logo

фарҳанг

АЗ АНГУШТОНАШ НАВО МЕРЕХТ

Арбоби шоистаи санъати Тоҷикистон, барандаи Ҷоизаи давлатии ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ Абдуфаттоҳ Одинаев дар Кангурт – мавзеи дорои суннатҳои бойи мусиқӣ чашм ба дунёи ҳастӣ во намудааст. Қобилияти дарки мусиқӣ дар вуҷуди ӯ хеле барвақт зоҳир гардида, садои най ва дутор, суруди ҳофизони мардумӣ дар хотири ӯ абадан нақш гузоштаанд.

Дар тақдири бачаи 11- сола вохӯрӣ бо ҳофизи маъруфи мардумӣ Акашариф Ҷӯраев нақши ҳалкунанда бозид. Вай истеъдоди нотакрори Абдуфаттоҳро дарк карда, ӯро ба Душанбе, ба мактаб - интернати ҷумҳуриявии бачагона меорад. Дар ин ҷо А. Одинаев ба навохтани асбоби мусиқии скрипка оғоз намуда, аввалин дарсҳои композитсияро низ аз композитори машҳур А.С. Ленский омӯхт. Имконоти фарохи ӯро дар ин самт дида, ба  шуъбаи композитории Консерваторияи давлатии  Москва ба номи П. И. Чайковский фиристодандаш. Абдуфаттоҳ гурӯҳи профессор А. Н. Александров таҳсил намуда, ба навиштани аввалин асарҳои мусиқии худ оғоз намуд.  А. Одинаеви табиатан хеле боистеъдод аз хурдтарин пйесаҳои фортепианӣ ва сурудҳои бачагона сар карда, ба зудӣ ва муваффақона ба эҷоди асарҳои бузург гузашт. «Увертюраи ҷавонӣ»  барои оркестр, кантатаи якқисма ва ниҳоят, симфонияҳо эҷод кардан гирифт.
Дар воқеъ, Абдуфаттоҳ Одинаев якумин композитори тоҷик аст, ки ба жанри мураккаби симфония рӯ овардааст. Тафаккури симфонии эҷодкор дар асоси хусусиятҳои миллӣ ва омезиш бо заминаи полифонӣ равшан падидор мегардад. Ҳамзамон, дар асарҳои симфонии ӯ оҳангҳои мардумӣ ҷозибаи худро нигоҳ медоранд. Достонҳои симфонии «Ленин дар Помир» ва «Ҳисори ман» асарҳое ҳастанд, ки бо сурудҳои мардумии тоҷикӣ алоқамандии зич дошта, дар барномаҳои консертӣ то ҳоло иҷро мешаванд.
А. Одинаев ҳамеша дар пайи такмили дониш, малака ва маҳорати эҷодии хеш буд. Пас аз хатми консерватория ба аспирантураи Донишкадаи давлатии мусиқӣ – омӯзгории ба номи Гнесинҳо дохил шуда, таҳти роҳбарии Н. И. Пейко операи «Парасту» - ро дар асоси достони Жола Бадеъ меофарад. Опера чанде пас (соли 1970) дар Театри академии опера ва балети ба номи С. Айнӣ ба саҳна гузошта шуд.
Мусиқии барои синамо офаридаи ӯ воқеан ҳам беҳтарин саҳифаҳои ин жанрро ташкил медиҳад. Бо истифода аз  оҳангҳои мардумӣ барои офаридани образҳои барҷастаи синамо хидмати босазо кардааст. Дар маҳбубият пайдо намудани филмҳои «Хиёнат», «Фошкунӣ» ва «Вохӯрӣ дар дараи марг» - и киностудияи «Тоҷикфилм» саҳми оҳангсози онҳо арзандаи таъкиди ҷудогона аст.
А. Одинаев ба жанри сюита низ таваҷҷуҳи хоса зоҳир менамуд. Асарҳои вокалӣ - симфонии ӯ «Чорзарб», «Ман доғ», вокалӣ - рақсии «Азизам  омад», «Суруди кӯҳсор», «Гулғунчаи баҳор», «Хуш набошад» бо истифодаи фаровони оҳангҳои фолклориашон фарқ мекунанд.
А. Одинаев беш аз 150 суруд эҷод кардааст, ки ҳар яке ҷаззобияти хоси худро дорад. Ӯ сарояндаву навозандагони хушовоз ва чирадастро хеле дӯст медошт. Аз ин рӯ, асарҳои зиёде барои ҳунармандони дилписандаш навиштааст.  Ҳини офаридани суруд барои ин ё он сароянда кӯшиш менамуд, ки оҳанги офаридааш  бо овозу услуби сароянда мутобиқат намояд. Ҳамин усулро ҳангоми офаридани оҳангҳои алоҳида барои навозандагон низ риоя мекард. Оҳангҳои офаридаи ӯ бо садои нотакрори булбулони Шарқ Аҳмад Зоҳир, Зоҳир Ҳувайдо, Нигина Рауфова ва Мастона Эргашева ҷӯр гашта, қалби ҳазорон шунавандаро тасхир намуда, дар ёдҳо ба таври абадӣ нақш бастаанд. Сарояндагони тоҷик Тоҷиддин Муҳиддинов, Нуқра Раҳматова, Майсара Дилдорова, Маҳбуба Боҳирова ва Сурайё Қосимова аз зумраи овозхононе ҳастанд, ки композитор махсус барои онҳо оҳангҳои рӯҳнаво офаридааст.  
Худи А. Одинаев муътақид буд, ки маҳз ҳамин гуна ҳамкориҳо санъати мусиқии касбиро рушд медиҳанду ҳаёти фарҳангии кишварро рангоранг месозанд, ҷомеаро ба сӯйи маънавиёти воло раҳнамоӣ мекунанд. Абдуфаттоҳ Одинаев тамоми умр аз рӯйи ҳамин принсип амал намудааст. Мутаассифона, на ҳамаи орзуҳову ниятҳои неки ин эҷодкори нотакрор ҷомаи амал пӯшид. Новобаста аз ин, садои қалби ноором ва рӯҳи беқарораш, ки бо садои рӯдҳо ва боди кӯҳсорони диёраш  ҳамнабз буда, зебогии онро тараннум менамояд, ҳамеша дар фазои кишвар танинандоз хоҳанд буд.

М. ТАБАРӢ, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 14.01.2016    №: 9    Мутолиа карданд: 667

15.02.2019


ШАМШЕРБОЗӢ. ИШТИРОКИ ВАРЗИШГАРОНИ МО ДАР ЧЕМПИОНАТИ КУШОДИ ОСИЁИ МАРКАЗӢ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Дар Душанбе ташкили низоми муттаҳидаи мудофиаи зиддиҳавоӣ баррасӣ шуд

Дар чор сол муомилоти мол байни Тоҷикистону Ӯзбекистон 19 маротиба афзуд

Медведев: «Таҳримоти ИМА ба иқтисоди Россия таъсири чандон бузург расонда наметавонад»

Пентагон. ИМА аз Афғонистон ҳамроҳи иттифоқчиёнаш меравад

13.02.2019


2018. Сиёсати хориҷии Тоҷикистон пурбарор буд

КОРРУПСИЯ. 2047 ҷиноят ошкор гардид

САНОАТ. Беш аз 10 миллиард сомонӣ маҳсулот содирот шуд

САРМОЯИ МУСТАҚИМ. Воридот дар ҳоли афзоиш аст

ОБ. Таъминоти аҳолӣ рӯ ба беҳбудӣ дорад

АВҶИ ОБОДКОРИҲО ДАР ШАҲРИ ТУРСУНЗОДА

12.02.2019


АКАДЕМИЯИ ИЛМҲО АЗ КАШФИЁТИ НАВ ТО САНОАТИ ДОРУСОЗӢ

КӮЛОБ. Содироти 825 тонна маҳсулоти кишоварзӣ

ДАНҒАРА. Саноатикунонӣ вусъат мегирад

ФУРУДГОҲҲОИ БАЙНАЛМИЛАЛӢ. Сатҳи хизматрасонӣ рӯ ба беҳбудӣ дорад

ДДК. Авлавият ба сатҳи касбият ва таълим

САДА. Тантанаи ҷашни миллӣ дар ноҳияи Шамсиддини Шоҳин

11.02.2019


ВАЗОРАТИ ФАРҲАНГ. 2018 - соли муваффақиятҳо буд

КУМИТАИ РУШДИ САЙЁҲӢ. Беш аз 1 миллион сайёҳ ба Тоҷикистон омад

МТС. Ҳамкориҳо бо Ӯзбекистон густариш меёбанд

ВМКБ. Гумрукчиён ба буҷет 16,9 миллион сомонӣ ворид карданд

ҲИСОР. Саҳми назарраси соҳибкорон дар ободонии шаҳр

НОҲИЯИ РӮДАКӢ. Ҳаҷми истеҳсоли маҳсулот ба 1 миллиард сомонӣ расид

ВАРЗОБ. Таваҷҷуҳи сайёҳон ба нуқтаҳои истироҳатӣ афзудааст

08.02.2019


Вазорати меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолӣ. Музди миёнаи меҳнат - 1220 сомонӣ

КУМИТАИ ТЕЛЕВИЗИОН ВА РАДИО. Сифати кори шабакаҳо беҳтар мешавад

КҲФМГ. Офатҳои табиат 34 миллион самонӣ хисорот овард

Саноатикунонӣ дар Шаҳринав

Меъёри бозтамвил ба 14 дарсад поён фаромад

ШАҲРИ ВАҲДАТ. Иҷрои барзиёди андози иҷтимоӣ

ТАНЗИМ. Қонуншиканӣ коҳиш ёфтааст

СОҲИЛ. Корҳои мустаҳкамсозӣ вусъат меёбанд

ДДСТДТ. Авлавият ба рушди ҳунарҳои мардумӣ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед