logo

номаҳо

ҚООНИРО БИХОНЕМ Ё НЕ?!

Дар саҳифаи 221 – и китоби дарсии «Адабиёти тоҷик» барои синфи 10, ки дар КВД «Комбинати полиграфии шаҳри Душанбе», соли 2014 нашр гардидааст, муаллифон У. Тоиров, М. Солеҳов, Р. Шарифов навиштаанд: «Сохтори ҳикояҳо низ дар ин ду асар («Парешон» -и Қоонӣ ва «Гулистон» - и Саъдии Шерозӣ – Ҷ. С.) яксон нест. Ҳикояҳои Саъдӣ хеле кӯтоҳ, пурмазмун, сертаъсиртар (аҷаб калимае сохтаанд «пуртаъсиртар»-ро истифода мекарданд, беҳтар набуд?) ва аз нигоҳи ҳунар ҳам басо ҳунармандонаву ҷолибанд.

Ин тарзи офариниш дар асари Қоонӣ нисбатан заъиф (риояи имло на шарт аст?) ва аз нигоҳи ҳунар сусттар аст. Ӯ бештар ҳикоятҳоро тӯлонӣ баён намуда, ҳадафро кашол медиҳад (кашол додани ҳадафро бори аввал мехонам).
Дар асари Саъдӣ санъати дӯстдоштаи ӯ дар баёнаш насри мусаҷҷаъ аст (чӣ ҷумлаи ғарибу парешоне), ки аз саҷъ хеле хуб кор мегирад. Ин ҳолат (воқеан ҳолат аст?) дар асари Қоонӣ каме костааст («коста шудани ҳолат») низ ғариб менамояд). Саҷъро Қоонӣ хеле зиёд ба кор мебарад, вале тӯлонию маснӯъ. Хонандаро хаста мекунад, зеро дарки маъно каме душвор мегардад».
«Бубин тафовути раҳ аз куҷост то ба куҷо». Қоонӣ, ки дар асри 19 дар Шероз чашм ба олами ҳастӣ мекушояду баъдҳо аз худ осори мондагор мегузорад, бо Саъдии Шерозӣ, адиби забардасти ҷаҳонӣ (асри 12) муқоиса карда мешавад. Ҳар адиб дар адабиёт мақом ва ҷойи худро дорад. Ба пояи «Гулистон» дар ҳама асрҳои баъдӣ ҳеҷ асаре, ки дар пайравияш навишта шудаанд, нарасидааст. Адибони пайрав низ ин мақсадро надоштанд ва низ медонистанд, ба пояи Шайх Саъдӣ наметавон расид. Бо вуҷуди ин ман ҳаргиз зиди ин қиёсот ё худ муқоиса карданҳо нестам. Аммо равост, ки шоире бузургу шуҳратёрро дар назди хонандаи синфи 10 ин қадар паст бифарорему беҳунар (нисбатан ҳам бошад) муаррифӣ бикунем? Хонанда пас аз ин Қоониро дӯст медорад ё адибе «нисбатан заъиф» мешуморад?
Ба пиндори ин ҷониб, вазифаи муаллифони китобҳои дарсии адабиёт тухми муҳаббати адабу аҳли онро дар дили хонандагон коштан аст. Агар ба ин сурат таълиф бикунанд, ба Қоонӣ ва мисли ӯ адибоне ҳеҷ кас дилбастагӣ пайдо наменамояд. Мебояд хонандаи мактаби таҳсилоти миёнаи умумиро аз донишҷӯи соҳаи филологияи тоҷики мактабҳои таҳсилоти олии касбӣ ва муҳаққиқ фарқ кард.
Чанд саҳифа пештар аз ин, дақиқтараш саҳифаи 214 муаллифон навиштаанд: «Қоонӣ бо шеъргӯӣ дар овони 10-12 –солагӣ шурӯъ намуда, аз худ осори адабии арзишманде боқӣ гузоштааст». Магар мумкин аст, ки «осори адабии арзишманд» -ро ба хонандаи синфи 10 чунин муаррифӣ бинамоянд? Шояд пас аз ин гуна муаррифӣ аксар хонандагон бо шубҳаи зиёд аз худ суол бикунанд: «Қоониро бихонем ё не?!».

Ҷ.САМИЪЗОДА, шаҳри Душанбе


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 10.03.2016    №: 48    Мутолиа карданд: 6689

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд

Мулоқоти Зубайдулло Зубайдзода бо Амал Муҷрин ал - Ҳамад

Конференсияи гиромидошти Бобоҷон Ғафуров

Путин ва Абэ дар асоси қатъномаи соли 1956 гуфтушунид хоҳанд кард

Таҳлилгарони Nomura сустшавии суръати рушди иқтисоди ҷаҳониро пешгӯӣ намуданд

Frontex: ба Аврупо омадани гурезаҳо 31 дарсад коҳиш ёфт

Назарбоев соли 2019-ро Соли ҷавонон эълом дошт

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ

Ҷамъоварии $482 миллион ба ёрии мардуми Ироқ

Назарбоев ташкили Созмони амнияти дастаҷамъии Осиёро пешниҳод дорад

Ҷонибдории Ангела Меркел аз ташкили артиши ягонаи аврупоӣ

Дар Тошканд Ҳафтаи соҳибкории глобалӣ шурӯъ шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ ҶАҲОН – 2018. Иштироки се бонуи муштзани тоҷик

БОНКИ МИЛЛӢ. Иқдоми наҷиб

13.11.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин ва Юе Бин

Баимзорасии ёддошти тафоҳум

Нақшаи чорабиниҳои амалӣ намудани корҳои ободонию бунёдкорӣ дар давраи солҳои 2019 – 2021 тасдиқ гардид

БӮСТОН. Таҷдиди шуъбаи урология

ВАҲДАТ. 5 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

ЁВОН СИМОИ ТОЗА МЕГИРАД

НОҲИЯИ ШАМСИДДИНИ ШОҲИН. Кӯшишҳо самар медиҳанд

"Дар ин дунё Карим Девонае буд"

Ҳузури бераводиди тоҷикистониён дар Туркия 3 баробар дароз шуд

Аврупо дар бозёбии партовҳои уран дар Тоҷикистон саҳм мегирад

Москва аз ҷумлаи даҳ шаҳри беҳтарини дунёст

Гунаҳгорони ҳалокати 52 ӯзбекистонӣ зиндонӣ шуданд

Чин дар ҷаҳон калонтарин воридкунандаи газ

Ҷаҳон дар як сатр

ҚУБОДИЁН. 48 медали варзишгарон дар нуҳ моҳ

12.11.2018


Дар Париж ҳамоиши сулҳ ифтитоҳ ёфт

Бо эҳтимоми ҳукумати Ҳиндустон нархи сӯзишворӣ арзон мешавад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед