logo

фарҳанг

МАН АЗ ЗАМИНАМ, АЗ ХОКАМ

Китоби «Доғҳои офтоб»-и Сайф Раҳимзоди Афардӣ соли 2013 мунташир шуд. Ин нахустин китобест, ки пас аз марги нависанда ба дасти хонандагон расидааст. Роҷеъ ба ин асар ба ҷуз хабарҳои расмӣ ва мусоҳибаҳои онӣ он солҳо андешаи дигаре гуфта нашуд.
Пас аз замони зиёд мурури мундариҷа ва баъзе аз ишораҳои нашрӣ касро ба андешаву тааммул вомедорад. Дар зеҳн пурсишу норавшаниҳои пуршумор пайдо мегарданд. Масалан, дар оғози китоб дар қисмати ахбори нашриёт зикр шуда, ки «Доғҳои офтоб» фарогири повестҳои нависанда аст. Зимнан қобили қайд аст, ки «Доғҳои офтоб» повести ҷудогонаест, ки китоб бо он шурӯъ мешавад ва бар маснади унвони китоб ҳам нишастааст. Ба андешаи мо сардаргумӣ дар дарки матлаб маҳз аз ҳамин нукта оғоз мегардад. Зеро осоре, ки дар маҷмӯа гирд омада, ҳамагӣ посухгӯи иқтизову талаботи жанри повест нестанд, ки таҳқиқу тафсираш аз доираи ин мақола берун аст.
Қабл аз оғози достон пурсишҳое перомуни зиндагӣ ва рӯзгори Одаму Ҳаво оварда шудааст. Бозхониву бозандешӣ дар матни достон касро ба натиҷа мерасонад, ки аслан ҳадафи аслии нависанда дар даври қиссаи қуръонии Одаму Ҳаво ва моҷарои шигифтангези дур шудани эшон аз биҳишт чарх мезанад.
Ин қисса як баҳонаест, ки зеҳни нависандаро ба сӯйи рози хилқату офариниш мекашонад. Қаҳрамони достонро шигифтиҳои хилқат, асрори вуҷуд, ҷойгоҳу рисолати инсон дар домани замин маҷзуб месозад. Ба ёди рӯзи офариниш меафтанд ва ғарқ дар гирдоби афкори малакутӣ зери лаб садо мезанад: «Ман аз заминам, аз хокам…».
Зистан дар домани замин, пайванду иртиботи ҷониву хунӣ доштан бо хок аз дарунмояҳои калидии навиштаи болоист, ки сохту шеваи вуҷудаш ровиву қаҳрамони достонро мутааҷҷиб мегардонад. Хезобе аз андешаҳо дунёи қаҳрамонро туфонӣ месозад. Ҳар як андеша мехоҳад ҷамолу шукӯҳи худро ба намоиш бигузорад, аз ҳузуру мавқеияти худ хабар диҳад, вале суръати баён дар ниҳоди бархе пиндорҳо ба гунаест, ки имкони баёни комилро аз дигарон салб мекунад ва як навъ парокандагӣ мобайни афкор пайдо мегардад. Аз сӯйи дигар чунин шеваи хоси ҷараёни сюрреалистӣ ё фаровоқеият аст, ки зиндаёд Сайф аз имконоту зарфияти он баҳраҳои фаровон бурдааст. Аслан тибқи дидгоҳҳои ин мактаб дар тавсифу бозтоби зиндагӣ набояд зиддияту мухолифате миёни хобу бедорӣ, андешаву амал, мантиқу девонагӣ, зеҳнияту айният, инсону иҷтимоъ вуҷуд дошта бошад. Муҳим аз ҳама андешаи инсон бояд озод, раҳо аз ҳар гуна садду монеа бошад. Қаҳрамони «Доғҳои офтоб»  мисли ин ки аз чунин озодӣ бархӯрдор аст. Шояд нуктаи дигари арзишманд дар «Доғҳо …» ҳамин масири шинохти рози вуҷуд, дунёи даруни хеш аст, ки душворёб аст ва замоне ақл дар идрокаш тираву хира мешавад.
Мавзӯи дигари пураҳамият сайрҳои равонии қаҳрамон атрофи пайвандҳои хонаводагӣ ва бастагии онҳо ба замин аст. Ровӣ худро зодаву парварда, нашъатгирифта аз ҳамин хокдон, аз замини пеши хона медонад. Ба қавли ӯ дар тарбияту камолаш тамоми дороии ин замин, ҳатто дуди оташгаҳаш саҳм дорад.
Яке аз вижагиҳои сабкии Сайф ин аст, ки замони гузор аз як саҳна ба саҳнаи дигар бо истифода аз сенуқтаҳо лаҳзае ист, таваққуф эҷод мекунад, то хонанда битавонад ҳавоси гирифтори худро муназзам созад, зеҳнашро барои роҳёбӣ дар марзҳои тозаи андеша омода созад, барои қиёсу қазовати саҳнаҳои мушоҳидашуда тасмим бигирад. Ҳамин тавр, дар домани ҳастӣ ҳама мавҷудот пайванди қавӣ бо ҳам доранд. Яке бо гарав, гузоштани вуҷуди худ ҳастии дигареро сабабгор мешавад.
 


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 20.11.15    №: 231    Мутолиа карданд: 472

12.11.2018


Дар Париж ҳамоиши сулҳ ифтитоҳ ёфт

Бо эҳтимоми ҳукумати Ҳиндустон нархи сӯзишворӣ арзон мешавад

ЭКСПО дар Шанхай: шартномаҳо ба маблағи қариб $60 миллиард ба тасвиб расиданд

Сӯхтори ҷангал дар Калифорния боиси ҳалокати 25 нафар гашт

Ҷаҳон дар як сатр

ВАХШ. Суратҳисоби бонкӣ барои ятимон

ОЛИМПИАДАИ “GENIUSKIDS – 2018” 35 медали хонандагони тоҷик

САМБО. Хушқадам Хусравов – қаҳрамони ҷаҳон

09.11.2018


Ҳамоишҳои ҷавонон бахшида ба Рӯзи Президент

Баррасии масоили рушди ҳамкориҳо

Мулоқоти Юсуф Раҳмон бо Кристофер Рэй

Таъсиси гурӯҳи корӣ баҳри иҷрои «Барномаи рушди иҷтимоию иқтисодии шаҳри Душанбе барои давраи то соли 2025»

Давлаталӣ Саид дар Корея

20-умин конфронси расонаҳои Осиёи Марказӣ дар Остона баргузор шуд

«Толибон» рӯйхати иштирокдорони мушовараи Москваро интишор дод

Таърихшиноси фаронсавӣ ба Макрон нақши Россияро дар наҷоти Аврупо хотиррасон кард

Ҷаҳон дар як сатр

"TASHKENT GRAND PRIX" ИШТИРОКИ ПАҲЛАВОНОНИ ТОҶИК ДАР ОН

"Истиқлол" бори ҳафтум чемпиони Тоҷикистон шуд!

08.11.2018


ШАҲРИСТОН. Бунёди 68 иншооти нав

ГУЛИСТОН. Бунёди майдони Парчами давлатӣ ва навсозии кӯдакистони “Дилноз”

Вусъати созандагӣ дар ноҳияи Бобоҷон Ғафуров

ХУҶАНД. Ифтитоҳи маҷмааи фитнеси занона

НОҲИЯИ АБДУРАҲМОНИ ҶОМӢ. Муассисаҳои таълимӣ ба фасли сармо омодаанд

“АРБОБОНИ ИЛМИ ТОҶИК”

Бо хоҳиши Макрон вохӯрии муфассали Путин ва Трамп баргузор намешавад

Толибон нияти иштирок дар музокироти сулҳи Москваро доранд

Дар 40 соли ислоҳот савдои берунаи Чин 670 маротиба афзуд

Деҳлӣ ҳавои ифлосро бо борони сунъӣ тоза карданист

Ҷаҳон дар як сатр

МАРҲИЛАИ ИНТИХОБИИ ЧЕМПИОНАТИ ОСИЁ – 2020. Ҳарифони мунтахаби Тоҷикистон (U-23) муайян шуданд

07.11.2018


Маҷлиси тантанавӣ бахшида ба Рӯзи Конститутсия

Мулоқоти Рамазон Раҳимзода бо Абдулазиз ибни Сауд

Пулҳои миллӣ бо такмили унсурҳои ҳимоя


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед