logo

ҳуқуқ

НОБОЛИҒОН ДАСТ БА ҶИНОЯТ МЕЗАНАНД. ЧАРО?

Наврасону ҷавонон наздик ба ҳафтод дарсади аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистонро ташкил дода, ҳамчун қишри неруманд ва ояндасози ҷомеа эътироф гаштаанд. Бо вуҷуди муҳайё сохтани тамоми шароит барои таълиму тарбияи онҳо ва қабули қонуну қарорҳои дахлдор ҳанӯз ҳам ҷинояткорӣ дар байни ноболиғон ва ҷавонон аз масъалаҳои доғи рӯз боқӣ мемонад. Тибқи маълумоти расмии Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон, дар нуҳ моҳи соли ҷорӣ 561 ҳолати ба ҷиноят даст задани ноболиғон ба қайд гирифта шудааст. Аз шумораи умумии ҷиноятҳои содиршуда 90 ҷиноят ба гурӯҳҳои муташаккил тааллуқ дорад.    
Ба гуфтаи муовини сардори Хадамоти пешгирии ҳуқуқвайронкунӣ байни ноболиғон ва ҷавонони Вазорати корҳои дохилӣ, полковник Давлат Назаров, фаъолияти ҷиноятии ноболиғон якбора сурат намегирад. Дар роҳи ҳамчун ҷинояткор ташаккул ёфтани онҳо муҳит ва муносибати хунукназаронаи атрофиён нақши муҳим мебозад. Нахуст баъзе наврасону ҷавонон шояд касеро дашном диҳанд, ҷои ҷамъиятиро ифлос кунанд, ба мактаб ҳозир нашаванд, ки инҳо аломатҳои хурдтарини ҷиноят маҳсуб меёбанд. Агар ин амалҳо дар натиҷаи беназоративу беэътиноӣ аз ҷониби падару модар ва омӯзгорон пешгирӣ карда нашавад, ҳатман онҳо ба амалҳои хусусияти ҷиноятӣ дошта даст мезананд.
Ҷои таассуф аст, ки аксари наврасони ҷиноятсодирнамуда ба таҳсили ҳатмии нуҳсола ва шуғли мувофиқи Кодекси меҳнати Ҷумҳурии Тоҷикистон барои ноболиғон пешбинишуда фаро гирифта нашудаанд. Дар вазъи кунунии ҷомеаи мо, ки таваҷҷуҳ ба мактабу маориф дучанд афзудааст, аз таҳсил дур мондани ҷавонон нигаронкунанда мебошад. Ҳол он ки ба таҳсили ҳатмӣ фаро гирифта нашудани фарзанд ҷавобгарии қонунии падару модарро талаб мекунад.
- Масъалаи ташвишовари дигар ба ҷони худ суиқасд намудани ноболиғон аст. Соли ҷорӣ 32 писар ва 41 духтар ба худкушӣ даст задаанд. Ба андешаи равоншиносон, писарону духтарони ноболиғ, вақте ки дар симои падару модар дӯст, рафиқ ва ҳамрозу ҳамдами худро намеёбанд, ба гурӯҳҳои ҷинояткор пайваста, такягоҳу пуштибон меҷӯянд. Пас аз фирефтаи амалҳои онҳо шудан, ниҳоят худашон низ ҷиноят содир мекунанд. Вақте ба худ меоянд, дармеёбанд, ки аллакай зиндагӣ бемаъно ва ояндаи рӯзгорашон торику норӯшан гаштааст, - мегӯяд Давлат Назаров.
Ҳукумати ҷумҳурӣ ба хотири ҳарчи бештар ба таълим фаро гирифтани хонандагон, ҳифзи саломатии онҳо ва самаранок истифода бурдани соатҳои дарсӣ ҳанӯз аз соли 2008 бо қарори махсус талабагон ва донишҷӯёнро аз корҳои саҳроӣ, бавижа ҷамъоварии пахта озод намуд. Аммо иддае аз падару модарон бо баҳонаи вазъи душвори иқтисодии оила фарзандонашонро аз донишомӯзӣ дур карда, онҳоро ба бозору марказҳои хизматрасонӣ барои боркашониву бозорнишинӣ, пулчинӣ дар нақлиёти ҷамъиятӣ ва ҳатто корҳои вазнини ҷисмонӣ ҷалб менамоянд. Далели гуфтаҳои боло 1544 рейди гузарондаи Вазорати корҳои дохилӣ аст, ки дар натиҷаи он 1183 нафар машғули бозиҳои компютерӣ аз ҳисоби дарс, 636 нафар бо оворагардиву талбандагӣ, 396 нафар ҳангоми пулчинӣ дар нақлиёт, 300 нафар барои шустушӯи мошинҳо дар нуқтаҳои мамнӯъ, 156 нафар ҳини дуд додани испанд дар шоҳроҳҳои шаҳру вилоят ва 16 ноболиғи дигар дар ҳолати мастӣ дастгир гашта, нисбат ба онҳо парвандаҳои ҳуқуқвайронкунии маъмурӣ боз шудаанд.
Мувофиқи гуфтаҳои намояндагони Хадамоти пешгирии ҳуқуқвайронкунӣ байни ноболиғон ва ҷавонони ВКД - и ҷумҳурӣ, бархе аз дастгиршудагон ҳатто худашонро муаррифӣ карда наметавонанд, яъне аз хату савод ва муошират дар байни ҷомеа дур мондаанд. Дар ин гуноҳи падару модарон бештар аст. Ҳол он ки аксари волидон барғалат таълиму тарбияи фарзандро ба дӯши мактабу омӯзгор ҳавола кардаанд. Мутобиқи муқаррароти Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи масъулияти падару модар дар таълиму тарбияи фарзанд» ва моддаи 90 - и Кодекси ҳуқуқвайронкунии маъмурӣ  нисбат ба 7530 нафар падару модар санад тартиб дода шуда, ба суд ирсол гардид. Аксари волидон пас аз пардохти маблағи ҷарима пушаймон мешаванд, ки ба ивази нисфи он маблағ метавонистанд сару либос ва лавозимоти хониши фарзандашонро таъмин кунанд.
Давлат Назаров барои пешгирии ҳуқуқвайронкунӣ дар байни наврасон чунин пешниҳод намуд: дар ҳамкорӣ бо Муассисаи давлатии Телевизиони кӯдакону наврасон - «Баҳористон» барномаҳои ҷолибу мувофиқ ба шавқу завқи кӯдакон дар доираи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи масъулияти падару модар дар таълиму тарбияи фарзанд» намоиш дода шаванд, то ки онҳо аз одитарин маърифати ҳуқуқӣ бархӯрдор бошанд. Зеро насли имрӯз оинаи фардои мову шумоянд.

Бузургмеҳри БАҲОДУР,
«Ҷумҳурият» 


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 29.10.2015    №: 216    Мутолиа карданд: 517

16.01.2019


Пирӯзии мунтахаби Тоҷикистон бар Эрон

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Роҳандозии моратории дусола дар Тоҷикистон

Нақшаи Brexit дар парламенти Британия рад карда шуд

Кремл роҳи ҳалли буҳрони Украинаро пешниҳод намуд

Ифтитоҳи онлайн-донишгоҳ барои гурезаҳо дар Италия

15.01.2019


Ҷаласаи ҷамъбастӣ таҳти раёсати муовини Сарвазири мамлакат

Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Абдулазиз Комилов

Ёдгор Файзов: «Соли 2018 соли таҳкими волоияти қонун дар Бадахшон буд»

ХУҶАНД. 1548 медали варзишгарон дар як сол

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Созишномаи сулҳ – мавзӯи асосии мулоқоти Путин ва Абэ хоҳад шуд

Савдои хориҷии Чин соли 2018 натиҷаи рекордӣ нишон дод

Дар Алмаато гурӯҳи хориҷиёни террорист боздошт шуд

То соли 2024 аҳолии Қирғизистон бо оби ошомиданӣ пурра таъмин мешавад

10.01.2019


Дар Саразм осорхона ва меҳмонхонаи замонавӣ бунёд мешаванд

Вохӯрии Парвиз Давлатзода бо Владимир Норов

Ҷаласаи Шӯрои кор бо ҷавонон

“ГАНҶИ СУХАН” – маҳфили адибпарвар

РӮШОН. Ифтитоҳи маркази дуошёнаи савдо

Муҳаммад Салоҳ – беҳтарин футболбози Африқо

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Самарқанд мизбони нахустмулоқоти «Ҳиндустон – Осиёи Марказӣ»

Баргардондани 47 шаҳрванди Қазоқистон аз Сурия

Остона ба гузарондани Ҳамоиши ҷаҳонии туризми шаҳрӣ омодагӣ мегирад

Дар Беларус бори нахуст ҳукми қатл содир шуд

09.01.2019


Таҷлили 110 - солагии аллома Бобоҷон Ғафуров

GLOBE SOCCER AWARDS. Беҳтаринҳоро муайян кард

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Дар Пекин музокироти тиҷоратии ИМА ва Чин мегузарад

Эрдуғон пирӯзӣ бар террористони «Давлати исломӣ» - ро эълом дошт

Разведкаи Сурия дар ҳафт сол 80 саркардаи исломиро нест кард

Сарвари ҶХД Корея ба Чин бо ташрифи серӯза омад

Танзими нархи дорудар Қазоқистон


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед