logo

маориф

ДИНШИНОСӢ. ТАЪЛИМИ ОН АЗ НАВ ШУРӮЪ МЕШАВАД

Аз соли нави таҳсил дар мактабҳои олӣ таълими фанни диншиносӣ аз нав шурӯъ мешавад. Диншиносӣ моҳиятан ҷузъе аз илмҳои фалсафӣ маҳсуб ёфта, масоили марбут ба динро дар доираи талаботи илм, яъне воқеъбинона тариқи хулосаҳои дар таҷриба исботшуда мавриди таҳлилу омӯзиш қарор медиҳад.
Диншиносӣ, ки илми дунявӣ маҳсуб меёбад, дарёфти сарчашмаҳои иҷтимоӣ, равонӣ ва маърифатии ҳаводиси динӣ ва вобаста ба ҳукми ин сарчашмаҳо ҷамъбасти хулосаҳо аз вижагиҳои хоси он ба ҳисоб меравад. Мавриди таваҷҷуҳ ва таҳлилу баррасиҳои ҷиддӣ қарор додани муҳтавои шуури динии диндорону пешвоёни дин ва вобаста ба шароитҳои таърихию иҷтимоӣ тағйирпазирии онҳо, бояд аз самтҳои муҳими диншиносӣ қарор гирад.
Ҳаводиси нангини сиёсӣ-идеологии иддае аз кишварҳои мусулмонӣ зарурати эҳёи таълими фанни диншиносиро дар кишвари мо, ки баъд аз фурӯпошии Иттиҳоди Шӯравӣ саҳван ба фаромӯшӣ супурда шуда буд, даҳчанд зиёд намуд. Бидуни шак, яке аз сабабҳои иштироки ҷавонони мо дар ҳаракату гурӯҳҳои ифротии динӣ, аз ҷумла дар даргириҳои хунини Ховари Наздик, ноогоҳии онҳо аз моҳияти ҳақиқии дин ба ҳисоб меравад. Аҳамияти таълими фанни мазкур дар кишвари мо боз дар он ифода меёбад, ки баъд аз ба даст овардани истиқлолияту фароҳам шудани фазои воқеан ҳам демократию озод «таблиғгарон»-и дини ислом аз имкониятҳои таъсиррасонӣ суистифода намуда, на танҳо аз худ ба таври сунъӣ шахсиятҳои нуфуздор сохтанд, балки дар мафкураи иддае аз зиёиён (наметавон чунин ашхосро зиёӣ номид) ва ҳатто ҷомеашиносон низ, тасаввуроти носаҳеҳи дини исломро ба бор оварданд.
Доираи мавзӯи ин фан танҳо аз пешниҳоди маълумоти ба воқеият асосёфта, яъне илман собитшуда дар бораи дин ва ҳаводиси динӣ иборат набуда, ҳамзамон таҳлилу таҳқиқи ақлонию мантиқии масоили марбут ба дин ва ҳаводиси диниро низ фаро мегирад.
Дар ҷомеаи мо худи диншиносон камшуморанд. Ба хотири он ки таълими ин фан маҳсулнок бошад, яъне ҳадафҳои зикршуда амалӣ гарданд, зарур аст, ки зимни ба роҳ мондани таълими ин фан чӣ дар донишкадаю донишгоҳҳо ва ё литсею коллеҷҳо ба ҷанбаҳои зерин таваҷҷуҳ зоҳир карда шавад:
1. Фанни таърихи дин омӯзиши дину ҳаводиси диниро аз нигоҳи пайдоишу рушд ва таназзули он ба роҳ мемонад. Диншиносӣ бошад, ба ғайр аз ҷанбаҳои зикршуда боз ба сарчашмаҳои пайдоишу таҳаввул, умумияту фарқияти байни онҳо, омилҳои равонию маърифатӣ ва иҷтимоию таърихии пайдоишу таҳаввули ҳаводиси динӣ таваҷҷуҳ дорад;
2. Дин ҳатман, бояд ҳамчун падидаи иҷтимоӣ арзёбӣ гардад. Ин нукта чунин маъно дорад, ки дин маҳсули ҷомеа асту шаклҳои ҳастии он, махсусан мундариҷаи шууру тасаввуроти динӣ аз сатҳи пешрафти ҷомеа, хусусан илм вобастагии зич дорад;
3. Фанни мазкур аз тарафи шахсони ҷаҳонбинии илмидошта таълим дода шавад. Диншинос ё ҷомеашиносу файласуф будани таълимдиҳанда шарт нест. Аз тарафи муллою эшон ва ҳамсони онҳо таълим дода шудани фанни мазкур имконият дорад, ки донишкадаю донишгоҳро ба мадраса мубаддал созад. Зеро онҳо ба дин ҳамеша муносибати якҷониба доранд;
4. Донишҷӯ ё хонандаи мактаб тавассути омӯзиши фанни диншиносӣ ва ё таърихи дин аз илму амал ҷудо будани динро эҳсос намуда, барои инкишофу рушди ақлониву ҷисмонии худ аз воситаҳои дигари таълиму тарбия кор гирад.
Аз ин ҳама гуфтугузорҳо хулоса бояд кард, ки нозирони низоми таълимӣ ба муҳтавои омӯзиши ин фан таваҷҷуҳи ҷиддӣ зоҳир намоянд, то дар толибилми муосир ҷаҳонбинии дақиқу амиқи динӣ амиқтар гардад, на баръакс.

Кароматуллоҳи АБДУХАЛИЛ,
номзади илми филология


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 11.02.2016    №: 29    Мутолиа карданд: 697

19.07.2019


ПАЛАТАИ ҲИСОБ. 88,З миллион сомонӣ зарари молиявӣ ошкор гашт

УМЕД БОБОЗОДА: "Аксари муроҷиатҳо оид ба адолати судиянд"

Кӯдакони аз Ироқ овардашуда ба зиндагии муқаррарӣ бармегарданд

"EXPO 2019 BEIJING". Гӯшаи Тоҷикистонро беш аз як миллион нафар тамошо кард

НИГАРОНӢ. Ҷудошавии 6065 оила дар ним сол

18.07.2019


ХАДАМОТИ ЗИДДИИНҲИСОРӢ. Болоравии нархи барқ ба қарзи он марбут аст

Азим Иброҳим Ким Тэ Сонгро ба ҳузур пазируфт

Ба ташкили корхонаҳои муштарак ҳавасмандӣ зоҳир гардид

Ҳамоиши «Ваҳдат – омили ягонагӣ ва суботи ҷомеа» доир шуд

Ҳамкорӣ бо Қатар густариш меёбад

Саридораи геология. 2810 харитаи геологӣ рақамӣ шуд

121 шахси масъул ба ҷавобгарии маъмурӣ кашида шуд

Роҳи нави сесатҳаи Душанбе ба истифода дода мешавад

Президенти Қазоқистон Шӯрои миллии эътимоди ҷомеаро созмон дод

Дар Ӯзбекистон аввалин IT-технопарк бунёд мегардад

Ҷаҳон дар як сатр

17.07.2019


Музокироти ҳайатҳои расмии Тоҷикистон ва Корея

КУМИТАИ МУҲИТИ ЗИСТ. Нигаронӣ аз набудани партовгоҳҳо дар деҳот

ПРОКУРАТУРАИ ГЕНЕРАЛӢ. 5774 гектар қитъаи замин ба ҳолати аввала баргардонда шуд

ИЗЗАТУЛЛО САТТОРӢ: "Истеҳсоли гӯшти мурғ 9 маротиба зиёд мегардад"

ВАЗОРАТИ АДЛИЯ. Хулосаи ҳуқуқӣ ба 1936 лоиҳаи санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ

ТАЭКВОН – ДО. Муниса медали тилло ба даст овард

Суръати рушди ММД Тоҷикистон миёни кишварҳои ИДМ баландтарин шуд

Тоҷикистон ба сохтмони лӯлаи гази «Осиёи Марказӣ — Чин» шурӯъ мекунад

Дар ҷанубу ғарби Чин аз хушксолӣ 7,4 миллион нафар зарар дид

Ҷаҳон дар як сатр

Нашрияи расмии Ҷумҳурии Тоҷикистон – рӯзномаи «Ҷумҳурият» якҷо бо мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилояти Хатлон бахшида ба Ҷашни 30 - солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти унвони «ТОҶИКИСТОН – ХОНАИ УМЕДИ МО» озмун эълон менамояд.

16.07.2019


ХАДАМОТИ АЛОҚА. Корти ID симкорти муштариро ба расмият медарорад

ЭНЕРГЕТИКА. 2,5 миллиард сомонӣ қарзи дебитории "Барқи тоҷик" муаммои ҳалталаб боқӣ мемонад

15.07.2019


Сарвазири Корея ба Тоҷикистон меояд

Баррасии масъалаҳои ҳамгироии САҲА, СҲШ ва ИА дар минтақаи Осиёи Марказӣ

Нахустин шумораи маҷаллаи «Осиё ва Аврупо» аз чоп баромад

ДТТ. Изҳори нигаронӣ аз вазъи бо кор таъмин шудани хатмкардаҳо

ТИБ. 288 номгӯи доруи ғайристандартӣ ошкор шуд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед