logo

ҳуқуқ

ОИЛАИ СОЛИМ - КАФОЛАТИ ҶОМЕАИ СОЛИМ

Раҳмоналӣ ИСМОИЛЗОДА,
муовини раиси суди ноҳияи
Шоҳмансури шаҳри Душанбе     

Аз Паёми имсолаи Эмомалӣ Раҳмон, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, ба Маҷлиси Олӣ бармеояд, ки Ҳукумати кишвар ҳамеша ба мавқеи зан дар ҷомеа эҳтироми зиёд қоил аст. Бешубҳа нақши занон дар бунёди ҷомеаи солим чашмрас буда, саодати рӯзгори хушу осуда низ бо номи онҳо пайванди амиқ дорад.

Вале, бо вуҷуди тадбирҳои судманд дар заминаи бунёди ҷомеаи солим, ҳифзи ҳуқуқу манфиатҳои бонувону ҷавонон дар ин самт мушкилоти ҳалталаб, аз қабили пош хӯрдани оилаҳои ҷавон, бинобар омода набудани онҳо ба зиндагии мустақилона, зиёд шудани никоҳи хешовандони наздик, ки боиси таваллуди кӯдакони маъюб гардида, шумораашон сол ба сол зиёд шуда истодааст, ҳамоно ташвишовар боқӣ мемонад.
Дар Паёми хеш ба Маҷлиси Олӣ Президенти мамлакат бо ироаи далелҳои муътамад ин мушкили ҷомеаро матраҳ намуд, ки ҷомеаи судяҳоро дар канор нагузошт ва мо бо ҳисси баланди масъулиятшиносӣ ҳидоятҳои Сарвари давлатро сармашқи кори худ қарор медиҳем. Зеро имрӯз дар судҳои ҷумҳурӣ баҳсҳои оилавӣ оид ба бекор кардани ақди никоҳ, рӯёндани алимент, муқаррар намудани падарӣ, тақсими молу амволи муштараки зану шавҳар ниҳоят зиёд шуда истодаанд. Таҷрибаи судӣ нишон дод, ки имрӯз дар ҷомеаи мо маҷбуран ба шавҳар додани духтарон, дар баъзе ҳолатҳо духтарони мактабхон, аз тарафи падару модарон ҷой дорад. Онҳо фикри фарзандонро дар бораи розӣ будан ё набудан ба никоҳи хешутаборӣ намепурсанд ва ё аслан ба эътибор намегиранд. Мисли ин ки фарзандон ҳуқуқи чунин пешниҳод ва бо кӣ издивоҷ карданро надошта бошанд. Ҳамин тавр, тақдири минбаъдаи муносибати оиладории фарзандон бе розигӣ ва хоҳиши онҳо амалӣ гардида, мақсади асосии волидон бегона нашудани молу амволашон аст.
Ин дар ҳолест, ки тибқи моддаи 12 Кодекси оилаи Ҷумҳурии Тоҷикистон барои бастани ақди никоҳ розигии марду зани издивоҷкунанда ва синни никоҳӣ доштани онҳо шарт ва зарур мебошад. Яке аз шартҳои муҳими никоҳ дар он аст, ки вай бояд ихтиёрӣ, бо майлу хоҳиш ва иродаи никоҳшавандагон баста шавад. Мувофиқи муқаррароти қонунгузории амалкунандаи оила вайрон намудани шарти никоҳ, маҷбур кардан барои ба никоҳ даромадан боиси беэътибор ҳисоб гардидани никоҳ мегардад. Дар ин маврид метавон мисолҳои зиёде манзури хонандагон гардонд, вале мо бо овардани як мисол иктифо мекунем.
Шаҳрванд А. ба суди ноҳияи Шоҳмансур бо даъво нисбат ба шаҳрванд В. дар бораи бекор кардани ақди никоҳ ва рӯёндани алимент муроҷиат намуда буд. Номбурда даъвояшро бо он асоснок кардааст, ки ӯ бо ҷавобгар В. соли 2012 оила барпо намуда, никоҳашонро ба қайди давлатӣ гирифта, аз зиндагии якҷояашон соҳиби як фарзанди маъюб гардидаанд. Аз рӯзҳои аввал муносибати оиладориашон хуб набуда, байнашон якдигарфаҳмӣ ва ҳурмату эҳтиром умуман вуҷуд надоштааст. Ҷавобгар В. бо ҳар баҳона шабҳо ба хона дер меомадаасту ӯро беасос дашном дода, латукӯб мекардааст. Аз рафторҳои дағалонаи ҷавобгар зан хаста шуда, аз хонаи шавҳар баромада, ба назди волидонаш баргаштааст.
Дар аризаи даъвоӣ, ҳамзамон омадааст, ки онҳо, яъне рӯзи аз хонаи шавҳар баромада рафтани зан, муносибати оилавиашонро пурра қатъ кардаанд. Муддати зиёда аз як сол аст, ки бо ҷавобгар якҷоя зиндагӣ накарда, хоҷагии умумӣ пеш намебурдаанд. Оилаи онҳо пурра барҳам хӯрда, имконияти барқарор карданаш набудааст. Ҷавобгар В. ҷойи кор ва фаъолияти муайян дошта бошад ҳам, аз ихтиёран ба фарзандаш расондани ёрии моддӣ саркашӣ мекардааст. Бинобар ин, аз суд хоҳиш намудааст, ки никоҳи байни онҳо, бе додани муҳлати оштишавӣ, бекор карда шуда, аз ҳисоби ҷавобгар ба фоидаи ӯ барои таъмини кӯдаки хурдсолаш алимент рӯёнда шавад.
Дар ҷараёни мурофиаи судӣ муайян шуд, ки даъвогару ҷавобгар ҳар ду холабача мебошанд.
Онҳо аз хурдӣ бо ҳам дӯстӣ ва рафтуомади наздик дошта, мақсади бо ҳам оила барпо намуданро аслан дар сар надоштаанд. Вале модарони онҳо, яъне апаву хоҳар бе розигии фарзандон байни худ маслиҳати тӯйи арӯсиву домодиро карда, ин маросимро гузарондаанд.
Апаву хоҳар ба хотири мустаҳкамтар шудани муносибати хешутабории худ то маросими тӯй якчанд маротиба ба духтар ва писар таъкид намудаанд, ки дар сурати ба гуфтаашон гӯш надодан онҳоро “оқ” карда, шири додаи худро намебахшанд ва аз хона меронанд. Ин суханонро модари писар вақте ба забон меовард, нағз медонист, ки фарзандаш духтари дӯстдошта дорад. Онҳо аҳду паймон бастаанд, ки хонадор мешаванд. Ба ҳамаи ин нигоҳ накарда, модар хости дили худро кард ва ба қавле муродаш ҳосил шуд.
Баъд аз он ки тӯй барпо гардиду даъвогарро, яъне ҷияни худро ҷавобгарон келин карда, ба хонаашон бурданд, кор тамоман ранги дигар гирифт. Аз байн вақти зиёд нагузашта, соҳибони келин муносибат ва рафтори худро нисбат ба ӯ тағйир доданд. Ба вай на ҳамчун фарзанд, балки чун хизматгор менигаристанд. Ба зиндагии оилавиаш дахолат карда, хабарҳои бардурӯғ паҳн менамуданд. Гӯё келин ҳурмату эҳтироми онҳоро ба ҷо намеорад, корҳои хонаро ба анҷом нарасонда, бо дигарон тавассути телефон дурудароз суҳбат менамояд. Дар пеши писар аз рӯзгору рафтори келин қисса карда, онҳоро ҷанг меандохтаанд. Баъд аз ин ҷавобгар ҳамсари худро латукӯб намуда, бо ҳамин роҳ гӯё асабҳояшро ором мекардааст.
Оқибат оилаи ин ду ҷавон вайрон шуда, ҷавобгар талоқи даъвогарро додааст. Суд ҳарчанд кӯшиш намуд, ки бо роҳи додани маслиҳатҳои муфиди ҳуқуқӣ пойдевори оиларо мустаҳкам намояд, вале муваффақ нагардид. Оила, ки аз бунёдаш носолим буд, барқарор нашуд, никоҳ бекор гашт. Суд муайян намуд, ки асосҳои бекор гаштани оилаи ҷавонон ин бидуни розигӣ, майлу хоҳиши никоҳшавандагон бастани никоҳ, маҷбур кардани модарон барои бастани ақди никоҳ, дахолати волидайн ва хоҳари ҷавобгар ба муносибати оиладории зану шавҳар, тарбияи сусти волидайн, набудани меҳру муҳаббати оиладорӣ, надоштани дониш оид ба муносибатҳои оиладорӣ, бе санҷидани якдигар оила барпо кардан аст.
Бо овардани ин мисол гуфтанием, ки никоҳ танҳо бо роҳи қонунӣ ба расмият даровардани издивоҷи духтару писар нест, он бояд бо муҳаббат, розигии бевоситаи тарафҳо ва майлу хоҳиши онҳо барпо гашта, дар назди қонун, давлат ва ҷомеа барои тақдири насли оянда, солимӣ, хушбахтӣ ва мустаҳкамии оила масъулиятшинос будан аст.
Итминон дорем, ки дар партави ҳидояти Сарвари давлат оид ба бартараф намудани мушкилоти ҷойдошта дар ин самт таваҷҷуҳ ба он меафзояд ва ҳамагон бо камоли масъулият дар рафъи чунин носозгориҳо саҳме аз худ боқӣ мегузоранд. Гузашта аз ин, умедворем, ки тасвиби Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи эълон намудани соли 2015 “Соли оила”, ки ҳадаф аз он баланд бардоштани маърифати ҳуқуқии аҳолӣ, таҳкими оила ва танзими муносибатҳои хонаводагист, такони ҷиддие барои бунёди оилаҳои солим ва дар маҷмӯъ ҷомеаи солим хоҳад буд.
 


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 10.02.2015    №: 29    Мутолиа карданд: 5041

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе

Ба иштирокчиёни ҶБВ кумаки моддӣ расонда мешавад

Нахустини Форум байналмилалии санъати мақом баргузор хоҳад гашт

ЛЕВАКАНТ. Тантанаҳои истиқлолият

ФАЙЗОБОД. Ҳиммати як соҳибкор

ИШТИРОКИ ТИМИ МИЛЛӢ ДАР МУСОБИҚАИ BANGABANDHU GOLD CUP"

«ДИ» тахрибкоронашро ба Русия, Аврупо ва Осиё мефиристад

ХФА: "Даромади «Давлати исломӣ» 10 маротиба коҳиш ёфт"

Чин барои рушди ҶАҶ $60 миллиард ёрии молиявӣ мерасонад

Таҳримоти ғарбӣ метавонанд садди барқарорсозии Сурия гарданд

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед