logo

фарҳанг

ТАНҲО АЗ ТАРИҚИ МАКТАБ...

Рӯз ба рӯз таҳдидҳои наве чун ифротгароиву терроризм ба тамаддунҳои модерн таҳдид мекунанд. Ягона роҳи муқобала бо ин гуна таҳдидҳо таваҷҷуҳи бештар ба системаи омӯзишу парвариш мебошад.
Нақши қаҳрамонҳои миллат Садриддин Айнӣ, Мирзо Турсунзода ва Бобоҷон Ғафуров ва маорифпарвари асри нуздаҳ Аҳмади Дониш дар гузоштани нахустин заминаҳои маорифи миллат муаассир буда, талошҳои хастанопазири онҳо имрӯз роҳнамои даврони истиқлоли кишвар гардидаанд. Ин нукта зимни конфронси илмӣ дар мавзӯи “Рушди маорифи тоҷик дар даврони истиқлолият” зикр ёфт.
Шарифмурод Исрофилниё, директори Пажӯҳишгоҳи рушди маорифи Академияи таҳсилоти  Тоҷикистон изҳор дошт, ки “агарчӣ андешаҳои маорифпарваронаи ҳар яке аз ин шахсиятҳо ба таври алоҳида ва бо услуби хоси нигорандагӣ тавсиф ёфтаанд, табиист, ки дар байни онҳо алоқамандии мантиқӣ ва ягонагии мақсадҳо мушоҳида мешавад. Ин чор чароғи тобони илму маърифат ҳалқаҳои як занҷиреро мемонанд, ки дар ҳамбастагӣ занҷири тавоноии мактабу маорифи тоҷикро дар сад соли охир бунёд кардаанд”.
Раҳматилло Мирбобоев, муовини якуми вазири маориф ва илми кишвар аз талошҳои Садриддин  Айнӣ дар эҳёи маорифи миллӣ дар солҳои душвори барқарорсозии собиқ Ҳукумати Шӯравӣ,  кушодашавии нахустин мактабҳои таҳсилоти миёнаи умумӣ ва фарогирии аҳолӣ ба таълим, мубориза бар зидди маҳви бесаводӣ ёдовар шуд.
“Аҳмади Дониш бо сафарҳои пай дар пайи худ ба Русия ва ошноӣ бо низоми таҳсилу тадриси ин кишвар оид ба рушди раванди маорифпарварӣ чандин рисолаи илмӣ навишт. Бобоҷон Ғафуров дар таъсиси Академияи илмҳои Тоҷикистон саҳм гузошта, нахустин роҳбари он устод Садриддин Айнӣ интихоб гардид. Мирзо Турсунзода тараннумгари соҳибфарҳангии тоҷикон  ва дастрасии таҳсили баробар бо духтарон ва писарон буд. Ғояҳои навандешии Аҳмади Дониш дар робита ба сохти нисбатан пешрафтаи низоми давлатдории Русияи подшоҳӣ, андешаҳои ислоҳоти мактабу маориф дар устод Айнӣ дар партави ошноӣ бо мактабу олимони русу тотор ташаккул ёфтанд. Заҳмати Бобоҷон Ғафуров барои бунёди донишгоҳҳо ва тавассути ошноии комил ба таърихи гузаштагони миллат ва пешрафтҳои техника дар замони муосир  борвар гардиданд. Ниҳоят маҳаки асосии ифтихори мо - Мирзо Турсунзода аз мардуми донову соҳибфарҳанги худ мардуми азияткашидаи Осиёро ошно месозад”, -  гуфт муовини якуми вазир. 
Дар бахши дувуми конфронс муаррифии китоби “Маориф - гарави пешравии ҷомеа” (дар партави асарҳои Аҳмади Дониш, Садриддин Айнӣ, Бобоҷон Ғафуров ва Мирзо Турсунзода) бахшида ба 25 - умин солгарди Истиқлолияти давлатии Тоҷикистон доир гардид.  Муаллифони китоб донишмандон Ҷамшед Ҷӯрабоев, Аламхон Кучаров, Сайфулло Муллоҷонов ва Атахон Сайфуллоев оид ба андешаҳои маорифпарваронаю ислоҳотхоҳии Аҳмади Дониш, фаъолияти  омӯзгории  Садриддин  Айнӣ, масъалаҳои омӯзишу парвариш дар асари Бобоҷон Ғафуров ва инъикоси масъалаҳои мактабу маориф дар эҷодиёти сарояндаи сулҳ ва дӯстии халқҳо Мирзо Турсунзода ёдовар шуданд.
Танҳо аз тариқи мактаб ва бо такя ба мероси гаронбаҳое, ки аз ниёгон ба мо расидааст, метавон ҳар гуна кӯшиши ноором сохтани ҷомеа ва ба сӯйи ҷаҳолату таассуб кашондани одамонро пешгирӣ намуд. Ислоҳоти мактабу маориф бар асоси суннатҳо ва шинохти чеҳраҳои миллӣ, омӯзиши осори онон метавонад яке аз чунин роҳҳо гардад. Таърих собит мекунад, ки ин гуна ислоҳот озмудашуда ва самарабахш хоҳад буд.
Ҳарамгул САНГОВА, “Ҷумҳурият”
 


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 04.12.15    №: 242    Мутолиа карданд: 677

22.04.2019


НИММАРАФОНИ БАЙНАЛМИЛАЛИИ ДУШАНБЕ. Фенти Тилахан дар мақоми аввал

Ваҳдат ҳусни тоза мегирад

ХОРУҒ. Бунёди бинои шабакаи ёрии таъҷилӣ

19.04.2019


Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Жан - Батист Лемуан

Пойтахт ба таҷлили Рӯзи Ғалаба омодагӣ мебинад

Масоили рушди соҳаи маориф матраҳ гардид

Дар Донишгоҳи давлатии Данғара конфронси ҷумҳуриявӣ доир мешавад

Душанбе варзишгарони 15 кишварро ба ҳам меорад

Ҷаҳон дар як сатр

18.04.2019


ҶОМИ АФК. Пирӯзии "Хуҷанд" ва мусовии "Истиқлол"

МУЪМИНОБОД. 221 иншоот дар се сол

РАШТ. Боғистон доман паҳн мекунад

17.04.2019


БУҶЕТИ ДАВЛАТӢ . Ба қонун иловаҳо ворид шуданд

ДМТ. Як нишасти муҳим

Хонандагони Душанбе пешсафи олимпиадаҳои ҷумҳуриявӣ

Армуғон барои дӯстдорони ҷуғрофия

ҶОМИ ОСИЁ. Паҳлавонони тоҷик соҳиби 5 медал

Ҷаҳон дар як сатр

16.04.2019


Вохӯрии Саидзода Зоҳир Озод бо Аскар Таҷибаев

Баррасии масоили мубрам

Ҳамоиш бахшида ба оғози расмии Солҳои рушди деҳот, сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ

Калонтарин тайёра дар дунё ба ҳаво хест

Дар Қазоқистон онлайн-қаллобон фаъол мешаванд

Дар СММ аз манфиати лоиҳаи «Камарбандҳо ва роҳҳо» сухан рафт

Аз таркиш дар Афғонистон ҳафт кӯдак ҳалок гашт

Филмҳои ду коргардони тоҷик барои Фестивали кинои мусалмонӣ интихоб шуданд

Ҷаҳон дар як сатр

БОКС. Иштироки варзишгарони тоҷик дар Чемпионати Осиё

12.04.2019


Бо иштироки Сарвазири мамлакат дар шаҳри Кӯлоб як қатор иншоот ба истифода дода шуд

Ҷаласаи Шӯрои ҳамоҳангсозони миллии давлатҳои аъзои СҲШ

Форуми байналмилалии рушди сармояи инсонӣ доир мегардад

ЧЕМПИОНАТИ ОСИЁ – 2019 ОИД БА ФУТЗАЛ. Рақибони Тоҷикистон муайян гаштанд

"Кашшофи падидаҳои наврас"

НОҲИЯИ РӮДАКӢ . Сафи соҳибкорони ватандӯст меафзояд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед