logo

ҳуқуқ

НОТАРИАТ 32 АМАЛРО ТАСДИҚ МЕКУНАД

Чӣ бояд кард, ки шахс ҳуқуқи мерос ба молу мулки ворисони худро дошта бошад ва имзояш дар мавриди рух додани баҳс ҳамчун далели шайъӣ истифода гардад? Андозаи боҷи давлатӣ ҳангоми ба мерос гузоштани амволи ғайриманқул дар шаҳру ноҳияҳо чӣ қадар аст?
Барои ин ва дигар саволҳо ҷавоб ёфтан ба Муҳаббат Каримова, сарнотариуси давлатии Саридораи нотариалии давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон муроҷиат кардем.

- Шаҳрвандон бештар бо кадом масъалаҳо ба идораи нотариат муроҷиат мекунанд?
- Шаҳрвандон асосан барои тасдиқ кардани ҳар гуна шартнома, аҳд, ваколатнома ва тасдиқи аслияти имзои онҳо, оид ба хориҷ аз ҷумҳурӣ бурдани фарзандони ноболиғ, амалӣ кардани ҳуқуқҳо ба мерос, муносибатҳои молу мулкӣ, нусхаи ҳуҷҷатҳо муроҷиат менамоянд. Умуман тибқи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи нотариати давлатӣ» беш аз 32 намуди амалҳои нотариалӣ ҳаст, ки нотариус тасдиқ мекунад.
Асосан аҳдро тарафҳо мебанданд, харидуфурӯш мекунанду маблағ мегиранд, онро рӯи коғаз меоранд ва нотариус тасдиқ менамояд. Нотариус аз номи давлат баромад мекунад. Ҳар як нотариус шахси мансабдор аст. Ҳамаи ҳуҷҷатҳое, ки дар идораҳои нотариалӣ тасдиқ гардидаанд, қувваи якхела доранд. Дар мавриди рух додани баҳс ҳамчун далели шайъӣ истифода мешаванд.
Бинобар ҳамин, ҳангоми таҳия ва тартиб додани ҳуҷҷат нотариус ба тарафҳо маслиҳат ва тавсия медиҳад. Ҳар як банди созишнома бояд ба қонун, махсусан ба Кодекси граждании Ҷумҳурии Тоҷикистон мувофиқат кунад. Нотариус иштирокчии аҳд набуда, аз номи давлат ҳуҷҷати шаҳрвандонро тасдиқ мекунад.

- Агар як тарафи аҳдкунанда бесавод ва маърифати ҳуқу-қиаш кам бошаду ба мазмуни созишнома сарфаҳм наравад, дар он сурат чӣ бояд кард?
- Дар чунин ҳолатҳо нотариус ҳар як банди аҳднома ё созишномаро мефаҳмонад. Агар хонда натавонад, ба ӯ бо садои баланд хонда медиҳад. Дар ин бора дар ҳуҷҷат низ навишта мешавад, ки бандҳои созишнома аз тарафи нотариус хонда шуд.
Масалан, ҳангоми тасдиқи шартномаи хариду фурӯши хона ба харидору фурӯшанда саволҳо оид ба фурӯхтани хона, нархи он, гирифтани маблағ, холӣ кардани хона, даъво надоштан ва ғайра дода мешавад. Албатта, нотариус моҳияти шартномаро ба ҳар ду тараф мефаҳмонад, ки ба чӣ имзо мекунанд.
Ҳамзамон, шартномаро ба ҳар ду тараф медиҳад, ки худашон хонанд. Дар аксар маврид тарафҳо пеш аз ба нотариат омадан аз адвокат маслиҳат мепурсанд ё ӯро ҳамроҳ меоранд. Вақте ки сухан дар бораи хона, молу мулк, васиятнома, қарз ва гарав меравад, шаҳрвандон бояд ҳушёр бошанд.

- Чаро тарафҳо дар баъзе ҳолатҳо ҳангоми хариду фурӯши хона  байни худ нархгузорӣ карда, онро дар нотариат хеле кам нишон медиҳанд?
- Ин ҳолат ба масъулияти тарафҳо вобаста аст. Қаблан боҷи давлатӣ аз рӯи нархи шартнома буд, бинобар ҳамин пинҳон мекарданд. Ҳоло ҳам андоз ва ҳам боҷи давлатӣ аз рӯйи метри мураббаъ аст ва ҳолатҳои пинҳон кардан хеле кам шудааст. Ҳоло тарафҳо, махсусан харидор талаб мекунад, ки ҳамон нархи аслӣ дар шарнома сабт гардад.

- Одатан нархгузории хонаҳо бо доллар сурат мегирад, дар шартнома чӣ?
- Ҳарчанд хариду фурӯши амволи ғайриманқул бо доллар сурат гирад ҳам, дар шартнома бо сомонӣ тибқи қурби муайянкардаи Бонки миллии Тоҷикистон сабт мегардад.

- Барои анҷом додани амалиётҳои нотариалӣ боҷи давлатӣ ба кадом андоза ситонда мешавад?
- Мувофиқи  Қонуни Ҷумҳурии  Тоҷикистон «Дар бораи нотариати давлатӣ» барои тасдиқ намудани шартномаҳои аз соҳибӣ соқит кардан (хариду фурӯш, ҳадя, иваз ва ғайра) ва додани шаҳодатнома дар бораи ҳуқуқи мерос ба молу мулки ғайриманқул (ҳавлиҳои истиқоматӣ, хонаҳо, бӯстонсаройҳо, иншоот ва молу мулки дигари ғайриманқул ё қисми онҳо), ба истиснои ниҳолҳои бисёрсола ва молу мулки ғайриманқули дигаре, ки тасдиқи он тибқи банди 6) қисми мазкур ба амал бароварда мешавад, барои як метри мураббаи масоҳати умумӣ ба андозаи:
- барои фарзандон, аз ҷумла писархонд (духтархонд), ҳамсар, падару модар дар шаҳри Душанбе 10% нишондиҳанда барои ҳисобҳо; шаҳри Хуҷанд – 7 фоиз, шаҳрҳои Қӯрғонтеппа, Кӯлоб ва Хоруғ - 5 фоиз, дигар шаҳрҳо ва шаҳракҳо – 2 фоиз ва деҳот -1 фоизи нишондиҳанда барои ҳисобҳост.
- барои бародарон, хоҳарон, набераҳо, бобо, бибӣ дар шаҳри Душанбе – 20 фоизи нишондиҳанда барои ҳисобҳо; шаҳри Хуҷанд - 15 фоиз, шаҳрҳои Қӯрғонтеппа, Кӯлоб ва Хоруғ - 10 фоиз, дигар шаҳрҳо ва шаҳракҳо – 5 фоиз, деҳот - 2 фоизи нишондиҳанда барои ҳисобҳост.
- барои дигар шахсони воқеӣ ва ҳуқуқӣ дар шаҳри Душанбе – 40 фоизи нишондиҳанда барои ҳисобҳо; шаҳри Хуҷанд - 30 фоиз, шаҳрҳои Қӯрғонтеппа, Кӯлоб ва Хоруғ – 20 фоиз, дигар шаҳрҳо ва шаҳракҳо – 10 фоиз, деҳот - 5 фоизи нишондиҳанда барои ҳисобҳо мебошад.
- барои тасдиқи шартномаҳои аз соҳибӣ соқит кардани (хариду фурӯш, ҳадя, иваз ва ғайра) воситаҳои нақлиёт ба андозаи ду нишондиҳанда барои ҳисобҳост.
- барои тасдиқи шартномаҳои гарав - ба андозаи яккаратаи нишондиҳанда барои ҳисобҳо ситонда мешавад.
- барои додани шаҳодатнома дар бораи ҳуқуқи моликият ба қисми амвол, ки моликияти умумии зану шавҳар мебошад ва дар давраи заношӯӣ ҷамъ кардаанд, аз ҷумла дар бораи додани шаҳодатномаи ҳуқуқи моликият дар ҳолати вафот кардани яке аз ҳамсарон – 10 фоиз аз нишондиҳанда барои ҳисобҳо ситонда мешавад.
- барои амалиёти нотариалие, ки берун аз бинои идораи нотариалӣ ба ҷо оварда мешавад, боҷи давлатӣ ду баробар зиёд ситонда шуда, инчунин хароҷоти воқеӣ, ки ба сафар ба маҳалли ба ҷо овардани амалиёти нотариалӣ вобастааст, пардохт мешавад.
Ҳангоми тасдиқи аҳдҳо, ки бо асъори хориҷӣ ҳисобу китоб карда мешаванд, ҳамчунин дар ҳолатҳое ки асъори хориҷӣ предмети мерос мебошад, андозаи боҷи давлатӣ аз асъори миллӣ бо қурби муайянкардаи Бонки миллии Тоҷикистон, ки дар рӯзи пардохти боҷи давлатӣ амал мекунад, ҳисоб карда мешавад.

Мунаввари САФАР,
«Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 27.02.2015    №: 42    Мутолиа карданд: 1193

17.01.2019


Тамдиди шартномаи ФФТ бо "Сомон Эйр"

60 ДАРАҶА ХУНУКӢ ВА ДАВИ 50 - КИЛОМЕТРАИ ЭКСТРЕМАЛИ МОЛДАВӢ

16.01.2019


Пирӯзии мунтахаби Тоҷикистон бар Эрон

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Роҳандозии моратории дусола дар Тоҷикистон

Нақшаи Brexit дар парламенти Британия рад карда шуд

Кремл роҳи ҳалли буҳрони Украинаро пешниҳод намуд

Ифтитоҳи онлайн-донишгоҳ барои гурезаҳо дар Италия

15.01.2019


Ҷаласаи ҷамъбастӣ таҳти раёсати муовини Сарвазири мамлакат

Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Абдулазиз Комилов

Ёдгор Файзов: «Соли 2018 соли таҳкими волоияти қонун дар Бадахшон буд»

ХУҶАНД. 1548 медали варзишгарон дар як сол

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Созишномаи сулҳ – мавзӯи асосии мулоқоти Путин ва Абэ хоҳад шуд

Савдои хориҷии Чин соли 2018 натиҷаи рекордӣ нишон дод

Дар Алмаато гурӯҳи хориҷиёни террорист боздошт шуд

То соли 2024 аҳолии Қирғизистон бо оби ошомиданӣ пурра таъмин мешавад

10.01.2019


Дар Саразм осорхона ва меҳмонхонаи замонавӣ бунёд мешаванд

Вохӯрии Парвиз Давлатзода бо Владимир Норов

Ҷаласаи Шӯрои кор бо ҷавонон

“ГАНҶИ СУХАН” – маҳфили адибпарвар

РӮШОН. Ифтитоҳи маркази дуошёнаи савдо

Муҳаммад Салоҳ – беҳтарин футболбози Африқо

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Самарқанд мизбони нахустмулоқоти «Ҳиндустон – Осиёи Марказӣ»

Баргардондани 47 шаҳрванди Қазоқистон аз Сурия

Остона ба гузарондани Ҳамоиши ҷаҳонии туризми шаҳрӣ омодагӣ мегирад

Дар Беларус бори нахуст ҳукми қатл содир шуд

09.01.2019


Таҷлили 110 - солагии аллома Бобоҷон Ғафуров

GLOBE SOCCER AWARDS. Беҳтаринҳоро муайян кард

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Дар Пекин музокироти тиҷоратии ИМА ва Чин мегузарад

Эрдуғон пирӯзӣ бар террористони «Давлати исломӣ» - ро эълом дошт

Разведкаи Сурия дар ҳафт сол 80 саркардаи исломиро нест кард


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед