logo

фарҳанг

«ҲАМЛЕТ» ФОҶЕА АСТ

Дастоварди асосии намоиши «Ҳамлет» - и Театри «Глобус» дар он аст, ки моро маҷбур месозад Шекспирро бори дигар барои худ кашф намоем, ӯро бишносем, балки ба дарки воқеоти замони худ бо чашми дили ин ҳакими бузург назар афканем.

Дар доираи лоиҳаи байналмилалии «Глобус» ба дунё» Театри «Глобус» - и Британияи Кабир бо намоиши «Ҳамлет» - и В. Шекспир  меҳмони тоҷикистониён гардид.
Намоиши дар толори Театри давлатии академии опера ва балети  ба номи Садриддин Айнӣ пешкашнамудаи бритониҳо, қатъи назар аз он ки ба шароит ва услуби иҷрои намоишҳои замони худи Шекспир монандӣ дорад, аз шартиёти театри муосир низ орӣ нест.
Дар оғози спектакл ҳунармандон бо шӯру шавқ ва сурудухонӣ ба саҳна баромада, бинандагонро бо хушӣ аз оғози намоиш хабар медиҳанд. Пас аз муайян намудани номи намоиш ва шартҳои тамошо либосҳои дар саҳна овезонро пӯшида ба бозӣ медароянд. Тӯли намоиш бозигарон дар либоси замони мо боқӣ монда, бо пӯшидани камзол ва хилъату каллапӯшҳои замони Шекспир табодули вазъу қаҳрамон менамоянд. Ин зарурат аз он пеш омадааст, ки дар намоиш як ҳунарпеша нақши чанд қаҳрамонро иҷро менамояд.
Омезиши услуби шартии замони Шекспир ва аҳди мо аз ҷониби коргардон хеле хуб роҳандозӣ шудааст. Ҳар гоҳе, ки амалҳои дар қалъа ва толорҳои он мегузарад онро бо навиштаҷоти рӯйи тахтаҳо ба мо мефаҳмонанд. Аз як нақш ба нақши дигар гузаштани қаҳрамонҳоро бошад, бо иваз намудани ҷузъе аз либос нишон медиҳад.
Аз ҳар як ҷузъи намоиши мазкур симои театри қадимаи англис намоён гардад ҳам, диди шахси муосир дар он аз мадди назар дур намемонад. Коргардон ва бозигарон гумону андешаҳоро кайҳо паси сар намуда, хуб медонанд, ки дигар фурсати фикр кардан нест, вақти амал аст. Бинобар ин, воқеаҳо шадидтару босуръаттар ҷараён гирифта, фалсафаронии қаҳрамонон камтар ба назар мерасад. Монологи машҳури Ҳамлет низ хеле кӯтоҳ шуда, истеҳзоомез садо медиҳад. Дар намоиши «Ҳамлет», дар муқоиса бо замони мо, барои зебоӣ ҷой ёфт шавад ҳам, барои маънавиёти воло ҷой камтар аст. Он ҷо бархӯрди манфиатҳо аз риояти суннатҳо болотар гузошта мешавад. Ин аст, ки гуноҳ ва иштибоҳ низ дар ин намоиш аз назокат орӣ нестанд. Баръакс, онҳо бо тамоми «ҷаззобияташон» нишон дода мешаванд.
Ҳамлети дидаи мо ба сухан бовар намекунад, ба касе дарди дил ҳам кардан намехоҳад. Ӯ ба таври автоматӣ дида, зуд хулоса бароварда, шитобон амал менамояд. Ҳатто аз лаҳзаи аввали ба саҳна баромаданаш маълум аст, ки ӯ хостори ҳарчи зудтар кушода шудани тамоми гиреҳҳо мебошад. Барои Ҳамлет масъалаи будан ё набудан маънии зистан ё назистанро дорад. Актёр аз саҳнаҳои нахустин ба мо нишон медиҳад, ки Ҳамлети ӯ як шахсияти идеалӣ нест, ӯ мисли мост. Ҳамлет аз дарки он, ки ӯ мисли дигарон андеша намеронаду эҳсос намекунад, азият намекашад. Инро аз интонатсияҳои Ҳамлет ҳангоми рози дил намудан ба дӯстдоштааш Офелия низ дарк намудан мумкин аст.
Сарфи назар аз ин навгониҳо намоиш аз офаридаи Шекспир дур нарафтааст. Мо дар он мебинем, ки чӣ гуна Ҳамлет аз ҳолати ороми равонӣ то ба ҳадди дисгармония расида, ба мубориза бармехезад ва бо мардонагиву матонат рӯҳашро қавӣ магардонад.
Пас аз намоиш кас ба андеша меравад, ки воқеан ҳам маънии асосии «Ҳамлет» дар чист? Ҳар кас ба ин суол ҷавоби ба худ муносибе дармеёбад. Ман дарёфтам, ки «Ҳамлет» барои ҳама давру замонҳост. Асарест, ки инсон тавассути он метавонад мавқеи шаҳрвандӣ ва меъёрҳои ахлоқии замонашро бо қонунҳои қабулшудаи маънавӣ муқоиса намояд. «Ҳамлет» фоҷиаи инсони шоиртабиатест, ки бо тақозои замон сиёсатмадор шудааст. Мо нишонаҳои онро дар зиндагии ҳамарӯзаи худ хеле зиёд мебинем.
Муҳаммадуллоҳи ТАБАРӢ,
«Ҷумҳурият»   


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 11.11.2015    №: 224    Мутолиа карданд: 467

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед