logo

фарҳанг

ТАНҲО АЗ ТАРИҚИ МАКТАБ...

Рӯз ба рӯз таҳдидҳои наве чун ифротгароиву терроризм ба тамаддунҳои модерн таҳдид мекунанд. Ягона роҳи муқобала бо ин гуна таҳдидҳо таваҷҷуҳи бештар ба системаи омӯзишу парвариш мебошад.
Нақши қаҳрамонҳои миллат Садриддин Айнӣ, Мирзо Турсунзода ва Бобоҷон Ғафуров ва маорифпарвари асри нуздаҳ Аҳмади Дониш дар гузоштани нахустин заминаҳои маорифи миллат муаассир буда, талошҳои хастанопазири онҳо имрӯз роҳнамои даврони истиқлоли кишвар гардидаанд. Ин нукта зимни конфронси илмӣ дар мавзӯи “Рушди маорифи тоҷик дар даврони истиқлолият” зикр ёфт.
Шарифмурод Исрофилниё, директори Пажӯҳишгоҳи рушди маорифи Академияи таҳсилоти  Тоҷикистон изҳор дошт, ки “агарчӣ андешаҳои маорифпарваронаи ҳар яке аз ин шахсиятҳо ба таври алоҳида ва бо услуби хоси нигорандагӣ тавсиф ёфтаанд, табиист, ки дар байни онҳо алоқамандии мантиқӣ ва ягонагии мақсадҳо мушоҳида мешавад. Ин чор чароғи тобони илму маърифат ҳалқаҳои як занҷиреро мемонанд, ки дар ҳамбастагӣ занҷири тавоноии мактабу маорифи тоҷикро дар сад соли охир бунёд кардаанд”.
Раҳматилло Мирбобоев, муовини якуми вазири маориф ва илми кишвар аз талошҳои Садриддин  Айнӣ дар эҳёи маорифи миллӣ дар солҳои душвори барқарорсозии собиқ Ҳукумати Шӯравӣ,  кушодашавии нахустин мактабҳои таҳсилоти миёнаи умумӣ ва фарогирии аҳолӣ ба таълим, мубориза бар зидди маҳви бесаводӣ ёдовар шуд.
“Аҳмади Дониш бо сафарҳои пай дар пайи худ ба Русия ва ошноӣ бо низоми таҳсилу тадриси ин кишвар оид ба рушди раванди маорифпарварӣ чандин рисолаи илмӣ навишт. Бобоҷон Ғафуров дар таъсиси Академияи илмҳои Тоҷикистон саҳм гузошта, нахустин роҳбари он устод Садриддин Айнӣ интихоб гардид. Мирзо Турсунзода тараннумгари соҳибфарҳангии тоҷикон  ва дастрасии таҳсили баробар бо духтарон ва писарон буд. Ғояҳои навандешии Аҳмади Дониш дар робита ба сохти нисбатан пешрафтаи низоми давлатдории Русияи подшоҳӣ, андешаҳои ислоҳоти мактабу маориф дар устод Айнӣ дар партави ошноӣ бо мактабу олимони русу тотор ташаккул ёфтанд. Заҳмати Бобоҷон Ғафуров барои бунёди донишгоҳҳо ва тавассути ошноии комил ба таърихи гузаштагони миллат ва пешрафтҳои техника дар замони муосир  борвар гардиданд. Ниҳоят маҳаки асосии ифтихори мо - Мирзо Турсунзода аз мардуми донову соҳибфарҳанги худ мардуми азияткашидаи Осиёро ошно месозад”, -  гуфт муовини якуми вазир. 
Дар бахши дувуми конфронс муаррифии китоби “Маориф - гарави пешравии ҷомеа” (дар партави асарҳои Аҳмади Дониш, Садриддин Айнӣ, Бобоҷон Ғафуров ва Мирзо Турсунзода) бахшида ба 25 - умин солгарди Истиқлолияти давлатии Тоҷикистон доир гардид.  Муаллифони китоб донишмандон Ҷамшед Ҷӯрабоев, Аламхон Кучаров, Сайфулло Муллоҷонов ва Атахон Сайфуллоев оид ба андешаҳои маорифпарваронаю ислоҳотхоҳии Аҳмади Дониш, фаъолияти  омӯзгории  Садриддин  Айнӣ, масъалаҳои омӯзишу парвариш дар асари Бобоҷон Ғафуров ва инъикоси масъалаҳои мактабу маориф дар эҷодиёти сарояндаи сулҳ ва дӯстии халқҳо Мирзо Турсунзода ёдовар шуданд.
Танҳо аз тариқи мактаб ва бо такя ба мероси гаронбаҳое, ки аз ниёгон ба мо расидааст, метавон ҳар гуна кӯшиши ноором сохтани ҷомеа ва ба сӯйи ҷаҳолату таассуб кашондани одамонро пешгирӣ намуд. Ислоҳоти мактабу маориф бар асоси суннатҳо ва шинохти чеҳраҳои миллӣ, омӯзиши осори онон метавонад яке аз чунин роҳҳо гардад. Таърих собит мекунад, ки ин гуна ислоҳот озмудашуда ва самарабахш хоҳад буд.
Ҳарамгул САНГОВА, “Ҷумҳурият”
 


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 04.12.15    №: 242    Мутолиа карданд: 636

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ

Ҷамъоварии $482 миллион ба ёрии мардуми Ироқ

Назарбоев ташкили Созмони амнияти дастаҷамъии Осиёро пешниҳод дорад

Ҷонибдории Ангела Меркел аз ташкили артиши ягонаи аврупоӣ

Дар Тошканд Ҳафтаи соҳибкории глобалӣ шурӯъ шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ ҶАҲОН – 2018. Иштироки се бонуи муштзани тоҷик

БОНКИ МИЛЛӢ. Иқдоми наҷиб

13.11.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин ва Юе Бин

Баимзорасии ёддошти тафоҳум

Нақшаи чорабиниҳои амалӣ намудани корҳои ободонию бунёдкорӣ дар давраи солҳои 2019 – 2021 тасдиқ гардид

БӮСТОН. Таҷдиди шуъбаи урология

ВАҲДАТ. 5 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

ЁВОН СИМОИ ТОЗА МЕГИРАД

НОҲИЯИ ШАМСИДДИНИ ШОҲИН. Кӯшишҳо самар медиҳанд

"Дар ин дунё Карим Девонае буд"

Ҳузури бераводиди тоҷикистониён дар Туркия 3 баробар дароз шуд

Аврупо дар бозёбии партовҳои уран дар Тоҷикистон саҳм мегирад

Москва аз ҷумлаи даҳ шаҳри беҳтарини дунёст

Гунаҳгорони ҳалокати 52 ӯзбекистонӣ зиндонӣ шуданд

Чин дар ҷаҳон калонтарин воридкунандаи газ

Ҷаҳон дар як сатр

ҚУБОДИЁН. 48 медали варзишгарон дар нуҳ моҳ

12.11.2018


Дар Париж ҳамоиши сулҳ ифтитоҳ ёфт

Бо эҳтимоми ҳукумати Ҳиндустон нархи сӯзишворӣ арзон мешавад

ЭКСПО дар Шанхай: шартномаҳо ба маблағи қариб $60 миллиард ба тасвиб расиданд

Сӯхтори ҷангал дар Калифорния боиси ҳалокати 25 нафар гашт

Ҷаҳон дар як сатр

ВАХШ. Суратҳисоби бонкӣ барои ятимон

ОЛИМПИАДАИ “GENIUSKIDS – 2018” 35 медали хонандагони тоҷик

САМБО. Хушқадам Хусравов – қаҳрамони ҷаҳон

09.11.2018


Ҳамоишҳои ҷавонон бахшида ба Рӯзи Президент

Баррасии масоили рушди ҳамкориҳо

Мулоқоти Юсуф Раҳмон бо Кристофер Рэй


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед