logo

фарҳанг

ЖУРНАЛИСТИКАИ ҲУҚУҚӢ АЗ ҶАСОРАТ ТО ТАҶРИБА

Вобаста ба вазъи ҳассоси ҷаҳони муосир, кам шудани сарватҳои табиат, рушди бемайлони техникаву технология ҷомеашиносон ба хулосае омадаанд, ки дар ояндаи наздик, таҳким набахшидани захираи маънавӣ, маърифати ҳуқуқии шаҳрвандон, зиракии сиёсӣ, иқтидори мудофиавӣ бақои аксар давлатҳои ҷаҳонро зери суол мебарад. Дар ин робита, инкишофи журналистикаи ҳуқуқӣ ва омода намудани рӯзноманигорони бахшҳои ҳуқуқиву сиёсӣ аз манфиат холӣ нахоҳад буд. Ва бояд ба ин масъала дар муассисаҳои миёнаву олии таълимӣ таваҷҷуҳи хос зоҳир гардад. Дар ин бора, профессор Мурод Муродӣ, устоди факултети журналистика дар суҳбат бо хабарнигори рӯзнома чунин гуфт:

- Дар ҳақиқат, рӯзноманигорони ҷавони мо ба самти сиёсиву ҳуқуқии воситаҳои ахбори омма таваҷҷуҳи камтар доранд. Вақте масъалаи кор дар шуъбаҳои ҳуқуқ пеш меояд аз худ нобоварӣ нишон медиҳанд ва ё ҳаросе онҳоро фаро мегирад. Яъне нарасидани ҷасорати касбӣ мушоҳида мешавад. Ҳол он ки ҳақиқатталошӣ дар ҳама давру замон азхудгузаштагӣ ва ҷасорат мехоҳад. Агар шахс ҷасорати журналистӣ надошта бошад, таҷрибаву дониши ӯ паси парда мемонад. Ин ҳақиқати талхи журналистика аст. Мушоҳида мешавад, ки имрӯзҳо шореҳони сиёсии рӯзномаву ҳафтаномаҳо, ровиёни барномаҳои сиёсии телевезион ва радио ангуштшуморанд. Зеро барои вазъи мураккабу тағйирёбандаи ҷаҳонро ба мардум дар шаклу қолаби содаву фаҳмо расондан, иттилооти имрӯзро дар муқоиса ба хабарҳои пешин таҳлил намудан ва огоҳии сиёсии шаҳрвандонро таъмин кардан, журналист бояд ҳирфаӣ бошад.
Дар факултети журналистикаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон фанҳое, ба монанди асосҳои ҳуқуқии журналистӣ, этикаи журналистика ва ҳуқуқшиносии умумӣ омӯзонда мешаванд. Аммо вазифаи устоди донишгоҳ нишон додани роҳ аст, рафтани роҳ дар ихтиёри донишҷӯст. Дар байни рӯзноманигорони мо ифодаи «Журналист бояд универсал бошад», расм шудааст. Вале дар як ё ду самт низ метавон универсал буд. Масалан, шореҳи беҳтарини масоили варзиш ё сиёсат. Аслан, як пешаи мушаххас шахсиятро шинохта мекунад. Таҷрибаҳо нишон медиҳанд, ки аксари журналистони хориҷӣ ба ҷуз аз омӯхтани нозукиҳои рӯзноманигорӣ, мустақилона ба омӯзиши соҳаи интихобӣ машғул мешаванд, аз ҷумла забонҳои хориҷӣ, сиёсатшиносӣ ва сотсиология.
Як паҳлуи муҳими кори рӯзноманигорӣ шинохти мутахассисони соҳа, яъне мусоҳибон аст. Масалан, дар мавриди қазияҳои сиёсиву ҳуқуқӣ андешаву назари ҳуқуқшиносон, ҷомеашиносон ва кормандони мақомоти марбутаро гирифта, дар шакли мақолаи таҳлилӣ низ метавон омода кард. Ин раванд, аз як тараф пояи назариявию илмӣ, омор ва факту рақамҳои мавзӯи мақоларо таҳким бахшад, аз тарафи дигар, рӯзноманигорро дар шинохт ва дарки ҳаводиси сиёсӣ қавӣ мекунад. Рафти мусоҳибаи касбӣ барои журналист дарси иловагӣ ва ҳамсуҳбат сарчашмаи зиндаи иттилоотро мемонад.  Рӯзноманигоре, ки матлабҳои таҳлилии сиёсӣ менависад, ҳатман бояд сатҳи ҳуқуқдонии шаҳрвандонро ба инобат гирад. Аз оне, ки матлаби ӯро як доираи муайян мехонанд, ҳаргиз ноумед нагардад.   
Мо ҳар рӯз тариқи интернету дискҳо кинофилмҳои хориҷиро тамошо мекунем. Тамоми қаҳрамонҳои филм ҳангоми мушкилот ба полис, табобатгоҳ, кормандони сӯхторхомӯшкунӣ ва дигар мақомот хабар медиҳанд, ки нишона аз маърифати баланди ҳуқуқии онҳост. Чунин ҷараён дар ҷомеаи мо низ бояд ба ҳукми анъана дарояд.
Пешниҳод мекардам, ки рӯзномаву ҳафтаномаҳои давлатӣ ва радиову телевизион ҳар сол чанд нафар донишҷӯёни мактабҳои олиро ба сарпарастӣ гирифта, тарбия намоянд. Мисли он ки рӯзномаи «Ҷумҳурият» имрӯзҳо донишҷӯёни моро ба оғӯш гирифтааст ва бовар дорем, ки ин иқдом аввалину охирин нест ва дигар воситаҳои ахбори омма низ бад-ин тартиб дар тарбияи журналистони касбӣ ҳисса мегузоранд.
Бузургмеҳри БАҲОДУР,
«Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 2.02.2016    №: 22    Мутолиа карданд: 513

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед