистанд. Барои ҳамқадаму ҳамнафас гаштани ҷумҳурӣ бо мамолики мутараққӣ ва ҷомеаи мутамаддин, бо мақсади дар ҷомеа тавсеа бахшидан ба равандҳои демократӣ, ба мисли ҳуқуқбунёдиву дунявӣ, ба халқ тааллуқ доштани ҳокимият ва ба шохаҳо таҷзия гаштани он, гуногунандешии сиёсӣ, арзишҳои олӣ эътироф намудани инсон ва ҳуқуқу озодиҳои ӯ, инчунин гуногуншаклии моликият, аз ҷумла рушди иқтисоди бозорӣ ва соҳибкорӣ, ба таври озод амал кардани моликияти хусусӣ бояд иқдоми муассиртар андешида мешуд.
Конститутсия – санади олии ҳуқуқӣ буда, меъёрҳои он мустақиман амал мекунанд. Қонунҳо ва дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқие, ки хилофи Конститутсия мебошанд, эътибори ҳуқуқӣ надоранд.
Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон асосҳои низоми сиёсӣ, иқтисодӣ ва иҷтимоии давлатро муайян намуда, мақоми давлати ҳуқуқбунёд, ҳуқуқ ва уҳдадориҳои инсон ва шаҳрвандро муқаррар намудааст.Тибқи он Ҷумҳурии Тоҷикистон қисми ҷудонашавандаи ҷомеаи ҷаҳон буда, худро дар назди наслҳои гузашта, ҳозира ва оянда масъул ва вазифадор медонад, таъмини соҳибихтиёрии давлат ва пешрафти онро дарк менамояд, озодӣ ва ҳуқуқи шахсро муқаддас мешуморад, баробарҳуқуқӣ ва дӯстии тамоми миллату халқиятҳоро эътироф намуда, бунёди ҷомеаи адолатпарварро вазифаи аввалиндараҷаи худ қарор додааст.
Яке аз нишонаҳои асосии ҷомеаи шаҳрвандӣ таҷзияи ҳокимият ба шохаҳо мебошад. Мувофиқи моддаи 9 Конститутсия ҳокимияти давлатӣ дар Тоҷикистон ба ҳокимияти қонунгузорӣ, иҷроия ва судӣ таҷзия шудааст. Дар иртибот ба ин, дар    Сарқонун бобҳои алоҳида ба сохтор ва самтҳои асосии фаъолияти ин шохаҳои ҳокимият бахшида шудааст.
Тибқи Конститутсияи амалкунандаи Ҷумҳурии Тоҷикистон инсон, ҳуқуқ ва озодиҳои он арзиши олӣ мебошанд. Ҳаёт, қадр, номус ва дигар ҳуқуқҳои фитрии инсон дахлнопазиранд. Ҳуқуқу озодиҳои инсон ва шаҳрвандро давлат эътироф, риоя ва ҳифз менамояд.
Ин меъёр давлати демократӣ будани Ҷумҳурии Тоҷикистонро бори дигар тасдиқ намуда, ҳокимияти олии давлат ба халқ тааллуқ дорад, халқ - ҳар як шаҳрванд, сарфи назар аз миллат, нажод, ҷинс, забон, эътиқоди динӣ, мавқеи сиёсӣ, вазъи иҷтимоӣ, таҳсил ва молу мулк, баёнгари соҳибихтиёрӣ ва сарчашмаи ягонаи ҳокимияти давлатӣ мебошад. Ҳокимияти олии давлатӣ аз ҷониби халқ бевосита интихоб шуда, барои манфиатҳои он хизмат менамояд.
Бунёди давлати мутамаддин аз саъю талошҳои ҳамешагии шаҳрвандони кишвар вобастагӣ дорад. Ҳар як шаҳрванд муваззаф аст, ки Конститутсия ва дигар қонунҳои амалкунандаи Ҷумҳурии Тоҷикистонро эҳтиром ва меъёрҳои онро риоя намояд, барои ҳифзи дастовардҳои истиқлолият, ҳимояи сохти конститутсионӣ, тамомияти арзии ҷумҳурӣ ва пешрафти иқтисодиёт ҳиссагузор бошад.
Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон  неъмати бебаҳо, Конститутсия бошад, меваи он мебошад. Онро чун гавҳараки чашм эҳтиёт бояд кард. Аз ин рӯ, Конститутсия барои мардуми мо  санади тақдирсоз аст.  Ҳар як тоҷику тоҷикистонӣ онро азизу муқаддас меҳисобад. Ва умед аст, ки он ҳамеша барои Тоҷикистону тоҷикистониён хидмат мекунад.
 


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 12.09.2014    №: 178    Мутолиа карданд: 441

25.09.2018


Тавсеаи равобити байнипарлумонии Тоҷикистону Корея

Баргузории ҷамъомад оид ба пешгирии ҷинояткорӣ

Анҷоми марҳилаи якуми амалиёти «Кӯкнор-2018»

Гутерриш ба муборизаи фаъолтар алайҳи маводи мухаддир даъват сохт

Теъдоди қурбониёни садамаи киштӣ дар Танзания ба 225 нафар расид

Сеул барои дучандсозии теъдоди сайёҳон $640 миллион харҷ карданист

Фаронса қатораи дуошёнаи тезгард месозад

Ҷаҳон дар як сатр

Ҷом насиби кӣ мешавад?

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед