logo

сиёсат

ПЕШВОИ МИЛЛАТ - ЭҲЁГАРИ ҲУВИЯТ ВА ФАРҲАНГ

Эмомалӣ Раҳмон замоне ба саҳнаи сиёсат ва давлатдорӣ омад, ки арзишҳои миллӣ беқадру беаҳамият гашта буданд. Ӯ ҳамчун нафари худогоҳу дурандеш эҳсос мекард, ки мардуми моро танҳо бо фарҳанг ва таҳаммулпазирӣ метавон сарҷамъ овард. Аз ин сабаб, нуктаҳои муҳими мақолаву паём ва суханрониҳояш ба ибораҳои ҳувияти миллӣ ва эҳёи миллат иртибот мегиранд. Номи куллиёти осорашро низ «Истиқлолияти Тоҷикистон ва эҳёи миллат» унвон кардааст, ки моҳияти андешаву ормонҳои маънавию миллии ӯро ифода мекунад.

Аз оғози фаъолияти сиёсӣ Сарвари давлат зарурати эъмори давлати миллиро асоси консепсияи сиёсӣ ва иҷтимоиву фарҳангии худ қарор дода, саъю талошашро барои инкишофи шуури миллат сафарбар кард. Вай итминон дошт, ки ҳадафи волои ӯ барои ҳалли вазифаҳои иҷтимоиву сиёсӣ ва иқтисодиву фарҳангӣ заминаи мусоид ва воқеӣ фароҳам меорад. Дар ин замина Эмомалӣ Раҳмон нахуст ба масъалаҳои сарнавишти таърихӣ ва фарҳанги миллати соҳибтамаддуни тоҷик, омилҳои бақо ва ҳастии он, шинохти озодиву истиқлолият, арзишҳои фарҳангиву маънавии он таваҷҷуҳ зоҳир намуд.
Ҳадафи волои миллатдӯстӣ ва ҳувиятсозиашро дар мақолаи «Инсон ва андешаи ҷаҳонсози ӯ» ба ин тарз баён доштааст: «Ба гузаштаи дури миллати худ рӯй овардани мо фақат маълумотнома, санад ва мадракҳои таърихӣ ҷамъ кардан нест, балки беҳтарин, шоёнтарин ва гиромитарин андеша, афкор ва рӯйдодҳои сарнавишти миллатамонро барои такомули хушбинонаи имрӯзу ояндаи халқамон ва бунёди як ҷомеа ва давлати навин меомӯзем ва истифода мекунем. Зеро ҳеҷ миллате бе донистан, омӯхтан ва фаро гирифтани арзишҳои ахлоқиву маънавии гузашта, хотираи таърихии худ наметавонад рушду густариш ёбад». Андешаҳо ва раҳнамоиҳои Сарвари давлат парвариши судманди ифтихори миллӣ ва ватандориро дар се асл воҷиб медонад. Асли аввал ибратгирӣ аз таърихи пуршебу фароз, вале ифтихоромези гузашта, асли дувум забони куҳан ва пуриқтидори модарӣ ва асли савум сарнавишти чеҳраҳои баргузидаи таърихиву фарҳангӣ мебошанд.
Воқеияти таърихи навини тоҷикон, тағйироти азими сиёсӣ, иҷтимоӣ ва маънавие, ки дар ҷаҳони муосир рух дода истодааст, масъалаи ҳушёрӣ ва худшиносии миллиро дар сабку сатҳи нав ба миён мегузорад. Сарвари давлат дар таълифот ва суханрониҳояш консепсияи ягонаи шинохти ҳувияти миллиро матраҳ карда, барои амалӣ сохтани он чораҳои мушаххасро пешбинӣ мекунад. Ӯ барои ҳисси худшиносии ҳаммиллатони худро таҳрик бахшидан масъалаи биниши амиқи таърихиро бар ҳадафи «чун ниёгонро меомӯзем, худро мешиносем» такя дорад. Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар тадқиқоташ масъалаҳои бузурги барои тоҷикон тақдирсоз, аз қабили муайян намудани роҳҳои инкишофи минбаъдаи миллат ва кишвар, шинохти ҳадафҳои миллӣ ва ормонҳои маънавиро ҷиддан омӯхта, заминаи назариро барои тақвият бахшидан ба худшиносии миллии тоҷикон муҳайё сохт.
Сарвари давлат нахуст диққати мутахассисон, фарҳангиён, коршиносон ва дар маҷмӯъ ҷомеаро ба омӯзиш ва фарогирии решаҳои фарҳанги давлатдории тоҷикон ҷалб карда, дар ин замина ба шинохт ва арзёбии тоза ва ҳадафманди таърихи миллат муваффақ шуд. Китоби «Тоҷикон дар ойинаи таърих: аз Ориён то Сомониён» собит кард, ки асли таърихи ин миллатро «фаъолияти олии маънавӣ» (ифодаи К. Ясперс) ташкил медиҳад. Президенти мамлакат саргаҳу сарчашмаҳои маънавияти олиро аз саҳифаҳои таърихи қадим ва ҷадиди тоҷикон ҷуста, онро ба хидмати муосирон мекашад ва ба ин дастур заминаро барои ба асли худ баргаштан муҳайё месозад.
Пешниҳоди таҷлили 1100 - солагии давлати Сомониён ифодагари решаҷӯии Пешвои миллат аз аслу насаб ва ба хидмати имрӯз кашидани арзишҳои фарҳангии гузаштагон мебошад. Бузургдошти ёди фархундаи таърихӣ ва фарҳангии Сомониён дар замони истиқлолият зинда кардани ҳофизаи таърихии миллат буд. Зеро маҳз Сомониён буданд, ки нахустин давлати мутамаркази тоҷиконро бунёд карданд. Асоси низоми давлатдорӣ, иқтисоду фарҳанг ва пешрафтро гузошта, забони форсии дариро забони давлатӣ эълон доштанд.
Президенти кишвар дар маҷлиси тантанавӣ ба муносибати 1100-солагии давлати Сомониён дар суханрониаш «Давлатдории тоҷикон: аз Сомониён то оғози асри XXI» таъкид карда буд: «Маҳз Сомониён тавонистанд ба эҳёи миллат ва фарҳанг асос гузоранд, забони модариро чун гавҳараки чашм нигоҳ доранд, ҳувияти миллӣ ва арзишҳои фарҳангиро ҳифз намоянд. Насли имрӯз ва оянда вазифадор аст, ки ин анъанаи неки онҳоро идома диҳад».
Дар ин самт Президенти кишвар дастури таҷлили солрӯзи чеҳраҳои баргузидаи фарҳанги тоҷикро пиёда кард, ки ҳадафи он бузургдошти ниёгон ва эҳёи суннатҳои воло буд. Ислоҳоти ӯ ҳам эҳёи суннатҳо, арзишҳо ва ҳам ислоҳи тафаккури ҷомеаро дар заминаи шинохти моҳияти масъала ифода мекард, ки шиораш ин буд:
Баргу сози мо китобу ҳикмат аст,
Ин ду қувва эътибори миллат аст.

Дар ин замина, ба таърихи пурифтихори гузашта, аз ҷумла аҳди Сомониён такя кардани Сарвари давлат арзиши ҳам назарӣ ва ҳам амалӣ дошт. Зеро дар таърихи тоҷикон аввал касе, ки ба эҳёи тафаккури миллӣ иқдом кард, Исмоили Сомонӣ буд. Аввалин иқдоми амалии ислоҳ ва таҷдиди андешаи миллӣ дар таърихи тоҷикон маҳз дар давраи Сомониён сурат гирифт.
Бедории миллии сиёсӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангии эҳё ва таҷдидкардаи Сомониён, пеш аз ҳама, ҷустуҷӯи роҳи раҳоӣ аз зери султаи фарогири бегонагон буд ва то ҳадде ба бедории миллӣ ва адабию фарҳангӣ оварда расонд, ки маҳсули он тамаддуни сирф миллии он давра мебошад. Баъд аз соҳибистиқлол гардидани кишвар ва иқдомҳои созанда, ватанхоҳона ва миллатдӯстонаи Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон давраи тозаи эҳёгарӣ фароҳам омад. Ва паёми Муҳаммад Иқбол пешгӯии тақдирсоз дар ин матни таърихи тоҷикон буд, ки гуфта:
Мерасад марде, ки занҷири ғуломӣ бишканад,
Дидаам аз равзани девори зиндони шумо.

Сайрам БАҚОЗОДА,
номзади илмҳои филологӣ


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 19.01.2016    №: 12    Мутолиа карданд: 1246

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд

Мулоқоти Зубайдулло Зубайдзода бо Амал Муҷрин ал - Ҳамад

Конференсияи гиромидошти Бобоҷон Ғафуров

Путин ва Абэ дар асоси қатъномаи соли 1956 гуфтушунид хоҳанд кард

Таҳлилгарони Nomura сустшавии суръати рушди иқтисоди ҷаҳониро пешгӯӣ намуданд

Frontex: ба Аврупо омадани гурезаҳо 31 дарсад коҳиш ёфт

Назарбоев соли 2019-ро Соли ҷавонон эълом дошт

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ

Ҷамъоварии $482 миллион ба ёрии мардуми Ироқ

Назарбоев ташкили Созмони амнияти дастаҷамъии Осиёро пешниҳод дорад

Ҷонибдории Ангела Меркел аз ташкили артиши ягонаи аврупоӣ

Дар Тошканд Ҳафтаи соҳибкории глобалӣ шурӯъ шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ ҶАҲОН – 2018. Иштироки се бонуи муштзани тоҷик

БОНКИ МИЛЛӢ. Иқдоми наҷиб

13.11.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин ва Юе Бин

Баимзорасии ёддошти тафоҳум

Нақшаи чорабиниҳои амалӣ намудани корҳои ободонию бунёдкорӣ дар давраи солҳои 2019 – 2021 тасдиқ гардид

БӮСТОН. Таҷдиди шуъбаи урология

ВАҲДАТ. 5 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

ЁВОН СИМОИ ТОЗА МЕГИРАД

НОҲИЯИ ШАМСИДДИНИ ШОҲИН. Кӯшишҳо самар медиҳанд

"Дар ин дунё Карим Девонае буд"

Ҳузури бераводиди тоҷикистониён дар Туркия 3 баробар дароз шуд

Аврупо дар бозёбии партовҳои уран дар Тоҷикистон саҳм мегирад

Москва аз ҷумлаи даҳ шаҳри беҳтарини дунёст

Гунаҳгорони ҳалокати 52 ӯзбекистонӣ зиндонӣ шуданд

Чин дар ҷаҳон калонтарин воридкунандаи газ

Ҷаҳон дар як сатр

ҚУБОДИЁН. 48 медали варзишгарон дар нуҳ моҳ

12.11.2018


Дар Париж ҳамоиши сулҳ ифтитоҳ ёфт

Бо эҳтимоми ҳукумати Ҳиндустон нархи сӯзишворӣ арзон мешавад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед