logo

иқтисод

ПАРВАРИШГОҲ. ШИКОРИ ҲАЙВОНОТИ НОДИР МУШКИЛИ ЯГОНА НЕСТ

Муассисаи давлатии «Парваришгоҳи баҳри Норак» бо дастури Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ва Қарори Ҳукумати  кишвар аз 2 ноябри соли 2012, № 631 бо мақсади паст намудани  шиддати таъсири антропогенӣ, ҳарчи зудтар барқарор намудани гуногунии биологӣ, ҳифз ва нигоҳубини боғот ва ҷангалзори  навбунёди  соҳилҳои баҳри Норак таъсис ёфт. Директори парваришгоҳ Файзулло Ҷамилов  дар суҳбат бо хабарнигори  «Ҷумҳурият» оид ба бурду бохт ва мушкилоти муассиса чунин гуфт:

-  Ҷангал ганҷинаи бебаҳои  ҳар кишвар маҳсуб меёбад. Он манбаи ҳифзи гиёҳҳои  шифобахш, хазинаи нигоҳдории олами  набототу ҳайвонот мебошад. Ҷангал ба мардум  оби зулол, ҳавои тоза, доруворӣ ва, дар маҷмӯъ, тандурустӣ мебахшад. Сардори давлат, Асосгузори  сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти  Ҷумҳурии  Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ва Ҳукумати  Ҷумҳурии Тоҷикистон ба барқароркунӣ,  афзун кардани масоҳати ҷангалзорҳои  кишвар,  ҳифзу нигоҳдории олами набототу ҳайвоноти  нодир таваҷҷуҳи зиёд  доранд.
Ҳадафи асосии таъсис додани  муассисаи давлатӣ, пеш аз ҳама ҳифзу нигоҳдорӣ, барқарор кардани олами набототу ҳайвонот  афзун гардондани  захираҳои обу моҳӣ, истифодабарии оқилонаи захираҳои табиӣ, нигоҳдорӣ ва барқароркунии захираҳои  генетикии олами мавҷудоти  ҷангал, пешгирии хатари нестшавии  олами ҳайвоноту моҳӣ, ба монанди гӯсфандони кӯҳии бухороӣ, бабри барфӣ, хирси маллаи тёншонӣ, бузҳои кӯҳии сибирӣ, таъмини нигоҳдории рушди устувори гуногунии биологӣ, инчунин муҳайё  намудани шароити зист ва зимистонгузаронии парандагони нодир ва таъмини устувори  рушди туризми экологӣ мебошад.
Масоҳати заминҳои парваришгоҳ аз ҳисоби кӯҳ, об, талу теппа ва заминҳои ноҳияҳои Данғара, Темурмалик, Балҷувон, Файзобод ва шаҳри Норак зиёда аз 30 ҳазору 700 гектарро ташкил медиҳад.
Парваришгоҳ бо намудҳои ҳайво-ноти нодир, дарахтону  гиёҳҳои шифобахши худ мақоми махсус дорад.
Аз олами ҳайвонот дар тарафи чапи дарёи Вахш бузи  кӯҳии сибирӣ, хуки ваҳшӣ, гӯсфанди бухорӣ, қашқалдоқ, рӯбоҳ, сағур, сангпушт, морҳои заҳрнок, хирси малла, гург, харгӯш, кабк, бедона, кабӯтар, уқоби кӯҳӣ, калхот, шоҳин, бум, мушхӯрак, бодхӯрак, мурғобӣ,  ва мурғи ҳилол мавҷуданд. Аз гиёҳҳои шифобахш,  сафро, адрасмон, ангури сагак, гандумак, банги девона, бобуна, чилбуғум, барги зуф, гули хайрӣ, мармиҷон, қоқу, мушкбӯяк, мӯрчахор, пудина, кокутӣ, ҷамилак, пиёзи анзур, раҳдавак, сабзии худрӯй, сиёҳҷорӯб, сӯзанак, чой-каҳак, ҷоҷӣ, чукрӣ, ширинбия, ҳазориспанд, замбурӯғ ва даҳҳо дарахтони ҷангалӣ, назири арча, бодом, писта, мурути ёбоӣ, дулона, туғ, ҳирғай, заранг, арғувон, бушол месабзанд.
Мутаассифона, чӯпонҳо дар мавсими  рондани гӯсфандон  мавзеъҳои сарсабзро ба чарогоҳҳо табдил додаанд, ки ин ба нестшавии дарахтону  гиёҳҳо  оварда мерасонад. Тибқи қонунгузории Тоҷикистон барои чунин амал  ҷавобгарӣ пешбинӣ шудааст.  Мо дар ин  хусус ба мақомоти дахлдор муроҷиат кардем.
Сарфи назар аз огоҳонӣ ва ҷаримабандӣ, мутаассифона, ҳоло ҳам  буриши ғайриқонунии дарахтон, шикори ҳайвоноти нодир ва моҳӣ  идома дорад. Аммо ин мушкилии ягонаи мо нест. Даҳҳо проблемаҳои дигар, ки рӯ ба рӯи мо истодаанд, ҳалли бетаъхири худро  мехоҳанд. Дар баҳри Норак шумораи моҳиҳои гуногун, ба монанди  форели амударёӣ, ширмоҳӣ, хромулияи самарқандӣ, сагмоҳӣ, лаққачаи  туркистонӣ, амури  сафед коҳиш меёбад. Ҳифзи оламу набототу ҳайвоноти  нодири сарзамини бостонии мо вазифаи миллӣ мебошад. Ба танҳоӣ ҳеҷ як  мушкилот ҳалли худро намеёбад. Дастгирии умум зарур аст. Аз тарафи дигар, дар муассиса мутахассисони соҳаи ҷангал ва моҳипарварӣ намерасанд. Моро зарур аст, ки дар ин самт бо олимони соҳаи биология ва ҷангалпарварӣ пайваста ҳамкорӣ намоем. Ба маслиҳату пешниҳодҳои  олимони соҳа низ сахт ниёз дорем. Бақайдгирии (инвентаризатсияи) захираҳои набототу ҷангал ва олами ҳайвоноту моҳӣ, интихоб ва ташкил намудани қитъаҳои алоҳида бо мақсади ҳифзи рустаниҳои нодир, ташкили майдонҳои кишти  рустаниҳои доруворӣ, барқарор кардани ҷангалзорҳо тибқи муқаррароти илмӣ, таҳияи усулҳои нави нигоҳдории фонди  генетикӣ ва гуногунии набототу ҳайвонот ва  моҳӣ, таъмин намудани обанбори Норак бо намуди  моҳиҳои зудинкишофёбанда, ҳифзи ҷангал ва олами наботот аз сӯхтор ва амсоли инҳо аз ҷумлаи мушкилотеанд, ки ҳалли онҳо ба пешрафти кори мо такони ҷиддӣ мебахшад.

Холназар КАСИРОВ, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 10.02.2016    №: 28    Мутолиа карданд: 550

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед