logo

маориф

ДОНИШҶӮ: ТАХАССУС ВА ҶАҲОНБИНӢ

Корҳои илмию тадқиқоти мутахассисонро перомуни таълими касбӣ ва ҷаҳонбинии касбӣ баррасӣ намуда, ба хулоса омадем, ки объекти омӯзиши онҳо асосан наврасони синни мактабии синфҳои болоӣ мебошанд. Масъалаҳои тамоюли касбии донишомӯзии донишҷӯёни мактабҳои олӣ ва ҷаҳонбинии касбии онҳо  тадқиқи кофӣ нашудааст.

Мутаассифона, солҳои охир фаъолияту дастовардҳои намоёни олимони педагог ва дигар муҳаққиқони соҳаи омӯзиши ҳаёти ҷамъиятии ҷавонон оид ба рушди касбии донишомӯзӣ дида намешавад. Асарҳо ва таҳқиқотҳои назаррасро дар даст надорем, ки боиси мубоҳиса шуда бошанд. Имрӯзҳо устодон донишҷӯёнро асосан бо дарсҳои лексионию амалӣ, семинарҳо ва ғайра машғул месозанд. Дарсҳо бо пойгоҳҳои таълимӣ - истеҳсолӣ қисман таъминанд ё ин ки пойгоҳҳо дар донишкадаю донишгоҳҳо дастгирии моддии нокифоя доранд. Аз рӯи тахассус, махсусан ихтисосҳои ба истеҳсолот зарур, гузаронидани таҷрибаомӯзии донишҷӯён мушкил буда, корхонаҳои мамлакат ба ин масъала тамоман ёрӣ намедиҳанд.    
Таҷрибаи чандинсолаи таълимию таҳқиқотии мо имконият медиҳад ба хулоса оем, ки хориҷшавии донишҷӯён аз макотиби олӣ якчанд омил дорад. Сабаби аз ҳама асосӣ набудани рағбат ба таҳсил ва кор аз рӯи ихтисоси интихобкарда аст. Раванди сифати пасти касбомӯзӣ сабаби дуюм шуда метавонад. Омили хеле муҳим ташаккулёбии муносибати мусбат ба ихтисос ва муҳимияти он буда, бо мутаносибии ихтисос ба лаёқати шахс ва рағбати донишҷӯ вобастагӣ дорад. Омили сеюми пуртаъсире низ ҳаст, ки ба коҳиш ёфтани рағбати донишҷӯ ба касби интихобкардааш меорад. Ин музди кам, дарозии рӯзи кор ва хасташавии ҷисму асаб мебошад.
Таҳлили омилҳо нишон медиҳад, ки раванди тахассусии таҳсили донишҷӯён фаъолнокии дохилии онҳоро пурзӯр менамояд. Ташаккули ҷаҳонбинии донишҷӯён дар ҷараёни таҳсили онҳо ин азнавташкилёбии арзишҳо, ақидаҳо, принсипҳои фаъолияти онҳост.
Ба таҳсили муваффақи донишҷӯён дар мактаби олӣ якчанд омилҳо таъсир мерасонанд: вазъи моддӣ, саломатӣ, синну сол, муҳити оилавӣ, сатҳи умумии омодагӣ ба дарсҳо, малакаи созмондеҳӣ, банақшагирӣ ва назорати фаъолияти худ, мақсади интихоби мактаби олӣ, шакли таҳсил, мавҷуд будани пардохти таҳсил ва ҳаҷми он, ташкили ҷараёни таҳсил дар мактаби олӣ, пойгоҳи моддии мактаби олӣ, сатҳи касбии омӯзгорон ва ғайра.
Мустаҳкамии ҳар гуна биноро таҳкурсии он муайян месозад. Пас, бе инкишофи зеҳнии шахс ва дарк намудани ӯ ҳамаи заҳматҳо дар ҷараёни тарбияву таълим, эҷод ва муносибатҳои байнишахсӣ бар ҳадар меравад. Мушкилиҳои ҳаёт ва муаммоҳои муҳити иҷтимоӣ муҷиби навмедӣ ва фориғболии донишҷӯён мегардад. Ба ҳар ҳол одам қобил аст, ки дар ин мушкилиҳо самти ҳаракати худро гум накунад. Дар ин кор сатҳи маърифату саводи баланд, ҷаҳонбинии дурандешона ёрирасони инсон шуда метавонанд.

Мурот НАРЗИЕВ,
номзади илми иқтисодӣ,
дотсент, мудири кафедраи кори бонкии Донишкадаи соҳибкорӣ ва хизмат


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 10.04.2015    №: 74    Мутолиа карданд: 718

15.02.2019


ШАМШЕРБОЗӢ. ИШТИРОКИ ВАРЗИШГАРОНИ МО ДАР ЧЕМПИОНАТИ КУШОДИ ОСИЁИ МАРКАЗӢ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Дар Душанбе ташкили низоми муттаҳидаи мудофиаи зиддиҳавоӣ баррасӣ шуд

Дар чор сол муомилоти мол байни Тоҷикистону Ӯзбекистон 19 маротиба афзуд

Медведев: «Таҳримоти ИМА ба иқтисоди Россия таъсири чандон бузург расонда наметавонад»

Пентагон. ИМА аз Афғонистон ҳамроҳи иттифоқчиёнаш меравад

13.02.2019


2018. Сиёсати хориҷии Тоҷикистон пурбарор буд

КОРРУПСИЯ. 2047 ҷиноят ошкор гардид

САНОАТ. Беш аз 10 миллиард сомонӣ маҳсулот содирот шуд

САРМОЯИ МУСТАҚИМ. Воридот дар ҳоли афзоиш аст

ОБ. Таъминоти аҳолӣ рӯ ба беҳбудӣ дорад

АВҶИ ОБОДКОРИҲО ДАР ШАҲРИ ТУРСУНЗОДА

12.02.2019


АКАДЕМИЯИ ИЛМҲО АЗ КАШФИЁТИ НАВ ТО САНОАТИ ДОРУСОЗӢ

КӮЛОБ. Содироти 825 тонна маҳсулоти кишоварзӣ

ДАНҒАРА. Саноатикунонӣ вусъат мегирад

ФУРУДГОҲҲОИ БАЙНАЛМИЛАЛӢ. Сатҳи хизматрасонӣ рӯ ба беҳбудӣ дорад

ДДК. Авлавият ба сатҳи касбият ва таълим

САДА. Тантанаи ҷашни миллӣ дар ноҳияи Шамсиддини Шоҳин

11.02.2019


ВАЗОРАТИ ФАРҲАНГ. 2018 - соли муваффақиятҳо буд

КУМИТАИ РУШДИ САЙЁҲӢ. Беш аз 1 миллион сайёҳ ба Тоҷикистон омад

МТС. Ҳамкориҳо бо Ӯзбекистон густариш меёбанд

ВМКБ. Гумрукчиён ба буҷет 16,9 миллион сомонӣ ворид карданд

ҲИСОР. Саҳми назарраси соҳибкорон дар ободонии шаҳр

НОҲИЯИ РӮДАКӢ. Ҳаҷми истеҳсоли маҳсулот ба 1 миллиард сомонӣ расид

ВАРЗОБ. Таваҷҷуҳи сайёҳон ба нуқтаҳои истироҳатӣ афзудааст

08.02.2019


Вазорати меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолӣ. Музди миёнаи меҳнат - 1220 сомонӣ

КУМИТАИ ТЕЛЕВИЗИОН ВА РАДИО. Сифати кори шабакаҳо беҳтар мешавад

КҲФМГ. Офатҳои табиат 34 миллион самонӣ хисорот овард

Саноатикунонӣ дар Шаҳринав

Меъёри бозтамвил ба 14 дарсад поён фаромад

ШАҲРИ ВАҲДАТ. Иҷрои барзиёди андози иҷтимоӣ

ТАНЗИМ. Қонуншиканӣ коҳиш ёфтааст

СОҲИЛ. Корҳои мустаҳкамсозӣ вусъат меёбанд

ДДСТДТ. Авлавият ба рушди ҳунарҳои мардумӣ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед