logo

фарҳанг

«ҲАМЛЕТ» ФОҶЕА АСТ

Дастоварди асосии намоиши «Ҳамлет» - и Театри «Глобус» дар он аст, ки моро маҷбур месозад Шекспирро бори дигар барои худ кашф намоем, ӯро бишносем, балки ба дарки воқеоти замони худ бо чашми дили ин ҳакими бузург назар афканем.

Дар доираи лоиҳаи байналмилалии «Глобус» ба дунё» Театри «Глобус» - и Британияи Кабир бо намоиши «Ҳамлет» - и В. Шекспир  меҳмони тоҷикистониён гардид.
Намоиши дар толори Театри давлатии академии опера ва балети  ба номи Садриддин Айнӣ пешкашнамудаи бритониҳо, қатъи назар аз он ки ба шароит ва услуби иҷрои намоишҳои замони худи Шекспир монандӣ дорад, аз шартиёти театри муосир низ орӣ нест.
Дар оғози спектакл ҳунармандон бо шӯру шавқ ва сурудухонӣ ба саҳна баромада, бинандагонро бо хушӣ аз оғози намоиш хабар медиҳанд. Пас аз муайян намудани номи намоиш ва шартҳои тамошо либосҳои дар саҳна овезонро пӯшида ба бозӣ медароянд. Тӯли намоиш бозигарон дар либоси замони мо боқӣ монда, бо пӯшидани камзол ва хилъату каллапӯшҳои замони Шекспир табодули вазъу қаҳрамон менамоянд. Ин зарурат аз он пеш омадааст, ки дар намоиш як ҳунарпеша нақши чанд қаҳрамонро иҷро менамояд.
Омезиши услуби шартии замони Шекспир ва аҳди мо аз ҷониби коргардон хеле хуб роҳандозӣ шудааст. Ҳар гоҳе, ки амалҳои дар қалъа ва толорҳои он мегузарад онро бо навиштаҷоти рӯйи тахтаҳо ба мо мефаҳмонанд. Аз як нақш ба нақши дигар гузаштани қаҳрамонҳоро бошад, бо иваз намудани ҷузъе аз либос нишон медиҳад.
Аз ҳар як ҷузъи намоиши мазкур симои театри қадимаи англис намоён гардад ҳам, диди шахси муосир дар он аз мадди назар дур намемонад. Коргардон ва бозигарон гумону андешаҳоро кайҳо паси сар намуда, хуб медонанд, ки дигар фурсати фикр кардан нест, вақти амал аст. Бинобар ин, воқеаҳо шадидтару босуръаттар ҷараён гирифта, фалсафаронии қаҳрамонон камтар ба назар мерасад. Монологи машҳури Ҳамлет низ хеле кӯтоҳ шуда, истеҳзоомез садо медиҳад. Дар намоиши «Ҳамлет», дар муқоиса бо замони мо, барои зебоӣ ҷой ёфт шавад ҳам, барои маънавиёти воло ҷой камтар аст. Он ҷо бархӯрди манфиатҳо аз риояти суннатҳо болотар гузошта мешавад. Ин аст, ки гуноҳ ва иштибоҳ низ дар ин намоиш аз назокат орӣ нестанд. Баръакс, онҳо бо тамоми «ҷаззобияташон» нишон дода мешаванд.
Ҳамлети дидаи мо ба сухан бовар намекунад, ба касе дарди дил ҳам кардан намехоҳад. Ӯ ба таври автоматӣ дида, зуд хулоса бароварда, шитобон амал менамояд. Ҳатто аз лаҳзаи аввали ба саҳна баромаданаш маълум аст, ки ӯ хостори ҳарчи зудтар кушода шудани тамоми гиреҳҳо мебошад. Барои Ҳамлет масъалаи будан ё набудан маънии зистан ё назистанро дорад. Актёр аз саҳнаҳои нахустин ба мо нишон медиҳад, ки Ҳамлети ӯ як шахсияти идеалӣ нест, ӯ мисли мост. Ҳамлет аз дарки он, ки ӯ мисли дигарон андеша намеронаду эҳсос намекунад, азият намекашад. Инро аз интонатсияҳои Ҳамлет ҳангоми рози дил намудан ба дӯстдоштааш Офелия низ дарк намудан мумкин аст.
Сарфи назар аз ин навгониҳо намоиш аз офаридаи Шекспир дур нарафтааст. Мо дар он мебинем, ки чӣ гуна Ҳамлет аз ҳолати ороми равонӣ то ба ҳадди дисгармония расида, ба мубориза бармехезад ва бо мардонагиву матонат рӯҳашро қавӣ магардонад.
Пас аз намоиш кас ба андеша меравад, ки воқеан ҳам маънии асосии «Ҳамлет» дар чист? Ҳар кас ба ин суол ҷавоби ба худ муносибе дармеёбад. Ман дарёфтам, ки «Ҳамлет» барои ҳама давру замонҳост. Асарест, ки инсон тавассути он метавонад мавқеи шаҳрвандӣ ва меъёрҳои ахлоқии замонашро бо қонунҳои қабулшудаи маънавӣ муқоиса намояд. «Ҳамлет» фоҷиаи инсони шоиртабиатест, ки бо тақозои замон сиёсатмадор шудааст. Мо нишонаҳои онро дар зиндагии ҳамарӯзаи худ хеле зиёд мебинем.
Муҳаммадуллоҳи ТАБАРӢ,
«Ҷумҳурият»   


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 11.11.2015    №: 224    Мутолиа карданд: 523

19.04.2019


Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Жан - Батист Лемуан

Пойтахт ба таҷлили Рӯзи Ғалаба омодагӣ мебинад

Масоили рушди соҳаи маориф матраҳ гардид

Дар Донишгоҳи давлатии Данғара конфронси ҷумҳуриявӣ доир мешавад

Душанбе варзишгарони 15 кишварро ба ҳам меорад

Ҷаҳон дар як сатр

18.04.2019


ҶОМИ АФК. Пирӯзии "Хуҷанд" ва мусовии "Истиқлол"

МУЪМИНОБОД. 221 иншоот дар се сол

РАШТ. Боғистон доман паҳн мекунад

17.04.2019


БУҶЕТИ ДАВЛАТӢ . Ба қонун иловаҳо ворид шуданд

ДМТ. Як нишасти муҳим

Хонандагони Душанбе пешсафи олимпиадаҳои ҷумҳуриявӣ

Армуғон барои дӯстдорони ҷуғрофия

ҶОМИ ОСИЁ. Паҳлавонони тоҷик соҳиби 5 медал

Ҷаҳон дар як сатр

16.04.2019


Вохӯрии Саидзода Зоҳир Озод бо Аскар Таҷибаев

Баррасии масоили мубрам

Ҳамоиш бахшида ба оғози расмии Солҳои рушди деҳот, сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ

Калонтарин тайёра дар дунё ба ҳаво хест

Дар Қазоқистон онлайн-қаллобон фаъол мешаванд

Дар СММ аз манфиати лоиҳаи «Камарбандҳо ва роҳҳо» сухан рафт

Аз таркиш дар Афғонистон ҳафт кӯдак ҳалок гашт

Филмҳои ду коргардони тоҷик барои Фестивали кинои мусалмонӣ интихоб шуданд

Ҷаҳон дар як сатр

БОКС. Иштироки варзишгарони тоҷик дар Чемпионати Осиё

12.04.2019


Бо иштироки Сарвазири мамлакат дар шаҳри Кӯлоб як қатор иншоот ба истифода дода шуд

Ҷаласаи Шӯрои ҳамоҳангсозони миллии давлатҳои аъзои СҲШ

Форуми байналмилалии рушди сармояи инсонӣ доир мегардад

ЧЕМПИОНАТИ ОСИЁ – 2019 ОИД БА ФУТЗАЛ. Рақибони Тоҷикистон муайян гаштанд

"Кашшофи падидаҳои наврас"

НОҲИЯИ РӮДАКӢ . Сафи соҳибкорони ватандӯст меафзояд

НУРОБОД . Эҳтиром ба шахсиятҳои таърихӣ

Ҷаҳон дар як сатр

11.04.2019


"Тоҷикон" ба забони ӯзбекӣ нашр шуд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед