logo

ҳуқуқ

ЧАРО ПАДАРУ МОДАРОН УҲДАДОРИҲОИ ХУДРО ИҶРО НАМЕКУНАНД?

Аз қабули Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи масъулияти падару модар дар таълиму тарбияи фарзанд» чор сол сипарӣ шуд.
Хабарнигорамон вобаста ба назорати таъмини иҷрои он дар нимсолаи аввали соли равон бо Сунавбар Давлатов, сардори шуъбаи назорати иҷрои қонунҳо оид ба ноболиғон ва ҷавонони Прокуратураи генералии Ҷумҳурии Тоҷикистон, мушовири адлияи дараҷаи 1, мусоҳиб гардид.

- Тавре маълум аст, таъмини иҷрои қонуни мазкур фаъолияти ҳамоҳангии сохторҳои қудративу давлатӣ ва худи волидону фарзандони онҳоро тақозо менамояд. Дар ин миён мақомоти прокуратура чӣ нақше метавонад дошта бошад?
- Бо назардошти нақш ва аҳамияти қонуни мазкур ташвиқу тарғиби тарзи ҳаёти солим, тарбияи насли наврас дар рӯҳияи одобу ахлоқи ҳамида, ватандӯстиву меҳанпарастӣ, арҷ гузоштан ба арзишҳои миллӣ, аз байн бурдани тамоюли бегонапарастӣ, тақлид ба фарҳанг ва либоспӯшии ғайр, пешгирии ҷинояткорӣ дар байни ноболиғону ҷавонон ва гаравидани онҳо ба ҳаракату созмонҳои террористиву экстремистӣ таҳти назорати ҳаррӯзаи мақомоти прокуратура қарор доранд.
Санҷишу таҳлилҳо нишон доданд, ки таъмини иҷрои уҳдадориҳои дар қонун пешбинигардида, алалхусус, муҳайё намудани шароити зарурӣ барои ҳифзи саломатӣ, ташаккули ҷисмонӣ, маънавӣ ва ахлоқӣ, эҳтироми шаъну шарафи фарзанд, пешгирии кирдорҳои зиддиҷамъиятӣ, истифодаи суханҳои қабеҳ, рафтори дағалона дар ҷойҳои ҷамъиятӣ ба таври дилхоҳ иҷро намешаванд. Ҳанӯз ҳам ҳолатҳои қонуншиканиву ҳуқуқвайронкунӣ ҷой доранд.

- Нисбат ба онҳое, ки талаботи қонунро риоя намекунанд, чӣ чораҳо андешида шуданд?
- Дар натиҷаи санҷишҳои прокурорӣ вобаста ба иҷро нашудани талаботи моддаҳои 8 ва 9-и қонуни мазкур, ки ба пешгирии ҳуқуқвайронкунии ноболиғон равона шудааст, 461 шахси масъул ва мутасаддӣ ба ҷавобгарии интизомӣ ва моддӣ кашида шуд. Дар асоси қарорҳои прокурорҳо 838 нафар падару модар, шахсони онҳоро ивазкунанда, омӯзгорон, дигар кормандони муассиса ва ташкилотҳое, ки ба таълиму тарбияи кӯдакон масъуланд, ҷазо гирифтанд.

- Дар аксар шаҳру ноҳияҳо баъзе падару модарон ба таҳсилоти ҳатмии асосии фарзандонашон монеъ мешаванд. Дар робита ба ин, чӣ корҳо ба анҷом расиданд?
- Солҳои охир бақайдгирии ин гуна қонуншиканиҳо бештар ба назар мерасад. Масалан, хонандаи синфи 10-уми муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии рақами 17- и ноҳияи Вахш М. Хоҷаев аз беназоратии модараш Х. Хоҷаева истифода бурда, аз моҳи октябри соли 2014 ба дарс нарафта, ҳуҷҷатҳояшро аз муассисаи мазкур гирифта, ба ноҳияи Рӯдакӣ бурдааст. Гузашта аз ин, Х. Хоҷаева дидаю дониста бар хилофи талаботи қонунгузории ҷумҳурӣ оид ба интихобот, ба писари ноболиғаш барномаҳои тарғиботии пешазинтихоботии Ҳизби наҳзати исломии Тоҷикистонро додаааст, то ки дар мағоза ва масҷидҳои маҳалла тақсим намояд. Нисбат ба Х. Хоҷаева парвандаи ҳуқуқвайронкунии маъмурӣ оғоз  шуда,  бо қарори суд ба ӯ ҷазо дар намуди ҷарима таъйин гардид.
Сокини ноҳияи Мастчоҳ Б. Одинаев бошад, уҳдадориҳои худро оид ба таълиму тарбияи фарзандонаш иҷро накарда, ба таҳсилоти ҳатмии асосӣ гирифтани онҳо монеъ шуда, ба корҳои саҳро ҷалб намудааст. Сокини шаҳри Қайроққум З. Эшмуротова аз даъвату суҳбатҳои маъмурият ва омӯзгорони муассисаи таълимӣ саркашӣ намуда, бо баҳонаи вазнин будани шароити оилавӣ, нигоҳубини кӯдаки хурдсол ва иҷрои корҳои саҳро, ба таҳсили фарзанди ноболиғаш иҷозат надод ва ӯ дар солҳои хониши 2013-2015 аз мактаб дур мондааст.

- Оё ҳолатҳои ба таълимоти ғайрирасмии динӣ ҷалб намудани кӯдакон ва дигар амалҳои нақзи ҳуқуқи онҳо ба назар мерасанд?
- Ҳарчанд мақомоти ваколатдори давлатӣ оид ба манъ будани ҷалби ноболиғон ба гирифтани таълимоти ғайрирасмии динӣ мунтазам тавассути васоити ахбори омма ва суҳбату вохӯриҳо корҳои фаҳмондадиҳӣ гузаронанд ҳам, баъзе падару модарон дидаву дониста фарзандони ноболиғи худро дар назди шахсони алоҳида, ки ҳуқуқи додани таълимоти диниро надоранд, гузошта, бо ин амалҳои ғайриқонунии худ барои гирифтани таҳсилоти ҳатмии асосии онҳо монеъ мешаванд.
  Масалан, зимни санҷиши прокурорӣ муайян шуд, ки сокини шаҳри Исфара И. Ҷалолов бар хилофи талаботи моддаҳои 8 ва 12-и Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи иттиҳодияҳои динӣ» амал карда, бе гирифтани иҷозатнома дар манзили зисташ ба 7 нафар ноболиғ таълими ғайрирасмии динӣ медодааст. Ё ин ки сокини шаҳри Турсунзода А. Усмонов хилофи талаботи моддаи 18-и Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи маориф” амал карда, барои гирифтани таҳсилоти ҳатмии асосии нуҳсолаи фарзанди ноболиғаш М. Камолов монеъ шуда, ӯро барои гирифтани таълимоти динии ғайриқонунӣ ба ноҳияи Рӯдакӣ бурдааст. Ба ҳамин монанд, сокини ноҳияи Варзоб А. Исмоилов ба таҳсили фарзанди ноболиғаш Ф. Ҷомаҳмадова бо баҳонаву ангезаи динӣ монеъ шудааст.
Нисбат ба шахсони зикргардида бо аломатҳои моддаи 164 Кодекси ҷиноятии Ҷумҳурии Тоҷикистон парвандаи ҷиноятӣ оғоз ва онҳо ба ҷавобгарии ҷиноятӣ кашида шуданд.
 Мутобиқи талаботи сархати 2-и моддаи 8-и қонуни мазкур падару модар уҳдадоранд, ки пас аз таваллуд фарзандро дар муҳлати то 3 моҳ аз қайди давлатии сабти асноди ҳолати шаҳрвандӣ гузаронанд. Боиси нигаронист, ки бархе падару модарон талаботи қонунро риоя накарда, дар таълиму тарбияи минбаъдаи фарзандонашон мушкилӣ эҷод мекунанд.

- Бигӯед, ки робита ва ҳамоҳангии фаъолияти волидону омӯзгорон дар пешгирии ҳуқуқвайронкуниҳо чӣ тавр ба роҳ монда шудааст?
- Бинобар набудани ҳамоҳангӣ дар фаъолияти мақомоти ваколатдори давлатӣ, чорабиниҳо асосан дар доираи иҷрои талаботи моддаҳои 8 ва 9 (уҳдадориҳои падару модар дар таълиму тарбияи фарзанд) маҳдуд гардида, ҷиҳати иҷрои дигар меъёрҳо, ки воқеан амалӣ гардидани қонун бе риояи онҳо ғайриимкон мебошад, чораи амалӣ андешида нашудааст. Аз ҷумла, тибқи талаботи моддаи 12- и қонун омӯзгорон барои мусоидат намудан дар раванди таълиму тарбияи хонандагон, тарзи ҳаёти солим ва пешгирии ҳуқуқвайронкуниҳо уҳдадор буда, ҳангоми аз тарафи падару модар риоя нашудани талаботи оинномаи муассисаи таълимӣ ва уҳдадориҳое, ки тибқи қонуни мазкур ва дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон муқаррар шудаанд, бо тартиби муқарраргардида ба мақомоти ҳифзи ҳуқуқ муроҷиат намоянд. Аммо, ин талаботи қонун на ҳама вақт риоя мешавад.
Умуман, санҷишу таҳлилҳо нишон медиҳанд, ки фаъолият дар ин самт аз ҷониби мақомоти ваколатдори давлатӣ, аз ҷумла, шуъбаҳои маориф, бахшҳои кор бо ҷавонон, занон ва оилаи мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ, муассисаҳои таълимӣ, ки масъалаҳои вобаста ба таълиму тарбияи кӯдакро танзим мекунанд, дар аксар шаҳру ноҳияҳо дуруст ба роҳ монда нашуда, беҳбудиро тақозо менамояд.

Мусоҳиб Мунаввари САФАР, “Ҷумҳурият”


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 25.08.2015    №: 172    Мутолиа карданд: 684

19.11.2018


ДЕВАШТИЧ. Авҷи созандагиҳо дар Ҷамоати деҳоти Яхтан

Артиши Сурия охирин истеҳкоми «ДИ» дар ҷануби кишварро зери назорат гирифт

Дар ҳама минтақаҳои Ӯзбекистон «мактаби президентӣ» месозанд

Роҳандозии барномаи махсуси давлатии ипотекӣ барои дӯзандагони Қирғизистон

Киштии зериобии «Сан Хуан» - ро дар уқёнуси Атлантика ёфтанд

Ҷаҳон дар як сатр

Кулишов: «Марзҳои ИДМ бо таҷҳизоти муосир таъмин карда мешаванд»

Дар Тоҷикистон омӯзгори забони англисӣ барои таблиғи «ДИ» 19 сол гирифт

Қазоқистон мубориза бо машруботро сахттар мекунад

Фоидаи туризм ба кадом шаҳри дунё бештар аст?

Ҷаҳон дар як сатр

"ИСТИҚЛОЛ" бори аввал барои Ҷоми чемпионҳои КФО мубориза хоҳад бурд

Омодагии тими миллӣ ба марҳилаи интихобии Ҷоми ҷаҳон – 2022

УСМОН ТОШЕВ САРМУРАББИИ НАВИ ДАСТАИ МУНТАХАБ

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд

Мулоқоти Зубайдулло Зубайдзода бо Амал Муҷрин ал - Ҳамад

Конференсияи гиромидошти Бобоҷон Ғафуров

Путин ва Абэ дар асоси қатъномаи соли 1956 гуфтушунид хоҳанд кард

Таҳлилгарони Nomura сустшавии суръати рушди иқтисоди ҷаҳониро пешгӯӣ намуданд

Frontex: ба Аврупо омадани гурезаҳо 31 дарсад коҳиш ёфт

Назарбоев соли 2019-ро Соли ҷавонон эълом дошт

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ

Ҷамъоварии $482 миллион ба ёрии мардуми Ироқ

Назарбоев ташкили Созмони амнияти дастаҷамъии Осиёро пешниҳод дорад

Ҷонибдории Ангела Меркел аз ташкили артиши ягонаи аврупоӣ

Дар Тошканд Ҳафтаи соҳибкории глобалӣ шурӯъ шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ ҶАҲОН – 2018. Иштироки се бонуи муштзани тоҷик

БОНКИ МИЛЛӢ. Иқдоми наҷиб

13.11.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин ва Юе Бин

Баимзорасии ёддошти тафоҳум

Нақшаи чорабиниҳои амалӣ намудани корҳои ободонию бунёдкорӣ дар давраи солҳои 2019 – 2021 тасдиқ гардид


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед