logo

ҳуқуқ

НОБОЛИҒОН ДАСТ БА ҶИНОЯТ МЕЗАНАНД. ЧАРО?

Наврасону ҷавонон наздик ба ҳафтод дарсади аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистонро ташкил дода, ҳамчун қишри неруманд ва ояндасози ҷомеа эътироф гаштаанд. Бо вуҷуди муҳайё сохтани тамоми шароит барои таълиму тарбияи онҳо ва қабули қонуну қарорҳои дахлдор ҳанӯз ҳам ҷинояткорӣ дар байни ноболиғон ва ҷавонон аз масъалаҳои доғи рӯз боқӣ мемонад. Тибқи маълумоти расмии Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон, дар нуҳ моҳи соли ҷорӣ 561 ҳолати ба ҷиноят даст задани ноболиғон ба қайд гирифта шудааст. Аз шумораи умумии ҷиноятҳои содиршуда 90 ҷиноят ба гурӯҳҳои муташаккил тааллуқ дорад.    
Ба гуфтаи муовини сардори Хадамоти пешгирии ҳуқуқвайронкунӣ байни ноболиғон ва ҷавонони Вазорати корҳои дохилӣ, полковник Давлат Назаров, фаъолияти ҷиноятии ноболиғон якбора сурат намегирад. Дар роҳи ҳамчун ҷинояткор ташаккул ёфтани онҳо муҳит ва муносибати хунукназаронаи атрофиён нақши муҳим мебозад. Нахуст баъзе наврасону ҷавонон шояд касеро дашном диҳанд, ҷои ҷамъиятиро ифлос кунанд, ба мактаб ҳозир нашаванд, ки инҳо аломатҳои хурдтарини ҷиноят маҳсуб меёбанд. Агар ин амалҳо дар натиҷаи беназоративу беэътиноӣ аз ҷониби падару модар ва омӯзгорон пешгирӣ карда нашавад, ҳатман онҳо ба амалҳои хусусияти ҷиноятӣ дошта даст мезананд.
Ҷои таассуф аст, ки аксари наврасони ҷиноятсодирнамуда ба таҳсили ҳатмии нуҳсола ва шуғли мувофиқи Кодекси меҳнати Ҷумҳурии Тоҷикистон барои ноболиғон пешбинишуда фаро гирифта нашудаанд. Дар вазъи кунунии ҷомеаи мо, ки таваҷҷуҳ ба мактабу маориф дучанд афзудааст, аз таҳсил дур мондани ҷавонон нигаронкунанда мебошад. Ҳол он ки ба таҳсили ҳатмӣ фаро гирифта нашудани фарзанд ҷавобгарии қонунии падару модарро талаб мекунад.
- Масъалаи ташвишовари дигар ба ҷони худ суиқасд намудани ноболиғон аст. Соли ҷорӣ 32 писар ва 41 духтар ба худкушӣ даст задаанд. Ба андешаи равоншиносон, писарону духтарони ноболиғ, вақте ки дар симои падару модар дӯст, рафиқ ва ҳамрозу ҳамдами худро намеёбанд, ба гурӯҳҳои ҷинояткор пайваста, такягоҳу пуштибон меҷӯянд. Пас аз фирефтаи амалҳои онҳо шудан, ниҳоят худашон низ ҷиноят содир мекунанд. Вақте ба худ меоянд, дармеёбанд, ки аллакай зиндагӣ бемаъно ва ояндаи рӯзгорашон торику норӯшан гаштааст, - мегӯяд Давлат Назаров.
Ҳукумати ҷумҳурӣ ба хотири ҳарчи бештар ба таълим фаро гирифтани хонандагон, ҳифзи саломатии онҳо ва самаранок истифода бурдани соатҳои дарсӣ ҳанӯз аз соли 2008 бо қарори махсус талабагон ва донишҷӯёнро аз корҳои саҳроӣ, бавижа ҷамъоварии пахта озод намуд. Аммо иддае аз падару модарон бо баҳонаи вазъи душвори иқтисодии оила фарзандонашонро аз донишомӯзӣ дур карда, онҳоро ба бозору марказҳои хизматрасонӣ барои боркашониву бозорнишинӣ, пулчинӣ дар нақлиёти ҷамъиятӣ ва ҳатто корҳои вазнини ҷисмонӣ ҷалб менамоянд. Далели гуфтаҳои боло 1544 рейди гузарондаи Вазорати корҳои дохилӣ аст, ки дар натиҷаи он 1183 нафар машғули бозиҳои компютерӣ аз ҳисоби дарс, 636 нафар бо оворагардиву талбандагӣ, 396 нафар ҳангоми пулчинӣ дар нақлиёт, 300 нафар барои шустушӯи мошинҳо дар нуқтаҳои мамнӯъ, 156 нафар ҳини дуд додани испанд дар шоҳроҳҳои шаҳру вилоят ва 16 ноболиғи дигар дар ҳолати мастӣ дастгир гашта, нисбат ба онҳо парвандаҳои ҳуқуқвайронкунии маъмурӣ боз шудаанд.
Мувофиқи гуфтаҳои намояндагони Хадамоти пешгирии ҳуқуқвайронкунӣ байни ноболиғон ва ҷавонони ВКД - и ҷумҳурӣ, бархе аз дастгиршудагон ҳатто худашонро муаррифӣ карда наметавонанд, яъне аз хату савод ва муошират дар байни ҷомеа дур мондаанд. Дар ин гуноҳи падару модарон бештар аст. Ҳол он ки аксари волидон барғалат таълиму тарбияи фарзандро ба дӯши мактабу омӯзгор ҳавола кардаанд. Мутобиқи муқаррароти Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи масъулияти падару модар дар таълиму тарбияи фарзанд» ва моддаи 90 - и Кодекси ҳуқуқвайронкунии маъмурӣ  нисбат ба 7530 нафар падару модар санад тартиб дода шуда, ба суд ирсол гардид. Аксари волидон пас аз пардохти маблағи ҷарима пушаймон мешаванд, ки ба ивази нисфи он маблағ метавонистанд сару либос ва лавозимоти хониши фарзандашонро таъмин кунанд.
Давлат Назаров барои пешгирии ҳуқуқвайронкунӣ дар байни наврасон чунин пешниҳод намуд: дар ҳамкорӣ бо Муассисаи давлатии Телевизиони кӯдакону наврасон - «Баҳористон» барномаҳои ҷолибу мувофиқ ба шавқу завқи кӯдакон дар доираи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи масъулияти падару модар дар таълиму тарбияи фарзанд» намоиш дода шаванд, то ки онҳо аз одитарин маърифати ҳуқуқӣ бархӯрдор бошанд. Зеро насли имрӯз оинаи фардои мову шумоянд.

Бузургмеҳри БАҲОДУР,
«Ҷумҳурият» 


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 29.10.2015    №: 216    Мутолиа карданд: 556

23.04.2019


ДЗЮ – ДО. Медали нуқраи Темур Раҳимов аз Чемпионати Осиё

Тиб. Муваффақияти камназири ҷарроҳони рус

Пирӯзии Зеленский дар интихоботи Украина

Фоҷиа дар Шри-Ланка Теъдоди қурбониён ба 300 нафар расид

Лукашенко Россияро ҳомии истиқлолияти Беларус номид

Ёрии низомию техникии Қазоқистон ба Тоҷикистон

Ҷаҳон дар як сатр

22.04.2019


НИММАРАФОНИ БАЙНАЛМИЛАЛИИ ДУШАНБЕ. Фенти Тилахан дар мақоми аввал

Ваҳдат ҳусни тоза мегирад

ХОРУҒ. Бунёди бинои шабакаи ёрии таъҷилӣ

19.04.2019


Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Жан - Батист Лемуан

Пойтахт ба таҷлили Рӯзи Ғалаба омодагӣ мебинад

Масоили рушди соҳаи маориф матраҳ гардид

Дар Донишгоҳи давлатии Данғара конфронси ҷумҳуриявӣ доир мешавад

Душанбе варзишгарони 15 кишварро ба ҳам меорад

Ҷаҳон дар як сатр

18.04.2019


ҶОМИ АФК. Пирӯзии "Хуҷанд" ва мусовии "Истиқлол"

МУЪМИНОБОД. 221 иншоот дар се сол

РАШТ. Боғистон доман паҳн мекунад

17.04.2019


БУҶЕТИ ДАВЛАТӢ . Ба қонун иловаҳо ворид шуданд

ДМТ. Як нишасти муҳим

Хонандагони Душанбе пешсафи олимпиадаҳои ҷумҳуриявӣ

Армуғон барои дӯстдорони ҷуғрофия

ҶОМИ ОСИЁ. Паҳлавонони тоҷик соҳиби 5 медал

Ҷаҳон дар як сатр

16.04.2019


Вохӯрии Саидзода Зоҳир Озод бо Аскар Таҷибаев

Баррасии масоили мубрам

Ҳамоиш бахшида ба оғози расмии Солҳои рушди деҳот, сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ

Калонтарин тайёра дар дунё ба ҳаво хест

Дар Қазоқистон онлайн-қаллобон фаъол мешаванд

Дар СММ аз манфиати лоиҳаи «Камарбандҳо ва роҳҳо» сухан рафт

Аз таркиш дар Афғонистон ҳафт кӯдак ҳалок гашт

Филмҳои ду коргардони тоҷик барои Фестивали кинои мусалмонӣ интихоб шуданд

Ҷаҳон дар як сатр


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед