logo

фарҳанг

УНВОНИ ГУРД

Дар китоб оғози давлатдорӣ ба даврони Каюмарс нисбат дода мешавад, ки аз устураи ориёӣ берун омадааст. Ӯ буд, ки нахуст дайҳим ниҳод ва оини тахту кулоҳро боқӣ гузошт:
Пажӯҳандаи номаи бостон,
Ки аз паҳлавонон занад достон,
Чунин гуфт, к- «оини тахту кулоҳ
Каюмарс оварду ӯ буд шоҳ».

Вале ин ибтидои кор буд. Бо пуррагӣ ташкили идороти давлатӣ, сохтори ҳифозату ҳамла, муқаррар намудани марзу бум, лашкару афзору олоти ҷанг ва сару либос ба ворисонаш вогузор шуд.
Мегӯяд, ки Сиёмак дар пайкор бар зидди девон танро аз пӯсти паланг бипӯшид, ки ҳанӯз ҷавшан набуд. Дар даврони Ҳушанг – пури Сиёмак оташу оҳан кашф шуд ва табару арраву теша ба сомон омад. Дар аҳди Таҳмурас камар бастан ба разм оин шуд ва Ҷамшед анъанаи ном ҷустанро ба вуҷуд овард ва олоти ҷангӣ: худ, зиреҳ, ҷавшан, хафтону баргустувонро сохту ба роҳ монд. Ба қавли Фирдавсӣ:
Нахуст олати ҷангро даст бурд,
Дари ном ҷустан ба гурдон супурд.

Ва бори нахуст унвони гурд дар достони Ҷамшед ёд мешавад. Бояд зикр кард, ки ҳам ба унвони ҷанговарони хоса, ҳимоятгарони тахту амуди салтанат ва ҳам размандагон, ҷанговарон ва сарбозон. Дар аҳди Ҷамшед тоифаи найсориён муқаррар шуд, ки гурдони шоҳ – муҳофизони тоҷу тахт ва табақаи хоса  аз онҳо пайдо шуданд. Дар ин маврид Фирдавсӣ мефармояд:
Куҷо шермардони ҷанговаранд,
Фурӯзандаи лашкару кишвранд,
К-аз эшон бувад тахти шоҳӣ ба ҷой,
В-аз эшон бувад номи мардӣ ба пой.

Ба маънии сарбози лашкар ва умуман разманда низ хеле истифода шудааст. Аз ҷумла, дар фасли «Рафтани Рустам ба кӯҳи Сипанд» ишора ба ҳамин маънист:
Зи хешон тане чанд бо худ бибурд
Касоне, ки буданд ҳушёру гурд.

Ишораи дақиқи Фирдавсӣ ба вазифа ва умури гурдон аст дар ҳимояи шоҳ, хонаводаи ӯ ва парчаму муқаддасоти давлат. Чун Ҷамшед кибру ғурур афзуд ва худро офаранда пиндошт, тамоми гурдон ӯро тарк карданд, ки боиси нокомиҳош гардид:
Ҳар он кас зи даргоҳ баргашт рӯй,
Ба пешаш намонд яке номҷӯй…
Ҳаме кост з-у фарраи Эзадӣ,
Бар оварда бар вай шукӯҳи бадӣ.

Ҷонибек АСРОРИЁН,
Нурмуҳаммади АМИРШОҲӢ


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 11.11.2015    №: 224    Мутолиа карданд: 701

19.04.2019


Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Жан - Батист Лемуан

Пойтахт ба таҷлили Рӯзи Ғалаба омодагӣ мебинад

Масоили рушди соҳаи маориф матраҳ гардид

Дар Донишгоҳи давлатии Данғара конфронси ҷумҳуриявӣ доир мешавад

Душанбе варзишгарони 15 кишварро ба ҳам меорад

Ҷаҳон дар як сатр

18.04.2019


ҶОМИ АФК. Пирӯзии "Хуҷанд" ва мусовии "Истиқлол"

МУЪМИНОБОД. 221 иншоот дар се сол

РАШТ. Боғистон доман паҳн мекунад

17.04.2019


БУҶЕТИ ДАВЛАТӢ . Ба қонун иловаҳо ворид шуданд

ДМТ. Як нишасти муҳим

Хонандагони Душанбе пешсафи олимпиадаҳои ҷумҳуриявӣ

Армуғон барои дӯстдорони ҷуғрофия

ҶОМИ ОСИЁ. Паҳлавонони тоҷик соҳиби 5 медал

Ҷаҳон дар як сатр

16.04.2019


Вохӯрии Саидзода Зоҳир Озод бо Аскар Таҷибаев

Баррасии масоили мубрам

Ҳамоиш бахшида ба оғози расмии Солҳои рушди деҳот, сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ

Калонтарин тайёра дар дунё ба ҳаво хест

Дар Қазоқистон онлайн-қаллобон фаъол мешаванд

Дар СММ аз манфиати лоиҳаи «Камарбандҳо ва роҳҳо» сухан рафт

Аз таркиш дар Афғонистон ҳафт кӯдак ҳалок гашт

Филмҳои ду коргардони тоҷик барои Фестивали кинои мусалмонӣ интихоб шуданд

Ҷаҳон дар як сатр

БОКС. Иштироки варзишгарони тоҷик дар Чемпионати Осиё

12.04.2019


Бо иштироки Сарвазири мамлакат дар шаҳри Кӯлоб як қатор иншоот ба истифода дода шуд

Ҷаласаи Шӯрои ҳамоҳангсозони миллии давлатҳои аъзои СҲШ

Форуми байналмилалии рушди сармояи инсонӣ доир мегардад

ЧЕМПИОНАТИ ОСИЁ – 2019 ОИД БА ФУТЗАЛ. Рақибони Тоҷикистон муайян гаштанд

"Кашшофи падидаҳои наврас"

НОҲИЯИ РӮДАКӢ . Сафи соҳибкорони ватандӯст меафзояд

НУРОБОД . Эҳтиром ба шахсиятҳои таърихӣ

Ҷаҳон дар як сатр

11.04.2019


"Тоҷикон" ба забони ӯзбекӣ нашр шуд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед