logo

фарҳанг

МАН АЗ ЗАМИНАМ, АЗ ХОКАМ

Китоби «Доғҳои офтоб»-и Сайф Раҳимзоди Афардӣ соли 2013 мунташир шуд. Ин нахустин китобест, ки пас аз марги нависанда ба дасти хонандагон расидааст. Роҷеъ ба ин асар ба ҷуз хабарҳои расмӣ ва мусоҳибаҳои онӣ он солҳо андешаи дигаре гуфта нашуд.
Пас аз замони зиёд мурури мундариҷа ва баъзе аз ишораҳои нашрӣ касро ба андешаву тааммул вомедорад. Дар зеҳн пурсишу норавшаниҳои пуршумор пайдо мегарданд. Масалан, дар оғози китоб дар қисмати ахбори нашриёт зикр шуда, ки «Доғҳои офтоб» фарогири повестҳои нависанда аст. Зимнан қобили қайд аст, ки «Доғҳои офтоб» повести ҷудогонаест, ки китоб бо он шурӯъ мешавад ва бар маснади унвони китоб ҳам нишастааст. Ба андешаи мо сардаргумӣ дар дарки матлаб маҳз аз ҳамин нукта оғоз мегардад. Зеро осоре, ки дар маҷмӯа гирд омада, ҳамагӣ посухгӯи иқтизову талаботи жанри повест нестанд, ки таҳқиқу тафсираш аз доираи ин мақола берун аст.
Қабл аз оғози достон пурсишҳое перомуни зиндагӣ ва рӯзгори Одаму Ҳаво оварда шудааст. Бозхониву бозандешӣ дар матни достон касро ба натиҷа мерасонад, ки аслан ҳадафи аслии нависанда дар даври қиссаи қуръонии Одаму Ҳаво ва моҷарои шигифтангези дур шудани эшон аз биҳишт чарх мезанад.
Ин қисса як баҳонаест, ки зеҳни нависандаро ба сӯйи рози хилқату офариниш мекашонад. Қаҳрамони достонро шигифтиҳои хилқат, асрори вуҷуд, ҷойгоҳу рисолати инсон дар домани замин маҷзуб месозад. Ба ёди рӯзи офариниш меафтанд ва ғарқ дар гирдоби афкори малакутӣ зери лаб садо мезанад: «Ман аз заминам, аз хокам…».
Зистан дар домани замин, пайванду иртиботи ҷониву хунӣ доштан бо хок аз дарунмояҳои калидии навиштаи болоист, ки сохту шеваи вуҷудаш ровиву қаҳрамони достонро мутааҷҷиб мегардонад. Хезобе аз андешаҳо дунёи қаҳрамонро туфонӣ месозад. Ҳар як андеша мехоҳад ҷамолу шукӯҳи худро ба намоиш бигузорад, аз ҳузуру мавқеияти худ хабар диҳад, вале суръати баён дар ниҳоди бархе пиндорҳо ба гунаест, ки имкони баёни комилро аз дигарон салб мекунад ва як навъ парокандагӣ мобайни афкор пайдо мегардад. Аз сӯйи дигар чунин шеваи хоси ҷараёни сюрреалистӣ ё фаровоқеият аст, ки зиндаёд Сайф аз имконоту зарфияти он баҳраҳои фаровон бурдааст. Аслан тибқи дидгоҳҳои ин мактаб дар тавсифу бозтоби зиндагӣ набояд зиддияту мухолифате миёни хобу бедорӣ, андешаву амал, мантиқу девонагӣ, зеҳнияту айният, инсону иҷтимоъ вуҷуд дошта бошад. Муҳим аз ҳама андешаи инсон бояд озод, раҳо аз ҳар гуна садду монеа бошад. Қаҳрамони «Доғҳои офтоб»  мисли ин ки аз чунин озодӣ бархӯрдор аст. Шояд нуктаи дигари арзишманд дар «Доғҳо …» ҳамин масири шинохти рози вуҷуд, дунёи даруни хеш аст, ки душворёб аст ва замоне ақл дар идрокаш тираву хира мешавад.
Мавзӯи дигари пураҳамият сайрҳои равонии қаҳрамон атрофи пайвандҳои хонаводагӣ ва бастагии онҳо ба замин аст. Ровӣ худро зодаву парварда, нашъатгирифта аз ҳамин хокдон, аз замини пеши хона медонад. Ба қавли ӯ дар тарбияту камолаш тамоми дороии ин замин, ҳатто дуди оташгаҳаш саҳм дорад.
Яке аз вижагиҳои сабкии Сайф ин аст, ки замони гузор аз як саҳна ба саҳнаи дигар бо истифода аз сенуқтаҳо лаҳзае ист, таваққуф эҷод мекунад, то хонанда битавонад ҳавоси гирифтори худро муназзам созад, зеҳнашро барои роҳёбӣ дар марзҳои тозаи андеша омода созад, барои қиёсу қазовати саҳнаҳои мушоҳидашуда тасмим бигирад. Ҳамин тавр, дар домани ҳастӣ ҳама мавҷудот пайванди қавӣ бо ҳам доранд. Яке бо гарав, гузоштани вуҷуди худ ҳастии дигареро сабабгор мешавад.
 


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 20.11.15    №: 231    Мутолиа карданд: 489

18.01.2019


Таҳдидҳои асосӣ ба иқтисоди ҷаҳонӣ номбар шуданд

Гумонбари омодасозии ҳамла ба Қасри сафед ба даст афтод

Дар Чин қаллобонро барои фиреб ҳабси абад карданд

29 миллион сом зарари собиқадорони сохта

Ҷаҳон дар як сатр

17.01.2019


Тамдиди шартномаи ФФТ бо "Сомон Эйр"

60 ДАРАҶА ХУНУКӢ ВА ДАВИ 50 - КИЛОМЕТРАИ ЭКСТРЕМАЛИ МОЛДАВӢ

16.01.2019


Пирӯзии мунтахаби Тоҷикистон бар Эрон

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Роҳандозии моратории дусола дар Тоҷикистон

Нақшаи Brexit дар парламенти Британия рад карда шуд

Кремл роҳи ҳалли буҳрони Украинаро пешниҳод намуд

Ифтитоҳи онлайн-донишгоҳ барои гурезаҳо дар Италия

15.01.2019


Ҷаласаи ҷамъбастӣ таҳти раёсати муовини Сарвазири мамлакат

Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Абдулазиз Комилов

Ёдгор Файзов: «Соли 2018 соли таҳкими волоияти қонун дар Бадахшон буд»

ХУҶАНД. 1548 медали варзишгарон дар як сол

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Созишномаи сулҳ – мавзӯи асосии мулоқоти Путин ва Абэ хоҳад шуд

Савдои хориҷии Чин соли 2018 натиҷаи рекордӣ нишон дод

Дар Алмаато гурӯҳи хориҷиёни террорист боздошт шуд

То соли 2024 аҳолии Қирғизистон бо оби ошомиданӣ пурра таъмин мешавад

10.01.2019


Дар Саразм осорхона ва меҳмонхонаи замонавӣ бунёд мешаванд

Вохӯрии Парвиз Давлатзода бо Владимир Норов

Ҷаласаи Шӯрои кор бо ҷавонон

“ГАНҶИ СУХАН” – маҳфили адибпарвар

РӮШОН. Ифтитоҳи маркази дуошёнаи савдо

Муҳаммад Салоҳ – беҳтарин футболбози Африқо

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Самарқанд мизбони нахустмулоқоти «Ҳиндустон – Осиёи Марказӣ»

Баргардондани 47 шаҳрванди Қазоқистон аз Сурия

Остона ба гузарондани Ҳамоиши ҷаҳонии туризми шаҳрӣ омодагӣ мегирад

Дар Беларус бори нахуст ҳукми қатл содир шуд

09.01.2019


Таҷлили 110 - солагии аллома Бобоҷон Ғафуров


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед