logo

фарҳанг

УНВОНИ ГУРД

Дар китоб оғози давлатдорӣ ба даврони Каюмарс нисбат дода мешавад, ки аз устураи ориёӣ берун омадааст. Ӯ буд, ки нахуст дайҳим ниҳод ва оини тахту кулоҳро боқӣ гузошт:
Пажӯҳандаи номаи бостон,
Ки аз паҳлавонон занад достон,
Чунин гуфт, к- «оини тахту кулоҳ
Каюмарс оварду ӯ буд шоҳ».

Вале ин ибтидои кор буд. Бо пуррагӣ ташкили идороти давлатӣ, сохтори ҳифозату ҳамла, муқаррар намудани марзу бум, лашкару афзору олоти ҷанг ва сару либос ба ворисонаш вогузор шуд.
Мегӯяд, ки Сиёмак дар пайкор бар зидди девон танро аз пӯсти паланг бипӯшид, ки ҳанӯз ҷавшан набуд. Дар даврони Ҳушанг – пури Сиёмак оташу оҳан кашф шуд ва табару арраву теша ба сомон омад. Дар аҳди Таҳмурас камар бастан ба разм оин шуд ва Ҷамшед анъанаи ном ҷустанро ба вуҷуд овард ва олоти ҷангӣ: худ, зиреҳ, ҷавшан, хафтону баргустувонро сохту ба роҳ монд. Ба қавли Фирдавсӣ:
Нахуст олати ҷангро даст бурд,
Дари ном ҷустан ба гурдон супурд.

Ва бори нахуст унвони гурд дар достони Ҷамшед ёд мешавад. Бояд зикр кард, ки ҳам ба унвони ҷанговарони хоса, ҳимоятгарони тахту амуди салтанат ва ҳам размандагон, ҷанговарон ва сарбозон. Дар аҳди Ҷамшед тоифаи найсориён муқаррар шуд, ки гурдони шоҳ – муҳофизони тоҷу тахт ва табақаи хоса  аз онҳо пайдо шуданд. Дар ин маврид Фирдавсӣ мефармояд:
Куҷо шермардони ҷанговаранд,
Фурӯзандаи лашкару кишвранд,
К-аз эшон бувад тахти шоҳӣ ба ҷой,
В-аз эшон бувад номи мардӣ ба пой.

Ба маънии сарбози лашкар ва умуман разманда низ хеле истифода шудааст. Аз ҷумла, дар фасли «Рафтани Рустам ба кӯҳи Сипанд» ишора ба ҳамин маънист:
Зи хешон тане чанд бо худ бибурд
Касоне, ки буданд ҳушёру гурд.

Ишораи дақиқи Фирдавсӣ ба вазифа ва умури гурдон аст дар ҳимояи шоҳ, хонаводаи ӯ ва парчаму муқаддасоти давлат. Чун Ҷамшед кибру ғурур афзуд ва худро офаранда пиндошт, тамоми гурдон ӯро тарк карданд, ки боиси нокомиҳош гардид:
Ҳар он кас зи даргоҳ баргашт рӯй,
Ба пешаш намонд яке номҷӯй…
Ҳаме кост з-у фарраи Эзадӣ,
Бар оварда бар вай шукӯҳи бадӣ.

Ҷонибек АСРОРИЁН,
Нурмуҳаммади АМИРШОҲӢ


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 11.11.2015    №: 224    Мутолиа карданд: 652

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед