logo

фарҳанг

БА БЕНИЗОМӢ ДАР ИМЛО ХОТИМА БИГУЗОРЕМ!

Соли 2013 китоби «Фарҳанги имлои забони тоҷикӣ» ба табъ расид. Он шомили беш аз 65 ҳазор вожа ва истилоҳот аст. Масъулаш Кумитаи забон ва истилоҳоти назди Ҳукумати ҷумҳурӣ мебошад.  Муҳаррир ва ҳайати таҳририя олимон ва шахсиятҳои маъруфи кишваранд. Дар пешгуфтори китоб, ки ба қалами доктори илми филология, профессор Додихудо Саймиддинов тааллуқ дорад, омадааст: «…бархе аз вожаҳо бар пояи имлои таърихии онҳо дар асоси «Қоидаҳои имлои забони тоҷикӣ» ислоҳ карда шуд… Ба таври намуна гулу бар ивази гулӯ, …кумак на кӯмак, … сода бар ивази содда, паша бар ивази пашша».
Муаллифи пешгуфтор таъкид доштааст, ки дар Фарҳанги мазкур иштибоҳоти ба ин монанд то ҷойе ислоҳ карда шудааст ва ин гуна бархурди1  илмӣ ва таърихӣ ба манфиати ҳифзи асолати забони миллист. Вобаста ба масъалаи мазкур мақолаи ин забоншинос ва дигарон дар матбуоти даврӣ низ ба табъ расиданд. Бо мутолиаи онҳо ва дастрасӣ ба ин Фарҳанг ман низ ба пешниҳод ва хулосаҳои онҳо ризо шудам. Аммо дар «Қоидаҳои имлои забони тоҷикӣ», ки дар аввали ин китоб ҷой додаанд, ба пиндорам, як ихтилофро мебинам. Он ҳам дар навиштани номҳои  Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ, Абӯалӣ ибни Сино, Абӯрайҳони Берунӣ аст. Ҳол он ки аз рӯи талаботи муқарраргардида бояд дар шакли «Абуабдулло», «Абуалӣ» ва «Абурайҳон» навишта шаванд.  Мақсад аз таълифи нома ба гӯшаи «Шаҳрванд» дигар аст. Ман ба шогирдон, ҳамкорон, дӯстон  муқаррароти ин Фарҳангро меомӯзонам. Худам ҳам ба ҳангоми таълифи нома, мақола, ариза, гузориш талаботро риоя мекунам. Ҳамзамон дигаронро ҳидоят мекунам, то бе ғалат, тибқи меъёри қабулгардида бинависанд. Ҳамеша ман ба як пурсиши онҳо посух гуфта наметавонам: «Чаро ин муқаррароту талаботро, маҷаллаҳо,  рӯзномаҳои даврӣ, ба истиснои «Ҷумҳурият»  ва чанд рӯзномаи дигар, нашриётҳое, ки китоб ба табъ мерасонанд, риоя намекунанд?».
Воқеан, набояд чунин бошад. Ба ин дарҳам - барҳамӣ ё худ бенизомӣ хотима гузоштан лозим аст. Заҳмати мо  дар ин ҳол барабас меравад, чунки бо хондани китобу маҷаллаву рӯзномаҳо дар зеҳнашон шакли нодурусти навишти калима сабт мегардад.
Аз таълифи «Фарҳанги имлои забони тоҷикӣ» се сол сипарӣ шудааст, аммо асолати забони миллӣ ҳамчунон ҳифз намешавад. Ба ин ҳоли ногувор набояд аз саводнокӣ ифтихор кард ва ё ҳарфи мусбат гуфт. Ҳукумати ҷумҳурӣ чанд сол пеш ниҳоди нав – Кумитаи забон ва истилоҳотро таъсис дод, то камбудиҳои ҷойдошта рафъ бигарданд. Фикр мекунам, ки кумитаи мазкур дар ин маврид тасмими ҷиддӣ мегирад ва тадбирандешӣ мекунад. Ҳамчунин ба баҳсҳо бояд нуқтаи тамат гузошта шаваду шубҳаҳо рафъ бигарданд. Охир имло чун бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон тасдиқ мегардад, зарур аст, ки пурра риоя бишавад.

Қурбоналӣ АБДУЛМАҶИДОВ, шаҳри Кӯлоб


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 19.02.2016    №: 35    Мутолиа карданд: 574

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд

Мулоқоти Зубайдулло Зубайдзода бо Амал Муҷрин ал - Ҳамад

Конференсияи гиромидошти Бобоҷон Ғафуров

Путин ва Абэ дар асоси қатъномаи соли 1956 гуфтушунид хоҳанд кард

Таҳлилгарони Nomura сустшавии суръати рушди иқтисоди ҷаҳониро пешгӯӣ намуданд

Frontex: ба Аврупо омадани гурезаҳо 31 дарсад коҳиш ёфт

Назарбоев соли 2019-ро Соли ҷавонон эълом дошт

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ

Ҷамъоварии $482 миллион ба ёрии мардуми Ироқ

Назарбоев ташкили Созмони амнияти дастаҷамъии Осиёро пешниҳод дорад

Ҷонибдории Ангела Меркел аз ташкили артиши ягонаи аврупоӣ

Дар Тошканд Ҳафтаи соҳибкории глобалӣ шурӯъ шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ ҶАҲОН – 2018. Иштироки се бонуи муштзани тоҷик

БОНКИ МИЛЛӢ. Иқдоми наҷиб

13.11.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин ва Юе Бин

Баимзорасии ёддошти тафоҳум

Нақшаи чорабиниҳои амалӣ намудани корҳои ободонию бунёдкорӣ дар давраи солҳои 2019 – 2021 тасдиқ гардид

БӮСТОН. Таҷдиди шуъбаи урология

ВАҲДАТ. 5 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

ЁВОН СИМОИ ТОЗА МЕГИРАД

НОҲИЯИ ШАМСИДДИНИ ШОҲИН. Кӯшишҳо самар медиҳанд

"Дар ин дунё Карим Девонае буд"

Ҳузури бераводиди тоҷикистониён дар Туркия 3 баробар дароз шуд

Аврупо дар бозёбии партовҳои уран дар Тоҷикистон саҳм мегирад

Москва аз ҷумлаи даҳ шаҳри беҳтарини дунёст

Гунаҳгорони ҳалокати 52 ӯзбекистонӣ зиндонӣ шуданд

Чин дар ҷаҳон калонтарин воридкунандаи газ

Ҷаҳон дар як сатр

ҚУБОДИЁН. 48 медали варзишгарон дар нуҳ моҳ

12.11.2018


Дар Париж ҳамоиши сулҳ ифтитоҳ ёфт

Бо эҳтимоми ҳукумати Ҳиндустон нархи сӯзишворӣ арзон мешавад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед