logo

ҳуқуқ

ЗИНДАГӢ ШИРИНУ ҒАНИМАТ АСТ

Агар инсон ҷойи кор, оилаи обод дошта бошад, хушбахтона умр ба сар мебарад. Вале солҳои охир зуҳуроти басо номатлубе тавлид шуда, аҳли ҷомеаро сахт ба ташвиш овардааст, ки ин суиқасд ба ҷони худ, дар байни занон мебошад.
Коршиносон ба ин назаранд, ки инсон аз ду ҷиҳат дар рӯзгор ба танг меояд, ки яке иҷтимоӣ асту дигар маънавӣ. Ва бештар зани танҳо дар зиндагӣ машаққат мекашад, фикри фарзандонро мекунад, зеро ба онҳо хӯрок, либосу пойафзол, дафтару китоб лозим аст. Камбудии моддӣ бархеро маҷбур месозад, ки ба роҳи бад равад.
Ҳоҷӣ Ҳусайн Мӯсозода, сархатиби масҷиди Шайх Муслиҳиддини шаҳри Хуҷанд, гуфт, ки худкушӣ масъалаи доғи рӯз аст. Худкушӣ ё ба ҷони худ қасд кардан сабабҳои зиёд дорад. Бештари вақт дар ҳаққи шахсе, ки ба худкушӣ даст мезанад, мегӯянд, ки ӯ бемории рӯҳӣ дошт. Рашку ҳасад, ҷанҷоли оилавӣ, зӯроварӣ ва дигар ҳолатҳо ҳам барои ин амали носавоб сабаб шуда метавонанд, ки аксар вақт аз назар дур мемонад. Баъзеҳо мегӯянд, ки сабаби асл касодии рӯзгори оила аст. Аммо ман ба ин фикр розӣ шуда наметавонам, зеро дар ягон замон миллати тоҷик барои нон худкушӣ накардааст. Аммо шахс аз дигаре қарздор бошаду ба ӯ таҳдид намоянд, ин ҳолат сар заданаш мумкин аст. Вале пажӯҳиши психологони муосир нишон медиҳад, ки касони даст ба худкушӣ зада, сарватманд, соҳибмулк ё ин ки соҳибмансаб низ будаанд. Аз рӯи ҳисоботи омор маълум аст, ки мамлакати тараққикардаи Ҷопон дар масъалаи худкушӣ ҷои аввалро мегирад. Ин ҳолат аз ҷиҳати равонӣ ҳам ба амал меояд. Масалан, рӯзе чор - панҷ нафар донишҷӯ дар соҳили дарё китоб мутолиа карда, ба имтиҳон омодагӣ мебинанд. Духтараке аз миёни онҳо вақти фориғ аз хониш ба дарё наздик шуда, қариб буд, ки ғарқ шавад. Ҳамроҳонаш дарҳол ба ёрии ӯ шитофта, аз марг наҷоташ медиҳанд. Баъде, ки духтар бо мушкилиҳои зиёд ба худ меояд, аз ӯ мепурсанд, ки чаро ба ин амал даст зад. Ӯ гуфтааст: «Чор моҳ пеш модарам фавтид ва ҳангоме ки байни шумоён дарс тайёр мекардам, ногаҳон чашмам ба модарам бархӯрд, ки дар даст косаи ҷурғот ба ман «Биё, духтарам, саратро бо ҷурғот бишӯям» гуфт. Ман, ки зори дидори модар будам, ба ҳамон сӯ рафтам. Ҳеҷ чиз, ҳатто об ба назарам маълум нашуд ва нафаҳмида мондам, ки чӣ хел байни дарё рафтаам. Баъде, ки нафасамро об гирифт, фаҳмидам, ки дар даруни об ҳастам. Ҳеҷ нияти қасд ба ҷони худро накардаам ва чунин мақсад ҳам надорам». Ин як ҳолатест, ки мо ба мушоҳида гирифта наметавонем, яъне аз ҷиҳати рӯҳӣ ба амал меояд.
Ҳоҷӣ Ҳусайн Мӯсозода афзуд, ки дар масъалаи шарҳу эзоҳ бисёр эҳтиёт бояд шуд, зеро калимаҳоеро ба монанди «худкушӣ, худсӯзӣ, худовезӣ, ба ҷони худ қасд кардан» - ро зиёд истифода барем, ин амал бештар авҷ мегирад. Зеро онҳое, ки ба ин мафҳум ошно мешаванд, гумон мекунанд, ки ин роҳи осони халосӣ аз мушкилот аст, ба рӯҳашон таъсири манфӣ мерасонад. Масъалаи худкуширо дини мубини ислом дар оятҳои қуръонӣ маҳкум кардааст. Вақте инсон худкушӣ менамояд, аз ин мебарояд, ки вай аз тақдири илоҳӣ норозӣ аст.
Дар Тоҷикистон марказҳои боварӣ ё кор бо занони ба маслиҳат ниёзманд бо маблағгузории созмонҳои байналмилалӣ фаъолият мебаранд, вале он кофӣ нест. Директори иҷроияи ташкилоти ҷамъиятии «Чашмаи ҳаёт», равоншинос Рафоат Бобоева мегӯяд, ки бештари занон чунин мепиндоранд, ки дар ҷомеа мавқеи худро надоранд. Аксари онҳо ҳуқуқҳои одии худро намедонанд. Бо дастгирии мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилояти Суғд мо мутобиқи барномаҳои гуногун ба ноҳияҳо сафар карда, бо занҳо вомехӯрем ва дар мавзӯи маърифати оиладорӣ, маҳорати зиндагӣ суҳбатҳо мегузаронем. Баъди вохӯриҳои зиёд бештари занон миннатдорӣ баён карданд, ки акнун ба ҳаёт бо чашми дигар менигаранд. Баъзе духтарон баъди оиладор шудан одоби муошират, эҳтироми калонсолонро риоя намекунанд. Бархе модарон ба оилаҳои ҷавонон дахолат менамоянд, ки боиси ҷанҷолу хархаша мешавад. Яъне одобу ахлоқи коста ба зиндагии оилавӣ таъсири манфӣ мерасонад.    
Тибқи иттилои Вазорати корҳои дохилии Тоҷикистон дар соли гузашта бештар занон ба ҷони худ қасд кардаанд. Дар давоми сол новобаста ба корҳои зиёди тарбиявӣ ҳанӯз ҷиноят дар байни хонандагон аз байн нарафтааст. Ҳодисаҳои худкушӣ ва суиқасд ба ҷони худ хеле афзудааст. Вазъ дар шаҳру ноҳияҳои Ғончӣ, Бобоҷон Ғафуров, Конибодом, Ашт, Зафаробод, Истаравшан, Ҷаббор Расулов ташвишовар мебошад. 
 Аз тарафи мақомоти дахлдор корҳои тарбиявӣ дар ин самт идома доранд. Модарони ҳаётдида, пирони ботадбир бо ҷавонони рӯҳафтодаву аз бекорӣ ба маъюсӣ афтода бештар вохӯрда,  роҳҳои интихоби касб, ҳунаромӯзӣ, муносибати некро нишон медиҳанд. Дар натиҷаи ин тадбирҳо ҷавонон ширинии зиндагиву ғанимат будани онро дарк мекунанд ва дигар ба худкушӣ даст намезананд.
Гулҷаҳон ТУРСУНЗОДА,
«Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 8.05.2015    №: 95-96    Мутолиа карданд: 724

16.01.2019


Пирӯзии мунтахаби Тоҷикистон бар Эрон

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Роҳандозии моратории дусола дар Тоҷикистон

Нақшаи Brexit дар парламенти Британия рад карда шуд

Кремл роҳи ҳалли буҳрони Украинаро пешниҳод намуд

Ифтитоҳи онлайн-донишгоҳ барои гурезаҳо дар Италия

15.01.2019


Ҷаласаи ҷамъбастӣ таҳти раёсати муовини Сарвазири мамлакат

Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Абдулазиз Комилов

Ёдгор Файзов: «Соли 2018 соли таҳкими волоияти қонун дар Бадахшон буд»

ХУҶАНД. 1548 медали варзишгарон дар як сол

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Созишномаи сулҳ – мавзӯи асосии мулоқоти Путин ва Абэ хоҳад шуд

Савдои хориҷии Чин соли 2018 натиҷаи рекордӣ нишон дод

Дар Алмаато гурӯҳи хориҷиёни террорист боздошт шуд

То соли 2024 аҳолии Қирғизистон бо оби ошомиданӣ пурра таъмин мешавад

10.01.2019


Дар Саразм осорхона ва меҳмонхонаи замонавӣ бунёд мешаванд

Вохӯрии Парвиз Давлатзода бо Владимир Норов

Ҷаласаи Шӯрои кор бо ҷавонон

“ГАНҶИ СУХАН” – маҳфили адибпарвар

РӮШОН. Ифтитоҳи маркази дуошёнаи савдо

Муҳаммад Салоҳ – беҳтарин футболбози Африқо

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Самарқанд мизбони нахустмулоқоти «Ҳиндустон – Осиёи Марказӣ»

Баргардондани 47 шаҳрванди Қазоқистон аз Сурия

Остона ба гузарондани Ҳамоиши ҷаҳонии туризми шаҳрӣ омодагӣ мегирад

Дар Беларус бори нахуст ҳукми қатл содир шуд

09.01.2019


Таҷлили 110 - солагии аллома Бобоҷон Ғафуров

GLOBE SOCCER AWARDS. Беҳтаринҳоро муайян кард

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Дар Пекин музокироти тиҷоратии ИМА ва Чин мегузарад

Эрдуғон пирӯзӣ бар террористони «Давлати исломӣ» - ро эълом дошт

Разведкаи Сурия дар ҳафт сол 80 саркардаи исломиро нест кард

Сарвари ҶХД Корея ба Чин бо ташрифи серӯза омад

Танзими нархи дорудар Қазоқистон


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед