logo

ҳуқуқ

МУНОҚИШАҲОИ ОИЛАВӢ БА ХУДКУШӢ МЕРАСОНАНД

Ҳаёти инсон неъмати бебаҳост, ки неъматҳои дигари дунёӣ аз он сарчашма мегиранд. Маҳз бо сабаби бартарӣ ва афзалияти комил доштани ҳаёт дар қатори дигар арзишҳои умумиинсонӣ, ҳимояи он аз лаҳзаи таваллуд то марг, яке аз вазифаҳои аввалиндараҷаи давлату ҷамъият аст.
Дар иртибот ба ин мавзӯъ, суҳбате доштем бо Муҳаммадсабур Бобоев, сармутахассиси Раёсати тафтишоти пешакӣ дар Прокуратураи генералии Ҷумҳурии Тоҷикистон, мушовири адлияи дараҷаи 1.


- Бо вуҷуди таваҷҷуҳи доимии давлату ҷамъият ба ҳифзи ҳаёти инсон дар байни зуҳуроти номатлуби ҷомеа  худкушӣ яке аз масъалаҳои доғ боқӣ мондааст. Моддаи 5 Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳаёти инсонро баробари дигар ҳуқуқҳои фитрӣ дахлнопазир шуморидааст. Барои пешгирӣ ва худкушӣ дар қонунгузорӣ чӣ ҷазо пешбинӣ шудааст?
- Моддаи 109 Кодекси ҷиноятии Ҷумҳурии Тоҷикистон барои ба худкушӣ расондан ҷавобгарии ҷиноятиро муқаррар намудааст. Бо назардошти хавфи баланди ҷамъиятӣ доштани ин кирдор, барои он танҳо ҷазои маҳрумӣ аз озодӣ, бе муқаррар кардани ҷазои алтернативӣ, пешбинӣ шудааст. Мавҷуд будани таҳдид, муомилаи бераҳмона ё пастзании мунтазами шаъну эътибори ҷабрдида дар аксари давлатҳои ҷаҳон чун асоси ҷавобгарии ҷиноятӣ барои ба худкушӣ ё суиқасди он расондани ҷабрдида маҳсуб меёбад.
Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон бо мақсади пешгирӣ кардани паҳншавии бештари ин зуҳуроти иҷтимоӣ, аз 1 июли соли 2004, таҳти рақами 304 - 8 «Дар бораи тадбирҳои пешгирии худкушӣ ва суиқасд ба ҷони худ» қарор ба тасвиб расонда, дар асоси он чорабиниҳои муайян амалӣ мегарданд.

- Ба андешаи шумо, омилҳои даст ба худкушӣ задани  шаҳр-вандон дар чист?
 - Омӯзиши ҳодисаҳои худкушӣ ва суиқасд ба он шаҳодат медиҳанд, ки қариб дар аксар ҳолат сабабу шароитҳои мусоидаткунанда хусусияти якхела доранд ва бештар ба муносибатҳои оилавӣ байни волидону фарзандон, баҳсҳои ночизи оилавӣ байни зану шавҳар, вуҷуд надоштани ҳамдигарфаҳмӣ дар байни аҳли оила, ба меҳнати муфиди ҷамъиятӣ машғул набудан, гирифтори бемории рӯҳӣ ва дигар бемориҳои вазнин, инчунин, паст будани маърифати ҳуқуқии шаҳрвандон алоқаманд мебошанд. 
  Табиатан, худкушӣ инкори се накукории инсонист: боварӣ, умед ва муҳаббат. Худкуш касест, ки эътиқоди худро гум кардааст ва  умеде дар дилаш намондааст. Ва ахиран ӯ шахсест ки қалбаш холӣ аз муҳаббат аст. Ӯ танҳо дар бораи худ андеша дорад.

- Чун аксарияти сокинони кишвар мусулмонанд ва ислом худкуширо қатъиян маҳкум менамояд, фикр мекунам, ки фаъолияти ходимони дин дар пешгирии ин амали зишту носавоб бояд хеле муассир бошад. 
 - Тибқи банди 6-и Нақшаи чорабиниҳо ҷиҳати пешгирии худкушӣ ва суиқасд ба ҷони худ, бахшҳо оид ба корҳои дини назди мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатии шаҳру ноҳияҳо вазифадор шудаанд, ки вохӯриҳои имомхатибонро бо аҳолӣ ташкил карда, аз нигоҳи ислом ҳаром будани худкуширо тарғибу ташвиқ намояд. Мувофиқи банди 7-и ҳамин нақша бахшҳо вазифадор шудаанд, ки дар воситаҳои ахбори омма оид ба масъалаҳои инкори худкушӣ гузоришҳо таҳия намоянд.
 Ҷамъбаст нишон дод, ки фаъолияти имомхатибони масҷидҳои ҷомеу  панҷвақта дар маҳалҳо ва дигар ходимони дин низ дар ин самт ба талабот ҷавобгӯ нест, чунки бархе аз онҳо баҳри пешгирии ин мушкилот худро дар канор мегиранд. Аз таҷриба маълум аст, ки масъулони ҷамоатҳои шаҳраку деҳот, раисони маҳаллаҳо, имомхатибҳо дар бораи шароити зисту зиндагонии ҳар як оила, муноқишаҳои оилавӣ, мушкилоти ҳаррӯзаи аъзои он маълумот дошта бошанд ҳам, чораҳои зарурӣ намеандешанд. Воқеан, тарғибу ташвиқи бомавриди ислом, метавонад дар пешгирии ҳодисаҳои худкушӣ ва суиқасд ба ҷони худ таъсири амиқ гузорад.

- Бигӯед, ки дар нимсолаи аввали соли равон чанд ҳодисаи худкушӣ ба қайд гирифта шудааст ва тафтишоти прокурорӣ дар ифшо ва ба ҷазо кашидани омилу сабабгорони  чунин ҳаводис чиро нишон дод?
- Дар шаш моҳи соли равон дар натиҷаи ҳодисаҳои худкушӣ ва суиқасд ба он 265 нафар фавтида, 61 нафар ҷароҳатҳои гуногуни ҷисмонӣ бардоштаанд.
Аз 326 нафар шахсони дар соли равон даст ба худкушӣ ва суиқасд ба ҷони худ зада 64 нафарро ноболиғон ва  83 нафарро ҷавонони аз 18 то 25 - сола ташкил медиҳанд. Ҳолати аз тарафи шахсони мубталои бемории рӯҳӣ даст ба  худкушӣ ва суиқасд ба ҷони худ зада низ нигаронкунанда аст (66 нафар ё 20,2 дарсад).  
Санҷиш ва таҳлилҳо  нишон медиҳанд, ки дар аксар ҳолат сабабу шароитҳои мусоидаткунанда хусусияти якхела дошта, бештар ба муносибатҳои оилавӣ - байни волидону фарзандон, муноқишаҳои ночизи оилавии байни зану шавҳар, ҳамдигарнофаҳмӣ ва паст будани маърифати ҳуқуқии шаҳрвандон алоқаманд мебошанд.
Дар дини мубини ислом худкушӣ пурра маҳкум мешавад.
Ҳадиси Расули акрам (с) аст, ки мефармояд: «Ҳеҷ яке аз шумо талаби марг накунед, ҳеҷ гоҳ маргро пеш аз фаро расидан орзу нанамоед, зеро ҳар гоҳ ҷаҳони фаноро (маҷбуран) падруд гӯед, умед ба таманнои подош низ нобуд мегардад».

Мунаввари САФАР,
«Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 1.09.2015    №: 177    Мутолиа карданд: 840

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд

Мулоқоти Зубайдулло Зубайдзода бо Амал Муҷрин ал - Ҳамад

Конференсияи гиромидошти Бобоҷон Ғафуров

Путин ва Абэ дар асоси қатъномаи соли 1956 гуфтушунид хоҳанд кард

Таҳлилгарони Nomura сустшавии суръати рушди иқтисоди ҷаҳониро пешгӯӣ намуданд

Frontex: ба Аврупо омадани гурезаҳо 31 дарсад коҳиш ёфт

Назарбоев соли 2019-ро Соли ҷавонон эълом дошт

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ

Ҷамъоварии $482 миллион ба ёрии мардуми Ироқ

Назарбоев ташкили Созмони амнияти дастаҷамъии Осиёро пешниҳод дорад

Ҷонибдории Ангела Меркел аз ташкили артиши ягонаи аврупоӣ

Дар Тошканд Ҳафтаи соҳибкории глобалӣ шурӯъ шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ ҶАҲОН – 2018. Иштироки се бонуи муштзани тоҷик

БОНКИ МИЛЛӢ. Иқдоми наҷиб

13.11.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин ва Юе Бин

Баимзорасии ёддошти тафоҳум

Нақшаи чорабиниҳои амалӣ намудани корҳои ободонию бунёдкорӣ дар давраи солҳои 2019 – 2021 тасдиқ гардид

БӮСТОН. Таҷдиди шуъбаи урология

ВАҲДАТ. 5 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

ЁВОН СИМОИ ТОЗА МЕГИРАД

НОҲИЯИ ШАМСИДДИНИ ШОҲИН. Кӯшишҳо самар медиҳанд

"Дар ин дунё Карим Девонае буд"

Ҳузури бераводиди тоҷикистониён дар Туркия 3 баробар дароз шуд

Аврупо дар бозёбии партовҳои уран дар Тоҷикистон саҳм мегирад

Москва аз ҷумлаи даҳ шаҳри беҳтарини дунёст

Гунаҳгорони ҳалокати 52 ӯзбекистонӣ зиндонӣ шуданд

Чин дар ҷаҳон калонтарин воридкунандаи газ

Ҷаҳон дар як сатр

ҚУБОДИЁН. 48 медали варзишгарон дар нуҳ моҳ

12.11.2018


Дар Париж ҳамоиши сулҳ ифтитоҳ ёфт

Бо эҳтимоми ҳукумати Ҳиндустон нархи сӯзишворӣ арзон мешавад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед