logo

сиёсат

ЭКОЛОГИЯ. БИЁЕД САРЗАМИНИ ХУДРО ЭҲТИЁТ КУНЕМ

Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон 21 сол муқаддам гуфта буданд, ки Тоҷикистон - кишвари ҳамаи мову шумо якто ва беҳамтост, он Ватани гузаштагон, имрӯзиён ва ояндагони мост. Биёед сарзамини худро эҳтиёт кунем, ҳар дарахт, ҳар гиёҳу бутта ва ҳар ваҷаб хоки он бояд барои мо азиз бошад.

22 сентябри соли 2010 Президенти мамлакат дар шаҳри Ню - Йорки ИМА дар машварати сатҳи баланди Маҷмааи умумии СММ оид ба соли байналмилалии гуногунии биологӣ суханронӣ намуда, зикр карданд, ки кӯҳистони Тоҷикистон дорои ганҷинаи бойи генофонди гуногуннавъи биологӣ мебошад. Дар асоси ин захираю имконот навъҳои нави селексионӣ ва зотҳои навро ба вуҷуд овардан мумкин аст. Дар бисёр марказҳои ҷаҳонии коллексионии захираҳои генетикӣ намунаҳои навъҳои генетикие маҳфузанд, ки дар кишвари мо ёфт шудаанд. Сарфи назар аз масоҳати нисбатан хурди Тоҷикистон олами ҳайвонот ва набототи он тақрибан ду дарсади захираҳои ҷаҳонии биологиро ташкил медиҳад.
Бо пешниҳоди Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон санадҳои бунёдӣ - Стратегияи миллӣ ва Нақши амалиёти марбут ба нигоҳдории гуногуннавъии биологӣ, ҳуҷҷати сиғавии миллӣ оид ба бехатарии биологӣ, Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи бехатарии биологӣ» таҳия ва қабул гардиданд. Ҳоло дар кишвар Маркази миллии нигоҳдории гуногуннавъии биологӣ фаъолият дошта, он якҷо бо дигар ниҳодҳои дахлдор ба ҳамоҳангсозии фаъолият оид ба татбиқи амалии Стратегияи миллӣ ва Нақшаи амалиёт мусоидат менамояд. Бо саъю талошҳои Пешвои миллат, ки ба беҳдошти вазъи экологии мавзеъҳои табиии махсус ҳифзшаванда, нигоҳдории захираҳои генетикӣ ва умуман гуногуннавъии биологӣ равона гардидаанд, имкон фароҳам омад, ки талафоти гуногуннавъии биологӣ пешгирӣ ва саршумори навъҳои нодири ҳайвонот, назири оҳуи қашқа, ҷайрон ва бабри барфӣ барқарор гардад.
Аз ҷониби Созмони Милали Муттаҳид пазируфтани даъвату ташаббусҳои Президенти кишвар обрӯву эътибори Ҷумҳурии Тоҷикистонро дар арсаи байналмилалӣ боз ҳам баланд бардошт. Моҳи октябри соли 1999 дар Иҷлосияи 56-уми СММ пешниҳоди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи эълон намудани соли 2003 - Соли байналмилалии оби тоза якдилона дастгирӣ ёфт. 18 - уми марти соли 2003 дар шаҳри Киотои Япония анҷумани сеюми умумиҷаҳонӣ оид ба масъалаҳои об ва захираҳои обӣ барпо гардид. Президенти мамлакат дар он иштирок ва суханронӣ намуд. Аз 28-уми август то 1-уми сентябри соли 2003 дар шаҳри Душанбе ҳамоиши байналмилалӣ бахшида ба мушкилоти оби тоза баргузор гардид. Дар он ҳайати намояндагии 53 давлат, 91 созмони байналмилалӣ, 11 муассисаи махсуси СММ, коршиносон ва олимон иштирок доштанд. Президенти Тоҷикистон пешниҳод намуд, ки аз соли 2005 то соли 2015 Даҳсолаи байналмилалии «Об барои ҳаёт» эълон карда шавад. Иштирокчиёни анҷуман ин пешниҳодро якдилона пазируфтанд.
8 - 10 июни соли 2010 дар шаҳри Душанбе доир гардидани Конфронси байналмилалӣ оид ба татбиқи Даҳсолаи байналмилалии «Об барои ҳаёт» бо ҳузури намояндагони 192 давлати ҷаҳон, 60 созмони байналмилалӣ ва коршиносон аз ташаббусҳои созандаи роҳбарияти давлати тоҷикон Эмомалӣ Раҳмон ба шумор меравад. Баъдан, 20 августи соли 2013 дар шаҳри Душанбе Конфронси байналмилалии сатҳи олӣ оид ба ҳамкорӣ дар соҳаи об баргузор шуд. Барои иштирок дар кори он беш аз 900 нафар аз 70 кишвари ҷаҳон ва созмонҳои минтақавию байналмилалӣ ба Тоҷикистон ташриф оварданд. Сарвари давлат Эмомалӣ Раҳмон дар конфронси мазкур доир ба тадбирҳои Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва ҷомеаи ҷаҳонӣ дар соҳаи об андешаҳои ҷолиб баён намуд.
Мувофиқи маълумоти дастрас ҳоло дар ҷаҳон тақрибан 7 миллион нафар ба оби тозаи нӯшиданӣ ва 2,5 миллиард ба шароити кофии беҳдоштӣ дастрасӣ надорад ва тақрибан 1 миллиарду 300 миллион бо неруи барқ таъмин нестанд. Офатҳои табиии марбута ба об ҳар сол ба ҳисоби миёна ба андозаи беш аз 60 миллиард доллари амрикоӣ хисорот оварда, хушксолӣ ва биёбоншавӣ ба сарчашмаи зиндагии зиёда аз 1 миллиарду 200 миллион нафар таҳдид мекунад. Шумораи аҳолии сайёра то соли 2050 ба зиёда аз 9 миллиард нафар расида, ба афзудани истеъмоли об боис мегардад. Интизор меравад, ки бар асари таъсири тағйири иқлим дар давраи зикршуда аллакай зиёда аз 50 дарсади аҳолии сайёра ба мушкилии норасоии об рӯ ба рӯ гардад. Чунин вазъи экологиро ба назар гирифта, Пешвои миллати Тоҷикистон дар чаҳорчӯбаи форуми 7 - уми ҷаҳонии об ба ҷомеаи ҷаҳонӣ ташаббуси нави Тоҷикистонро дар бораи Даҳсолаи нави байналмилалӣ таҳти шиори «Об барои рушди устувор» эълон намуд. Пешниҳод кард, ки дар шаҳри Душанбе Маркази байналмилалӣ оид ба ҳамкорӣ ва дипломатияи соҳаи об таъсис дода шавад. Дар робита ба масоили ҳалталаби обӣ дар минтақаи Осиёи Марказӣ Сарвари давлат Эмомалӣ Раҳмон изҳор дошт: «Тоҷикистон ҳамеша ҷонибдори ҳамкории мутақобилан судманд ва муносибатҳои неки ҳамсоягӣ буд, ҳаст ва хоҳад монд».
Дар шароити имрӯзаи глобалӣ ҳаллу фасли мушкилоти мавҷуда дар самти коҳиш додани оқибатҳои манфии тағйири иқлим аз ҳамаи мо талошҳои ҳарчи бештари дастаҷамъона, андешидани тадбирҳои фаврӣ ва дарозмуҳлатро тақозо дорад. Ҷумҳурии Тоҷикистон барои дастрасӣ ба ҳадафҳои ҳамоҳангшудаи ҷомеаи байналмилалӣ дар ростои тағйири иқлим бо дар назар гирифтани имкониятҳои молиявию иқтисодии худ ва дастгирии ҷомеаи ҷаҳонӣ минбаъд низ саҳми назарраси худро хоҳад гузошт.

 Акобир КАРИМОВ,
декани факултети биологияи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон,
дотсент,
Мирзомурод САИДОВ,
сардори Маркази илмӣ - тадқиқотӣ
ва маърифати экологии ДМТ,
дотсент


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 12.01.2016    №: 7    Мутолиа карданд: 559

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед