logo

сиёсат

ПОЙДОРИИ АНДЕШАИ МИЛЛӢ АЗ ҲУВИЯТУ ХУДШИНОСИСТ

Дар ҳошияи мақолаи С. Ятимов «Шуури ҷамъиятӣ ва амнияти ҷамъиятӣ» (Шуури муқаррарӣ)
Мақолаи доктори илмҳои сиёсатшиносӣ, профессор С. Ятимов «Шуури ҷамъиятӣ ва амнияти ҷамъиятӣ» (Шуури муқаррарӣ) матлаби саривақтӣ ва ба нафъи ҷомеа мебошад. Ба ақидаи муаллиф, бозтоби воқеаҳои глобалӣ, минтақавӣ ва баъзе протсессҳои диалектикӣ - идомаи мантиқии равандҳои геополитикӣ, ки аз ҷумла дар Тоҷикистон рух медиҳанд, ниёз ба таҳлил, арзёбӣ ва хулосабарории дақиқ доранд. С. Ятимов менависад: «Ба назар муҳим мерасад, агар хосият, муносибот ва қонуниятҳои ин зуҳурот дар вобастагӣ бо омилҳои хориҷӣ ва дохилӣ аз нигоҳи илмӣ равшан гарданд». Дар ин ҳолат тафсири ҳақиқии реалияти объективӣ, амалияи таъмини манфиатҳои миллӣ осонтар шуда, шароити мусоидро барои ҳалли ин масоил ба миён меорад.
Имрӯз оид ба дастовардҳои бузурги миллат ҳарф задан барои ман ифтихор аст. Зеро аз ҷумлаи онҳое ҳастам, ки чи будани ҷанг ва гуруснагиву нобасомониҳои солҳои навадумро хуб дар ёд дорам. Замоне ки фарзанди фарзонаи миллат Эмомалӣ Раҳмон Сарвари давлат интихоб шуд, ояндаи кишвари мо муайян набуд. Хушбахтона, оҳиста-оҳиста падидаҳои мусбат зуҳур карданд. Ҷанги даҳшатбор хотима ёфт. Таҷлили 1100 - солагии давлати Сомониён, ифтитоҳи муҷассамаи шоҳ Исмоили Сомонӣ ба дили ҳамватанон меҳру муҳаббат ва ихлосмандиро нисбат ба таърих ва осори пурғановати гузаштагон зиёд намуд. Фахр аз миллату давлатдорӣ шиори ҳамагон гашт.
Мутаассифона, дастовардҳои кишвари соҳибистиқлоли моро гурӯҳҳои манфиатҷӯву ифротӣ, душманони дохиливу хориҷӣ нодида мегиранд ё дидан намехоҳанд. Аз ин рӯ, аз тамоми имконияту воситаҳо истифода мебаранд, то дар кишвари мо вазъият ноором бошад. Ба ақидаи муаллифи мақола, «Бозингарони геополитикӣ мушкилоти мансуб ба рафтори хиёнаткоронаи баъзе аз гурӯҳ ва афродро падидаи манфии зуҳуроти сифр миллӣ нишон доданӣ мешаванд». Чунин муносибат дар таърих, аслан падидаи нав нест. Бозингарони геополитикӣ роҳҳои нав ҷуста, барои расидан ба ҳадафҳои худ аз чизе худдорӣ наменамоянд. Дар чунин шароит роҳу усул ва хосиятҳои нав ба нав гирифтани шуур дар шакли тундгароӣ боиси андеша ва чораҷӯии аҳли башар ба ҳисоб меравад. Амалҳои ҷоҳилонаи террористон дар Аврупову Осиё тайи чанд моҳи охир хатарҳои гуногуни амалӣ ва идеологиро ба вуҷуд оварданд, ки мақсадашон ҷомеаи ҷаҳониро дар ваҳму ҳарос нигоҳ доштан буду ҳаст.
Ҳодисаву воқеаҳои ахири Париж, Белгия, Миср, Сурия ва дигар кишварҳо рухдода пешакӣ тарҳрезӣ шудаанд. Онҳо қисмате аз нақшаҳои бозингарони геополитикӣ мебошанд. Таҳаввулоти имрӯзаи ҷаҳон дар якҷоягӣ бо бозиҳои сиёсӣ, дар кӯтоҳтарин муҳлатҳо давлатҳоро аз байн бурда, ба насли миллатҳо таъсир расонда, онҳоро аз байн бурда истодааст. Аллакай собит шудааст, ки зери ниқоби инқилобҳои ранга абарқудратҳо чи мақсадҳои ниҳонӣ доранд. Ин таҳаввуллот аз давлатҳои рӯ ба инкишоф тақозо менамояд, ки механизмҳои ҳимояи манфиатҳои худро ҳар чи ҳубтару беҳтар коркард намуда, диққати асосиро ба ҳимояи манфиатҳои миллӣ равона созанд. Дар ин самт дарки саривақтии бозиҳои сиёсӣ нақши калидӣ мебозад.
 Тавре С. Ятимов иброз медорад: «Шуури муқаррарӣ - маҷмӯи тасаввурот, дарк, фаҳмиш, андеша ва муайян кардани муносибат ба зуҳуроти табиат, ҷамъият ва тафаккур аст, ки дар майнаи инсон аз овони наврасӣ, ҷавонӣ, балоғат, аз таҷрибаи зиндагӣ, рӯзгор, дар муносибат бо атрофиён, аҳли ҷомеа ва муҳит шакл мегирад». Пойдевори асосии амнияти миллӣ - шуури муқаррарӣ аст.
Дар давраи пурпечутоби муносибатҳои иқтисодӣ ва воқеаҳои глобалӣ моро зарур аст, ки рӯ ба мактабу маориф биёрем, зеро бе рушди ин соҳа, бе тарбияи дурусти насли наврас ба ҳуҷуму дасисаҳои идеологияҳои бегона ва ифротгаро муқобилият нишон диҳем. Зеро маҳз маҷмӯи тасаввурот, дарк, фаҳмиш аз овони наврасӣ шакл мегирад. Хурсандиовар аст, ки сол ба сол маблағгузорӣ ба ин соҳаи калидӣ зиёд шуда истодаанд. Аз ин лиҳоз, падару модарон, омӯзгорон ва дигар ниҳодҳои дахлдорро зарур аст, ки ба таълиму тарбияи насли наврас ҷиддӣ машғул шуда, бо такя ба фарҳангу тамаддуни гузаштаамон ҷавононро ба роҳи дурусти зиндагӣ ҳидоят намоянд.
Муаллиф дар боби «Муҳтавои шуури муқаррарӣ» навиштааст: «Боиси тааҷҷуб нест, ки тамоми кӯшиши бозингарони глобалӣ, «ғамхории падарона»-и онҳо барои дар сатҳи муайян, ба манфиати онҳо нигоҳ доштани муҳтавои шуури муқаррарии ҷомеаи ҷаҳонӣ, пеш аз ҳама, кишварҳои мусулмоннишин равона карда шудааст. Ҳеҷ кас набояд умед бандад, ки қаҳрамонони тахтаи шоҳмоти геополитикӣ, рӯзе ҷиҳати дар иқлими мавриди таваҷҷуҳашон, аз ҷумла сарзамини мо - тоҷикон, сохтани шуури назариявии систематикунонидашудаи ватанпарастӣ, миллатдӯстӣ, илмсолорӣ, ғамхорӣ менамоянд».
Фикри муаллиф сад дарсад дуруст аст. Масъалаи худшиносиву худогоҳӣ ва ҳувияти миллӣ бояд имрӯз мадди назари аввали сокинони кишвари азиз бошад. Заминаи ҳувияту худшиносӣ ба шуур вобастагӣ дорад. Чи қадаре ки андешаи шахс васеъ ва пойдору устувор бошад, ҳамон қадар маърифат таҳким меёбад. Андешаи миллиро ҳувияту худшиносӣ, бедорӣ ва огоҳии комил мустаҳкам ва пойдор месозад. Вобаста ба шуури ҷамъиятӣ ва амнияти ҷамъиятӣ С. Ятимов мегӯяд: «Ҳодисаҳои иштироки ҷавонони тоҷик дар Сурия ва дигар манотиқи доғ дар шакли зуҳуроти террористӣ, боиси ташвиши ҷиддӣ ва эълони бонги хатар барои ҳар як оила, деҳа, ноҳия, шаҳр, вилоят ва албатта, ҷумҳурӣ бошанд». Пешниҳоди мазкур водор месозад, ки мо - аҳли ҷомеа, ҷавонон, ҳокимиятҳои маҳаллӣ, шуъбаҳои маориф, роҳбарони корхонаву идораҳо нақша - чорабиниҳо таҳия намуда, корҳои фаҳмондадиҳӣ ва ташвиқу тарғиби идеологияи миллиро ба роҳ монем.
Ҷалби ҷавонон ба Сурия бо роҳу усулҳои муайян имрӯз ба ҳамагон маълум аст. Фаъолияти ташкилотҳои террористӣ на фақат барои муташанниҷ сохтани вазъ, балки бо роҳи зӯрӣ дигаргун сохтани давлатдорӣ ва бо ин роҳ ҷорӣ намудани тартиботи махсуси «худӣ»-ро ба миён овардан аст. Моро зарур аст, дар ин марҳалаи ҳассос барои пешгирии таъсиррасониҳои хатарнок, моҳияти масъалаҳоро дуруст дарк намуда, муносибатҳои фардӣ ва гурӯҳиро дар доираи манфиатҳои миллӣ муайян намуда, тадбирҳо ҷӯем.
Сафаралӣ СОБИРОВ,
мудири шуъбаи маорифи ноҳияи Ёвон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 24.12.2015    №: 256    Мутолиа карданд: 578

18.01.2019


Таҳдидҳои асосӣ ба иқтисоди ҷаҳонӣ номбар шуданд

Гумонбари омодасозии ҳамла ба Қасри сафед ба даст афтод

Дар Чин қаллобонро барои фиреб ҳабси абад карданд

29 миллион сом зарари собиқадорони сохта

Ҷаҳон дар як сатр

17.01.2019


Тамдиди шартномаи ФФТ бо "Сомон Эйр"

60 ДАРАҶА ХУНУКӢ ВА ДАВИ 50 - КИЛОМЕТРАИ ЭКСТРЕМАЛИ МОЛДАВӢ

16.01.2019


Пирӯзии мунтахаби Тоҷикистон бар Эрон

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Роҳандозии моратории дусола дар Тоҷикистон

Нақшаи Brexit дар парламенти Британия рад карда шуд

Кремл роҳи ҳалли буҳрони Украинаро пешниҳод намуд

Ифтитоҳи онлайн-донишгоҳ барои гурезаҳо дар Италия

15.01.2019


Ҷаласаи ҷамъбастӣ таҳти раёсати муовини Сарвазири мамлакат

Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Абдулазиз Комилов

Ёдгор Файзов: «Соли 2018 соли таҳкими волоияти қонун дар Бадахшон буд»

ХУҶАНД. 1548 медали варзишгарон дар як сол

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Созишномаи сулҳ – мавзӯи асосии мулоқоти Путин ва Абэ хоҳад шуд

Савдои хориҷии Чин соли 2018 натиҷаи рекордӣ нишон дод

Дар Алмаато гурӯҳи хориҷиёни террорист боздошт шуд

То соли 2024 аҳолии Қирғизистон бо оби ошомиданӣ пурра таъмин мешавад

10.01.2019


Дар Саразм осорхона ва меҳмонхонаи замонавӣ бунёд мешаванд

Вохӯрии Парвиз Давлатзода бо Владимир Норов

Ҷаласаи Шӯрои кор бо ҷавонон

“ГАНҶИ СУХАН” – маҳфили адибпарвар

РӮШОН. Ифтитоҳи маркази дуошёнаи савдо

Муҳаммад Салоҳ – беҳтарин футболбози Африқо

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Самарқанд мизбони нахустмулоқоти «Ҳиндустон – Осиёи Марказӣ»

Баргардондани 47 шаҳрванди Қазоқистон аз Сурия

Остона ба гузарондани Ҳамоиши ҷаҳонии туризми шаҳрӣ омодагӣ мегирад

Дар Беларус бори нахуст ҳукми қатл содир шуд

09.01.2019


Таҷлили 110 - солагии аллома Бобоҷон Ғафуров


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед