logo

ҳуқуқ

НАҚШИ ҲОКИМИЯТИ МАҲАЛЛӢ ДАР ТАЪМИНИ МЕЪЁРҲОИ КОНСТИТУТСИЯ

Аъзам БОБОҶОНЗОДА, 
судяи Суди ноҳияи Ишкошим

Моҳияти Конститутсияи нави Ҷумҳурии Тоҷикистон  ҳифзи манфиат ва иродаи халқи Тоҷикистон буда, мувофиқи он меъёрҳое муқаррар шудаанд, ки таркиби сохтори ҷамъият, давлат ва низоми мақомоти давлатӣ, ҳолати ҳуқуқии инсон ва шаҳрванд, вазъи ҳуқуқии шахсони мансабдор ва доираи салоҳиятҳои онҳоро муайян менамояд.
Дар маҳалҳо дар асоси  боби шашуми  Конститутсияи Тоҷикистон ҳокимияти маҳаллӣ бо ду низом: иҷроия ва намояндагӣ таъсис дода шудаанд. Мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ яке аз намудҳои ҳокимияти давлатӣ дар маҳалҳо буда, он дар ҳудуди воҳидҳои марзиву маъмурии Тоҷикистон таъсис дода мешавад. Мутобиқи Конститутсия  мақомоти маҳаллии давлатӣ вазифадоранд, ки иҷрои якхела ва дақиқи Қонуни асосӣ, қонунҳо, қарорҳои Маҷлиси миллӣ, Маҷлиси намояндагон ва ҷаласаҳои якҷояи онҳо, санадҳои Президент ва Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистонро таъмин намоянд.
 Вазъи ҳуқуқии мақомоти маҳаллиро Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон тибқи моддаҳои 76,77,78,79,80 ва Қонуни конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи мақомоти маҳаллии ҳоки-мияти давлатӣ» муайян месозад. Ма-қомоти маҳаллии ҳокимияти давлатӣ фаъолияти худро тибқи Конститутсия ба роҳ монда, дар амалӣ намудани меъёрҳои он ба принсипҳои қонуният, ошкоро, демократӣ, масъулият дар назди аҳолӣ, мустақилият дар ҳалли масъалаҳо вобаста аз салоҳият, ҳатмӣ будани иҷрои санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ, дастаҷамъӣ ва яккасардории фаъолияти мақомоти маҳаллии ҳокимияти давлатӣ такя менамояд.
Дар маҳалҳо яке аз шохаҳои ҳо-кимияти маҳаллӣ мақомоти намояндагии ҳокимияти давлатӣ дар маҳал ба ҳисоб рафта, онҳо дар низоми мақомоти намояндагии Ҷумҳурии Тоҷикистон мавқеъ ва ҷойи махсусро доро мебошанд. Тибқи Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ма-қомоти олии намояндагӣ Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва дар маҳалҳо маҷлиси вакилони халқи вилоят, ноҳия ва шаҳр аст.
Маҷлиси вакилони халқи вилоят, шаҳр, ноҳия мақоми интихобӣ буда, аз ҷониби интихобкунандагон бо роҳи интихоботи озод бо риояи талаботи Конститутсия ва қонунгузории Тоҷикистон дар асоси принсипҳои умумӣ, баробар, мустақим ва овоздиҳии пинҳонӣ интихоб  шуда,  ба он шаҳрвандони Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки дар рӯзи интихобот синнашон ба 18 расидааст, сарфи назар аз вазъи иҷтимоӣ, молу мулк, нажод ва мансубияти миллӣ, ҷинс, забон, маълумот, эътиқоди динӣ ҳуқуқи интихоб шудан ва интихоб  карданро доранд.
Салоҳият ва ваколатҳои раиси ҳокимияти маҳаллиро дар Ҷумҳурии Тоҷикистон Конститутсия, қонуни конститутсионӣ, қонунҳо ва дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон, инчунин санадҳои ҳуқуқии байналмилалие, ки Тоҷикистон онҳоро эътироф кардааст, танзим ва мустаҳкам намуда, имкон медиҳад, ки вазъи ҳуқуқии ҳокимияти маҳаллиро дар низоми ҳокимияти давлатӣ муайян созанд. Раисони вилоят, шаҳр, ноҳия новобаста аз низоми ҳокимияти давлатӣ дар маҳалҳо намояндаи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар воҳидҳои марзиву маъмурӣ мебошанд . Мақомоти намояндагӣ ва раис дар доираи салоҳияти худ санадҳои меъёрии ҳуқуқиро тибқи Конститутсия ва Қонуни конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи мақомоти маҳаллии ҳокимияти давлатӣ» дар шакли қарор қабул менамоянд, ки онҳо дар воҳидҳои марзиву маъмурии Тоҷикистон оид ба амалӣ намудани сиёсати пешгирифтаи Президент ва Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ба ҳисоб мераванд.
Яке аз аломатҳои ҳокимияти халқӣ ҳамчун асосҳои сохтори конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон ин иштироки шаҳрвандон дар идоракунии корҳои давлатию ҷамъиятӣ аст. Дар ин асно худидоракунии маҳаллӣ бошад, ҳамчун шакли баамалбарории ҳокимияти ба халқ тааллуқдошта эътироф гардидааст. Иштирок дар идоракунии корҳои давлат ҳуқуқи конститутсионии шаҳрвандон буда, онҳо метавонанд танҳо бо шаклҳои муқаррарнамудаи Сарқонун дар он иштирок намоянд.  
Халқи Тоҷикистонро бахту саодати бузурге насиб шудааст, ки соҳиби чунин Конститутсия гардид, зеро он аз ҷониби олимону коршиносони  Созмони Милали Муттаҳид, Созмони Амният ва Ҳамкорӣ дар Аврупо яке аз намунаҳои беҳтарини конститутсияҳои демократии ҷаҳон эътироф шудааст.
Аз ин нуқтаи назар тамоми дастовардҳоеро, ки тӯли 20 соли амали Конститутсияи Тоҷикистон насиби халқу давлат гардидааст, натиҷаи хирад ва заковати азими халқи Тоҷикистон меҳисобем. Зеро маҳз бо иродаи аксари  мутлақи мардуми ин сарзамини куҳанбунёд имрӯз кишвари моро дар ҷаҳони муосир ҳамчун давлати соҳибихтиёру ҳуқуқбунёд ва демократӣ эътироф мекунанд ва мавқеи онро ҳангоми ҳаллу фасли масоили умдаи  байналмилалӣ ба инобат мегиранд.

 


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 1.11.2014    №: 213    Мутолиа карданд: 558

23.04.2019


ДЗЮ – ДО. Медали нуқраи Темур Раҳимов аз Чемпионати Осиё

Тиб. Муваффақияти камназири ҷарроҳони рус

Пирӯзии Зеленский дар интихоботи Украина

Фоҷиа дар Шри-Ланка Теъдоди қурбониён ба 300 нафар расид

Лукашенко Россияро ҳомии истиқлолияти Беларус номид

Ёрии низомию техникии Қазоқистон ба Тоҷикистон

Ҷаҳон дар як сатр

22.04.2019


НИММАРАФОНИ БАЙНАЛМИЛАЛИИ ДУШАНБЕ. Фенти Тилахан дар мақоми аввал

Ваҳдат ҳусни тоза мегирад

ХОРУҒ. Бунёди бинои шабакаи ёрии таъҷилӣ

19.04.2019


Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Жан - Батист Лемуан

Пойтахт ба таҷлили Рӯзи Ғалаба омодагӣ мебинад

Масоили рушди соҳаи маориф матраҳ гардид

Дар Донишгоҳи давлатии Данғара конфронси ҷумҳуриявӣ доир мешавад

Душанбе варзишгарони 15 кишварро ба ҳам меорад

Ҷаҳон дар як сатр

18.04.2019


ҶОМИ АФК. Пирӯзии "Хуҷанд" ва мусовии "Истиқлол"

МУЪМИНОБОД. 221 иншоот дар се сол

РАШТ. Боғистон доман паҳн мекунад

17.04.2019


БУҶЕТИ ДАВЛАТӢ . Ба қонун иловаҳо ворид шуданд

ДМТ. Як нишасти муҳим

Хонандагони Душанбе пешсафи олимпиадаҳои ҷумҳуриявӣ

Армуғон барои дӯстдорони ҷуғрофия

ҶОМИ ОСИЁ. Паҳлавонони тоҷик соҳиби 5 медал

Ҷаҳон дар як сатр

16.04.2019


Вохӯрии Саидзода Зоҳир Озод бо Аскар Таҷибаев

Баррасии масоили мубрам

Ҳамоиш бахшида ба оғози расмии Солҳои рушди деҳот, сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ

Калонтарин тайёра дар дунё ба ҳаво хест

Дар Қазоқистон онлайн-қаллобон фаъол мешаванд

Дар СММ аз манфиати лоиҳаи «Камарбандҳо ва роҳҳо» сухан рафт

Аз таркиш дар Афғонистон ҳафт кӯдак ҳалок гашт

Филмҳои ду коргардони тоҷик барои Фестивали кинои мусалмонӣ интихоб шуданд

Ҷаҳон дар як сатр


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед