logo

энергетика

РУШДИ ГИДРОЭНЕРГЕТИКА РУШДИ ТОҶИКИСТОН АСТ

Захираҳои гидроэнергетикии Тоҷикистон беназир буда, барои  истеҳсоли барқи обӣ дар кишвар имкониятҳои хеле зиёд фароҳам меорад. Бо назардошти ин,  ҳанӯз аз солҳои 20 - 30-юми асри гузашта  захираҳои гидроэнергетикии Тоҷикистон аз тарафи мутахассисони баландпояи Иттиҳоди Шӯравӣ  мавриди омӯзишу таҳқиқот  қарор гирифта, аз ҳамон овон сохтмони неругоҳҳои барқи обӣ оғоз ёфтанд.
Тоҷикистон вобаста ба имконоти гидроэнергетикии худ, мебоист ба  кишвари асосии истеҳсолгари барқ барои Осиёи Миёна ва Қазоқистон табдил меёфт ва газу мазут ба дигар мақсад сарф мегашт. Аз рӯйи  ин нақша, Тоҷикистон дар Иттиҳоди Шӯравӣ  ба кишварҳои аз ҷиҳати истеҳсоли неруи барқ хеле мутараққӣ табдил ёфт.  Овардани ҳамин далел кофист, ки дар давоми бист соли баъди Ҷанги Бузурги Ватанӣ (солҳои 1948 – 1968) агар истеҳсоли барқ дар миқёси олам 6 баробар ва дар Иттиҳоди Шӯравӣ 12 баробар афзоиш ёфта бошад, дар кишвари мо 22 баробар зиёд шуд. 
То октябри соли 2009 мо шомили Шабакаи ягонаи энергетикии давлатҳои Осиёи Марказӣ будем ва ҳар сол дар давраи тирамоҳу зимистон аз кишварҳои ҳамсоя то 2 миллиард кВт.соат барқ ворид менамудем. Октябри ҳамон сол, дар оғози фаро расидани сармо, кишвари моро аз Шабакаи ягонаи энергетикии Осиёи Марказӣ ҷудо карданд ва дигар ягон имкони аз хориҷ интиқол додани барқро надорем. Фақат  самараи рушди соҳа ва тадбирҳои фаврӣ буданд, ки таъминоти барқро беҳтар намудем. Ин, пеш аз ҳама, аз сиёсати амиқу созандаи энергетикии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон маншаъ мегирад. 
Дар Тоҷикистон пурра ба истифода додани неругоҳҳои барқи обии «Сангтӯда-1» ва “Сангтӯда-2”, навбати аввали МБГ-Душанбе - 2 ва зиёда аз 360 неругоҳи хурди барқи обӣ  имконият доданд, ки иқтидори энергетикии мамлакат ба миқдори 1040 мегаватт зиёд ё ба қадри 24 дарсади иқтидорҳои аз замони шӯравӣ то имрӯз истифодашаванда афзун гардад.
Баробари бунёди иқтидорҳо, сохтмони инфрасохтори энергетикӣ низ ба таъминоти барқ ба мардум мусоидат менамояд ва боиси рушди соҳа гардидааст. Ба истифода додани хати интиқоли барқи 500кВ «Ҷануб-Шимол» шабакаи энергетикии моро муттаҳид сохт.  Дар ҳафтоду нуҳ  соли мавҷудияти шабакаи энергетикии Тоҷикистон қисмати  ҷануб ва маркази Тоҷикистон, ки вобаста ба шароити табиӣ қисми зиёди иқтидорҳои энергетикӣ дар ин ҷо воқеанд, аз шимоли кишвар ҷудо буд.  Дар дигар мамолик ва кишварҳо низ хатҳои интиқоли барқ бунёд меёбанд, вале дар чунин шароит ва релефи мураккаб бунёд намудани хати интиқоли барқи баландшиддат амали хеле ҷасурона ва шоистаи таҳсин аст.  
Дигар омили муҳим таҷдиду барқарорсозии иқтидорҳои мавҷуда мебошад. Дар чанд соли охир дар асоси нақшаву тадбирҳои стратегӣ таҷдиду навсозии иншооти амалкунандаи энергетикии Норак, Қайроққум, Сарбанд ва Варзоб амалӣ гардида истодаанд. Ҳамзамон бо ин, як ҷо бо шарикони рушд, аз ҷумла бо Бонки умумиҷаҳонӣ корҳои тадқиқотии лоиҳаи неругоҳи Роғун, инчунин таҳияи лоиҳаи хатти интиқоли барқи байналмилалии “CASA -1000” идома доранд.
Дар соҳа душвориҳо ҳанӯз зиёданд. Баъзан суол пайдо мешавад, ки мо ин қадар иқтидорҳои нав бунёд намудем, истеҳсоли неруи барқ афзуд, чаро то ҳол маҳдудият боқӣ мондааст?  Бояд хотиррасон намуд, ки дар давраи истиқлолият, вобаста ба пешрафти  иқтисодиёт ва беҳбудии ҳаёти мардум, талабот ба барқ низ зиёд гардид. Масалан, шумораи аҳолии кишвар дар давраи истиқлолият беш аз 65 дарсад афзоиш ёфта, ҳазорҳо манзили истиқоматӣ ва оилаи нав бунёд шуданд. Фақат дар давоми солҳои 2013 - 2014-ум  2 миллиону 100 ҳазор метри мураббаъ манзил сохта, ба истифода дода шудааст. Илова бар ин, дар ин давра 17320 корхонаву коргоҳҳои нави истеҳсоливу хизматрасонӣ ба кор оғоз карданд, ки ин ҳама истеҳсоли неруи барқи иловагиро тақозо дорад.
Новобаста ба ин, дар заминаи сиёсати амиқ дар кишвар соҳаи гидроэнергетика рушд меёбад. Ин талаби айём низ ҳаст. Чанде пеш зимни суханронии худ дар Конфронси 21-уми тарафҳои Конвенсияи қолабии Созмони Милали Муттаҳид дар бораи тағйири иқлим, дар Фаронса, Президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон, аз ҷумла, қайд намуданд, ки рушди соҳаи гидроэнергетика аз самтҳои афзалиятноки фаъолияти ҷумҳурӣ дониста мешавад.
Ин гуфтаҳо, ки аз тадбирҳои боз ҳам бузургтар бобати рушди соҳаи энергетика башорат медиҳад, ҳам энергетикҳои кишвар ва ҳам аҳолии мамлакатро, ки дар фаслҳои сард аз барқ камбуд доранд, дилгарм менамояд. Нур аз дур намоён аст ва ҳама мутмаинем, ки дар заминаи сиёсати созандаи Президенти мамлакат Эмомалӣ Раҳмон ба истиқлолияти энергетикӣ расидани мо хеле наздик аст.
 

Нозир ЁДГОРӢ, нависанда


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 19.12.2015    №: 253    Мутолиа карданд: 14189

18.03.2019


ГРАНД СЛЕМИ ЕКАТЕРИНБУРГ. Беҳрӯз мақоми сеюмро гирифт

Tesla дар Қазоқистон нуқтаҳои нерудиҳӣ месозад

Аз фурӯравии биноҳо дар Чин 10 нафар ҷон бохт

Иттиҳоди иқтисодии АвруОсиё дар фикри бунёди биржаи меҳнат шуд

Сиёсатмадори олмонӣ лағви таҳримоти зиддирусиро зарур мешуморад

Ҷаҳон дар як сатр

13.03.2019


Парвиз Давлатзода бо Чэн Гуопин вохӯрд

Имконияти таҳсил дар ДДУК тавсеа меёбад

Маҷмааи меъмории рамзи «Истиқлолият ва Озодӣ» интихоб гардид

06.03.2019


Назорати фаъолияти ширкатҳои букмекирӣ пурзӯр мешавад

Бунёди маҷмааи корхонаҳои нассоҷӣ дар назар аст

Форуми якуми иттилоотонии ҷомеаи шаҳрвандӣ баргузор мегардад

ҶОМИ "ФФТ" "Истиқлол" бори панҷум онро соҳиб шуд

Варзишгарони тоҷик 5 медал ба даст оварданд

Ҷаҳон дар як сатр

Нилуфар Рофиева дар озмуни нозанинҳои Россия ғолиб омад

Лондон муносибаташро бо Москва ба эътидол овардан мехоҳад

Покистон ба гуфтушунид бо Ҳиндустон шурӯъ мекунад

Андешаи Лукашенко оид ба яхи обнашудаи муносибот бо Иттиҳоди Аврупо

Соли 2019 ду ҷоизаи Нобел дар соҳаи адабиёт супурда мешавад

05.03.2019


СУҒД. Авлавият ба кишти картошка

04.03.2019


Хуҷанд ба даҳгонаи шаҳрҳои беҳтарини сайёҳӣ ворид гардид

Сертификати армуғони сайёҳӣ таъсис ёфт

ҶОМИ "ФФТ". "Истиқлол" ва "Кӯктош" дар финал

Осиёи Марказӣ. Камтарин теъдоди маҳбусон дар Тоҷикистон аст

Москва ва Вашингтон нархи раводидро арзон карданд

Қазоқистон ба воридоти меваю сабзавоти Қирғизистон роҳ мекушояд

Лавров: «Вазъият дар Сурия ба эътидол омад»

Ҳалокати 29 нафар аз обхезӣ дар ҷануби Афғонистон

Ҷаҳон дар як сатр

01.03.2019


ФУТБОЛ. «Хуҷанд» бо «Аҳал» мубориза мебарад

Бори нахуст дар таърих якбора ду зан ба кайҳони кушод мебароянд

Пекин дар фикри эъмори Девори бузурги чинӣ шуд

Испания солимтарин кишвари дунё эътироф гардид


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед