logo

маориф

БАРНОМАИ ДАВЛАТӢ. МАОРИФ НАБОЯД АЗ МАСЪАЛАҲОИ ЭКОЛОГӢ ДУР БОШАД

Олими олмонӣ ба суоли «Шахси дорои маърифати экологӣ кист?» посух додааст: «Фардест, ки ҳадди ақал зарари хурдтарин ба табиатро пешгирӣ мекунад. Масалан, директори заводе, ки ба дудбарои таҷҳизоти корхона филтр (софкунак) дастрас намудааст, коргаре, ки пасмондаҳои дастгоҳи кориашро на ба ҳар ҷойи ростомада, балки дар зарфи махсусе партофтааст, кӯдаке, ки барои парандагон дар шохи дарахтон лонача сохтааст, кайҳонаварде, ки партовро ба фазо наандохта, дар халтачаҳо ба замин оварда, ба ҷойи безарар гузоштааст, ва амсоли инҳо».
Ҳар қадар аҳолӣ  аз ҷиҳати экологӣ маърифатнок гардад, ҳамон қадар ҷомеа бурд мекунад, муҳити зист ободу зебо ва безарар мегардад. Ҳадафи роҳандозии «Барномаи давлатии комплексии рушди тарбия ва маърифати экологии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар давраи то соли 2020» ташаккули ҷаҳонбинӣ  ва тарзи ҳаёти нави ҷомеа, беҳсозии ҳолати муҳити зист ва фароҳам овардани шароити мусоиди зисти аҳолӣ аст. Аммо дар раванди роҳандозии барномаи мазкур  барномаи давлатии қаблӣ, ки солҳои 2000 – 2010 қабул шуд, тарбия ва маърифати экологиро дар муассисаҳои томактабию таҳсилоти ибтидоӣ, тайёр намудани мутахассисон оид ба масъалаҳои ҳифзи муҳити зист дар муассисаҳои таълимӣ ва иттилоотонии намояндагони воситаҳои ахбори оммаро дар бар мегирифт. Мутаассифона, сарфи назар аз  маърифати экологӣ ҳанӯз ҳам муносибати бошуурона ва оқилонаи аҳолӣ ба табиат ва муҳити зист дида намешавад. Қисми камбизоати аҳолӣ аксар вақт беихтиёр омили коҳишёбии (деградатсияи) муҳити зист мегарданд. Захираҳои об ва заминро бо партовҳои маишӣ ифлос мекунанд, ҷангалҳоро ҳамчун манбаи  сӯзишворӣ  истифода мебаранд. Низоми  мавҷудаи тарбияи экологии аҳолӣ ва тайёр намудани кадрҳо низ ба таври кофӣ шумораи зарурии мутахассисонро таъмин карда наметавонад ва воқеан, дар ҳамаи соҳаҳои илми  табиатшиносӣ, хоҷагии ҷангал, соҳаи ҳифзи муҳити зист нарасидани мутахассисони баландихтисос ба назар  мерасад. Муҷаҳҳазсозии  нокифояи моддию техникии муассисаҳои таълимӣ, усулҳои номукаммали таълим, набудани шабакаи иттилоотӣ  ба сифати таълим таъсири манфӣ мерасонад. Нокифоягии ҳамоҳангсозии шабакаи байниидоравӣ бошад, амалишавии барномаи давлатиро ақиб гузошта, кӯшиши  шахсони серғайратро нисбат ба ҷорӣ намудани усулҳои беҳтарини низоми ташкили тарбия ва маърифати экологии аҳолӣ дар назар ноаён сохт. Оё ин ва дигар мушкилиҳо барномаи навтаъсисро таъсир намерасонад. Ва чӣ гуна метавон бо вуҷуди камбудиҳое, ки дар амалишавии барномаи қаблӣ монеа гузоштанд, ба роҳандозии барномаи нав шурӯъ кард?
 Гулрухсор Тиллоева, роҳбари бахши иттилоотии Кумитаи ҳифзи муҳити зист ва масъули Барномаи давлатии комплексии рушди тарбия ва маърифати экологии Ҷумҳурии Тоҷикистон барои то соли 2020, аз мавҷуд будани мушкилиҳо ибрози андеша намуда, гуфт, ки набудани маблағи кофӣ барои дар амал ҷорӣ кардани нақшаю чорабиниҳо оид ба иҷрои барномаи қаблӣ  монеа гузошт. Алъон барои иҷрои барномаи нав раванди тартиб додани нақшаю чорабиниҳо ва таъсиси Комиссияи давлатии байниидоравӣ оид ба маърифати экологӣ дар назди Ҳукумати ҷумҳурӣ ва мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатӣ рафта истодааст.
Воқеан,  то ҳол механизмҳои амалкунанда вуҷуд надоранд, ки барои шахсони ҷудогона, гурӯҳҳо ва ташкилоти алоҳида  имкон диҳанд, то дар масъалаҳои ташаккули фарҳанги экологӣ дар асоси  тарбия ва маърифати  экологӣ ҳамчун шарикони давлат нақши масъулиятнок ва пурсамарро дошта бошанд ва дар барномаи мазкур ин механизмҳоро мақсаднок инъикос намоянд. 
Афзалияти маърифати экологӣ бояд чунин маълумоте бошад, ки барои ҳалли масоили дар назди  ҷомеа гузошташудаи  соҳаҳои иҷтимоӣ, иқтисодӣ ва экологии сатҳи маҳаллӣ, миллӣ ва глобалӣ мусоидат кунад. Чунин мавқеъ имкон медиҳад, ки дурии соҳаи маориф аз масъалаҳои экологии ҷаҳони муосир бартараф шавад.


О. ГУЛБЕРДИЕВА,
«Ҷумҳурият»
 


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 25.11.15    №: 234    Мутолиа карданд: 2179
25.11.2020


«ШАХСИЯТИ БУЗУРГИ ТАЪРИХСОЗ»

СУДИ ОЛИИ ИҚТИСОДӢ. ҲАМОИШИ ИДОНА БА ИФТИХОРИ ҶАШНИ МИЛЛӢ

ПАРЧАМИ ДАВЛАТӢ РАМЗИ БАХТУ САОДАТ

КФО. "ИСТИҚЛОЛ" 13 ЗИНА БОЛО РАФТ

ДАР ТОҶИКИСТОН ТЕЪДОДИ ШИФОЁБӢ АЗ COVID НАЗАР БА ГИРИФТОРӢ БЕШТАР ШУД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

23.11.2020


НОҲИЯИ ФИРДАВСӢ. МУҚОВИМАТ БО КОРРУПСИЯРО ТАҲКИМ МЕБАХШАНД

ПУТИН АЗ МАНСУБИЯТИ КӮҲИСТОНИ ҚАРИЯБОҒ СУХАН КАРД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

ЭРЛИНГ ҲОЛАНД "GOLDEN BOY" ШУД

ПАХТА. ИҶРОИ 97 ДАРСАДИ ДУРНАМО

НОҲИЯИ БОБОҶОН ҒАФУРОВ. НАҚШАИ ИСТЕҲСОЛИ ПАХТА БАРЗИЁД ИҶРО ШУД

БУҶЕТИ ДАВЛАТӢ – 2021. 27 МИЛЛИАРДУ 645,8 МИЛЛИОН СОМОНӢ ПЕШБИНӢ ГАРДИД

КӮЛОБ. ХӮРОК БАРОИ ДАРМОН АСТ, НА ЗИЁН

СУҒД. ДОРУҲОИ ПАСТСИФАТРО НОБУД КАРДАНД

АФШУРАИ АНОР АНГЕЗАИ COVID - РО ТО 80 ДАРСАД МАҲВ МЕКУНАД

«ТОҶИКИСТОН – 2020». ФОРУМИ БАЙНАЛМИЛАЛИИ САЙЁҲӢ

19.11.2020


ВАҲДАТ. ШАҲР ШУКУФТАН ДОРАД

16 – НОЯБР. ИН РӮЗРО ДАР СУДИ ОЛИИ ИҚТИСОДӢ БОТАНТАНА ҶАШН ГИРИФТАНД

НУРОБОД. 30-СОЛАГИИ ИСТИҚЛОЛИЯТРО САЗОВОР ИСТИҚБОЛ МЕГИРЕМ

18.11.2020


НОҲИЯИ СПИТАМЕН. НАҚШАИ ИСТЕҲСОЛИ ПАХТА 100,1 ДАРСАД ИҶРО ГАРДИД

ҶАЙҲУН. САРВАЗИР БА ДАСТРАНҶИ КИШОВАРЗОН БАҲОИ БАЛАНД ДОД

КӮЛОБ. БУНЁДИ МАЙДОНЧАИ ВАРЗИШ

ТАШРИФИ САРМОЯГУЗОРОНИ КОРЕЯ БА МОИ «КӮЛОБ»

ХИЗМАТИ ҲАРБӢ. НАҚШАИ ДАЪВАТИ ТИРАМОҲӢ ПЕШ АЗ МУҲЛАТ ИҶРО ШУД

ҶОИЗАИ НАВБАТИИ СИНАМОГАРОНИ ТОҶИК

ДЗЮДО

КИШВАРҲОИ ОСИЁ ОИД БА КАЛОНТАРИН ДАР ҶАҲОН МИНТАҚАИ ТИҶОРАТИ ОЗОД ПАЙМОН БАСТАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

«АМОНАТБОНК». РАИСӢ ДАР ИТТИҲОДИ БАЙНИБОНКИИ СҲШ

ДДЗТ. ТАНТАНАИ РӮЗИ ПРЕЗИДЕНТ

12.11.2020


КФО

МОСКВА БАРОИ ЁРӢ БА СУРИЯ БЕШ АЗ $1 МИЛЛИАРД ҶУДО НАМУД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

11.11.2020


БУНЁДИ 532 ИНШООТИ ТИББӢ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед