logo

ҳуқуқ

НАҚШИ ҲОКИМИЯТИ МАҲАЛЛӢ ДАР ТАЪМИНИ МЕЪЁРҲОИ КОНСТИТУТСИЯ

Аъзам БОБОҶОНЗОДА, 
судяи Суди ноҳияи Ишкошим

Моҳияти Конститутсияи нави Ҷумҳурии Тоҷикистон  ҳифзи манфиат ва иродаи халқи Тоҷикистон буда, мувофиқи он меъёрҳое муқаррар шудаанд, ки таркиби сохтори ҷамъият, давлат ва низоми мақомоти давлатӣ, ҳолати ҳуқуқии инсон ва шаҳрванд, вазъи ҳуқуқии шахсони мансабдор ва доираи салоҳиятҳои онҳоро муайян менамояд.
Дар маҳалҳо дар асоси  боби шашуми  Конститутсияи Тоҷикистон ҳокимияти маҳаллӣ бо ду низом: иҷроия ва намояндагӣ таъсис дода шудаанд. Мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ яке аз намудҳои ҳокимияти давлатӣ дар маҳалҳо буда, он дар ҳудуди воҳидҳои марзиву маъмурии Тоҷикистон таъсис дода мешавад. Мутобиқи Конститутсия  мақомоти маҳаллии давлатӣ вазифадоранд, ки иҷрои якхела ва дақиқи Қонуни асосӣ, қонунҳо, қарорҳои Маҷлиси миллӣ, Маҷлиси намояндагон ва ҷаласаҳои якҷояи онҳо, санадҳои Президент ва Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистонро таъмин намоянд.
 Вазъи ҳуқуқии мақомоти маҳаллиро Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон тибқи моддаҳои 76,77,78,79,80 ва Қонуни конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи мақомоти маҳаллии ҳоки-мияти давлатӣ» муайян месозад. Ма-қомоти маҳаллии ҳокимияти давлатӣ фаъолияти худро тибқи Конститутсия ба роҳ монда, дар амалӣ намудани меъёрҳои он ба принсипҳои қонуният, ошкоро, демократӣ, масъулият дар назди аҳолӣ, мустақилият дар ҳалли масъалаҳо вобаста аз салоҳият, ҳатмӣ будани иҷрои санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ, дастаҷамъӣ ва яккасардории фаъолияти мақомоти маҳаллии ҳокимияти давлатӣ такя менамояд.
Дар маҳалҳо яке аз шохаҳои ҳо-кимияти маҳаллӣ мақомоти намояндагии ҳокимияти давлатӣ дар маҳал ба ҳисоб рафта, онҳо дар низоми мақомоти намояндагии Ҷумҳурии Тоҷикистон мавқеъ ва ҷойи махсусро доро мебошанд. Тибқи Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ма-қомоти олии намояндагӣ Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва дар маҳалҳо маҷлиси вакилони халқи вилоят, ноҳия ва шаҳр аст.
Маҷлиси вакилони халқи вилоят, шаҳр, ноҳия мақоми интихобӣ буда, аз ҷониби интихобкунандагон бо роҳи интихоботи озод бо риояи талаботи Конститутсия ва қонунгузории Тоҷикистон дар асоси принсипҳои умумӣ, баробар, мустақим ва овоздиҳии пинҳонӣ интихоб  шуда,  ба он шаҳрвандони Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки дар рӯзи интихобот синнашон ба 18 расидааст, сарфи назар аз вазъи иҷтимоӣ, молу мулк, нажод ва мансубияти миллӣ, ҷинс, забон, маълумот, эътиқоди динӣ ҳуқуқи интихоб шудан ва интихоб  карданро доранд.
Салоҳият ва ваколатҳои раиси ҳокимияти маҳаллиро дар Ҷумҳурии Тоҷикистон Конститутсия, қонуни конститутсионӣ, қонунҳо ва дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон, инчунин санадҳои ҳуқуқии байналмилалие, ки Тоҷикистон онҳоро эътироф кардааст, танзим ва мустаҳкам намуда, имкон медиҳад, ки вазъи ҳуқуқии ҳокимияти маҳаллиро дар низоми ҳокимияти давлатӣ муайян созанд. Раисони вилоят, шаҳр, ноҳия новобаста аз низоми ҳокимияти давлатӣ дар маҳалҳо намояндаи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар воҳидҳои марзиву маъмурӣ мебошанд . Мақомоти намояндагӣ ва раис дар доираи салоҳияти худ санадҳои меъёрии ҳуқуқиро тибқи Конститутсия ва Қонуни конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи мақомоти маҳаллии ҳокимияти давлатӣ» дар шакли қарор қабул менамоянд, ки онҳо дар воҳидҳои марзиву маъмурии Тоҷикистон оид ба амалӣ намудани сиёсати пешгирифтаи Президент ва Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ба ҳисоб мераванд.
Яке аз аломатҳои ҳокимияти халқӣ ҳамчун асосҳои сохтори конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон ин иштироки шаҳрвандон дар идоракунии корҳои давлатию ҷамъиятӣ аст. Дар ин асно худидоракунии маҳаллӣ бошад, ҳамчун шакли баамалбарории ҳокимияти ба халқ тааллуқдошта эътироф гардидааст. Иштирок дар идоракунии корҳои давлат ҳуқуқи конститутсионии шаҳрвандон буда, онҳо метавонанд танҳо бо шаклҳои муқаррарнамудаи Сарқонун дар он иштирок намоянд.  
Халқи Тоҷикистонро бахту саодати бузурге насиб шудааст, ки соҳиби чунин Конститутсия гардид, зеро он аз ҷониби олимону коршиносони  Созмони Милали Муттаҳид, Созмони Амният ва Ҳамкорӣ дар Аврупо яке аз намунаҳои беҳтарини конститутсияҳои демократии ҷаҳон эътироф шудааст.
Аз ин нуқтаи назар тамоми дастовардҳоеро, ки тӯли 20 соли амали Конститутсияи Тоҷикистон насиби халқу давлат гардидааст, натиҷаи хирад ва заковати азими халқи Тоҷикистон меҳисобем. Зеро маҳз бо иродаи аксари  мутлақи мардуми ин сарзамини куҳанбунёд имрӯз кишвари моро дар ҷаҳони муосир ҳамчун давлати соҳибихтиёру ҳуқуқбунёд ва демократӣ эътироф мекунанд ва мавқеи онро ҳангоми ҳаллу фасли масоили умдаи  байналмилалӣ ба инобат мегиранд.

 


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 1.11.2014    №: 213    Мутолиа карданд: 474

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд

Мулоқоти Зубайдулло Зубайдзода бо Амал Муҷрин ал - Ҳамад

Конференсияи гиромидошти Бобоҷон Ғафуров

Путин ва Абэ дар асоси қатъномаи соли 1956 гуфтушунид хоҳанд кард

Таҳлилгарони Nomura сустшавии суръати рушди иқтисоди ҷаҳониро пешгӯӣ намуданд

Frontex: ба Аврупо омадани гурезаҳо 31 дарсад коҳиш ёфт

Назарбоев соли 2019-ро Соли ҷавонон эълом дошт

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ

Ҷамъоварии $482 миллион ба ёрии мардуми Ироқ

Назарбоев ташкили Созмони амнияти дастаҷамъии Осиёро пешниҳод дорад

Ҷонибдории Ангела Меркел аз ташкили артиши ягонаи аврупоӣ

Дар Тошканд Ҳафтаи соҳибкории глобалӣ шурӯъ шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ ҶАҲОН – 2018. Иштироки се бонуи муштзани тоҷик

БОНКИ МИЛЛӢ. Иқдоми наҷиб

13.11.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин ва Юе Бин

Баимзорасии ёддошти тафоҳум

Нақшаи чорабиниҳои амалӣ намудани корҳои ободонию бунёдкорӣ дар давраи солҳои 2019 – 2021 тасдиқ гардид

БӮСТОН. Таҷдиди шуъбаи урология

ВАҲДАТ. 5 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

ЁВОН СИМОИ ТОЗА МЕГИРАД

НОҲИЯИ ШАМСИДДИНИ ШОҲИН. Кӯшишҳо самар медиҳанд

"Дар ин дунё Карим Девонае буд"

Ҳузури бераводиди тоҷикистониён дар Туркия 3 баробар дароз шуд

Аврупо дар бозёбии партовҳои уран дар Тоҷикистон саҳм мегирад

Москва аз ҷумлаи даҳ шаҳри беҳтарини дунёст

Гунаҳгорони ҳалокати 52 ӯзбекистонӣ зиндонӣ шуданд

Чин дар ҷаҳон калонтарин воридкунандаи газ

Ҷаҳон дар як сатр

ҚУБОДИЁН. 48 медали варзишгарон дар нуҳ моҳ

12.11.2018


Дар Париж ҳамоиши сулҳ ифтитоҳ ёфт

Бо эҳтимоми ҳукумати Ҳиндустон нархи сӯзишворӣ арзон мешавад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед