logo

сиёсат

ПЕШВОИ МИЛЛАТ - ЭҲЁГАРИ ҲУВИЯТ ВА ФАРҲАНГ

Эмомалӣ Раҳмон замоне ба саҳнаи сиёсат ва давлатдорӣ омад, ки арзишҳои миллӣ беқадру беаҳамият гашта буданд. Ӯ ҳамчун нафари худогоҳу дурандеш эҳсос мекард, ки мардуми моро танҳо бо фарҳанг ва таҳаммулпазирӣ метавон сарҷамъ овард. Аз ин сабаб, нуктаҳои муҳими мақолаву паём ва суханрониҳояш ба ибораҳои ҳувияти миллӣ ва эҳёи миллат иртибот мегиранд. Номи куллиёти осорашро низ «Истиқлолияти Тоҷикистон ва эҳёи миллат» унвон кардааст, ки моҳияти андешаву ормонҳои маънавию миллии ӯро ифода мекунад.

Аз оғози фаъолияти сиёсӣ Сарвари давлат зарурати эъмори давлати миллиро асоси консепсияи сиёсӣ ва иҷтимоиву фарҳангии худ қарор дода, саъю талошашро барои инкишофи шуури миллат сафарбар кард. Вай итминон дошт, ки ҳадафи волои ӯ барои ҳалли вазифаҳои иҷтимоиву сиёсӣ ва иқтисодиву фарҳангӣ заминаи мусоид ва воқеӣ фароҳам меорад. Дар ин замина Эмомалӣ Раҳмон нахуст ба масъалаҳои сарнавишти таърихӣ ва фарҳанги миллати соҳибтамаддуни тоҷик, омилҳои бақо ва ҳастии он, шинохти озодиву истиқлолият, арзишҳои фарҳангиву маънавии он таваҷҷуҳ зоҳир намуд.
Ҳадафи волои миллатдӯстӣ ва ҳувиятсозиашро дар мақолаи «Инсон ва андешаи ҷаҳонсози ӯ» ба ин тарз баён доштааст: «Ба гузаштаи дури миллати худ рӯй овардани мо фақат маълумотнома, санад ва мадракҳои таърихӣ ҷамъ кардан нест, балки беҳтарин, шоёнтарин ва гиромитарин андеша, афкор ва рӯйдодҳои сарнавишти миллатамонро барои такомули хушбинонаи имрӯзу ояндаи халқамон ва бунёди як ҷомеа ва давлати навин меомӯзем ва истифода мекунем. Зеро ҳеҷ миллате бе донистан, омӯхтан ва фаро гирифтани арзишҳои ахлоқиву маънавии гузашта, хотираи таърихии худ наметавонад рушду густариш ёбад». Андешаҳо ва раҳнамоиҳои Сарвари давлат парвариши судманди ифтихори миллӣ ва ватандориро дар се асл воҷиб медонад. Асли аввал ибратгирӣ аз таърихи пуршебу фароз, вале ифтихоромези гузашта, асли дувум забони куҳан ва пуриқтидори модарӣ ва асли савум сарнавишти чеҳраҳои баргузидаи таърихиву фарҳангӣ мебошанд.
Воқеияти таърихи навини тоҷикон, тағйироти азими сиёсӣ, иҷтимоӣ ва маънавие, ки дар ҷаҳони муосир рух дода истодааст, масъалаи ҳушёрӣ ва худшиносии миллиро дар сабку сатҳи нав ба миён мегузорад. Сарвари давлат дар таълифот ва суханрониҳояш консепсияи ягонаи шинохти ҳувияти миллиро матраҳ карда, барои амалӣ сохтани он чораҳои мушаххасро пешбинӣ мекунад. Ӯ барои ҳисси худшиносии ҳаммиллатони худро таҳрик бахшидан масъалаи биниши амиқи таърихиро бар ҳадафи «чун ниёгонро меомӯзем, худро мешиносем» такя дорад. Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар тадқиқоташ масъалаҳои бузурги барои тоҷикон тақдирсоз, аз қабили муайян намудани роҳҳои инкишофи минбаъдаи миллат ва кишвар, шинохти ҳадафҳои миллӣ ва ормонҳои маънавиро ҷиддан омӯхта, заминаи назариро барои тақвият бахшидан ба худшиносии миллии тоҷикон муҳайё сохт.
Сарвари давлат нахуст диққати мутахассисон, фарҳангиён, коршиносон ва дар маҷмӯъ ҷомеаро ба омӯзиш ва фарогирии решаҳои фарҳанги давлатдории тоҷикон ҷалб карда, дар ин замина ба шинохт ва арзёбии тоза ва ҳадафманди таърихи миллат муваффақ шуд. Китоби «Тоҷикон дар ойинаи таърих: аз Ориён то Сомониён» собит кард, ки асли таърихи ин миллатро «фаъолияти олии маънавӣ» (ифодаи К. Ясперс) ташкил медиҳад. Президенти мамлакат саргаҳу сарчашмаҳои маънавияти олиро аз саҳифаҳои таърихи қадим ва ҷадиди тоҷикон ҷуста, онро ба хидмати муосирон мекашад ва ба ин дастур заминаро барои ба асли худ баргаштан муҳайё месозад.
Пешниҳоди таҷлили 1100 - солагии давлати Сомониён ифодагари решаҷӯии Пешвои миллат аз аслу насаб ва ба хидмати имрӯз кашидани арзишҳои фарҳангии гузаштагон мебошад. Бузургдошти ёди фархундаи таърихӣ ва фарҳангии Сомониён дар замони истиқлолият зинда кардани ҳофизаи таърихии миллат буд. Зеро маҳз Сомониён буданд, ки нахустин давлати мутамаркази тоҷиконро бунёд карданд. Асоси низоми давлатдорӣ, иқтисоду фарҳанг ва пешрафтро гузошта, забони форсии дариро забони давлатӣ эълон доштанд.
Президенти кишвар дар маҷлиси тантанавӣ ба муносибати 1100-солагии давлати Сомониён дар суханрониаш «Давлатдории тоҷикон: аз Сомониён то оғози асри XXI» таъкид карда буд: «Маҳз Сомониён тавонистанд ба эҳёи миллат ва фарҳанг асос гузоранд, забони модариро чун гавҳараки чашм нигоҳ доранд, ҳувияти миллӣ ва арзишҳои фарҳангиро ҳифз намоянд. Насли имрӯз ва оянда вазифадор аст, ки ин анъанаи неки онҳоро идома диҳад».
Дар ин самт Президенти кишвар дастури таҷлили солрӯзи чеҳраҳои баргузидаи фарҳанги тоҷикро пиёда кард, ки ҳадафи он бузургдошти ниёгон ва эҳёи суннатҳои воло буд. Ислоҳоти ӯ ҳам эҳёи суннатҳо, арзишҳо ва ҳам ислоҳи тафаккури ҷомеаро дар заминаи шинохти моҳияти масъала ифода мекард, ки шиораш ин буд:
Баргу сози мо китобу ҳикмат аст,
Ин ду қувва эътибори миллат аст.

Дар ин замина, ба таърихи пурифтихори гузашта, аз ҷумла аҳди Сомониён такя кардани Сарвари давлат арзиши ҳам назарӣ ва ҳам амалӣ дошт. Зеро дар таърихи тоҷикон аввал касе, ки ба эҳёи тафаккури миллӣ иқдом кард, Исмоили Сомонӣ буд. Аввалин иқдоми амалии ислоҳ ва таҷдиди андешаи миллӣ дар таърихи тоҷикон маҳз дар давраи Сомониён сурат гирифт.
Бедории миллии сиёсӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангии эҳё ва таҷдидкардаи Сомониён, пеш аз ҳама, ҷустуҷӯи роҳи раҳоӣ аз зери султаи фарогири бегонагон буд ва то ҳадде ба бедории миллӣ ва адабию фарҳангӣ оварда расонд, ки маҳсули он тамаддуни сирф миллии он давра мебошад. Баъд аз соҳибистиқлол гардидани кишвар ва иқдомҳои созанда, ватанхоҳона ва миллатдӯстонаи Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон давраи тозаи эҳёгарӣ фароҳам омад. Ва паёми Муҳаммад Иқбол пешгӯии тақдирсоз дар ин матни таърихи тоҷикон буд, ки гуфта:
Мерасад марде, ки занҷири ғуломӣ бишканад,
Дидаам аз равзани девори зиндони шумо.

Сайрам БАҚОЗОДА,
номзади илмҳои филологӣ


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 19.01.2016    №: 12    Мутолиа карданд: 1183

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед