logo

иқтисод

ПАРВАРИШГОҲ. ШИКОРИ ҲАЙВОНОТИ НОДИР МУШКИЛИ ЯГОНА НЕСТ

Муассисаи давлатии «Парваришгоҳи баҳри Норак» бо дастури Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ва Қарори Ҳукумати  кишвар аз 2 ноябри соли 2012, № 631 бо мақсади паст намудани  шиддати таъсири антропогенӣ, ҳарчи зудтар барқарор намудани гуногунии биологӣ, ҳифз ва нигоҳубини боғот ва ҷангалзори  навбунёди  соҳилҳои баҳри Норак таъсис ёфт. Директори парваришгоҳ Файзулло Ҷамилов  дар суҳбат бо хабарнигори  «Ҷумҳурият» оид ба бурду бохт ва мушкилоти муассиса чунин гуфт:

-  Ҷангал ганҷинаи бебаҳои  ҳар кишвар маҳсуб меёбад. Он манбаи ҳифзи гиёҳҳои  шифобахш, хазинаи нигоҳдории олами  набототу ҳайвонот мебошад. Ҷангал ба мардум  оби зулол, ҳавои тоза, доруворӣ ва, дар маҷмӯъ, тандурустӣ мебахшад. Сардори давлат, Асосгузори  сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти  Ҷумҳурии  Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ва Ҳукумати  Ҷумҳурии Тоҷикистон ба барқароркунӣ,  афзун кардани масоҳати ҷангалзорҳои  кишвар,  ҳифзу нигоҳдории олами набототу ҳайвоноти  нодир таваҷҷуҳи зиёд  доранд.
Ҳадафи асосии таъсис додани  муассисаи давлатӣ, пеш аз ҳама ҳифзу нигоҳдорӣ, барқарор кардани олами набототу ҳайвонот  афзун гардондани  захираҳои обу моҳӣ, истифодабарии оқилонаи захираҳои табиӣ, нигоҳдорӣ ва барқароркунии захираҳои  генетикии олами мавҷудоти  ҷангал, пешгирии хатари нестшавии  олами ҳайвоноту моҳӣ, ба монанди гӯсфандони кӯҳии бухороӣ, бабри барфӣ, хирси маллаи тёншонӣ, бузҳои кӯҳии сибирӣ, таъмини нигоҳдории рушди устувори гуногунии биологӣ, инчунин муҳайё  намудани шароити зист ва зимистонгузаронии парандагони нодир ва таъмини устувори  рушди туризми экологӣ мебошад.
Масоҳати заминҳои парваришгоҳ аз ҳисоби кӯҳ, об, талу теппа ва заминҳои ноҳияҳои Данғара, Темурмалик, Балҷувон, Файзобод ва шаҳри Норак зиёда аз 30 ҳазору 700 гектарро ташкил медиҳад.
Парваришгоҳ бо намудҳои ҳайво-ноти нодир, дарахтону  гиёҳҳои шифобахши худ мақоми махсус дорад.
Аз олами ҳайвонот дар тарафи чапи дарёи Вахш бузи  кӯҳии сибирӣ, хуки ваҳшӣ, гӯсфанди бухорӣ, қашқалдоқ, рӯбоҳ, сағур, сангпушт, морҳои заҳрнок, хирси малла, гург, харгӯш, кабк, бедона, кабӯтар, уқоби кӯҳӣ, калхот, шоҳин, бум, мушхӯрак, бодхӯрак, мурғобӣ,  ва мурғи ҳилол мавҷуданд. Аз гиёҳҳои шифобахш,  сафро, адрасмон, ангури сагак, гандумак, банги девона, бобуна, чилбуғум, барги зуф, гули хайрӣ, мармиҷон, қоқу, мушкбӯяк, мӯрчахор, пудина, кокутӣ, ҷамилак, пиёзи анзур, раҳдавак, сабзии худрӯй, сиёҳҷорӯб, сӯзанак, чой-каҳак, ҷоҷӣ, чукрӣ, ширинбия, ҳазориспанд, замбурӯғ ва даҳҳо дарахтони ҷангалӣ, назири арча, бодом, писта, мурути ёбоӣ, дулона, туғ, ҳирғай, заранг, арғувон, бушол месабзанд.
Мутаассифона, чӯпонҳо дар мавсими  рондани гӯсфандон  мавзеъҳои сарсабзро ба чарогоҳҳо табдил додаанд, ки ин ба нестшавии дарахтону  гиёҳҳо  оварда мерасонад. Тибқи қонунгузории Тоҷикистон барои чунин амал  ҷавобгарӣ пешбинӣ шудааст.  Мо дар ин  хусус ба мақомоти дахлдор муроҷиат кардем.
Сарфи назар аз огоҳонӣ ва ҷаримабандӣ, мутаассифона, ҳоло ҳам  буриши ғайриқонунии дарахтон, шикори ҳайвоноти нодир ва моҳӣ  идома дорад. Аммо ин мушкилии ягонаи мо нест. Даҳҳо проблемаҳои дигар, ки рӯ ба рӯи мо истодаанд, ҳалли бетаъхири худро  мехоҳанд. Дар баҳри Норак шумораи моҳиҳои гуногун, ба монанди  форели амударёӣ, ширмоҳӣ, хромулияи самарқандӣ, сагмоҳӣ, лаққачаи  туркистонӣ, амури  сафед коҳиш меёбад. Ҳифзи оламу набототу ҳайвоноти  нодири сарзамини бостонии мо вазифаи миллӣ мебошад. Ба танҳоӣ ҳеҷ як  мушкилот ҳалли худро намеёбад. Дастгирии умум зарур аст. Аз тарафи дигар, дар муассиса мутахассисони соҳаи ҷангал ва моҳипарварӣ намерасанд. Моро зарур аст, ки дар ин самт бо олимони соҳаи биология ва ҷангалпарварӣ пайваста ҳамкорӣ намоем. Ба маслиҳату пешниҳодҳои  олимони соҳа низ сахт ниёз дорем. Бақайдгирии (инвентаризатсияи) захираҳои набототу ҷангал ва олами ҳайвоноту моҳӣ, интихоб ва ташкил намудани қитъаҳои алоҳида бо мақсади ҳифзи рустаниҳои нодир, ташкили майдонҳои кишти  рустаниҳои доруворӣ, барқарор кардани ҷангалзорҳо тибқи муқаррароти илмӣ, таҳияи усулҳои нави нигоҳдории фонди  генетикӣ ва гуногунии набототу ҳайвонот ва  моҳӣ, таъмин намудани обанбори Норак бо намуди  моҳиҳои зудинкишофёбанда, ҳифзи ҷангал ва олами наботот аз сӯхтор ва амсоли инҳо аз ҷумлаи мушкилотеанд, ки ҳалли онҳо ба пешрафти кори мо такони ҷиддӣ мебахшад.

Холназар КАСИРОВ, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 10.02.2016    №: 28    Мутолиа карданд: 575

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд

Мулоқоти Зубайдулло Зубайдзода бо Амал Муҷрин ал - Ҳамад

Конференсияи гиромидошти Бобоҷон Ғафуров

Путин ва Абэ дар асоси қатъномаи соли 1956 гуфтушунид хоҳанд кард

Таҳлилгарони Nomura сустшавии суръати рушди иқтисоди ҷаҳониро пешгӯӣ намуданд

Frontex: ба Аврупо омадани гурезаҳо 31 дарсад коҳиш ёфт

Назарбоев соли 2019-ро Соли ҷавонон эълом дошт

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ

Ҷамъоварии $482 миллион ба ёрии мардуми Ироқ

Назарбоев ташкили Созмони амнияти дастаҷамъии Осиёро пешниҳод дорад

Ҷонибдории Ангела Меркел аз ташкили артиши ягонаи аврупоӣ

Дар Тошканд Ҳафтаи соҳибкории глобалӣ шурӯъ шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ ҶАҲОН – 2018. Иштироки се бонуи муштзани тоҷик

БОНКИ МИЛЛӢ. Иқдоми наҷиб

13.11.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин ва Юе Бин

Баимзорасии ёддошти тафоҳум

Нақшаи чорабиниҳои амалӣ намудани корҳои ободонию бунёдкорӣ дар давраи солҳои 2019 – 2021 тасдиқ гардид

БӮСТОН. Таҷдиди шуъбаи урология

ВАҲДАТ. 5 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

ЁВОН СИМОИ ТОЗА МЕГИРАД

НОҲИЯИ ШАМСИДДИНИ ШОҲИН. Кӯшишҳо самар медиҳанд

"Дар ин дунё Карим Девонае буд"

Ҳузури бераводиди тоҷикистониён дар Туркия 3 баробар дароз шуд

Аврупо дар бозёбии партовҳои уран дар Тоҷикистон саҳм мегирад

Москва аз ҷумлаи даҳ шаҳри беҳтарини дунёст

Гунаҳгорони ҳалокати 52 ӯзбекистонӣ зиндонӣ шуданд

Чин дар ҷаҳон калонтарин воридкунандаи газ

Ҷаҳон дар як сатр

ҚУБОДИЁН. 48 медали варзишгарон дар нуҳ моҳ

12.11.2018


Дар Париж ҳамоиши сулҳ ифтитоҳ ёфт

Бо эҳтимоми ҳукумати Ҳиндустон нархи сӯзишворӣ арзон мешавад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед