logo

ҳуқуқ

НАҚШИ ҲОКИМИЯТИ МАҲАЛЛӢ ДАР ТАЪМИНИ МЕЪЁРҲОИ КОНСТИТУТСИЯ

Аъзам БОБОҶОНЗОДА, 
судяи Суди ноҳияи Ишкошим

Моҳияти Конститутсияи нави Ҷумҳурии Тоҷикистон  ҳифзи манфиат ва иродаи халқи Тоҷикистон буда, мувофиқи он меъёрҳое муқаррар шудаанд, ки таркиби сохтори ҷамъият, давлат ва низоми мақомоти давлатӣ, ҳолати ҳуқуқии инсон ва шаҳрванд, вазъи ҳуқуқии шахсони мансабдор ва доираи салоҳиятҳои онҳоро муайян менамояд.
Дар маҳалҳо дар асоси  боби шашуми  Конститутсияи Тоҷикистон ҳокимияти маҳаллӣ бо ду низом: иҷроия ва намояндагӣ таъсис дода шудаанд. Мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ яке аз намудҳои ҳокимияти давлатӣ дар маҳалҳо буда, он дар ҳудуди воҳидҳои марзиву маъмурии Тоҷикистон таъсис дода мешавад. Мутобиқи Конститутсия  мақомоти маҳаллии давлатӣ вазифадоранд, ки иҷрои якхела ва дақиқи Қонуни асосӣ, қонунҳо, қарорҳои Маҷлиси миллӣ, Маҷлиси намояндагон ва ҷаласаҳои якҷояи онҳо, санадҳои Президент ва Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистонро таъмин намоянд.
 Вазъи ҳуқуқии мақомоти маҳаллиро Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон тибқи моддаҳои 76,77,78,79,80 ва Қонуни конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи мақомоти маҳаллии ҳоки-мияти давлатӣ» муайян месозад. Ма-қомоти маҳаллии ҳокимияти давлатӣ фаъолияти худро тибқи Конститутсия ба роҳ монда, дар амалӣ намудани меъёрҳои он ба принсипҳои қонуният, ошкоро, демократӣ, масъулият дар назди аҳолӣ, мустақилият дар ҳалли масъалаҳо вобаста аз салоҳият, ҳатмӣ будани иҷрои санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ, дастаҷамъӣ ва яккасардории фаъолияти мақомоти маҳаллии ҳокимияти давлатӣ такя менамояд.
Дар маҳалҳо яке аз шохаҳои ҳо-кимияти маҳаллӣ мақомоти намояндагии ҳокимияти давлатӣ дар маҳал ба ҳисоб рафта, онҳо дар низоми мақомоти намояндагии Ҷумҳурии Тоҷикистон мавқеъ ва ҷойи махсусро доро мебошанд. Тибқи Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ма-қомоти олии намояндагӣ Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва дар маҳалҳо маҷлиси вакилони халқи вилоят, ноҳия ва шаҳр аст.
Маҷлиси вакилони халқи вилоят, шаҳр, ноҳия мақоми интихобӣ буда, аз ҷониби интихобкунандагон бо роҳи интихоботи озод бо риояи талаботи Конститутсия ва қонунгузории Тоҷикистон дар асоси принсипҳои умумӣ, баробар, мустақим ва овоздиҳии пинҳонӣ интихоб  шуда,  ба он шаҳрвандони Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки дар рӯзи интихобот синнашон ба 18 расидааст, сарфи назар аз вазъи иҷтимоӣ, молу мулк, нажод ва мансубияти миллӣ, ҷинс, забон, маълумот, эътиқоди динӣ ҳуқуқи интихоб шудан ва интихоб  карданро доранд.
Салоҳият ва ваколатҳои раиси ҳокимияти маҳаллиро дар Ҷумҳурии Тоҷикистон Конститутсия, қонуни конститутсионӣ, қонунҳо ва дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон, инчунин санадҳои ҳуқуқии байналмилалие, ки Тоҷикистон онҳоро эътироф кардааст, танзим ва мустаҳкам намуда, имкон медиҳад, ки вазъи ҳуқуқии ҳокимияти маҳаллиро дар низоми ҳокимияти давлатӣ муайян созанд. Раисони вилоят, шаҳр, ноҳия новобаста аз низоми ҳокимияти давлатӣ дар маҳалҳо намояндаи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар воҳидҳои марзиву маъмурӣ мебошанд . Мақомоти намояндагӣ ва раис дар доираи салоҳияти худ санадҳои меъёрии ҳуқуқиро тибқи Конститутсия ва Қонуни конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи мақомоти маҳаллии ҳокимияти давлатӣ» дар шакли қарор қабул менамоянд, ки онҳо дар воҳидҳои марзиву маъмурии Тоҷикистон оид ба амалӣ намудани сиёсати пешгирифтаи Президент ва Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ба ҳисоб мераванд.
Яке аз аломатҳои ҳокимияти халқӣ ҳамчун асосҳои сохтори конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон ин иштироки шаҳрвандон дар идоракунии корҳои давлатию ҷамъиятӣ аст. Дар ин асно худидоракунии маҳаллӣ бошад, ҳамчун шакли баамалбарории ҳокимияти ба халқ тааллуқдошта эътироф гардидааст. Иштирок дар идоракунии корҳои давлат ҳуқуқи конститутсионии шаҳрвандон буда, онҳо метавонанд танҳо бо шаклҳои муқаррарнамудаи Сарқонун дар он иштирок намоянд.  
Халқи Тоҷикистонро бахту саодати бузурге насиб шудааст, ки соҳиби чунин Конститутсия гардид, зеро он аз ҷониби олимону коршиносони  Созмони Милали Муттаҳид, Созмони Амният ва Ҳамкорӣ дар Аврупо яке аз намунаҳои беҳтарини конститутсияҳои демократии ҷаҳон эътироф шудааст.
Аз ин нуқтаи назар тамоми дастовардҳоеро, ки тӯли 20 соли амали Конститутсияи Тоҷикистон насиби халқу давлат гардидааст, натиҷаи хирад ва заковати азими халқи Тоҷикистон меҳисобем. Зеро маҳз бо иродаи аксари  мутлақи мардуми ин сарзамини куҳанбунёд имрӯз кишвари моро дар ҷаҳони муосир ҳамчун давлати соҳибихтиёру ҳуқуқбунёд ва демократӣ эътироф мекунанд ва мавқеи онро ҳангоми ҳаллу фасли масоили умдаи  байналмилалӣ ба инобат мегиранд.

 


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 1.11.2014    №: 213    Мутолиа карданд: 454

25.09.2018


Тавсеаи равобити байнипарлумонии Тоҷикистону Корея

Баргузории ҷамъомад оид ба пешгирии ҷинояткорӣ

Анҷоми марҳилаи якуми амалиёти «Кӯкнор-2018»

Гутерриш ба муборизаи фаъолтар алайҳи маводи мухаддир даъват сохт

Теъдоди қурбониёни садамаи киштӣ дар Танзания ба 225 нафар расид

Сеул барои дучандсозии теъдоди сайёҳон $640 миллион харҷ карданист

Фаронса қатораи дуошёнаи тезгард месозад

Ҷаҳон дар як сатр

Ҷом насиби кӣ мешавад?

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед