logo

фарҳанг

БА БЕНИЗОМӢ ДАР ИМЛО ХОТИМА БИГУЗОРЕМ!

Соли 2013 китоби «Фарҳанги имлои забони тоҷикӣ» ба табъ расид. Он шомили беш аз 65 ҳазор вожа ва истилоҳот аст. Масъулаш Кумитаи забон ва истилоҳоти назди Ҳукумати ҷумҳурӣ мебошад.  Муҳаррир ва ҳайати таҳририя олимон ва шахсиятҳои маъруфи кишваранд. Дар пешгуфтори китоб, ки ба қалами доктори илми филология, профессор Додихудо Саймиддинов тааллуқ дорад, омадааст: «…бархе аз вожаҳо бар пояи имлои таърихии онҳо дар асоси «Қоидаҳои имлои забони тоҷикӣ» ислоҳ карда шуд… Ба таври намуна гулу бар ивази гулӯ, …кумак на кӯмак, … сода бар ивази содда, паша бар ивази пашша».
Муаллифи пешгуфтор таъкид доштааст, ки дар Фарҳанги мазкур иштибоҳоти ба ин монанд то ҷойе ислоҳ карда шудааст ва ин гуна бархурди1  илмӣ ва таърихӣ ба манфиати ҳифзи асолати забони миллист. Вобаста ба масъалаи мазкур мақолаи ин забоншинос ва дигарон дар матбуоти даврӣ низ ба табъ расиданд. Бо мутолиаи онҳо ва дастрасӣ ба ин Фарҳанг ман низ ба пешниҳод ва хулосаҳои онҳо ризо шудам. Аммо дар «Қоидаҳои имлои забони тоҷикӣ», ки дар аввали ин китоб ҷой додаанд, ба пиндорам, як ихтилофро мебинам. Он ҳам дар навиштани номҳои  Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ, Абӯалӣ ибни Сино, Абӯрайҳони Берунӣ аст. Ҳол он ки аз рӯи талаботи муқарраргардида бояд дар шакли «Абуабдулло», «Абуалӣ» ва «Абурайҳон» навишта шаванд.  Мақсад аз таълифи нома ба гӯшаи «Шаҳрванд» дигар аст. Ман ба шогирдон, ҳамкорон, дӯстон  муқаррароти ин Фарҳангро меомӯзонам. Худам ҳам ба ҳангоми таълифи нома, мақола, ариза, гузориш талаботро риоя мекунам. Ҳамзамон дигаронро ҳидоят мекунам, то бе ғалат, тибқи меъёри қабулгардида бинависанд. Ҳамеша ман ба як пурсиши онҳо посух гуфта наметавонам: «Чаро ин муқаррароту талаботро, маҷаллаҳо,  рӯзномаҳои даврӣ, ба истиснои «Ҷумҳурият»  ва чанд рӯзномаи дигар, нашриётҳое, ки китоб ба табъ мерасонанд, риоя намекунанд?».
Воқеан, набояд чунин бошад. Ба ин дарҳам - барҳамӣ ё худ бенизомӣ хотима гузоштан лозим аст. Заҳмати мо  дар ин ҳол барабас меравад, чунки бо хондани китобу маҷаллаву рӯзномаҳо дар зеҳнашон шакли нодурусти навишти калима сабт мегардад.
Аз таълифи «Фарҳанги имлои забони тоҷикӣ» се сол сипарӣ шудааст, аммо асолати забони миллӣ ҳамчунон ҳифз намешавад. Ба ин ҳоли ногувор набояд аз саводнокӣ ифтихор кард ва ё ҳарфи мусбат гуфт. Ҳукумати ҷумҳурӣ чанд сол пеш ниҳоди нав – Кумитаи забон ва истилоҳотро таъсис дод, то камбудиҳои ҷойдошта рафъ бигарданд. Фикр мекунам, ки кумитаи мазкур дар ин маврид тасмими ҷиддӣ мегирад ва тадбирандешӣ мекунад. Ҳамчунин ба баҳсҳо бояд нуқтаи тамат гузошта шаваду шубҳаҳо рафъ бигарданд. Охир имло чун бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон тасдиқ мегардад, зарур аст, ки пурра риоя бишавад.

Қурбоналӣ АБДУЛМАҶИДОВ, шаҳри Кӯлоб


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 19.02.2016    №: 35    Мутолиа карданд: 607

22.02.2019


Ҷаласаи Комиссияи сетарафаи танзими муносибатҳои иҷтимоию меҳнатӣ

Забони тоҷикӣ таърихи зиёда аз чорҳазорсолаи хату алифбо дорад

ББТ барои фаъолияти оператори низоми пардохтии “Осон” иҷозатнома гирифт

МАВСИМИ НАВИ ЛИГАИ ОЛӢ МОҲИ АПРЕЛ ОҒОЗ МЕГАРДАД

Путин самтҳои асосии сиёсати хориҷии Россияро тавзеҳ дод

Хадамоти вижаи 7 кишвари ИДМ машқи "Арарат-Антитеррор" мегузаронанд

Чин дар кайҳон неругоҳи барқи офтобӣ месозад

21.02.2019


ХУҶАНД. Оғози сохтмони бинои нави «Тоҷикстандарт»

ФУТБОЛ. Тақвими бозиҳои тими мунтахаби олимпии кишвар муайян гардид

Табибон аз Тотористон бо ҳампешаҳои тоҷики худ мубодилаи таҷриба мекунанд

Роҳандозии лоиҳаҳои инноватсионӣ дар Қазоқистон

Дар Ҳиндустон 13 иштирокдори тӯй зери чархи мошини боркаш монд

Сӯхтор сабабгори марги ҳафт кӯдак дар Канада

Ҷаҳон дар як сатр

19.02.2019


МАКТАБИ ДАВЛАТДОРИИ ЭМОМАЛӢ РАҲМОН. ЯК ҲАМОИШИ МУҲИМ

Баррасии масъалаҳои рушди сайёҳӣ

Вохӯрии Низомиддин Зоҳидӣ бо Мазен Шамия

Дурнамои рушди муносибатҳо матраҳ гардид

ҶОМИ КУШОДАИ АВРУПО. Муҳаммадризо Қувватов медали биринҷӣ ба даст овард

Авҷи ниҳолшинонӣ

Саҳми соҳибкорон дар ободии деҳот

Ҳамкории тиҷоратию иқтисодии Чин ва Россия густурдатар мегардад

Сарвар Дониш: «Музокироти сулҳ бидуни ҳукумат қурбе надорад»

«Туҳфаи шоҳона» - и Арабистони Саудӣ ба шаҳрвандони Покистон

Дар Қазоқистон маркази амнияти иттилоотӣ ифтитоҳ меёбад

Сокини навраси Шимкент ду нафарро аз сӯхтор наҷот дод

Ҷаҳон дар як сатр

18.02.2019


Боздиди Азим Иброҳим аз ҷараёни корҳои сохтмонӣ

ВКД Ҷиноятҳо 83,6 дарсад ошкор шуданд

Вазорати молия. Барои дастгирии буҷет маблағи бештар ҷалб хоҳад гашт

«BISHKEK OPEN – 2019». Дурахши каратэ-дочиёни навраси тоҷик

«МОҲИЯТ ВА ТАЪЙИНОТИ МАТБУОТИ МАҲАЛЛӢ»

РОҒУН. Ободонӣ вусъат меёбад

АНДОЗ. Нақша 100, 6 дарсад иҷро гардид


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед