logo

фарҳанг

МАН АЗ ЗАМИНАМ, АЗ ХОКАМ

Китоби «Доғҳои офтоб»-и Сайф Раҳимзоди Афардӣ соли 2013 мунташир шуд. Ин нахустин китобест, ки пас аз марги нависанда ба дасти хонандагон расидааст. Роҷеъ ба ин асар ба ҷуз хабарҳои расмӣ ва мусоҳибаҳои онӣ он солҳо андешаи дигаре гуфта нашуд.
Пас аз замони зиёд мурури мундариҷа ва баъзе аз ишораҳои нашрӣ касро ба андешаву тааммул вомедорад. Дар зеҳн пурсишу норавшаниҳои пуршумор пайдо мегарданд. Масалан, дар оғози китоб дар қисмати ахбори нашриёт зикр шуда, ки «Доғҳои офтоб» фарогири повестҳои нависанда аст. Зимнан қобили қайд аст, ки «Доғҳои офтоб» повести ҷудогонаест, ки китоб бо он шурӯъ мешавад ва бар маснади унвони китоб ҳам нишастааст. Ба андешаи мо сардаргумӣ дар дарки матлаб маҳз аз ҳамин нукта оғоз мегардад. Зеро осоре, ки дар маҷмӯа гирд омада, ҳамагӣ посухгӯи иқтизову талаботи жанри повест нестанд, ки таҳқиқу тафсираш аз доираи ин мақола берун аст.
Қабл аз оғози достон пурсишҳое перомуни зиндагӣ ва рӯзгори Одаму Ҳаво оварда шудааст. Бозхониву бозандешӣ дар матни достон касро ба натиҷа мерасонад, ки аслан ҳадафи аслии нависанда дар даври қиссаи қуръонии Одаму Ҳаво ва моҷарои шигифтангези дур шудани эшон аз биҳишт чарх мезанад.
Ин қисса як баҳонаест, ки зеҳни нависандаро ба сӯйи рози хилқату офариниш мекашонад. Қаҳрамони достонро шигифтиҳои хилқат, асрори вуҷуд, ҷойгоҳу рисолати инсон дар домани замин маҷзуб месозад. Ба ёди рӯзи офариниш меафтанд ва ғарқ дар гирдоби афкори малакутӣ зери лаб садо мезанад: «Ман аз заминам, аз хокам…».
Зистан дар домани замин, пайванду иртиботи ҷониву хунӣ доштан бо хок аз дарунмояҳои калидии навиштаи болоист, ки сохту шеваи вуҷудаш ровиву қаҳрамони достонро мутааҷҷиб мегардонад. Хезобе аз андешаҳо дунёи қаҳрамонро туфонӣ месозад. Ҳар як андеша мехоҳад ҷамолу шукӯҳи худро ба намоиш бигузорад, аз ҳузуру мавқеияти худ хабар диҳад, вале суръати баён дар ниҳоди бархе пиндорҳо ба гунаест, ки имкони баёни комилро аз дигарон салб мекунад ва як навъ парокандагӣ мобайни афкор пайдо мегардад. Аз сӯйи дигар чунин шеваи хоси ҷараёни сюрреалистӣ ё фаровоқеият аст, ки зиндаёд Сайф аз имконоту зарфияти он баҳраҳои фаровон бурдааст. Аслан тибқи дидгоҳҳои ин мактаб дар тавсифу бозтоби зиндагӣ набояд зиддияту мухолифате миёни хобу бедорӣ, андешаву амал, мантиқу девонагӣ, зеҳнияту айният, инсону иҷтимоъ вуҷуд дошта бошад. Муҳим аз ҳама андешаи инсон бояд озод, раҳо аз ҳар гуна садду монеа бошад. Қаҳрамони «Доғҳои офтоб»  мисли ин ки аз чунин озодӣ бархӯрдор аст. Шояд нуктаи дигари арзишманд дар «Доғҳо …» ҳамин масири шинохти рози вуҷуд, дунёи даруни хеш аст, ки душворёб аст ва замоне ақл дар идрокаш тираву хира мешавад.
Мавзӯи дигари пураҳамият сайрҳои равонии қаҳрамон атрофи пайвандҳои хонаводагӣ ва бастагии онҳо ба замин аст. Ровӣ худро зодаву парварда, нашъатгирифта аз ҳамин хокдон, аз замини пеши хона медонад. Ба қавли ӯ дар тарбияту камолаш тамоми дороии ин замин, ҳатто дуди оташгаҳаш саҳм дорад.
Яке аз вижагиҳои сабкии Сайф ин аст, ки замони гузор аз як саҳна ба саҳнаи дигар бо истифода аз сенуқтаҳо лаҳзае ист, таваққуф эҷод мекунад, то хонанда битавонад ҳавоси гирифтори худро муназзам созад, зеҳнашро барои роҳёбӣ дар марзҳои тозаи андеша омода созад, барои қиёсу қазовати саҳнаҳои мушоҳидашуда тасмим бигирад. Ҳамин тавр, дар домани ҳастӣ ҳама мавҷудот пайванди қавӣ бо ҳам доранд. Яке бо гарав, гузоштани вуҷуди худ ҳастии дигареро сабабгор мешавад.
 


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 20.11.15    №: 231    Мутолиа карданд: 456

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед