logo

ҳуқуқ

МУНОҚИШАҲОИ ОИЛАВӢ БА ХУДКУШӢ МЕРАСОНАНД

Ҳаёти инсон неъмати бебаҳост, ки неъматҳои дигари дунёӣ аз он сарчашма мегиранд. Маҳз бо сабаби бартарӣ ва афзалияти комил доштани ҳаёт дар қатори дигар арзишҳои умумиинсонӣ, ҳимояи он аз лаҳзаи таваллуд то марг, яке аз вазифаҳои аввалиндараҷаи давлату ҷамъият аст.
Дар иртибот ба ин мавзӯъ, суҳбате доштем бо Муҳаммадсабур Бобоев, сармутахассиси Раёсати тафтишоти пешакӣ дар Прокуратураи генералии Ҷумҳурии Тоҷикистон, мушовири адлияи дараҷаи 1.


- Бо вуҷуди таваҷҷуҳи доимии давлату ҷамъият ба ҳифзи ҳаёти инсон дар байни зуҳуроти номатлуби ҷомеа  худкушӣ яке аз масъалаҳои доғ боқӣ мондааст. Моддаи 5 Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳаёти инсонро баробари дигар ҳуқуқҳои фитрӣ дахлнопазир шуморидааст. Барои пешгирӣ ва худкушӣ дар қонунгузорӣ чӣ ҷазо пешбинӣ шудааст?
- Моддаи 109 Кодекси ҷиноятии Ҷумҳурии Тоҷикистон барои ба худкушӣ расондан ҷавобгарии ҷиноятиро муқаррар намудааст. Бо назардошти хавфи баланди ҷамъиятӣ доштани ин кирдор, барои он танҳо ҷазои маҳрумӣ аз озодӣ, бе муқаррар кардани ҷазои алтернативӣ, пешбинӣ шудааст. Мавҷуд будани таҳдид, муомилаи бераҳмона ё пастзании мунтазами шаъну эътибори ҷабрдида дар аксари давлатҳои ҷаҳон чун асоси ҷавобгарии ҷиноятӣ барои ба худкушӣ ё суиқасди он расондани ҷабрдида маҳсуб меёбад.
Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон бо мақсади пешгирӣ кардани паҳншавии бештари ин зуҳуроти иҷтимоӣ, аз 1 июли соли 2004, таҳти рақами 304 - 8 «Дар бораи тадбирҳои пешгирии худкушӣ ва суиқасд ба ҷони худ» қарор ба тасвиб расонда, дар асоси он чорабиниҳои муайян амалӣ мегарданд.

- Ба андешаи шумо, омилҳои даст ба худкушӣ задани  шаҳр-вандон дар чист?
 - Омӯзиши ҳодисаҳои худкушӣ ва суиқасд ба он шаҳодат медиҳанд, ки қариб дар аксар ҳолат сабабу шароитҳои мусоидаткунанда хусусияти якхела доранд ва бештар ба муносибатҳои оилавӣ байни волидону фарзандон, баҳсҳои ночизи оилавӣ байни зану шавҳар, вуҷуд надоштани ҳамдигарфаҳмӣ дар байни аҳли оила, ба меҳнати муфиди ҷамъиятӣ машғул набудан, гирифтори бемории рӯҳӣ ва дигар бемориҳои вазнин, инчунин, паст будани маърифати ҳуқуқии шаҳрвандон алоқаманд мебошанд. 
  Табиатан, худкушӣ инкори се накукории инсонист: боварӣ, умед ва муҳаббат. Худкуш касест, ки эътиқоди худро гум кардааст ва  умеде дар дилаш намондааст. Ва ахиран ӯ шахсест ки қалбаш холӣ аз муҳаббат аст. Ӯ танҳо дар бораи худ андеша дорад.

- Чун аксарияти сокинони кишвар мусулмонанд ва ислом худкуширо қатъиян маҳкум менамояд, фикр мекунам, ки фаъолияти ходимони дин дар пешгирии ин амали зишту носавоб бояд хеле муассир бошад. 
 - Тибқи банди 6-и Нақшаи чорабиниҳо ҷиҳати пешгирии худкушӣ ва суиқасд ба ҷони худ, бахшҳо оид ба корҳои дини назди мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатии шаҳру ноҳияҳо вазифадор шудаанд, ки вохӯриҳои имомхатибонро бо аҳолӣ ташкил карда, аз нигоҳи ислом ҳаром будани худкуширо тарғибу ташвиқ намояд. Мувофиқи банди 7-и ҳамин нақша бахшҳо вазифадор шудаанд, ки дар воситаҳои ахбори омма оид ба масъалаҳои инкори худкушӣ гузоришҳо таҳия намоянд.
 Ҷамъбаст нишон дод, ки фаъолияти имомхатибони масҷидҳои ҷомеу  панҷвақта дар маҳалҳо ва дигар ходимони дин низ дар ин самт ба талабот ҷавобгӯ нест, чунки бархе аз онҳо баҳри пешгирии ин мушкилот худро дар канор мегиранд. Аз таҷриба маълум аст, ки масъулони ҷамоатҳои шаҳраку деҳот, раисони маҳаллаҳо, имомхатибҳо дар бораи шароити зисту зиндагонии ҳар як оила, муноқишаҳои оилавӣ, мушкилоти ҳаррӯзаи аъзои он маълумот дошта бошанд ҳам, чораҳои зарурӣ намеандешанд. Воқеан, тарғибу ташвиқи бомавриди ислом, метавонад дар пешгирии ҳодисаҳои худкушӣ ва суиқасд ба ҷони худ таъсири амиқ гузорад.

- Бигӯед, ки дар нимсолаи аввали соли равон чанд ҳодисаи худкушӣ ба қайд гирифта шудааст ва тафтишоти прокурорӣ дар ифшо ва ба ҷазо кашидани омилу сабабгорони  чунин ҳаводис чиро нишон дод?
- Дар шаш моҳи соли равон дар натиҷаи ҳодисаҳои худкушӣ ва суиқасд ба он 265 нафар фавтида, 61 нафар ҷароҳатҳои гуногуни ҷисмонӣ бардоштаанд.
Аз 326 нафар шахсони дар соли равон даст ба худкушӣ ва суиқасд ба ҷони худ зада 64 нафарро ноболиғон ва  83 нафарро ҷавонони аз 18 то 25 - сола ташкил медиҳанд. Ҳолати аз тарафи шахсони мубталои бемории рӯҳӣ даст ба  худкушӣ ва суиқасд ба ҷони худ зада низ нигаронкунанда аст (66 нафар ё 20,2 дарсад).  
Санҷиш ва таҳлилҳо  нишон медиҳанд, ки дар аксар ҳолат сабабу шароитҳои мусоидаткунанда хусусияти якхела дошта, бештар ба муносибатҳои оилавӣ - байни волидону фарзандон, муноқишаҳои ночизи оилавии байни зану шавҳар, ҳамдигарнофаҳмӣ ва паст будани маърифати ҳуқуқии шаҳрвандон алоқаманд мебошанд.
Дар дини мубини ислом худкушӣ пурра маҳкум мешавад.
Ҳадиси Расули акрам (с) аст, ки мефармояд: «Ҳеҷ яке аз шумо талаби марг накунед, ҳеҷ гоҳ маргро пеш аз фаро расидан орзу нанамоед, зеро ҳар гоҳ ҷаҳони фаноро (маҷбуран) падруд гӯед, умед ба таманнои подош низ нобуд мегардад».

Мунаввари САФАР,
«Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 1.09.2015    №: 177    Мутолиа карданд: 987

19.07.2019


ПАЛАТАИ ҲИСОБ. 88,З миллион сомонӣ зарари молиявӣ ошкор гашт

УМЕД БОБОЗОДА: "Аксари муроҷиатҳо оид ба адолати судиянд"

Кӯдакони аз Ироқ овардашуда ба зиндагии муқаррарӣ бармегарданд

"EXPO 2019 BEIJING". Гӯшаи Тоҷикистонро беш аз як миллион нафар тамошо кард

НИГАРОНӢ. Ҷудошавии 6065 оила дар ним сол

18.07.2019


ХАДАМОТИ ЗИДДИИНҲИСОРӢ. Болоравии нархи барқ ба қарзи он марбут аст

Азим Иброҳим Ким Тэ Сонгро ба ҳузур пазируфт

Ба ташкили корхонаҳои муштарак ҳавасмандӣ зоҳир гардид

Ҳамоиши «Ваҳдат – омили ягонагӣ ва суботи ҷомеа» доир шуд

Ҳамкорӣ бо Қатар густариш меёбад

Саридораи геология. 2810 харитаи геологӣ рақамӣ шуд

121 шахси масъул ба ҷавобгарии маъмурӣ кашида шуд

Роҳи нави сесатҳаи Душанбе ба истифода дода мешавад

Президенти Қазоқистон Шӯрои миллии эътимоди ҷомеаро созмон дод

Дар Ӯзбекистон аввалин IT-технопарк бунёд мегардад

Ҷаҳон дар як сатр

17.07.2019


Музокироти ҳайатҳои расмии Тоҷикистон ва Корея

КУМИТАИ МУҲИТИ ЗИСТ. Нигаронӣ аз набудани партовгоҳҳо дар деҳот

ПРОКУРАТУРАИ ГЕНЕРАЛӢ. 5774 гектар қитъаи замин ба ҳолати аввала баргардонда шуд

ИЗЗАТУЛЛО САТТОРӢ: "Истеҳсоли гӯшти мурғ 9 маротиба зиёд мегардад"

ВАЗОРАТИ АДЛИЯ. Хулосаи ҳуқуқӣ ба 1936 лоиҳаи санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ

ТАЭКВОН – ДО. Муниса медали тилло ба даст овард

Суръати рушди ММД Тоҷикистон миёни кишварҳои ИДМ баландтарин шуд

Тоҷикистон ба сохтмони лӯлаи гази «Осиёи Марказӣ — Чин» шурӯъ мекунад

Дар ҷанубу ғарби Чин аз хушксолӣ 7,4 миллион нафар зарар дид

Ҷаҳон дар як сатр

Нашрияи расмии Ҷумҳурии Тоҷикистон – рӯзномаи «Ҷумҳурият» якҷо бо мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилояти Хатлон бахшида ба Ҷашни 30 - солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти унвони «ТОҶИКИСТОН – ХОНАИ УМЕДИ МО» озмун эълон менамояд.

16.07.2019


ХАДАМОТИ АЛОҚА. Корти ID симкорти муштариро ба расмият медарорад

ЭНЕРГЕТИКА. 2,5 миллиард сомонӣ қарзи дебитории "Барқи тоҷик" муаммои ҳалталаб боқӣ мемонад

15.07.2019


Сарвазири Корея ба Тоҷикистон меояд

Баррасии масъалаҳои ҳамгироии САҲА, СҲШ ва ИА дар минтақаи Осиёи Марказӣ

Нахустин шумораи маҷаллаи «Осиё ва Аврупо» аз чоп баромад

ДТТ. Изҳори нигаронӣ аз вазъи бо кор таъмин шудани хатмкардаҳо

ТИБ. 288 номгӯи доруи ғайристандартӣ ошкор шуд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед