logo

иқтисод

ПАРВАРИШГОҲ. ШИКОРИ ҲАЙВОНОТИ НОДИР МУШКИЛИ ЯГОНА НЕСТ

Муассисаи давлатии «Парваришгоҳи баҳри Норак» бо дастури Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ва Қарори Ҳукумати  кишвар аз 2 ноябри соли 2012, № 631 бо мақсади паст намудани  шиддати таъсири антропогенӣ, ҳарчи зудтар барқарор намудани гуногунии биологӣ, ҳифз ва нигоҳубини боғот ва ҷангалзори  навбунёди  соҳилҳои баҳри Норак таъсис ёфт. Директори парваришгоҳ Файзулло Ҷамилов  дар суҳбат бо хабарнигори  «Ҷумҳурият» оид ба бурду бохт ва мушкилоти муассиса чунин гуфт:

-  Ҷангал ганҷинаи бебаҳои  ҳар кишвар маҳсуб меёбад. Он манбаи ҳифзи гиёҳҳои  шифобахш, хазинаи нигоҳдории олами  набототу ҳайвонот мебошад. Ҷангал ба мардум  оби зулол, ҳавои тоза, доруворӣ ва, дар маҷмӯъ, тандурустӣ мебахшад. Сардори давлат, Асосгузори  сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти  Ҷумҳурии  Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ва Ҳукумати  Ҷумҳурии Тоҷикистон ба барқароркунӣ,  афзун кардани масоҳати ҷангалзорҳои  кишвар,  ҳифзу нигоҳдории олами набототу ҳайвоноти  нодир таваҷҷуҳи зиёд  доранд.
Ҳадафи асосии таъсис додани  муассисаи давлатӣ, пеш аз ҳама ҳифзу нигоҳдорӣ, барқарор кардани олами набототу ҳайвонот  афзун гардондани  захираҳои обу моҳӣ, истифодабарии оқилонаи захираҳои табиӣ, нигоҳдорӣ ва барқароркунии захираҳои  генетикии олами мавҷудоти  ҷангал, пешгирии хатари нестшавии  олами ҳайвоноту моҳӣ, ба монанди гӯсфандони кӯҳии бухороӣ, бабри барфӣ, хирси маллаи тёншонӣ, бузҳои кӯҳии сибирӣ, таъмини нигоҳдории рушди устувори гуногунии биологӣ, инчунин муҳайё  намудани шароити зист ва зимистонгузаронии парандагони нодир ва таъмини устувори  рушди туризми экологӣ мебошад.
Масоҳати заминҳои парваришгоҳ аз ҳисоби кӯҳ, об, талу теппа ва заминҳои ноҳияҳои Данғара, Темурмалик, Балҷувон, Файзобод ва шаҳри Норак зиёда аз 30 ҳазору 700 гектарро ташкил медиҳад.
Парваришгоҳ бо намудҳои ҳайво-ноти нодир, дарахтону  гиёҳҳои шифобахши худ мақоми махсус дорад.
Аз олами ҳайвонот дар тарафи чапи дарёи Вахш бузи  кӯҳии сибирӣ, хуки ваҳшӣ, гӯсфанди бухорӣ, қашқалдоқ, рӯбоҳ, сағур, сангпушт, морҳои заҳрнок, хирси малла, гург, харгӯш, кабк, бедона, кабӯтар, уқоби кӯҳӣ, калхот, шоҳин, бум, мушхӯрак, бодхӯрак, мурғобӣ,  ва мурғи ҳилол мавҷуданд. Аз гиёҳҳои шифобахш,  сафро, адрасмон, ангури сагак, гандумак, банги девона, бобуна, чилбуғум, барги зуф, гули хайрӣ, мармиҷон, қоқу, мушкбӯяк, мӯрчахор, пудина, кокутӣ, ҷамилак, пиёзи анзур, раҳдавак, сабзии худрӯй, сиёҳҷорӯб, сӯзанак, чой-каҳак, ҷоҷӣ, чукрӣ, ширинбия, ҳазориспанд, замбурӯғ ва даҳҳо дарахтони ҷангалӣ, назири арча, бодом, писта, мурути ёбоӣ, дулона, туғ, ҳирғай, заранг, арғувон, бушол месабзанд.
Мутаассифона, чӯпонҳо дар мавсими  рондани гӯсфандон  мавзеъҳои сарсабзро ба чарогоҳҳо табдил додаанд, ки ин ба нестшавии дарахтону  гиёҳҳо  оварда мерасонад. Тибқи қонунгузории Тоҷикистон барои чунин амал  ҷавобгарӣ пешбинӣ шудааст.  Мо дар ин  хусус ба мақомоти дахлдор муроҷиат кардем.
Сарфи назар аз огоҳонӣ ва ҷаримабандӣ, мутаассифона, ҳоло ҳам  буриши ғайриқонунии дарахтон, шикори ҳайвоноти нодир ва моҳӣ  идома дорад. Аммо ин мушкилии ягонаи мо нест. Даҳҳо проблемаҳои дигар, ки рӯ ба рӯи мо истодаанд, ҳалли бетаъхири худро  мехоҳанд. Дар баҳри Норак шумораи моҳиҳои гуногун, ба монанди  форели амударёӣ, ширмоҳӣ, хромулияи самарқандӣ, сагмоҳӣ, лаққачаи  туркистонӣ, амури  сафед коҳиш меёбад. Ҳифзи оламу набототу ҳайвоноти  нодири сарзамини бостонии мо вазифаи миллӣ мебошад. Ба танҳоӣ ҳеҷ як  мушкилот ҳалли худро намеёбад. Дастгирии умум зарур аст. Аз тарафи дигар, дар муассиса мутахассисони соҳаи ҷангал ва моҳипарварӣ намерасанд. Моро зарур аст, ки дар ин самт бо олимони соҳаи биология ва ҷангалпарварӣ пайваста ҳамкорӣ намоем. Ба маслиҳату пешниҳодҳои  олимони соҳа низ сахт ниёз дорем. Бақайдгирии (инвентаризатсияи) захираҳои набототу ҷангал ва олами ҳайвоноту моҳӣ, интихоб ва ташкил намудани қитъаҳои алоҳида бо мақсади ҳифзи рустаниҳои нодир, ташкили майдонҳои кишти  рустаниҳои доруворӣ, барқарор кардани ҷангалзорҳо тибқи муқаррароти илмӣ, таҳияи усулҳои нави нигоҳдории фонди  генетикӣ ва гуногунии набототу ҳайвонот ва  моҳӣ, таъмин намудани обанбори Норак бо намуди  моҳиҳои зудинкишофёбанда, ҳифзи ҷангал ва олами наботот аз сӯхтор ва амсоли инҳо аз ҷумлаи мушкилотеанд, ки ҳалли онҳо ба пешрафти кори мо такони ҷиддӣ мебахшад.

Холназар КАСИРОВ, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 10.02.2016    №: 28    Мутолиа карданд: 647

19.07.2019


ПАЛАТАИ ҲИСОБ. 88,З миллион сомонӣ зарари молиявӣ ошкор гашт

УМЕД БОБОЗОДА: "Аксари муроҷиатҳо оид ба адолати судиянд"

Кӯдакони аз Ироқ овардашуда ба зиндагии муқаррарӣ бармегарданд

"EXPO 2019 BEIJING". Гӯшаи Тоҷикистонро беш аз як миллион нафар тамошо кард

НИГАРОНӢ. Ҷудошавии 6065 оила дар ним сол

18.07.2019


ХАДАМОТИ ЗИДДИИНҲИСОРӢ. Болоравии нархи барқ ба қарзи он марбут аст

Азим Иброҳим Ким Тэ Сонгро ба ҳузур пазируфт

Ба ташкили корхонаҳои муштарак ҳавасмандӣ зоҳир гардид

Ҳамоиши «Ваҳдат – омили ягонагӣ ва суботи ҷомеа» доир шуд

Ҳамкорӣ бо Қатар густариш меёбад

Саридораи геология. 2810 харитаи геологӣ рақамӣ шуд

121 шахси масъул ба ҷавобгарии маъмурӣ кашида шуд

Роҳи нави сесатҳаи Душанбе ба истифода дода мешавад

Президенти Қазоқистон Шӯрои миллии эътимоди ҷомеаро созмон дод

Дар Ӯзбекистон аввалин IT-технопарк бунёд мегардад

Ҷаҳон дар як сатр

17.07.2019


Музокироти ҳайатҳои расмии Тоҷикистон ва Корея

КУМИТАИ МУҲИТИ ЗИСТ. Нигаронӣ аз набудани партовгоҳҳо дар деҳот

ПРОКУРАТУРАИ ГЕНЕРАЛӢ. 5774 гектар қитъаи замин ба ҳолати аввала баргардонда шуд

ИЗЗАТУЛЛО САТТОРӢ: "Истеҳсоли гӯшти мурғ 9 маротиба зиёд мегардад"

ВАЗОРАТИ АДЛИЯ. Хулосаи ҳуқуқӣ ба 1936 лоиҳаи санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ

ТАЭКВОН – ДО. Муниса медали тилло ба даст овард

Суръати рушди ММД Тоҷикистон миёни кишварҳои ИДМ баландтарин шуд

Тоҷикистон ба сохтмони лӯлаи гази «Осиёи Марказӣ — Чин» шурӯъ мекунад

Дар ҷанубу ғарби Чин аз хушксолӣ 7,4 миллион нафар зарар дид

Ҷаҳон дар як сатр

Нашрияи расмии Ҷумҳурии Тоҷикистон – рӯзномаи «Ҷумҳурият» якҷо бо мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилояти Хатлон бахшида ба Ҷашни 30 - солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти унвони «ТОҶИКИСТОН – ХОНАИ УМЕДИ МО» озмун эълон менамояд.

16.07.2019


ХАДАМОТИ АЛОҚА. Корти ID симкорти муштариро ба расмият медарорад

ЭНЕРГЕТИКА. 2,5 миллиард сомонӣ қарзи дебитории "Барқи тоҷик" муаммои ҳалталаб боқӣ мемонад

15.07.2019


Сарвазири Корея ба Тоҷикистон меояд

Баррасии масъалаҳои ҳамгироии САҲА, СҲШ ва ИА дар минтақаи Осиёи Марказӣ

Нахустин шумораи маҷаллаи «Осиё ва Аврупо» аз чоп баромад

ДТТ. Изҳори нигаронӣ аз вазъи бо кор таъмин шудани хатмкардаҳо

ТИБ. 288 номгӯи доруи ғайристандартӣ ошкор шуд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед