logo

иқтисод

ТАҒЙИРЁБИИ ИҚЛИМ ЧӢ БОЯД КАРД?

Алъон тағйирёбии глобалии гармшавӣ дар сайёра як дараҷаро ташкил медиҳад. Он дар доираи Созишномаи Париж оид ба пешгирии таъсири тағйрёбии иқлим то соли 2030 бояд муътадил нигоҳ дошта шавад. Коршиносон сабаби гармшавиро ба атмосфера зиёд партофт шудани газҳои гулхонавӣ  медонанд.
Кишварҳои тараққикардаи Чин, Амрико ва Аврупо аз ҳама зиёд партофт доранд. Аммо аз ин бештар кишварҳои дигар осеб мебинанд ва ин боиси баҳсу мунозираҳо миёни давлатҳо ҳам шудааст. Баъзе давлатҳои ҷазиравӣ аз сабаби баланд шудани сатҳи уқёнус ва таъсири он даъвои пардохти ҷуброн аз давлатҳои тараққикарда доранд.
Анвар Ҳомидов, коршиноси соҳаи ҳифзи муҳити зист, мегӯяд, ки ҳарчанд ҳиссаи Тоҷикистон дар ҳаҷми партофти газҳо дар миқёси ҷаҳон ночиз бошад ҳам, тағйирёбии иқлим таъсири манфии худро гузошта истодааст. Масалан, аз 14 ҳазор пиряхи Тоҷикистон, ки барои тамоми минтақаи Осиёи Марказӣ аҳамияти ҳаётӣ доранд, наздик ба 1000 пирях ба нобудӣ расидааст. – Аз ин рӯ, мутобиқшавӣ ба тағйирёбии иқлим дар давлатҳои кӯҳсор ҳатто нисбат ба пешгирии партофти газҳо ба атмосфера беҳтарин восита мебошад, - иброз дошт Анвар Ҳомидов. - Ин аст, ки кишвари мо Конвенсияи СММ оид ба тағйирёбии иқлимро эътироф кард, ба он ҳамроҳ шудааст. Ҳар қадаре аз ҷониби кишвар ба табиат кам осеб расад ва он аз  таъсири партофти давлатҳои пешрафта зарар бинад, ҳамон қадар имкони муроҷиат намудан ба Фонди навтаъсиси “Иқлими сабз” ҷиҳати дастрасии маблағ барои коҳиши таъсири тағйирёбии иқлим ва мутобиқашавиро дорад. Механизми татбиқи фонд дар ҳоли коркард қарор дорад. Дар доираи Созишномаи Париж оид ба тағйирёбии иқлим аз ҳисоби сармоягузории давлатҳои тараққикарда то соли 2020 бояд ҳамасола маблағи 100 миллиард доллари ИМА ба фонд ворид гардад.
Феълан дар кишвар «Барномаи пилотии мутобиқшавӣ ба тағйирёбии иқлим», ки аз ҷониби Фонди сармоягузории иқлим тариқи созмонҳои молиявии байналмилалӣ маблағгузорӣ мешавад, барои мутобиқшавӣ ба тағйирёбии иқлим заминаҳои устувор гузошта истодааст. Маблағҳои мазкур асосан ба самти баланд бардоштани маълумотнокии аҳолӣ ҷиҳати мутобиқшавӣ ба тағйирёбии иқлим, беҳдошти экологии замин, чарогоҳҳо, пешгирии хавфи офатҳои табиӣ, устувории системаи энергетикӣ, баланд бардоштани иқтидори зеҳнӣ бо истифода аз технологияҳои нави кампартофт роҳандозӣ шуда истодаанд. Масалан, дар самти энергетика  беҳтар намудани ҳолати табиӣ ва сатҳи зиндагии мардум бо истифода аз коллекторҳои гармӣ, неруи офтобӣ ва шамол ба коҳиш додани таъсири манфии тағйирёбии иқлим ва мутобиқшавӣ ба он мусоидат мекунад. Айни ҳол аз тарафи Бонки ҷаҳонӣ барои татбиқи лоиҳаи экологии идоракунии устувори заминҳо ва беҳсозии сатҳи зиндагии мардуми деҳот маблағҳои иловагӣ дар ҳаҷми 2,83 миллион доллари ИМА ҷудо гардид, ки бештар ба омӯзондани деҳқонон бо таҷрибаи устувори идоракунии замин ва истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ, дар ин замина коҳиш додани хавфи таъсири тағйирёбии иқлим равона шудааст.
Таҳияи барномаҳои мушаххас дар самти нақлиёт ҷиҳати дуруст ба роҳ мондани истифодаи сӯзишворӣ ва газ барои ҳаракати нақлиёт тариқи нақбҳои замонавӣ партофтҳои газҳои гулхонавиро камтар мегардонад. Ҳаракати нақлиёти роҳи оҳан тавассути неруи барқ ҳам дар шароити Тоҷикистон бисёр фоидаовар ва камхарҷ  мебошад ва истифодаи самаранокии роҳҳои автомобилиро беҳтар месозад.
Дар хусуси самарнок истифода бурдани захираҳои обӣ қайд кардан зарур аст, ки дарёҳои Тоҷикистон аз кӯҳсор сарчашма мегиранд ва дар фасли баҳору тобистон ҳангоми обхезӣ обовардҳо зиёд мегарданд. Чунин ҳолат боиси мушкилии  бо об таъмин кардани мардум гаштааст. Дар ҳоли мавҷудияти дарёҳои пуртуғён бунёд намудани обанборҳои хурду миёна ва селпартоҳо дар минтақаҳои ба шароити техникӣ мувофиқ ва бехатар имконияти хуби обтаъминкуниро фароҳам меоварад, пешгирии офатҳои табиии марбут ба об ва бехатарии мардумро таъмин менамояд, ки ин ҳам яке аз роҳҳои хуби мутобиқшавӣ ба тағйирёбии иқлим маҳсуб меёбад.
О. ГУЛБЕРДИЕВА,
«Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 1.04.216    №: 63    Мутолиа карданд: 692

12.06.2019


ХУҶАНД. "Зирвеко" ба фаъолият мепардозад

Муаррифии асари Си Ҷинпин «Дар бораи идоракунии давлатӣ»

Баргузории конфронси сайёҳӣ дар Рашт

Масоили низоми бонкӣ матраҳ гардид

Дар Чин аз обхезии тобистона 6,75 миллион нафар зарар дид

Дар Ӯзбекистон рӯйхати идҳои касбиро Рӯзи китобдор афзуд

Дар Ҷопон ба солхӯрдаҳо шаҳодатномаи вижаи ронандагӣ медиҳанд

Сокини Британия дар лотерея Ј123 миллион бурд намуд

Ҷаҳон дар як сатр

11.06.2019


Песков: «Путин ба Тоҷикистон ва Қирғизистон сафар мекунад»

Иштироки роҳбарони 11 кишвар дар ҳамоиши Бишкек

Президенти Қазоқистон аз хусуси роҳҳои ҳалли мушкилоти иҷтимоӣ ҳарф зад

Ҷаҳон дар як сатр

ФАРХОР. Бонувон ба ҳунаромӯзӣ ҳавасманд мешаванд

"Куллиёт" - и Миробид Саййидои Насафӣ

04.06.2019


Лукашенко: "Эмомалӣ Раҳмонро оммаи мардум интизор аст"

Бунёдкорони роботтехникаи Россия ва Чин дар Владивосток ҷамъ омаданд

Ҷаҳон дар як сатр

Машварати сиёсии вазоратҳои корҳои хориҷии Тоҷикистон ва Белгия

Муаррифии портали хизматрасониҳои электронӣ барои андозсупорандагон

Дар ноҳияи Рашт конфронси минтақавӣ баргузор мегардад

ФУТБОЛ. Ду бозии рафиқона бо мунтахаби Ӯзбекистон

03.06.2019


Дар Тоҷикистон баландтарин афзоиши теъдоди сайёҳон ба қайд гирифта шуд

Гармои тоқатфарсо дар Ҳиндустон

Тасдиқи барнома оид ба бозомӯзии касбии кормандони соҳаи маориф

Иди саиди Фитр 5 июн таҷлил мешавад

Форуми байналмилалии сармоягузории «Кӯлоб – 2019» баргузор мегардад

Ёқубҷон Абдуманнонзода - соҳиби дипломи озмуни «Килки тиллоӣ»

Ҷаҳон дар як сатр

29.05.2019


Путин бо нахустпрезиденти Қазоқистон вохӯрд

Раиси Шӯрои Аврупо Доналд Туск ба Тоҷикистон меояд

Мусофири ҳавопаймо аз фурӯбарии 1,5 кг кокаин ба ҳалокат расид

Ҷаҳон дар як сатр

28.05.2019


Дар Қазоқистон ба бунёди ширкатҳои давлатӣ мораторий ҷорӣ карданд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед