logo

сиёсат

ПЕШВОИ МИЛЛАТ - ЭҲЁГАРИ ҲУВИЯТ ВА ФАРҲАНГ

Эмомалӣ Раҳмон замоне ба саҳнаи сиёсат ва давлатдорӣ омад, ки арзишҳои миллӣ беқадру беаҳамият гашта буданд. Ӯ ҳамчун нафари худогоҳу дурандеш эҳсос мекард, ки мардуми моро танҳо бо фарҳанг ва таҳаммулпазирӣ метавон сарҷамъ овард. Аз ин сабаб, нуктаҳои муҳими мақолаву паём ва суханрониҳояш ба ибораҳои ҳувияти миллӣ ва эҳёи миллат иртибот мегиранд. Номи куллиёти осорашро низ «Истиқлолияти Тоҷикистон ва эҳёи миллат» унвон кардааст, ки моҳияти андешаву ормонҳои маънавию миллии ӯро ифода мекунад.

Аз оғози фаъолияти сиёсӣ Сарвари давлат зарурати эъмори давлати миллиро асоси консепсияи сиёсӣ ва иҷтимоиву фарҳангии худ қарор дода, саъю талошашро барои инкишофи шуури миллат сафарбар кард. Вай итминон дошт, ки ҳадафи волои ӯ барои ҳалли вазифаҳои иҷтимоиву сиёсӣ ва иқтисодиву фарҳангӣ заминаи мусоид ва воқеӣ фароҳам меорад. Дар ин замина Эмомалӣ Раҳмон нахуст ба масъалаҳои сарнавишти таърихӣ ва фарҳанги миллати соҳибтамаддуни тоҷик, омилҳои бақо ва ҳастии он, шинохти озодиву истиқлолият, арзишҳои фарҳангиву маънавии он таваҷҷуҳ зоҳир намуд.
Ҳадафи волои миллатдӯстӣ ва ҳувиятсозиашро дар мақолаи «Инсон ва андешаи ҷаҳонсози ӯ» ба ин тарз баён доштааст: «Ба гузаштаи дури миллати худ рӯй овардани мо фақат маълумотнома, санад ва мадракҳои таърихӣ ҷамъ кардан нест, балки беҳтарин, шоёнтарин ва гиромитарин андеша, афкор ва рӯйдодҳои сарнавишти миллатамонро барои такомули хушбинонаи имрӯзу ояндаи халқамон ва бунёди як ҷомеа ва давлати навин меомӯзем ва истифода мекунем. Зеро ҳеҷ миллате бе донистан, омӯхтан ва фаро гирифтани арзишҳои ахлоқиву маънавии гузашта, хотираи таърихии худ наметавонад рушду густариш ёбад». Андешаҳо ва раҳнамоиҳои Сарвари давлат парвариши судманди ифтихори миллӣ ва ватандориро дар се асл воҷиб медонад. Асли аввал ибратгирӣ аз таърихи пуршебу фароз, вале ифтихоромези гузашта, асли дувум забони куҳан ва пуриқтидори модарӣ ва асли савум сарнавишти чеҳраҳои баргузидаи таърихиву фарҳангӣ мебошанд.
Воқеияти таърихи навини тоҷикон, тағйироти азими сиёсӣ, иҷтимоӣ ва маънавие, ки дар ҷаҳони муосир рух дода истодааст, масъалаи ҳушёрӣ ва худшиносии миллиро дар сабку сатҳи нав ба миён мегузорад. Сарвари давлат дар таълифот ва суханрониҳояш консепсияи ягонаи шинохти ҳувияти миллиро матраҳ карда, барои амалӣ сохтани он чораҳои мушаххасро пешбинӣ мекунад. Ӯ барои ҳисси худшиносии ҳаммиллатони худро таҳрик бахшидан масъалаи биниши амиқи таърихиро бар ҳадафи «чун ниёгонро меомӯзем, худро мешиносем» такя дорад. Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар тадқиқоташ масъалаҳои бузурги барои тоҷикон тақдирсоз, аз қабили муайян намудани роҳҳои инкишофи минбаъдаи миллат ва кишвар, шинохти ҳадафҳои миллӣ ва ормонҳои маънавиро ҷиддан омӯхта, заминаи назариро барои тақвият бахшидан ба худшиносии миллии тоҷикон муҳайё сохт.
Сарвари давлат нахуст диққати мутахассисон, фарҳангиён, коршиносон ва дар маҷмӯъ ҷомеаро ба омӯзиш ва фарогирии решаҳои фарҳанги давлатдории тоҷикон ҷалб карда, дар ин замина ба шинохт ва арзёбии тоза ва ҳадафманди таърихи миллат муваффақ шуд. Китоби «Тоҷикон дар ойинаи таърих: аз Ориён то Сомониён» собит кард, ки асли таърихи ин миллатро «фаъолияти олии маънавӣ» (ифодаи К. Ясперс) ташкил медиҳад. Президенти мамлакат саргаҳу сарчашмаҳои маънавияти олиро аз саҳифаҳои таърихи қадим ва ҷадиди тоҷикон ҷуста, онро ба хидмати муосирон мекашад ва ба ин дастур заминаро барои ба асли худ баргаштан муҳайё месозад.
Пешниҳоди таҷлили 1100 - солагии давлати Сомониён ифодагари решаҷӯии Пешвои миллат аз аслу насаб ва ба хидмати имрӯз кашидани арзишҳои фарҳангии гузаштагон мебошад. Бузургдошти ёди фархундаи таърихӣ ва фарҳангии Сомониён дар замони истиқлолият зинда кардани ҳофизаи таърихии миллат буд. Зеро маҳз Сомониён буданд, ки нахустин давлати мутамаркази тоҷиконро бунёд карданд. Асоси низоми давлатдорӣ, иқтисоду фарҳанг ва пешрафтро гузошта, забони форсии дариро забони давлатӣ эълон доштанд.
Президенти кишвар дар маҷлиси тантанавӣ ба муносибати 1100-солагии давлати Сомониён дар суханрониаш «Давлатдории тоҷикон: аз Сомониён то оғози асри XXI» таъкид карда буд: «Маҳз Сомониён тавонистанд ба эҳёи миллат ва фарҳанг асос гузоранд, забони модариро чун гавҳараки чашм нигоҳ доранд, ҳувияти миллӣ ва арзишҳои фарҳангиро ҳифз намоянд. Насли имрӯз ва оянда вазифадор аст, ки ин анъанаи неки онҳоро идома диҳад».
Дар ин самт Президенти кишвар дастури таҷлили солрӯзи чеҳраҳои баргузидаи фарҳанги тоҷикро пиёда кард, ки ҳадафи он бузургдошти ниёгон ва эҳёи суннатҳои воло буд. Ислоҳоти ӯ ҳам эҳёи суннатҳо, арзишҳо ва ҳам ислоҳи тафаккури ҷомеаро дар заминаи шинохти моҳияти масъала ифода мекард, ки шиораш ин буд:
Баргу сози мо китобу ҳикмат аст,
Ин ду қувва эътибори миллат аст.

Дар ин замина, ба таърихи пурифтихори гузашта, аз ҷумла аҳди Сомониён такя кардани Сарвари давлат арзиши ҳам назарӣ ва ҳам амалӣ дошт. Зеро дар таърихи тоҷикон аввал касе, ки ба эҳёи тафаккури миллӣ иқдом кард, Исмоили Сомонӣ буд. Аввалин иқдоми амалии ислоҳ ва таҷдиди андешаи миллӣ дар таърихи тоҷикон маҳз дар давраи Сомониён сурат гирифт.
Бедории миллии сиёсӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангии эҳё ва таҷдидкардаи Сомониён, пеш аз ҳама, ҷустуҷӯи роҳи раҳоӣ аз зери султаи фарогири бегонагон буд ва то ҳадде ба бедории миллӣ ва адабию фарҳангӣ оварда расонд, ки маҳсули он тамаддуни сирф миллии он давра мебошад. Баъд аз соҳибистиқлол гардидани кишвар ва иқдомҳои созанда, ватанхоҳона ва миллатдӯстонаи Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон давраи тозаи эҳёгарӣ фароҳам омад. Ва паёми Муҳаммад Иқбол пешгӯии тақдирсоз дар ин матни таърихи тоҷикон буд, ки гуфта:
Мерасад марде, ки занҷири ғуломӣ бишканад,
Дидаам аз равзани девори зиндони шумо.

Сайрам БАҚОЗОДА,
номзади илмҳои филологӣ


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 19.01.2016    №: 12    Мутолиа карданд: 1348

21.08.2019


Путин 4 сентябр бо Сарвазири Ҳиндустон музокирот мегузаронад

Амири Қатар даъвати Путинро ба ФИБП пазируфт

Даҳ ҳазор нафар бинобар сӯхтор дар пойтахти Бангладеш бе сарпаноҳ монд

Токио имкони ба мадор баровардани радифҳои ҳарбиро баррасӣ дорад

Ҷаҳон дар як сатр

ШИНОВАРӢ. Варзишгарони тоҷик ба Чемпионати ҷаҳон рафтанд

19.08.2019


Баррасии асосноккунии техникиву иқтисодии роҳи Қалъаи Хумб – Ванҷ

Баргузории ҳамоиши "Ҷавонони эҷодкор – парчамбардорони миллат ва пайравони Пешвои миллат"

15.08.2019


Муносибатҳои Ҳиндустон ва ҶМЧ бояд суботи ҷаҳонро таъмин созанд

Дар Япония бар асари гармии ҳаво наздики 13 ҳазор кас бистарӣ шуд

Мулоқоти сарони Россия, Эрон ва Туркия моҳи сентябр доир мешавад

Ҷаҳон дар як сатр

05.08.2019


Ҷаҳон дар як сатр

01.08.2019


Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Кан Ҷе - квон

Масоили муҳоҷират матраҳ гардид

Фестивали яхмос ва обҳои ташнагишикан дар Душанбе

АКАДЕМИЯИ ИЛМҲО. Аз таъсиси маркази тарҷума то ҷашни Саразм

64 дарсади зарари молиявӣ барқарор шуд

ШАҲРИ ТУРСУНЗОДА. Корҳои ободонӣ вусъат мегиранд

ҲИСОР. Саноатикунонӣ дар мадди аввал

ФАЙЗОБОД. Афзоиши истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ

НОҲИЯИ РӮДАКӢ. Саноат рӯ ба беҳбудӣ дорад

ДДТТ. Нуфузи байналмилалӣ меафзояд

Ҷаҳон дар як сатр

30.07.2019


Фестивали тобистонаи Душанбе доир мешавад

Мулоқоти Шодихон Ҷамшед бо Хуанг Деҳаи

Соҳибкорони ватанию хориҷӣ дар Бадахшон ҷамъ меоянд

БЕҲСОЗИИ ТАЪМИНОТ БО ОБ. Барои он зиёда аз 27 миллион ҷудо гардид

ШАҲРИНАВ. 160 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

Трамп то интихоботи соли 2020 артишашро аз Афғонистон бароварданист

Душанбе 80 шаҳрванди Афғонистонро, ки дар Тоҷикистон ҳукм гирифтааст, ба Кобул истирдод намуд

Ҷаҳон дар як сатр

29.07.2019


ҲИФЗИ ИҶТИМОӢ. Як нишасти муҳим

ДУШАНБЕ. Рушди саноат дар мадди аввал


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед