logo

фарҳанг

УНВОНИ ГУРД

Дар китоб оғози давлатдорӣ ба даврони Каюмарс нисбат дода мешавад, ки аз устураи ориёӣ берун омадааст. Ӯ буд, ки нахуст дайҳим ниҳод ва оини тахту кулоҳро боқӣ гузошт:
Пажӯҳандаи номаи бостон,
Ки аз паҳлавонон занад достон,
Чунин гуфт, к- «оини тахту кулоҳ
Каюмарс оварду ӯ буд шоҳ».

Вале ин ибтидои кор буд. Бо пуррагӣ ташкили идороти давлатӣ, сохтори ҳифозату ҳамла, муқаррар намудани марзу бум, лашкару афзору олоти ҷанг ва сару либос ба ворисонаш вогузор шуд.
Мегӯяд, ки Сиёмак дар пайкор бар зидди девон танро аз пӯсти паланг бипӯшид, ки ҳанӯз ҷавшан набуд. Дар даврони Ҳушанг – пури Сиёмак оташу оҳан кашф шуд ва табару арраву теша ба сомон омад. Дар аҳди Таҳмурас камар бастан ба разм оин шуд ва Ҷамшед анъанаи ном ҷустанро ба вуҷуд овард ва олоти ҷангӣ: худ, зиреҳ, ҷавшан, хафтону баргустувонро сохту ба роҳ монд. Ба қавли Фирдавсӣ:
Нахуст олати ҷангро даст бурд,
Дари ном ҷустан ба гурдон супурд.

Ва бори нахуст унвони гурд дар достони Ҷамшед ёд мешавад. Бояд зикр кард, ки ҳам ба унвони ҷанговарони хоса, ҳимоятгарони тахту амуди салтанат ва ҳам размандагон, ҷанговарон ва сарбозон. Дар аҳди Ҷамшед тоифаи найсориён муқаррар шуд, ки гурдони шоҳ – муҳофизони тоҷу тахт ва табақаи хоса  аз онҳо пайдо шуданд. Дар ин маврид Фирдавсӣ мефармояд:
Куҷо шермардони ҷанговаранд,
Фурӯзандаи лашкару кишвранд,
К-аз эшон бувад тахти шоҳӣ ба ҷой,
В-аз эшон бувад номи мардӣ ба пой.

Ба маънии сарбози лашкар ва умуман разманда низ хеле истифода шудааст. Аз ҷумла, дар фасли «Рафтани Рустам ба кӯҳи Сипанд» ишора ба ҳамин маънист:
Зи хешон тане чанд бо худ бибурд
Касоне, ки буданд ҳушёру гурд.

Ишораи дақиқи Фирдавсӣ ба вазифа ва умури гурдон аст дар ҳимояи шоҳ, хонаводаи ӯ ва парчаму муқаддасоти давлат. Чун Ҷамшед кибру ғурур афзуд ва худро офаранда пиндошт, тамоми гурдон ӯро тарк карданд, ки боиси нокомиҳош гардид:
Ҳар он кас зи даргоҳ баргашт рӯй,
Ба пешаш намонд яке номҷӯй…
Ҳаме кост з-у фарраи Эзадӣ,
Бар оварда бар вай шукӯҳи бадӣ.

Ҷонибек АСРОРИЁН,
Нурмуҳаммади АМИРШОҲӢ


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 11.11.2015    №: 224    Мутолиа карданд: 680

18.01.2019


Таҳдидҳои асосӣ ба иқтисоди ҷаҳонӣ номбар шуданд

Гумонбари омодасозии ҳамла ба Қасри сафед ба даст афтод

Дар Чин қаллобонро барои фиреб ҳабси абад карданд

29 миллион сом зарари собиқадорони сохта

Ҷаҳон дар як сатр

17.01.2019


Тамдиди шартномаи ФФТ бо "Сомон Эйр"

60 ДАРАҶА ХУНУКӢ ВА ДАВИ 50 - КИЛОМЕТРАИ ЭКСТРЕМАЛИ МОЛДАВӢ

16.01.2019


Пирӯзии мунтахаби Тоҷикистон бар Эрон

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Роҳандозии моратории дусола дар Тоҷикистон

Нақшаи Brexit дар парламенти Британия рад карда шуд

Кремл роҳи ҳалли буҳрони Украинаро пешниҳод намуд

Ифтитоҳи онлайн-донишгоҳ барои гурезаҳо дар Италия

15.01.2019


Ҷаласаи ҷамъбастӣ таҳти раёсати муовини Сарвазири мамлакат

Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Абдулазиз Комилов

Ёдгор Файзов: «Соли 2018 соли таҳкими волоияти қонун дар Бадахшон буд»

ХУҶАНД. 1548 медали варзишгарон дар як сол

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Созишномаи сулҳ – мавзӯи асосии мулоқоти Путин ва Абэ хоҳад шуд

Савдои хориҷии Чин соли 2018 натиҷаи рекордӣ нишон дод

Дар Алмаато гурӯҳи хориҷиёни террорист боздошт шуд

То соли 2024 аҳолии Қирғизистон бо оби ошомиданӣ пурра таъмин мешавад

10.01.2019


Дар Саразм осорхона ва меҳмонхонаи замонавӣ бунёд мешаванд

Вохӯрии Парвиз Давлатзода бо Владимир Норов

Ҷаласаи Шӯрои кор бо ҷавонон

“ГАНҶИ СУХАН” – маҳфили адибпарвар

РӮШОН. Ифтитоҳи маркази дуошёнаи савдо

Муҳаммад Салоҳ – беҳтарин футболбози Африқо

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Самарқанд мизбони нахустмулоқоти «Ҳиндустон – Осиёи Марказӣ»

Баргардондани 47 шаҳрванди Қазоқистон аз Сурия

Остона ба гузарондани Ҳамоиши ҷаҳонии туризми шаҳрӣ омодагӣ мегирад

Дар Беларус бори нахуст ҳукми қатл содир шуд

09.01.2019


Таҷлили 110 - солагии аллома Бобоҷон Ғафуров


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед