logo

фарҳанг

ХАТЛОН – МАКОНИ ФАРҲАНГУ ҲУНАР ВА САЁҲАТ

Бардошт аз сафари даҳрӯза

Хатлонзамин бо ёдгориҳои бостонӣ, ки таърихи куҳану асрори ниёконро дар худ нуҳуфтааст, табиати зебову афсункору водиҳои паҳновар, гиёҳҳои шифобахшу чашмасорони мусаффо, меваҳои шаҳдбор ва  ҳавои форамаш дили сайёҳонро тасхир намудааст.

Тӯли даҳ рӯз дар доираи Барномаи рушди туризм барои солҳои 2015 – 2017 рӯзноманигорон имконият пайдо карданд, ки аз ин минтақаи кишвари азизамон – Тоҷикистон дидан намоянд. Тибқи нақша - чорабинии Кумитаи ҷавонон, варзиш ва сайёҳии назди Ҳукумати ҷумҳурӣ дар доираи баргузории Иди наврӯз корвони рӯзноманигорон ба мавзеъҳои таърихӣ, фарҳангӣ ва сайёҳии шаҳру ноҳияҳои Норак, Данғара, Темурмалик, Балҷувон, Муъминобод, Ховалинг, Восеъ, Кӯлоб, Носири Хусрав, Шамсиддин Шоҳин, Дӯстӣ, Қубодиён, Шаҳритуз  сафар намуд.
Яке аз мавзеъҳои машҳури таърихӣ, ки рӯзноманигорон онро тамошо карданд, Ҳулбук – қасри шоҳони Хатлон буд. Абдулло Хоҷаев, директори Муассисаи давлатии  мамнуъгоҳи таърихӣ – фарҳангии «Ҳулбук» - и ноҳияи Восеъ иброз дошт, ки  дар замонҳои қадим Ҳулбук маркази Осиёи Марказӣ буд. Ин ҷо бо роҳҳои тиҷоратӣ аз Чину Ҳинд, Русияву  Осиё, Мисру Рум мардум ба ҳам меомаданд. Ҳулбук макони ҳунармандони варзида ба шумор мерафт. Бозёфтҳои нодири шишагӣ, хусусан шишаи ҳамвор, шоҳиди бевоситаи санъати ҳунармандони хатлонӣ маҳсуб меёбад. Рӯзноманигорон, ҳамчунин, аз  калонтарин кони намаки дунё  - Хоҷамуъмин аз наздик шинос шуданд. Тибқи иттилои Абдулло Хоҷаев, кони намаки Хоҷамуъмин аз 163 чашма иборат буда, 23 - тои он доимӣ ва боқимонда мавсимианд. Танҳо сатҳи болоии кӯҳ аз 31 то 41 миллиард тонна намак иборат аст. Кон ҳамчунин ҷанбаи таърихӣ дорад. Сарлашкари араб Асад ибни Абдуллоро ду маротиба дар болои ҳамин кӯҳ шикаст додаанд.
Ховалинг, дар таҳҷойи шаҳри қадимаи Мунк доман паҳн намудааст. Забоншиносон вожаи «мунк» - ро мулки офтобӣ, яъне хушманзар, дорои чашмасорони мусаффо ва макони  гулу гиёҳҳои шифобахш маънидод кардаанд. Мавзеи Чилчанор, ҳамчун оромгоҳҳои шахсиятҳои маъруф ва муқаддасоти зиёд боиси рӯй овардани зоирини зиёд ба ин макон гаштааст. Оромгоҳи Султон Увайси Қаранӣ, яке аз ҳамзамонони содиқ ва дӯсти ғоиби Муҳаммад (с), симои бузурги олами Ислом, 18 км дур аз маркази ноҳияи Ховалинг воқеъ гардидааст. Дар назди он чашмаҳои «Мағфират», «Ҳикмат», «Раҳмат», «Шифо», «Мурод» ҷойгиранд. Соли 2004 ҳафриётҳои бостоншиносии Академияи илмҳои кишвар муайян намудааст, ки ҳанӯз дар асрҳои қадим (VII-IX)  мазор бо девори гилин иҳота гардида, дар гирду атрофи он биноҳои истиқоматӣ ва хоҷагидорӣ ҷойгир будаанд. Боиси қайд аст, ки оромгоҳ шаш маротиба таъмир ва барқарор шудааст. Бори охир тармиму таҷдиди он соли 2006 тибқи дастури Сарвари давлат Эмомалӣ Раҳмон  сурат гирифт. Барои зиёрати ин оромгоҳ ҳамасола аз минтақаҳои гуногуни кишвар ва мамолики хориҷ сайёҳони зиёд меоянд.
Ёдгории Тахти Сангин дар қисмати ҷанубии ноҳияи Қубодиён дар соҳили рости  дарёи Ому, дар ҷое, ки дарёҳои Вахшу Панҷ ба ҳам  омезиш меёбанд, ҷойгир аст. Он беҳтарин ёдгории гузаштагонамон ба ҳисоб меравад, ки бояд омӯхта ва ҳифз шавад. Боқимондаҳои деворҳои Тахти Сангин, ки аз тахтасангҳои бузург ва пойдевораҳо иборатанд, гувоҳи авҷи тараққӣ ва фарҳангу ҳунари тоисломии мардуми форснажод мебошад. Ба гуфтаи Қувват Додов, собиқадори соҳаи фарҳанги ҷумҳурӣ, сокини ноҳияи Қубодиён,  қаср бо сангҳои кӯҳҳои гирду атрофи он сохта шудааст. Макони ҷойгиршавии он низ тасодуфӣ нест, зеро дар замонҳои қадим аз дарёи Ому киштиҳои тоҷирон мегузаштаанд.  Таърихшиносон бар он назаранд, ки дар Тахти Сангин зуд - зуд ҷангҳои харобиовар сар мезаданд, зеро ин мавзеъ аз роҳҳои  муҳими  обӣ ва хушкигарди  шоҳроҳи Абрешим  ба шумор мерафт. 
Ба ҳамин минвол тайи ин сафар рӯзноманигорон аз Неругоҳи барқи обии «Норак», ёдгории табиии Чилчанор, мақбараи Мир Сайид Алии  Ҳамадонӣ, осорхонаҳои таърихиву кишваршиносӣ,  «Бешаи Палангон»,  «Чилдухтарон», «Чилучорчашма» ва дигар мавзеъҳо боздид ба амал оварданд. Тавре ки мушоҳида кардем, Хатлон макони фарҳангу ҳунар аст. Миёни мардуми Данғара, Балҷувон ва Кӯлоб ҳунарҳои миллии чакандӯзӣ, кашидадӯзӣ, чӯбтарошиву заргарӣ ва ғайра рӯ ба инкишоф аст, ки ин метавонад диққати сайёҳони зиёдро ба худ ҷалб созад.
Иқдоми мазкур, яъне ташкили корвони рӯзноманигорони ҷумҳурӣ ба вилояти Хатлон, барои рушди соҳаи сайёҳии вилоят мусоидат намуда, дар муаррифӣ намудани имконоту иқтидори воқеии ин сарзамини куҳанбунёд, ки фарҳанги волову таърихи қадимаро дорост, нақши бориз хоҳад гузошт.
Ш. ҚУРБОН,
«Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 1.04.216    №: 63    Мутолиа карданд: 525

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд

Мулоқоти Зубайдулло Зубайдзода бо Амал Муҷрин ал - Ҳамад

Конференсияи гиромидошти Бобоҷон Ғафуров

Путин ва Абэ дар асоси қатъномаи соли 1956 гуфтушунид хоҳанд кард

Таҳлилгарони Nomura сустшавии суръати рушди иқтисоди ҷаҳониро пешгӯӣ намуданд

Frontex: ба Аврупо омадани гурезаҳо 31 дарсад коҳиш ёфт

Назарбоев соли 2019-ро Соли ҷавонон эълом дошт

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ

Ҷамъоварии $482 миллион ба ёрии мардуми Ироқ

Назарбоев ташкили Созмони амнияти дастаҷамъии Осиёро пешниҳод дорад

Ҷонибдории Ангела Меркел аз ташкили артиши ягонаи аврупоӣ

Дар Тошканд Ҳафтаи соҳибкории глобалӣ шурӯъ шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ ҶАҲОН – 2018. Иштироки се бонуи муштзани тоҷик

БОНКИ МИЛЛӢ. Иқдоми наҷиб

13.11.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин ва Юе Бин

Баимзорасии ёддошти тафоҳум

Нақшаи чорабиниҳои амалӣ намудани корҳои ободонию бунёдкорӣ дар давраи солҳои 2019 – 2021 тасдиқ гардид

БӮСТОН. Таҷдиди шуъбаи урология

ВАҲДАТ. 5 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

ЁВОН СИМОИ ТОЗА МЕГИРАД

НОҲИЯИ ШАМСИДДИНИ ШОҲИН. Кӯшишҳо самар медиҳанд

"Дар ин дунё Карим Девонае буд"

Ҳузури бераводиди тоҷикистониён дар Туркия 3 баробар дароз шуд

Аврупо дар бозёбии партовҳои уран дар Тоҷикистон саҳм мегирад

Москва аз ҷумлаи даҳ шаҳри беҳтарини дунёст

Гунаҳгорони ҳалокати 52 ӯзбекистонӣ зиндонӣ шуданд

Чин дар ҷаҳон калонтарин воридкунандаи газ

Ҷаҳон дар як сатр

ҚУБОДИЁН. 48 медали варзишгарон дар нуҳ моҳ

12.11.2018


Дар Париж ҳамоиши сулҳ ифтитоҳ ёфт

Бо эҳтимоми ҳукумати Ҳиндустон нархи сӯзишворӣ арзон мешавад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед