logo

фарҳанг

«ҲАМЛЕТ» ФОҶЕА АСТ

Дастоварди асосии намоиши «Ҳамлет» - и Театри «Глобус» дар он аст, ки моро маҷбур месозад Шекспирро бори дигар барои худ кашф намоем, ӯро бишносем, балки ба дарки воқеоти замони худ бо чашми дили ин ҳакими бузург назар афканем.

Дар доираи лоиҳаи байналмилалии «Глобус» ба дунё» Театри «Глобус» - и Британияи Кабир бо намоиши «Ҳамлет» - и В. Шекспир  меҳмони тоҷикистониён гардид.
Намоиши дар толори Театри давлатии академии опера ва балети  ба номи Садриддин Айнӣ пешкашнамудаи бритониҳо, қатъи назар аз он ки ба шароит ва услуби иҷрои намоишҳои замони худи Шекспир монандӣ дорад, аз шартиёти театри муосир низ орӣ нест.
Дар оғози спектакл ҳунармандон бо шӯру шавқ ва сурудухонӣ ба саҳна баромада, бинандагонро бо хушӣ аз оғози намоиш хабар медиҳанд. Пас аз муайян намудани номи намоиш ва шартҳои тамошо либосҳои дар саҳна овезонро пӯшида ба бозӣ медароянд. Тӯли намоиш бозигарон дар либоси замони мо боқӣ монда, бо пӯшидани камзол ва хилъату каллапӯшҳои замони Шекспир табодули вазъу қаҳрамон менамоянд. Ин зарурат аз он пеш омадааст, ки дар намоиш як ҳунарпеша нақши чанд қаҳрамонро иҷро менамояд.
Омезиши услуби шартии замони Шекспир ва аҳди мо аз ҷониби коргардон хеле хуб роҳандозӣ шудааст. Ҳар гоҳе, ки амалҳои дар қалъа ва толорҳои он мегузарад онро бо навиштаҷоти рӯйи тахтаҳо ба мо мефаҳмонанд. Аз як нақш ба нақши дигар гузаштани қаҳрамонҳоро бошад, бо иваз намудани ҷузъе аз либос нишон медиҳад.
Аз ҳар як ҷузъи намоиши мазкур симои театри қадимаи англис намоён гардад ҳам, диди шахси муосир дар он аз мадди назар дур намемонад. Коргардон ва бозигарон гумону андешаҳоро кайҳо паси сар намуда, хуб медонанд, ки дигар фурсати фикр кардан нест, вақти амал аст. Бинобар ин, воқеаҳо шадидтару босуръаттар ҷараён гирифта, фалсафаронии қаҳрамонон камтар ба назар мерасад. Монологи машҳури Ҳамлет низ хеле кӯтоҳ шуда, истеҳзоомез садо медиҳад. Дар намоиши «Ҳамлет», дар муқоиса бо замони мо, барои зебоӣ ҷой ёфт шавад ҳам, барои маънавиёти воло ҷой камтар аст. Он ҷо бархӯрди манфиатҳо аз риояти суннатҳо болотар гузошта мешавад. Ин аст, ки гуноҳ ва иштибоҳ низ дар ин намоиш аз назокат орӣ нестанд. Баръакс, онҳо бо тамоми «ҷаззобияташон» нишон дода мешаванд.
Ҳамлети дидаи мо ба сухан бовар намекунад, ба касе дарди дил ҳам кардан намехоҳад. Ӯ ба таври автоматӣ дида, зуд хулоса бароварда, шитобон амал менамояд. Ҳатто аз лаҳзаи аввали ба саҳна баромаданаш маълум аст, ки ӯ хостори ҳарчи зудтар кушода шудани тамоми гиреҳҳо мебошад. Барои Ҳамлет масъалаи будан ё набудан маънии зистан ё назистанро дорад. Актёр аз саҳнаҳои нахустин ба мо нишон медиҳад, ки Ҳамлети ӯ як шахсияти идеалӣ нест, ӯ мисли мост. Ҳамлет аз дарки он, ки ӯ мисли дигарон андеша намеронаду эҳсос намекунад, азият намекашад. Инро аз интонатсияҳои Ҳамлет ҳангоми рози дил намудан ба дӯстдоштааш Офелия низ дарк намудан мумкин аст.
Сарфи назар аз ин навгониҳо намоиш аз офаридаи Шекспир дур нарафтааст. Мо дар он мебинем, ки чӣ гуна Ҳамлет аз ҳолати ороми равонӣ то ба ҳадди дисгармония расида, ба мубориза бармехезад ва бо мардонагиву матонат рӯҳашро қавӣ магардонад.
Пас аз намоиш кас ба андеша меравад, ки воқеан ҳам маънии асосии «Ҳамлет» дар чист? Ҳар кас ба ин суол ҷавоби ба худ муносибе дармеёбад. Ман дарёфтам, ки «Ҳамлет» барои ҳама давру замонҳост. Асарест, ки инсон тавассути он метавонад мавқеи шаҳрвандӣ ва меъёрҳои ахлоқии замонашро бо қонунҳои қабулшудаи маънавӣ муқоиса намояд. «Ҳамлет» фоҷиаи инсони шоиртабиатест, ки бо тақозои замон сиёсатмадор шудааст. Мо нишонаҳои онро дар зиндагии ҳамарӯзаи худ хеле зиёд мебинем.
Муҳаммадуллоҳи ТАБАРӢ,
«Ҷумҳурият»   


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 11.11.2015    №: 224    Мутолиа карданд: 488

12.11.2018


Дар Париж ҳамоиши сулҳ ифтитоҳ ёфт

Бо эҳтимоми ҳукумати Ҳиндустон нархи сӯзишворӣ арзон мешавад

ЭКСПО дар Шанхай: шартномаҳо ба маблағи қариб $60 миллиард ба тасвиб расиданд

Сӯхтори ҷангал дар Калифорния боиси ҳалокати 25 нафар гашт

Ҷаҳон дар як сатр

ВАХШ. Суратҳисоби бонкӣ барои ятимон

ОЛИМПИАДАИ “GENIUSKIDS – 2018” 35 медали хонандагони тоҷик

САМБО. Хушқадам Хусравов – қаҳрамони ҷаҳон

09.11.2018


Ҳамоишҳои ҷавонон бахшида ба Рӯзи Президент

Баррасии масоили рушди ҳамкориҳо

Мулоқоти Юсуф Раҳмон бо Кристофер Рэй

Таъсиси гурӯҳи корӣ баҳри иҷрои «Барномаи рушди иҷтимоию иқтисодии шаҳри Душанбе барои давраи то соли 2025»

Давлаталӣ Саид дар Корея

20-умин конфронси расонаҳои Осиёи Марказӣ дар Остона баргузор шуд

«Толибон» рӯйхати иштирокдорони мушовараи Москваро интишор дод

Таърихшиноси фаронсавӣ ба Макрон нақши Россияро дар наҷоти Аврупо хотиррасон кард

Ҷаҳон дар як сатр

"TASHKENT GRAND PRIX" ИШТИРОКИ ПАҲЛАВОНОНИ ТОҶИК ДАР ОН

"Истиқлол" бори ҳафтум чемпиони Тоҷикистон шуд!

08.11.2018


ШАҲРИСТОН. Бунёди 68 иншооти нав

ГУЛИСТОН. Бунёди майдони Парчами давлатӣ ва навсозии кӯдакистони “Дилноз”

Вусъати созандагӣ дар ноҳияи Бобоҷон Ғафуров

ХУҶАНД. Ифтитоҳи маҷмааи фитнеси занона

НОҲИЯИ АБДУРАҲМОНИ ҶОМӢ. Муассисаҳои таълимӣ ба фасли сармо омодаанд

“АРБОБОНИ ИЛМИ ТОҶИК”

Бо хоҳиши Макрон вохӯрии муфассали Путин ва Трамп баргузор намешавад

Толибон нияти иштирок дар музокироти сулҳи Москваро доранд

Дар 40 соли ислоҳот савдои берунаи Чин 670 маротиба афзуд

Деҳлӣ ҳавои ифлосро бо борони сунъӣ тоза карданист

Ҷаҳон дар як сатр

МАРҲИЛАИ ИНТИХОБИИ ЧЕМПИОНАТИ ОСИЁ – 2020. Ҳарифони мунтахаби Тоҷикистон (U-23) муайян шуданд

07.11.2018


Маҷлиси тантанавӣ бахшида ба Рӯзи Конститутсия

Мулоқоти Рамазон Раҳимзода бо Абдулазиз ибни Сауд

Пулҳои миллӣ бо такмили унсурҳои ҳимоя


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед