logo

ҳуқуқ

ЗИНДАГӢ ШИРИНУ ҒАНИМАТ АСТ

Агар инсон ҷойи кор, оилаи обод дошта бошад, хушбахтона умр ба сар мебарад. Вале солҳои охир зуҳуроти басо номатлубе тавлид шуда, аҳли ҷомеаро сахт ба ташвиш овардааст, ки ин суиқасд ба ҷони худ, дар байни занон мебошад.
Коршиносон ба ин назаранд, ки инсон аз ду ҷиҳат дар рӯзгор ба танг меояд, ки яке иҷтимоӣ асту дигар маънавӣ. Ва бештар зани танҳо дар зиндагӣ машаққат мекашад, фикри фарзандонро мекунад, зеро ба онҳо хӯрок, либосу пойафзол, дафтару китоб лозим аст. Камбудии моддӣ бархеро маҷбур месозад, ки ба роҳи бад равад.
Ҳоҷӣ Ҳусайн Мӯсозода, сархатиби масҷиди Шайх Муслиҳиддини шаҳри Хуҷанд, гуфт, ки худкушӣ масъалаи доғи рӯз аст. Худкушӣ ё ба ҷони худ қасд кардан сабабҳои зиёд дорад. Бештари вақт дар ҳаққи шахсе, ки ба худкушӣ даст мезанад, мегӯянд, ки ӯ бемории рӯҳӣ дошт. Рашку ҳасад, ҷанҷоли оилавӣ, зӯроварӣ ва дигар ҳолатҳо ҳам барои ин амали носавоб сабаб шуда метавонанд, ки аксар вақт аз назар дур мемонад. Баъзеҳо мегӯянд, ки сабаби асл касодии рӯзгори оила аст. Аммо ман ба ин фикр розӣ шуда наметавонам, зеро дар ягон замон миллати тоҷик барои нон худкушӣ накардааст. Аммо шахс аз дигаре қарздор бошаду ба ӯ таҳдид намоянд, ин ҳолат сар заданаш мумкин аст. Вале пажӯҳиши психологони муосир нишон медиҳад, ки касони даст ба худкушӣ зада, сарватманд, соҳибмулк ё ин ки соҳибмансаб низ будаанд. Аз рӯи ҳисоботи омор маълум аст, ки мамлакати тараққикардаи Ҷопон дар масъалаи худкушӣ ҷои аввалро мегирад. Ин ҳолат аз ҷиҳати равонӣ ҳам ба амал меояд. Масалан, рӯзе чор - панҷ нафар донишҷӯ дар соҳили дарё китоб мутолиа карда, ба имтиҳон омодагӣ мебинанд. Духтараке аз миёни онҳо вақти фориғ аз хониш ба дарё наздик шуда, қариб буд, ки ғарқ шавад. Ҳамроҳонаш дарҳол ба ёрии ӯ шитофта, аз марг наҷоташ медиҳанд. Баъде, ки духтар бо мушкилиҳои зиёд ба худ меояд, аз ӯ мепурсанд, ки чаро ба ин амал даст зад. Ӯ гуфтааст: «Чор моҳ пеш модарам фавтид ва ҳангоме ки байни шумоён дарс тайёр мекардам, ногаҳон чашмам ба модарам бархӯрд, ки дар даст косаи ҷурғот ба ман «Биё, духтарам, саратро бо ҷурғот бишӯям» гуфт. Ман, ки зори дидори модар будам, ба ҳамон сӯ рафтам. Ҳеҷ чиз, ҳатто об ба назарам маълум нашуд ва нафаҳмида мондам, ки чӣ хел байни дарё рафтаам. Баъде, ки нафасамро об гирифт, фаҳмидам, ки дар даруни об ҳастам. Ҳеҷ нияти қасд ба ҷони худро накардаам ва чунин мақсад ҳам надорам». Ин як ҳолатест, ки мо ба мушоҳида гирифта наметавонем, яъне аз ҷиҳати рӯҳӣ ба амал меояд.
Ҳоҷӣ Ҳусайн Мӯсозода афзуд, ки дар масъалаи шарҳу эзоҳ бисёр эҳтиёт бояд шуд, зеро калимаҳоеро ба монанди «худкушӣ, худсӯзӣ, худовезӣ, ба ҷони худ қасд кардан» - ро зиёд истифода барем, ин амал бештар авҷ мегирад. Зеро онҳое, ки ба ин мафҳум ошно мешаванд, гумон мекунанд, ки ин роҳи осони халосӣ аз мушкилот аст, ба рӯҳашон таъсири манфӣ мерасонад. Масъалаи худкуширо дини мубини ислом дар оятҳои қуръонӣ маҳкум кардааст. Вақте инсон худкушӣ менамояд, аз ин мебарояд, ки вай аз тақдири илоҳӣ норозӣ аст.
Дар Тоҷикистон марказҳои боварӣ ё кор бо занони ба маслиҳат ниёзманд бо маблағгузории созмонҳои байналмилалӣ фаъолият мебаранд, вале он кофӣ нест. Директори иҷроияи ташкилоти ҷамъиятии «Чашмаи ҳаёт», равоншинос Рафоат Бобоева мегӯяд, ки бештари занон чунин мепиндоранд, ки дар ҷомеа мавқеи худро надоранд. Аксари онҳо ҳуқуқҳои одии худро намедонанд. Бо дастгирии мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилояти Суғд мо мутобиқи барномаҳои гуногун ба ноҳияҳо сафар карда, бо занҳо вомехӯрем ва дар мавзӯи маърифати оиладорӣ, маҳорати зиндагӣ суҳбатҳо мегузаронем. Баъди вохӯриҳои зиёд бештари занон миннатдорӣ баён карданд, ки акнун ба ҳаёт бо чашми дигар менигаранд. Баъзе духтарон баъди оиладор шудан одоби муошират, эҳтироми калонсолонро риоя намекунанд. Бархе модарон ба оилаҳои ҷавонон дахолат менамоянд, ки боиси ҷанҷолу хархаша мешавад. Яъне одобу ахлоқи коста ба зиндагии оилавӣ таъсири манфӣ мерасонад.    
Тибқи иттилои Вазорати корҳои дохилии Тоҷикистон дар соли гузашта бештар занон ба ҷони худ қасд кардаанд. Дар давоми сол новобаста ба корҳои зиёди тарбиявӣ ҳанӯз ҷиноят дар байни хонандагон аз байн нарафтааст. Ҳодисаҳои худкушӣ ва суиқасд ба ҷони худ хеле афзудааст. Вазъ дар шаҳру ноҳияҳои Ғончӣ, Бобоҷон Ғафуров, Конибодом, Ашт, Зафаробод, Истаравшан, Ҷаббор Расулов ташвишовар мебошад. 
 Аз тарафи мақомоти дахлдор корҳои тарбиявӣ дар ин самт идома доранд. Модарони ҳаётдида, пирони ботадбир бо ҷавонони рӯҳафтодаву аз бекорӣ ба маъюсӣ афтода бештар вохӯрда,  роҳҳои интихоби касб, ҳунаромӯзӣ, муносибати некро нишон медиҳанд. Дар натиҷаи ин тадбирҳо ҷавонон ширинии зиндагиву ғанимат будани онро дарк мекунанд ва дигар ба худкушӣ даст намезананд.
Гулҷаҳон ТУРСУНЗОДА,
«Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 8.05.2015    №: 95-96    Мутолиа карданд: 760

23.04.2019


ДЗЮ – ДО. Медали нуқраи Темур Раҳимов аз Чемпионати Осиё

Тиб. Муваффақияти камназири ҷарроҳони рус

Пирӯзии Зеленский дар интихоботи Украина

Фоҷиа дар Шри-Ланка Теъдоди қурбониён ба 300 нафар расид

Лукашенко Россияро ҳомии истиқлолияти Беларус номид

Ёрии низомию техникии Қазоқистон ба Тоҷикистон

Ҷаҳон дар як сатр

22.04.2019


НИММАРАФОНИ БАЙНАЛМИЛАЛИИ ДУШАНБЕ. Фенти Тилахан дар мақоми аввал

Ваҳдат ҳусни тоза мегирад

ХОРУҒ. Бунёди бинои шабакаи ёрии таъҷилӣ

19.04.2019


Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Жан - Батист Лемуан

Пойтахт ба таҷлили Рӯзи Ғалаба омодагӣ мебинад

Масоили рушди соҳаи маориф матраҳ гардид

Дар Донишгоҳи давлатии Данғара конфронси ҷумҳуриявӣ доир мешавад

Душанбе варзишгарони 15 кишварро ба ҳам меорад

Ҷаҳон дар як сатр

18.04.2019


ҶОМИ АФК. Пирӯзии "Хуҷанд" ва мусовии "Истиқлол"

МУЪМИНОБОД. 221 иншоот дар се сол

РАШТ. Боғистон доман паҳн мекунад

17.04.2019


БУҶЕТИ ДАВЛАТӢ . Ба қонун иловаҳо ворид шуданд

ДМТ. Як нишасти муҳим

Хонандагони Душанбе пешсафи олимпиадаҳои ҷумҳуриявӣ

Армуғон барои дӯстдорони ҷуғрофия

ҶОМИ ОСИЁ. Паҳлавонони тоҷик соҳиби 5 медал

Ҷаҳон дар як сатр

16.04.2019


Вохӯрии Саидзода Зоҳир Озод бо Аскар Таҷибаев

Баррасии масоили мубрам

Ҳамоиш бахшида ба оғози расмии Солҳои рушди деҳот, сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ

Калонтарин тайёра дар дунё ба ҳаво хест

Дар Қазоқистон онлайн-қаллобон фаъол мешаванд

Дар СММ аз манфиати лоиҳаи «Камарбандҳо ва роҳҳо» сухан рафт

Аз таркиш дар Афғонистон ҳафт кӯдак ҳалок гашт

Филмҳои ду коргардони тоҷик барои Фестивали кинои мусалмонӣ интихоб шуданд

Ҷаҳон дар як сатр


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед