logo

номаҳо

ҚООНИРО БИХОНЕМ Ё НЕ?!

Дар саҳифаи 221 – и китоби дарсии «Адабиёти тоҷик» барои синфи 10, ки дар КВД «Комбинати полиграфии шаҳри Душанбе», соли 2014 нашр гардидааст, муаллифон У. Тоиров, М. Солеҳов, Р. Шарифов навиштаанд: «Сохтори ҳикояҳо низ дар ин ду асар («Парешон» -и Қоонӣ ва «Гулистон» - и Саъдии Шерозӣ – Ҷ. С.) яксон нест. Ҳикояҳои Саъдӣ хеле кӯтоҳ, пурмазмун, сертаъсиртар (аҷаб калимае сохтаанд «пуртаъсиртар»-ро истифода мекарданд, беҳтар набуд?) ва аз нигоҳи ҳунар ҳам басо ҳунармандонаву ҷолибанд.

Ин тарзи офариниш дар асари Қоонӣ нисбатан заъиф (риояи имло на шарт аст?) ва аз нигоҳи ҳунар сусттар аст. Ӯ бештар ҳикоятҳоро тӯлонӣ баён намуда, ҳадафро кашол медиҳад (кашол додани ҳадафро бори аввал мехонам).
Дар асари Саъдӣ санъати дӯстдоштаи ӯ дар баёнаш насри мусаҷҷаъ аст (чӣ ҷумлаи ғарибу парешоне), ки аз саҷъ хеле хуб кор мегирад. Ин ҳолат (воқеан ҳолат аст?) дар асари Қоонӣ каме костааст («коста шудани ҳолат») низ ғариб менамояд). Саҷъро Қоонӣ хеле зиёд ба кор мебарад, вале тӯлонию маснӯъ. Хонандаро хаста мекунад, зеро дарки маъно каме душвор мегардад».
«Бубин тафовути раҳ аз куҷост то ба куҷо». Қоонӣ, ки дар асри 19 дар Шероз чашм ба олами ҳастӣ мекушояду баъдҳо аз худ осори мондагор мегузорад, бо Саъдии Шерозӣ, адиби забардасти ҷаҳонӣ (асри 12) муқоиса карда мешавад. Ҳар адиб дар адабиёт мақом ва ҷойи худро дорад. Ба пояи «Гулистон» дар ҳама асрҳои баъдӣ ҳеҷ асаре, ки дар пайравияш навишта шудаанд, нарасидааст. Адибони пайрав низ ин мақсадро надоштанд ва низ медонистанд, ба пояи Шайх Саъдӣ наметавон расид. Бо вуҷуди ин ман ҳаргиз зиди ин қиёсот ё худ муқоиса карданҳо нестам. Аммо равост, ки шоире бузургу шуҳратёрро дар назди хонандаи синфи 10 ин қадар паст бифарорему беҳунар (нисбатан ҳам бошад) муаррифӣ бикунем? Хонанда пас аз ин Қоониро дӯст медорад ё адибе «нисбатан заъиф» мешуморад?
Ба пиндори ин ҷониб, вазифаи муаллифони китобҳои дарсии адабиёт тухми муҳаббати адабу аҳли онро дар дили хонандагон коштан аст. Агар ба ин сурат таълиф бикунанд, ба Қоонӣ ва мисли ӯ адибоне ҳеҷ кас дилбастагӣ пайдо наменамояд. Мебояд хонандаи мактаби таҳсилоти миёнаи умумиро аз донишҷӯи соҳаи филологияи тоҷики мактабҳои таҳсилоти олии касбӣ ва муҳаққиқ фарқ кард.
Чанд саҳифа пештар аз ин, дақиқтараш саҳифаи 214 муаллифон навиштаанд: «Қоонӣ бо шеъргӯӣ дар овони 10-12 –солагӣ шурӯъ намуда, аз худ осори адабии арзишманде боқӣ гузоштааст». Магар мумкин аст, ки «осори адабии арзишманд» -ро ба хонандаи синфи 10 чунин муаррифӣ бинамоянд? Шояд пас аз ин гуна муаррифӣ аксар хонандагон бо шубҳаи зиёд аз худ суол бикунанд: «Қоониро бихонем ё не?!».

Ҷ.САМИЪЗОДА, шаҳри Душанбе


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 10.03.2016    №: 48    Мутолиа карданд: 6908

16.07.2019


ХАДАМОТИ АЛОҚА. Корти ID симкорти муштариро ба расмият медарорад

ЭНЕРГЕТИКА. 2,5 миллиард сомонӣ қарзи дебитории "Барқи тоҷик" муаммои ҳалталаб боқӣ мемонад

15.07.2019


Сарвазири Корея ба Тоҷикистон меояд

Баррасии масъалаҳои ҳамгироии САҲА, СҲШ ва ИА дар минтақаи Осиёи Марказӣ

Нахустин шумораи маҷаллаи «Осиё ва Аврупо» аз чоп баромад

ДТТ. Изҳори нигаронӣ аз вазъи бо кор таъмин шудани хатмкардаҳо

ТИБ. 288 номгӯи доруи ғайристандартӣ ошкор шуд

11.07.2019


Шиносоии Қоҳир Расулзода бо сохтмон ва навсозии шоҳроҳи Душанбе – Бохтар

10.07.2019


Нодиртарин "Девон" - и Навоӣ дар Хуҷанд

Бунёди нахустин пойгоҳи ҷаҳонии шабакаи атмосферии Тоҷикистон дар Осиёи Марказӣ

Иттиҳоди Аврупо барои кишварҳои Осиёи Марказӣ 72 миллион евро ҷудо мекунад

Матвиенко: "Дар бозори Россия қариб тамоми об қалбакӣ будааст"

Ҷаҳон дар як сатр

08.07.2019


Баррасии ҷараёни иҷрои Барномаи давлатии тарбияи ватандӯстӣ ва таҳкими ҳувияти миллии ҷавонон

"Душанбе - қалби Тоҷикистон"

Ҳамоиш оид ба таҳияи маҳсулоти сайёҳӣ

Россия нахусткайҳоннаварди арабро бо ғизои махсус таъмин месозад

Зиёни иқтисодии Гурҷистон аз коҳиши сайёҳони рус беш аз $700 миллион хоҳад шуд

Дар Қазоқистон то соли 2021 нияти ифтитоҳи 20 мактаби олӣ ва 180 коллеҷро доранд

СММ: "Қирғизистон нахустин кишварест, ки мушкили бешаҳрвандиро ҳал кард"

Зеленский пурра иҷро кардани созишномаи Минскро ваъда дод

Ҷаҳон дар як сатр

04.07.2019


Ҷаласаи Комиссияи муштараки ҳамкории иқтисодию тиҷоратии Тоҷикистону Покистон

Масъалаи татбиқи ҳамгироии сиёсати давлатии ҷавонон баррасӣ гардид

ФУТБОЛ. Чемпионати АФОМ дар Тоҷикистон мегузарад

Омӯзгоронро барои кор дар Тоҷикистон ва Қирғизистон интихоб менамоянд

Сарвазири Италия пазироии самимии Путинро ваъда кард

Дар Минск паради низомӣ бахшида ба Рӯзи Истиқлолияти Беларус доир гашт

Путин шартҳои муколамаи Москва ва Киевро ном бурд

Суд ба маъмурияти Трамп истифодаи маблағи Вазорати мудофиаро барои деворсозӣ манъ намуд

Ҷаҳон дар як сатр

02.07.2019


Тақвияти ҳамкориҳо бо БАТР

Мулоқоти Исматулло Насредин бо Умар Аюб Хон

Озмунҳои «Маҳаллаи беҳтарин» ва «Кӯчаи беҳтарин» баргузор мешаванд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед