logo

фарҳанг

ТАНҲО АЗ ТАРИҚИ МАКТАБ...

Рӯз ба рӯз таҳдидҳои наве чун ифротгароиву терроризм ба тамаддунҳои модерн таҳдид мекунанд. Ягона роҳи муқобала бо ин гуна таҳдидҳо таваҷҷуҳи бештар ба системаи омӯзишу парвариш мебошад.
Нақши қаҳрамонҳои миллат Садриддин Айнӣ, Мирзо Турсунзода ва Бобоҷон Ғафуров ва маорифпарвари асри нуздаҳ Аҳмади Дониш дар гузоштани нахустин заминаҳои маорифи миллат муаассир буда, талошҳои хастанопазири онҳо имрӯз роҳнамои даврони истиқлоли кишвар гардидаанд. Ин нукта зимни конфронси илмӣ дар мавзӯи “Рушди маорифи тоҷик дар даврони истиқлолият” зикр ёфт.
Шарифмурод Исрофилниё, директори Пажӯҳишгоҳи рушди маорифи Академияи таҳсилоти  Тоҷикистон изҳор дошт, ки “агарчӣ андешаҳои маорифпарваронаи ҳар яке аз ин шахсиятҳо ба таври алоҳида ва бо услуби хоси нигорандагӣ тавсиф ёфтаанд, табиист, ки дар байни онҳо алоқамандии мантиқӣ ва ягонагии мақсадҳо мушоҳида мешавад. Ин чор чароғи тобони илму маърифат ҳалқаҳои як занҷиреро мемонанд, ки дар ҳамбастагӣ занҷири тавоноии мактабу маорифи тоҷикро дар сад соли охир бунёд кардаанд”.
Раҳматилло Мирбобоев, муовини якуми вазири маориф ва илми кишвар аз талошҳои Садриддин  Айнӣ дар эҳёи маорифи миллӣ дар солҳои душвори барқарорсозии собиқ Ҳукумати Шӯравӣ,  кушодашавии нахустин мактабҳои таҳсилоти миёнаи умумӣ ва фарогирии аҳолӣ ба таълим, мубориза бар зидди маҳви бесаводӣ ёдовар шуд.
“Аҳмади Дониш бо сафарҳои пай дар пайи худ ба Русия ва ошноӣ бо низоми таҳсилу тадриси ин кишвар оид ба рушди раванди маорифпарварӣ чандин рисолаи илмӣ навишт. Бобоҷон Ғафуров дар таъсиси Академияи илмҳои Тоҷикистон саҳм гузошта, нахустин роҳбари он устод Садриддин Айнӣ интихоб гардид. Мирзо Турсунзода тараннумгари соҳибфарҳангии тоҷикон  ва дастрасии таҳсили баробар бо духтарон ва писарон буд. Ғояҳои навандешии Аҳмади Дониш дар робита ба сохти нисбатан пешрафтаи низоми давлатдории Русияи подшоҳӣ, андешаҳои ислоҳоти мактабу маориф дар устод Айнӣ дар партави ошноӣ бо мактабу олимони русу тотор ташаккул ёфтанд. Заҳмати Бобоҷон Ғафуров барои бунёди донишгоҳҳо ва тавассути ошноии комил ба таърихи гузаштагони миллат ва пешрафтҳои техника дар замони муосир  борвар гардиданд. Ниҳоят маҳаки асосии ифтихори мо - Мирзо Турсунзода аз мардуми донову соҳибфарҳанги худ мардуми азияткашидаи Осиёро ошно месозад”, -  гуфт муовини якуми вазир. 
Дар бахши дувуми конфронс муаррифии китоби “Маориф - гарави пешравии ҷомеа” (дар партави асарҳои Аҳмади Дониш, Садриддин Айнӣ, Бобоҷон Ғафуров ва Мирзо Турсунзода) бахшида ба 25 - умин солгарди Истиқлолияти давлатии Тоҷикистон доир гардид.  Муаллифони китоб донишмандон Ҷамшед Ҷӯрабоев, Аламхон Кучаров, Сайфулло Муллоҷонов ва Атахон Сайфуллоев оид ба андешаҳои маорифпарваронаю ислоҳотхоҳии Аҳмади Дониш, фаъолияти  омӯзгории  Садриддин  Айнӣ, масъалаҳои омӯзишу парвариш дар асари Бобоҷон Ғафуров ва инъикоси масъалаҳои мактабу маориф дар эҷодиёти сарояндаи сулҳ ва дӯстии халқҳо Мирзо Турсунзода ёдовар шуданд.
Танҳо аз тариқи мактаб ва бо такя ба мероси гаронбаҳое, ки аз ниёгон ба мо расидааст, метавон ҳар гуна кӯшиши ноором сохтани ҷомеа ва ба сӯйи ҷаҳолату таассуб кашондани одамонро пешгирӣ намуд. Ислоҳоти мактабу маориф бар асоси суннатҳо ва шинохти чеҳраҳои миллӣ, омӯзиши осори онон метавонад яке аз чунин роҳҳо гардад. Таърих собит мекунад, ки ин гуна ислоҳот озмудашуда ва самарабахш хоҳад буд.
Ҳарамгул САНГОВА, “Ҷумҳурият”
 


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 04.12.15    №: 242    Мутолиа карданд: 620

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед