logo

маориф

ДОНИШҶӮ: ТАХАССУС ВА ҶАҲОНБИНӢ

Корҳои илмию тадқиқоти мутахассисонро перомуни таълими касбӣ ва ҷаҳонбинии касбӣ баррасӣ намуда, ба хулоса омадем, ки объекти омӯзиши онҳо асосан наврасони синни мактабии синфҳои болоӣ мебошанд. Масъалаҳои тамоюли касбии донишомӯзии донишҷӯёни мактабҳои олӣ ва ҷаҳонбинии касбии онҳо  тадқиқи кофӣ нашудааст.

Мутаассифона, солҳои охир фаъолияту дастовардҳои намоёни олимони педагог ва дигар муҳаққиқони соҳаи омӯзиши ҳаёти ҷамъиятии ҷавонон оид ба рушди касбии донишомӯзӣ дида намешавад. Асарҳо ва таҳқиқотҳои назаррасро дар даст надорем, ки боиси мубоҳиса шуда бошанд. Имрӯзҳо устодон донишҷӯёнро асосан бо дарсҳои лексионию амалӣ, семинарҳо ва ғайра машғул месозанд. Дарсҳо бо пойгоҳҳои таълимӣ - истеҳсолӣ қисман таъминанд ё ин ки пойгоҳҳо дар донишкадаю донишгоҳҳо дастгирии моддии нокифоя доранд. Аз рӯи тахассус, махсусан ихтисосҳои ба истеҳсолот зарур, гузаронидани таҷрибаомӯзии донишҷӯён мушкил буда, корхонаҳои мамлакат ба ин масъала тамоман ёрӣ намедиҳанд.    
Таҷрибаи чандинсолаи таълимию таҳқиқотии мо имконият медиҳад ба хулоса оем, ки хориҷшавии донишҷӯён аз макотиби олӣ якчанд омил дорад. Сабаби аз ҳама асосӣ набудани рағбат ба таҳсил ва кор аз рӯи ихтисоси интихобкарда аст. Раванди сифати пасти касбомӯзӣ сабаби дуюм шуда метавонад. Омили хеле муҳим ташаккулёбии муносибати мусбат ба ихтисос ва муҳимияти он буда, бо мутаносибии ихтисос ба лаёқати шахс ва рағбати донишҷӯ вобастагӣ дорад. Омили сеюми пуртаъсире низ ҳаст, ки ба коҳиш ёфтани рағбати донишҷӯ ба касби интихобкардааш меорад. Ин музди кам, дарозии рӯзи кор ва хасташавии ҷисму асаб мебошад.
Таҳлили омилҳо нишон медиҳад, ки раванди тахассусии таҳсили донишҷӯён фаъолнокии дохилии онҳоро пурзӯр менамояд. Ташаккули ҷаҳонбинии донишҷӯён дар ҷараёни таҳсили онҳо ин азнавташкилёбии арзишҳо, ақидаҳо, принсипҳои фаъолияти онҳост.
Ба таҳсили муваффақи донишҷӯён дар мактаби олӣ якчанд омилҳо таъсир мерасонанд: вазъи моддӣ, саломатӣ, синну сол, муҳити оилавӣ, сатҳи умумии омодагӣ ба дарсҳо, малакаи созмондеҳӣ, банақшагирӣ ва назорати фаъолияти худ, мақсади интихоби мактаби олӣ, шакли таҳсил, мавҷуд будани пардохти таҳсил ва ҳаҷми он, ташкили ҷараёни таҳсил дар мактаби олӣ, пойгоҳи моддии мактаби олӣ, сатҳи касбии омӯзгорон ва ғайра.
Мустаҳкамии ҳар гуна биноро таҳкурсии он муайян месозад. Пас, бе инкишофи зеҳнии шахс ва дарк намудани ӯ ҳамаи заҳматҳо дар ҷараёни тарбияву таълим, эҷод ва муносибатҳои байнишахсӣ бар ҳадар меравад. Мушкилиҳои ҳаёт ва муаммоҳои муҳити иҷтимоӣ муҷиби навмедӣ ва фориғболии донишҷӯён мегардад. Ба ҳар ҳол одам қобил аст, ки дар ин мушкилиҳо самти ҳаракати худро гум накунад. Дар ин кор сатҳи маърифату саводи баланд, ҷаҳонбинии дурандешона ёрирасони инсон шуда метавонанд.

Мурот НАРЗИЕВ,
номзади илми иқтисодӣ,
дотсент, мудири кафедраи кори бонкии Донишкадаи соҳибкорӣ ва хизмат


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 10.04.2015    №: 74    Мутолиа карданд: 792

06.12.2019


Боздиди Рустами Эмомалӣ аз варзишгоҳи «Миллий»

Хуҷанд. Бунёди корхонаи истеҳсоли телевизор, яхдон ва кондитсионер

Масъалаи моҳияти сармояи инсонӣ дар рушди инноватсионӣ мавриди баррасӣ қарор гирифт

Пекин аз Вашингтон кам кардани боҷи молҳои чиниро дархост намуд

ОПЕК истихроҷи нафтро метавонад кам созад

Дар мактабҳои Қазоқистон гузариш ба алифбои лотиниро мавқуф гузоштанд

Коррупсияро дар Қирғизистон тавассути рақамисозӣ бартараф карданианд

Ҷаҳон дар як сатр

05.12.2019


Беш аз ду тонна доруворӣ ба коми оташ рафт

Фестивали филм ва мусиқии Руминия дар Тоҷикистон

Боздиди Рустами Эмомалӣ аз шаҳри Самарқанд

Дар Афғонистон шоҳасари Бобоҷон Ғафуров “Тоҷикон” чоп шуд

Макрон изҳороти НАТО оид ба «таҳдиди русӣ» - ро зери шубҳа гузошт

Боздошти муовини собиқ сарвари «ДИ» Ал - Бағдодӣ дар Ироқ

Андрей шевченко дар мураббигӣ низ муваффақ аст

Ҷаҳон дар як сатр

04.12.2019


Тақвияти ҳамкориҳо дар мубориза бар зидди терроризму экстремизм матраҳ гардид

Ҷаласаи гурӯҳи корӣ оид ба таҳияи намоишгоҳ бахшида ба мероси муштараки фарҳангии Роҳи абрешим баргузор шуд

Китоби Президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон дар Теҳрон рӯнамоӣ мешавад

Мирзиёев раиси шаҳри Душанбе Рустами Эмомалиро ба ҳузур пазируфт

Департаменти давлатӣ: «ИМА Россияро маблағгузори терроризм намешуморад»

Ҳукумати Албания хисороти заминҷунбии мудҳишро ҳисоб намуд

Москва ва Киев созишномаи 10 – солаи таҳвили нафтро ба имзо расонданд

Ҷаҳон дар як сатр

03.12.2019


Дар пойтахт барӯйхатгирии аҳолӣ ва фонди манзил гузаронда мешавад

Дар майдони «Дӯстӣ» арчаи солинавӣ қомат меафрозад

«Лолаи тиллоӣ» синамогарони тоҷикро ба ҳам овард

Дар Британия намояндагии маҳфили “Ҷавонони дар хориҷи кишвар таҳсилдошта” ифтитоҳ ёфт

Россия ва Беларус қисме аз ваколатҳоро ба ҳукумати ягона медиҳанд

Олимон суду зиёни қаҳванӯширо ном бурданд

Ҷаҳон дар як сатр

САМБО. Медали биринҷии Сорбон дар Қазоқистон

02.12.2019


Дар Бишкек кишварҳои аъзои СААД 15 санад ба имзо расонданд

Эрдуғон кишварҳои арабро ба ёрии Албания даъват намуд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед