logo

фарҳанг

ҲУҚУҚИ МУАЛЛИФОН ҲИФЗ МЕГАРДАД

Дар кишвари мо ҳуқуқи муаллиф дар асоси Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи ҳуқуқи муаллиф ва ҳуқуқҳои вобаста ба он», ки соли 1998 қабул шудааст, танзим мегардад. Қонун муносибатҳои муаллифон ва истифодабарандагони асарҳои онҳо, ҳамчунин пешгирии ҳуқуқвайронкунӣ ҳангоми истифодаи объектҳои ҳуқуқи муаллифро ба роҳ мемонад. Як масъала солҳои охир муаллифонро ба ташвиш оварда буд: ҳаққи қалам паст буда, он ба сатҳи  таваррум мутобиқат намекунад. Ҷиҳати дастгирӣ ва тақвият бахшидани ҳифзи иҷтимоии аҳли эҷоди кишвар, инчунин дар сатҳи дахлдор танзим намудани муносибатҳои ҷамъиятӣ вобаста ба ҳаққи қалами муаллиф, бо назардошти сатҳи таваррум зарурати ба қонун ворид намудани тағйироту иловаҳо кайҳо пеш омада буд.
Чуноне маълум аст, андозаи ҳадди ақали ҳаққи қалами муаллиф аз тарафи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон муқаррар мегардад ва ҳамзамон, бо индексатсияи андозаҳои ҳадди ақали музди меҳнат зиёд карда мешавад, ки ин омил на ҳама вақт мадди назари истифодабарандагон қарор дорад.
Фармоишгарон ва истифодабарандагони асарҳои муаллифон бештар ба маблағи ҳадди ақали ҳаққи қаламе, ки дар қарор омадааст, такя мекунанд. Дар аксар маврид таносуби байни андозаҳои ҳадди ақали ҳаққи қалами муаллиф бо боло рафтани андозаҳои ҳадди ақали музди меҳнат низ вайрон мешаванд.
Бо мақсади равшанӣ андохтан ба масъалаи мазкур ба Аҳмадалӣ Ҳамидов, сармутахассиси шуъбаи ҳуқуқ, ҳифзи ҳуқуқи муаллиф ва ҳуқуқҳои вобаста ба они Вазорати фарҳанг муроҷиат намудем. Ӯ иброз дошт, ки «андозаҳои ҳадди ақали ҳаққи қалами муаллифон тибқи қарорҳои Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи андозаҳои ҳадди ақали ҳаққи қалами муаллиф барои корҳои нигоришӣ – бадеӣ ва аксбардорӣ дар матбуот» аз 4 феврали соли 2002, № 37 ва «Дар бораи андозаҳои ҳадди ақали ҳаққи қалами муаллиф барои нашри асарҳои илм, адабиёт, санъат ва иҷрои фармоишҳо барои офаридани асарҳои драмавӣ, мусиқӣ, мусиқӣ-драмавӣ ва адабӣ барои иҷрои оммавӣ ё барои ҳуқуқи иҷрои нахустини оммавии асарҳои интишорнаёфта» аз 1 августи соли 2006, № 351 ба танзим дароварда мешавад.
Вазорати фарҳанг бо назардошти сатҳи таваррум ва бо мақсади дастгирӣ ва ҳифзи иҷтимоии муаллифон масъалаи баланд бардоштани ҳадди ақали ҳаққи қалами муаллифонро бо иштироки намояндагони вазорату идораҳо ва иттифоқҳои эҷодии ҷумҳурӣ таҷдиди назар намуд. Дар натиҷа, лоиҳаи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Оид ба ворид намудани тағйирот ба Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи ҳуқуқи муаллиф ва ҳуқуқҳои вобаста ба он» таҳия шуда, баъд аз мувофиқа бо вазорату идораҳои дахлдор ба Ҳукумати ҶумҳурииТоҷикистон пешниҳод гардид.
Мутобиқи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Оид ба ворид намудани тағйирот ба Қонуни ҶумҳурииТоҷикистон  «Дар бораи ҳуқуқи муаллиф ва ҳуқуқҳои вобаста ба он» аз 31 декабри соли 2014, № 1172, акнун қисми ҳафтуми моддаи 26 Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи ҳуқуқи муаллиф ва ҳуқуқҳои вобаста ба он» бо таҳрири зайл ифода мешавад:
«Андозаи ҳадди ақали қалами муаллиф аз тарафи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон муқаррар мегардад ва бо зиёдшавии музди меҳнати кормандони соҳаи фарҳанг индексатсия карда мешавад».
Ҳамчунин, А. Ҳамидов зикр намуд, ки: «бо мақсади баланд бурдани дониши ҳуқуқии шаҳрвандон ва барои хубтар ба роҳ мондани кори соҳаи ҳуқуқи муаллиф дар шаҳри Қӯрғонтеппаи вилояти Хатлон дар доираи лоиҳаи Тоҷикистону Швейтсария оид ба моликияти зеҳнӣ (TSIP) дар мавзӯи «Қонунгузории соҳаи ҳуқуқи муаллиф ва ҳуқуқҳои вобаста ба он» семинар – машварат баргузор гардид. Инчунин, оид ба пешгирии ҳуқуқвайронкунӣ ҳангоми ғайриқонунӣ истифода бурдани объектҳои ҳуқуқи муаллиф барои кормандони раёсати мубориза зидди ҷиноятҳои муташаккили Вазорати корҳои дохилӣ суҳбат – машварат доир шуд.
Мутобиқи дархости прокуратураи ноҳияи Исмоили Сомонӣ дар ҳамкорӣ бо мақомоти дахлдор мутахассисони вазорат дар санҷиши муштарак оид ба фурӯш баровардани китобҳои дарсии ба стандарти давлатӣ ва барномаҳои таълимӣ ҷавобгӯ набуда, дар мағозаҳои китобфурӯшии шаҳри Душанбе иштирок карданд».
Кормандони шуъбаи ҳуқуқ, ҳифзи ҳуқуқи муаллиф ва ҳуқуқҳои вобаста ба он барои муассисаҳо, ташкилоту идораҳо, ҳуқуқдонону донишҷӯён, шахсони эҷодӣ ва шахсоне, ки аз маҳсули эҷоди муаллифон истифода мебаранд «Дастурамали методӣ оид ба тадбирҳои таъмини ҳифзи объектҳои ҳуқуқи муаллиф ва ҳуқуқҳои вобаста ба он» ва маҷмӯаи «Конвенсия ва Аҳдномаҳои байналмилалӣ дар соҳаи ҳуқуқи муаллиф»-ро таҳия ва нашр намудааст.
«Соли ҷорӣ, - илова намуд А. Ҳамидов, - ба 7 нафар шаҳодатномаи муаллифӣ дода шуда, бо мақсади ҳифзи манфиатҳои моликияти муаллифон, мутобиқи низомнома ва уҳдадории соҳавӣ аз ташкилоту муассисаҳое, ки асарҳои муаллифонро истифода менамоянд, ба маблағи 79144,02 сомонӣ ҳаққи қалами муаллифон ҷамъ оварда шуд, ки аз он ба суратҳисоби шуъба 43321,30 сомонӣ ворид гардид. Аз ҳисоби маблағҳои ба суратҳисоб воридшуда 35870,59 сомонӣ ҳаққи қалами муаллифон пардохт гардид.
А. САМИЪ
 


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 01.12.15    №: 239    Мутолиа карданд: 545

19.04.2019


Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Жан - Батист Лемуан

Пойтахт ба таҷлили Рӯзи Ғалаба омодагӣ мебинад

Масоили рушди соҳаи маориф матраҳ гардид

Дар Донишгоҳи давлатии Данғара конфронси ҷумҳуриявӣ доир мешавад

Душанбе варзишгарони 15 кишварро ба ҳам меорад

Ҷаҳон дар як сатр

18.04.2019


ҶОМИ АФК. Пирӯзии "Хуҷанд" ва мусовии "Истиқлол"

МУЪМИНОБОД. 221 иншоот дар се сол

РАШТ. Боғистон доман паҳн мекунад

17.04.2019


БУҶЕТИ ДАВЛАТӢ . Ба қонун иловаҳо ворид шуданд

ДМТ. Як нишасти муҳим

Хонандагони Душанбе пешсафи олимпиадаҳои ҷумҳуриявӣ

Армуғон барои дӯстдорони ҷуғрофия

ҶОМИ ОСИЁ. Паҳлавонони тоҷик соҳиби 5 медал

Ҷаҳон дар як сатр

16.04.2019


Вохӯрии Саидзода Зоҳир Озод бо Аскар Таҷибаев

Баррасии масоили мубрам

Ҳамоиш бахшида ба оғози расмии Солҳои рушди деҳот, сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ

Калонтарин тайёра дар дунё ба ҳаво хест

Дар Қазоқистон онлайн-қаллобон фаъол мешаванд

Дар СММ аз манфиати лоиҳаи «Камарбандҳо ва роҳҳо» сухан рафт

Аз таркиш дар Афғонистон ҳафт кӯдак ҳалок гашт

Филмҳои ду коргардони тоҷик барои Фестивали кинои мусалмонӣ интихоб шуданд

Ҷаҳон дар як сатр

БОКС. Иштироки варзишгарони тоҷик дар Чемпионати Осиё

12.04.2019


Бо иштироки Сарвазири мамлакат дар шаҳри Кӯлоб як қатор иншоот ба истифода дода шуд

Ҷаласаи Шӯрои ҳамоҳангсозони миллии давлатҳои аъзои СҲШ

Форуми байналмилалии рушди сармояи инсонӣ доир мегардад

ЧЕМПИОНАТИ ОСИЁ – 2019 ОИД БА ФУТЗАЛ. Рақибони Тоҷикистон муайян гаштанд

"Кашшофи падидаҳои наврас"

НОҲИЯИ РӮДАКӢ . Сафи соҳибкорони ватандӯст меафзояд

НУРОБОД . Эҳтиром ба шахсиятҳои таърихӣ

Ҷаҳон дар як сатр

11.04.2019


"Тоҷикон" ба забони ӯзбекӣ нашр шуд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед