logo

ҳуқуқ

ХОҶАГИИ ДЕҲҚОНӢ. Чаро маълумоти омории мақомоти андоз, омор ва замин ба ҳам мувофиқат намекунанд?

Дар  вазъияти имрӯзаи буҳрони иқтисодии ҷаҳонӣ яке аз вазифаҳои асосии мақомоти мутасаддӣ  муайян ва бақайдгирии манбаҳои нави  андозбандӣ ва бо ин васила ғанӣ гардондани буҷети мамлакат мебошад. Мақомоти прокуратураи Ҷумҳурии Тоҷикистон бо мақсади иҷрои дастуру супоришҳои Сарвари давлат масъалаи мазкурро таҳти назорати доимӣ қарор дода, онро мунтазам таҳлил ва ҷамъбаст менамояд.

Таҳлилҳо нишон медиҳанд, ки вазъи иҷрои қонунгузории зикршуда дар кишвар чандон хуб нест. Мақомоти дахлдор дар  бисёр ҳолат бетарафиро ихтиёр намуда,  иҷрои талаботи қонунгузориро ба таври лозимӣ ба роҳ намондаанд. Вазъияти ташвишовар дар самти бақайдгирии хоҷагиҳои деҳқонӣ дар мақомоти андоз, омор ва замин ба назар расида, дар бисёр ҳолат маълумоти омории ин се мақомот ба ҳам мувофиқат намекунанд.
Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатӣ дар маҳалҳо низ, барои пурра бақайдгирии хоҷагиҳои деҳқонии ташкилкарда, махсусан сабти онҳо дар мақомоти андоз ва таъмини пурраи андозбандӣ кори судмандро ба сомон намерасонанд. Аз ин лиҳоз, хоҷагиҳои деҳқонии таъсисдода дар мақомоти омор ва андоз ба қайд гирифта нашуда, ғайриқонунӣ аз пардохтҳои ҳатмӣ ба буҷет озод карда мешаванд. Дар натиҷаи дар мақомоти омор ба қайд нагирифтани хоҷагиҳои мазкур ва бо ин васила аз тарафи онҳо пешниҳод накардани ҳисоботи омории муқарраршуда, вазъи иқтисодии маҳалҳо, дар маҷмӯъ мамлакат, нодуруст ва нопурра дар ҳисоботи омории давлатӣ инъикос мешавад, ки дар навбати худ барои банақшагирии самтҳои асосии тараққиёти иҷтимоӣ - иқтисодӣ таъсири манфӣ мерасонад.
Тибқи маълумоти Кумитаи давлатии идораи замин ва геодезии Ҷумҳурии Тоҷикистон то  1-уми  августи соли  2015 дар ҷумҳурӣ 154152 хоҷагии деҳқонӣ таъсис дода шудааст. Аммо дар Кумитаи андози назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон  122700  хоҷагии деҳқонӣ ҳамчун андозсупоранда сабт гардидааст.  Ҳамин тавр, 31452 хоҷагии деҳқонӣ дар  мақомоти андоз ба  қайд гирифта нашуда,  аз супурдани пардохтҳои ҳатмӣ  ба буҷет ғайриқонунӣ озод шудаанд. Дар Агентии омори назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон бошад, ҳамагӣ  116687 хоҷагии деҳқонӣ ҳамчун субъекти ҳисоботсупоранда сабт шуда, ҳисоботи пешбинишударо дар бораи фаъолият месупоранд, ки нисбат ба маълумоти мақомоти идораи замин 42465 ва андоз 11013 адад кам мебошад.
Дар шаҳру ноҳияҳои Турсунзода аз 1697 хоҷагии деҳқонӣ 60, Ҳисор аз  2272 хоҷагии деҳқонӣ 185, Шаҳринав аз 873 хоҷагии деҳқонӣ 23 ва дар маҷмӯъ 268 адад дар мақомоти андоз ба қайд гирифта нашудааст. Тибқи маълумоти мутахассисони соҳа, бинобар  дар мақомоти андоз сари вақт ба қайд нагирифтани  ин хоҷагиҳои деҳқонӣ танҳо дар соли 2015-ум дар ноҳияи Ҳисор - 32247 сомонӣ, Шаҳринав - 21453, шаҳри Турсунзода  - 39500 ва дар маҷмӯъ 93200 сомонӣ маблағи андоз ба буҷет пардохт нашудааст.
Чунин ҳолат дар дигар  шаҳру ноҳияҳои ҷумҳурӣ ва вилоятҳо низ ҷой дорад. Масалан, дар ВМКБ - 16756, Хатлон - 12179,  Суғд - 5047, Нуробод - 416, Рашт - 53 ва Тоҷикобод - 425 хоҷагии деҳқонӣ муддатҳои тӯлонӣ фаъолият намуда бошанд ҳам, дар қайди мақомоти андоз нестанд ва андозҳои муқаррарнамудаи қонунгузориро пардохт наменамоянд.
Вазъи дигари ташвишовар рӯз ба рӯз афзоиш ёфтани қарзи андози хоҷагиҳои кишоварзӣ буда,  то 1-уми августи соли ҷорӣ  38797037 сомониро ташкил медиҳад. Сабаби асосии ин ҳолат, пеш аз ҳама, ҳангоми таҷдиди хоҷагиҳои деҳқонии бузург тақсим накардани қарзҳои мавҷуда ба хоҷагиҳои навтаъсис мебошад. Чунончи, бақияи қарзи андози собиқ хоҷагии деҳқонии «Исроилов»-и шаҳри Конибодом дар назди буҷет ба маблағи 60000 сомонӣ, хоҷагиҳои кишоварзии  «Ругунд», «Бобо Ҷӯрабойи Ругундӣ», «Миразим» ва  «Исмоил-2» - и шаҳри Истаравшан 616000 сомонӣ  ба хоҷагиҳои навтаъсис тақсим нашудааст.
Дар ҷараёни таъсиси хоҷагиҳои деҳқонӣ аз тарафи мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатӣ  дар маҳалҳо на ҳама вақт талаботи қонунгузорӣ риоя мешавад. Бо қарорҳои раиси ноҳияи  Шуғнон  № 593 аз 11-уми ноябри соли 2012 ва № 655 аз 26-уми декабри соли 2012 гӯё аз ҷониби шаҳрвандон А. Айдаралиева, Ф. Юсуфов ва дигарон, ҷамъ 11 нафар, ки  ба синни 16  нарасида буданд, хоҷагиҳои деҳқонӣ таъсис дода шудааст. Дар ВМКБ дар солҳои 2008-2015 дар заминаи 59 хоҷагии  деҳқонӣ 16688 хоҷагии инфиродӣ  таъсис  дода  шуда,  1855 хоҷагии  навтаъсис бе сертификати ҳуқуқи истифодаи замин фаъолият намудааст.
Мавриди зикр аст, ки  як қатор мақомоти мутасаддӣ, махсусан мақомоти  иҷроияи ҳокимияти давлатӣ  дар маҳалҳо вазифаи асосии худро дар  таъсиси хоҷагиҳои деҳқонӣ  дида, минбаъд фаъолияти онҳоро таҳти  назорат нагирифта,  сабабҳои сари вақт дар мақомоти андоз ба қайд нагирифтан  ва барҳам  хӯрдани онҳоро мавриди баррасӣ қарор намедиҳанд. Яке аз сабабҳои асосии  ба ҳам мувофиқат накардани ҳисобот дар бораи бақайдгирии хоҷагиҳои деҳқонӣ, аз ҷониби масъулони ҳукуматҳои маҳаллӣ барои бақайдгирӣ ба мақомоти андоз ва омор нафиристодани қарорҳои раисони шаҳру ноҳияҳо оид ба таъсиси хоҷагиҳои деҳқонӣ мебошад. Дар навбати худ  масъулони мақомоти андоз ва омор низ барои анҷом додани ин фаъолият чораҳои дахлдор намеандешанд.
Мақомоти прокуратураи ҷумҳурӣ барои бартараф кардани қонуншиканиҳо ва сабабу шароитҳои ба содиршавии онҳо мусоидаткунанда ба мақомоти дахлдор 58 пешниҳод ирсол намуда, ба 19  қарори ғайриқонунӣ эътироз оварданд.  Бо андешидани чораҳои дахлдор 74 хоҷагии деҳқонӣ дар мақомоти омор ва андоз ба қайд гузошта шуд.

 Маҳмадулло НУРЗОДА,
прокурори калони Раёсати назорати иҷрои қонунгузории андоз ва
гумруки Прокуратураи генералӣ, мушовири адлияи дараҷаи 1


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 13.10.2015    №: 204    Мутолиа карданд: 479

21.01.2019


Фестивали байналмилалии «Наврӯз – мероси фарҳангии сайёҳӣ» баргузор хоҳад шуд

"Парасту - 2019" – ҷашнвораи ҷумҳуриявии театрҳои касбӣ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Баргузории ҷашнвораи байналмилалии «Рӯзи барф» дар Калуга

Дар Арабистони Саудӣ ҷалби бонувон ба корҳои ҷамъиятӣ меафзояд

Соли 2018 прокуратураи Қазоқистон ба буҷети кишвар $90 миллион талофӣ кард

Дар Тошканд хазинаи қадима ёфт шуд

Дороии 26 шахси сарватмандтарини дунё ба даромади 3,8 миллиард ниёзманд баробар аст

18.01.2019


Таҳдидҳои асосӣ ба иқтисоди ҷаҳонӣ номбар шуданд

Гумонбари омодасозии ҳамла ба Қасри сафед ба даст афтод

Дар Чин қаллобонро барои фиреб ҳабси абад карданд

29 миллион сом зарари собиқадорони сохта

Ҷаҳон дар як сатр

17.01.2019


Тамдиди шартномаи ФФТ бо "Сомон Эйр"

60 ДАРАҶА ХУНУКӢ ВА ДАВИ 50 - КИЛОМЕТРАИ ЭКСТРЕМАЛИ МОЛДАВӢ

16.01.2019


Пирӯзии мунтахаби Тоҷикистон бар Эрон

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Роҳандозии моратории дусола дар Тоҷикистон

Нақшаи Brexit дар парламенти Британия рад карда шуд

Кремл роҳи ҳалли буҳрони Украинаро пешниҳод намуд

Ифтитоҳи онлайн-донишгоҳ барои гурезаҳо дар Италия

15.01.2019


Ҷаласаи ҷамъбастӣ таҳти раёсати муовини Сарвазири мамлакат

Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Абдулазиз Комилов

Ёдгор Файзов: «Соли 2018 соли таҳкими волоияти қонун дар Бадахшон буд»

ХУҶАНД. 1548 медали варзишгарон дар як сол

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Созишномаи сулҳ – мавзӯи асосии мулоқоти Путин ва Абэ хоҳад шуд

Савдои хориҷии Чин соли 2018 натиҷаи рекордӣ нишон дод

Дар Алмаато гурӯҳи хориҷиёни террорист боздошт шуд

То соли 2024 аҳолии Қирғизистон бо оби ошомиданӣ пурра таъмин мешавад

10.01.2019


Дар Саразм осорхона ва меҳмонхонаи замонавӣ бунёд мешаванд

Вохӯрии Парвиз Давлатзода бо Владимир Норов

Ҷаласаи Шӯрои кор бо ҷавонон

“ГАНҶИ СУХАН” – маҳфили адибпарвар


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед