logo

фарҳанг

БА БЕНИЗОМӢ ДАР ИМЛО ХОТИМА БИГУЗОРЕМ!

Соли 2013 китоби «Фарҳанги имлои забони тоҷикӣ» ба табъ расид. Он шомили беш аз 65 ҳазор вожа ва истилоҳот аст. Масъулаш Кумитаи забон ва истилоҳоти назди Ҳукумати ҷумҳурӣ мебошад.  Муҳаррир ва ҳайати таҳририя олимон ва шахсиятҳои маъруфи кишваранд. Дар пешгуфтори китоб, ки ба қалами доктори илми филология, профессор Додихудо Саймиддинов тааллуқ дорад, омадааст: «…бархе аз вожаҳо бар пояи имлои таърихии онҳо дар асоси «Қоидаҳои имлои забони тоҷикӣ» ислоҳ карда шуд… Ба таври намуна гулу бар ивази гулӯ, …кумак на кӯмак, … сода бар ивази содда, паша бар ивази пашша».
Муаллифи пешгуфтор таъкид доштааст, ки дар Фарҳанги мазкур иштибоҳоти ба ин монанд то ҷойе ислоҳ карда шудааст ва ин гуна бархурди1  илмӣ ва таърихӣ ба манфиати ҳифзи асолати забони миллист. Вобаста ба масъалаи мазкур мақолаи ин забоншинос ва дигарон дар матбуоти даврӣ низ ба табъ расиданд. Бо мутолиаи онҳо ва дастрасӣ ба ин Фарҳанг ман низ ба пешниҳод ва хулосаҳои онҳо ризо шудам. Аммо дар «Қоидаҳои имлои забони тоҷикӣ», ки дар аввали ин китоб ҷой додаанд, ба пиндорам, як ихтилофро мебинам. Он ҳам дар навиштани номҳои  Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ, Абӯалӣ ибни Сино, Абӯрайҳони Берунӣ аст. Ҳол он ки аз рӯи талаботи муқарраргардида бояд дар шакли «Абуабдулло», «Абуалӣ» ва «Абурайҳон» навишта шаванд.  Мақсад аз таълифи нома ба гӯшаи «Шаҳрванд» дигар аст. Ман ба шогирдон, ҳамкорон, дӯстон  муқаррароти ин Фарҳангро меомӯзонам. Худам ҳам ба ҳангоми таълифи нома, мақола, ариза, гузориш талаботро риоя мекунам. Ҳамзамон дигаронро ҳидоят мекунам, то бе ғалат, тибқи меъёри қабулгардида бинависанд. Ҳамеша ман ба як пурсиши онҳо посух гуфта наметавонам: «Чаро ин муқаррароту талаботро, маҷаллаҳо,  рӯзномаҳои даврӣ, ба истиснои «Ҷумҳурият»  ва чанд рӯзномаи дигар, нашриётҳое, ки китоб ба табъ мерасонанд, риоя намекунанд?».
Воқеан, набояд чунин бошад. Ба ин дарҳам - барҳамӣ ё худ бенизомӣ хотима гузоштан лозим аст. Заҳмати мо  дар ин ҳол барабас меравад, чунки бо хондани китобу маҷаллаву рӯзномаҳо дар зеҳнашон шакли нодурусти навишти калима сабт мегардад.
Аз таълифи «Фарҳанги имлои забони тоҷикӣ» се сол сипарӣ шудааст, аммо асолати забони миллӣ ҳамчунон ҳифз намешавад. Ба ин ҳоли ногувор набояд аз саводнокӣ ифтихор кард ва ё ҳарфи мусбат гуфт. Ҳукумати ҷумҳурӣ чанд сол пеш ниҳоди нав – Кумитаи забон ва истилоҳотро таъсис дод, то камбудиҳои ҷойдошта рафъ бигарданд. Фикр мекунам, ки кумитаи мазкур дар ин маврид тасмими ҷиддӣ мегирад ва тадбирандешӣ мекунад. Ҳамчунин ба баҳсҳо бояд нуқтаи тамат гузошта шаваду шубҳаҳо рафъ бигарданд. Охир имло чун бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон тасдиқ мегардад, зарур аст, ки пурра риоя бишавад.

Қурбоналӣ АБДУЛМАҶИДОВ, шаҳри Кӯлоб


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 19.02.2016    №: 35    Мутолиа карданд: 553

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед