logo

иҷтимоиёт

ҶАСОРАТИ ЖУРНАЛИСТӢ БИДУНИ САВОД ВА ИСТЕЪДОД ИМКОННОПАЗИР АСТ

Матбуот дар ҳама давру замон аз худ нақши мондагор боқӣ мондааст. Аммо нақши ҳар як журналист дар ин фазо мухталиф аст. Яке бо талошҳои хастанопазир ва нашри маводи таҳрикдиҳанда  пазируфтаву ошно ва дигаре мусофири ин роҳ аст. Бо Ҳуриннисо Ализода, журналисти шинохтаи кишвар, ки ин пайроҳаро бо шебу фарозҳояш сарбаландона пушти сар мекунад,  хабарнигори рӯзнома дар ин бора мусоҳибае анҷом дод.

- Шумо ҳам дар матбуоти замони шӯравӣ ва имрӯз фаъолият кардаед, фарқи байни ин дуро дар чӣ мебинед?
- Матбуоти имрӯз бо замони шӯравӣ умумиятҳо ва айни замон фарқи калон низ дорад. Нисбат ба он замон имрӯз матбуот озодии бештарро соҳиб аст. Ҳузури матбуот ва дигар  расонаҳои мустақил, ки дар замони шӯравӣ, ҳатто дар ин бора орзу кардан имконнопазир буд, намунае  аз чунин пешравию фарқиятҳост. Умумият он аст, ки дар ҳар ду давра матбуоти миллии мо дар чаҳорчӯби хос фаъолият дошт. Фарз кардем, инъикоси мавзӯи ватандӯстии мо аз замони шӯравӣ фарқ дорад. Он вақт шиори ватандӯстӣ барои миллату халқҳои гуногун як ватан, яъне  СССР буд. Ҳоло ватандӯстии мо бо доштани  ифтихори миллӣ, боз инсондӯстиву рафоқат байни миллатҳо ва кишварҳоро низ тараннум мекунад.  Дар замоне, ки мо истиқлолият пайдо кардаву аз шӯравӣ ба сохти демократӣ гузаштем, садҳо қолабҳои шахшудаи матбуоти замони гузаштаро шикастем. Мусаллам аст, ки матбуот инъикоскунандаи замони худ аст.
Имрӯз дар васоити ахбори оммаи мо ҷиҳатҳои тавсиявӣ ва омӯзишӣ, яъне тарбиявӣ бештар дида мешавад. Хонандаи мо дар баробари он ки журналист ё матбуот иттилоъро мерасонад, роҳи ҳалли мушкилот ё масъалаи гузошташударо ҳам интизор аст. Ин шояд мерос ё таъсири матбуоти шӯравист, ки  бештар рисолати идеологиро нисбат ба иттилоърасонӣ дорад. Дар Ғарб журналист ин муаллим, тарбиятгар,  сухангӯ ба ҷойи сиёсатмадор ё  худ таҳлилгар нест. Ӯ иттилоъро ба ихтиёри ҷомеа вогузор мекунад, то афкорашро таҳрик бидиҳаду худ хулоса барорад. Дар мо журналистон  ҳатто гоҳо нақши коршинос ва ашхоси масъулро  ҳам бар дӯш бояд бигиранд. Зеро маъмулан мансабдорон барои гурез аз ҳалли масъалаи гузоштаи журналист талаб мекунад, ки «гунаҳгор» - ро ҳам онҳо ёфта бидиҳанд, ё ки мардум ҳам роҳи ҳалли масъаларо аз нигоҳи журналист  дидан мехоҳад.

- Мегӯянд, ки журналистон ҷасорати худро аз даст додаанд, ба ин ризоед? Ва умуман, журналисти боҷасорат чӣ гуна бояд бошад?
- Каме тамаллуқ ҷои касбиятро гирифтааст, маддоҳқаламон низ, ки ба хотири манофеи шахсӣ кор мекунанд, худро журналист мешуморанд.
Ҷасорати фитрӣ бошад, дар пояи  истеъдоду касбият аст. Ҷасорат бидуни савод имконнопазир мебошад, зеро бо ҷасорат гуфтан, яъне мушкилоти иҷтимоиро бе хотирбинӣ ошкору беғараз навиштан ҳам бояд дар пояи огаҳӣ аз қонун ва уҳдадории касбӣ бошад. Баъдан ҷасорат барои журналист  танҳо дар ҳоли воқеанигорӣ бехатар аст. Агар воқеан масъалаи мавриди назари интиқодии ту масъалаи бар манфиати миллат, миҳан ва давлат асту  бовар дорӣ, ки мушкилоти интиқодкардаат ислоҳшавандаву далелу арқомат собитшаванда аст, пас бигӯ, бинавис ва «боло» ва «поин» - ро бонги хатар дарбидеҳ, то ба ҳалли он зудтар мусоидат созанд.
Беҷасоратии бархе аз ҳамкасбони мо ҳам аз надоштани ин се омил ё яке аз онҳо аст. Зеро  агар аз ин се якеаш набошад, ҷасорат бодест, ки коҳеро арзиш надорад. Ё имрӯз қисмате аз матбуоти мо ба «тиҷорат» даст мезананд. Нафаре, ки воқеиятро бо пул мефурӯшад ва медонад, ки ба ивази дастмузде чизе навиштааст, хоса агар касеро танқид кардааст, оё ин ҷасорат аст? Ин ғараз аст. Ин гуна журналист на танҳо виҷдон ва касбияту ҳақиқатро фурӯхтааст, мутмаин бошед, ки дигар арзишҳо ҳам барои ӯ нарх доранд ва рисолаташ низ барояш арзише надораду нафс аз касбият болотар истодааст.

- Шумо низ  замоне сармуҳарририи маҷаллаи давлатиро ба уҳда доштед. Муносибат ҳангоми нашр ва таҳияи маводи интиқодӣ аз фаъолияти роҳбарон чӣ гуна буд?
- Бисёриҳо фикр мекунанд, ки нашри ин ё он мавод,  танқид кардан ё накардан дар матбуоти ҳукуматӣ супориш аз боло аст. Аммо ин тавр нест. Вақте ки соли 2006 Президенти Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон маҷаллаи «Бонувони Тоҷикистон» - ро таъсис доданду маро ба вазифаи  сармуҳаррири он таъйин карданд, аввалин  супоришашон ин буд, ки матолиби он танҳо ва танҳо аз ҳаёти воқеии мардум бошад, то маҷалла дар хидмати бонувони кишвар буда, рӯзгорашонро бо ҳама талху шириниаш инъикос намояд. Ҳатто ин гуфтаҳо дар номаи табрикотияшон ба ифтихори нашри шумораи аввал низ омадааст. Оре, Сарвари давлат  нагуфтанд, ки он дар хидмати Ҳукумат ё Президент ё нафари дигаре бошад, балки аз воқеияти рӯзгори  занон бошад, гуфтанд. Рӯзгори инсонҳо бошад, танҳо аз хушбахтиву муваффақиятҳо иборат нест, мушкилот ҳам, мутаассифона, ҳанӯз кам нест.

- Имрӯз матбуот ба чӣ бештар ниёз дорад: фаврият, касбият ё иҷрои рисолат?
- Ҳар се. Имрӯз ва ҳама давру замон. Вазифаи матбуот дар ҳама ҳолат иҷрои рисолат аст. Ҳамон замоне, ки матбуот рисолати худро амалӣ карда натавонист, пас муҳимияти худро аз даст медиҳад.

- Ташаккур барои як суҳбати ошкоро.

Суҳбаторо Ҳ. САНГОВА,
«Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 6.04.2016    №: 66    Мутолиа карданд: 541

18.01.2019


Таҳдидҳои асосӣ ба иқтисоди ҷаҳонӣ номбар шуданд

Гумонбари омодасозии ҳамла ба Қасри сафед ба даст афтод

Дар Чин қаллобонро барои фиреб ҳабси абад карданд

29 миллион сом зарари собиқадорони сохта

Ҷаҳон дар як сатр

17.01.2019


Тамдиди шартномаи ФФТ бо "Сомон Эйр"

60 ДАРАҶА ХУНУКӢ ВА ДАВИ 50 - КИЛОМЕТРАИ ЭКСТРЕМАЛИ МОЛДАВӢ

16.01.2019


Пирӯзии мунтахаби Тоҷикистон бар Эрон

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Роҳандозии моратории дусола дар Тоҷикистон

Нақшаи Brexit дар парламенти Британия рад карда шуд

Кремл роҳи ҳалли буҳрони Украинаро пешниҳод намуд

Ифтитоҳи онлайн-донишгоҳ барои гурезаҳо дар Италия

15.01.2019


Ҷаласаи ҷамъбастӣ таҳти раёсати муовини Сарвазири мамлакат

Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Абдулазиз Комилов

Ёдгор Файзов: «Соли 2018 соли таҳкими волоияти қонун дар Бадахшон буд»

ХУҶАНД. 1548 медали варзишгарон дар як сол

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Созишномаи сулҳ – мавзӯи асосии мулоқоти Путин ва Абэ хоҳад шуд

Савдои хориҷии Чин соли 2018 натиҷаи рекордӣ нишон дод

Дар Алмаато гурӯҳи хориҷиёни террорист боздошт шуд

То соли 2024 аҳолии Қирғизистон бо оби ошомиданӣ пурра таъмин мешавад

10.01.2019


Дар Саразм осорхона ва меҳмонхонаи замонавӣ бунёд мешаванд

Вохӯрии Парвиз Давлатзода бо Владимир Норов

Ҷаласаи Шӯрои кор бо ҷавонон

“ГАНҶИ СУХАН” – маҳфили адибпарвар

РӮШОН. Ифтитоҳи маркази дуошёнаи савдо

Муҳаммад Салоҳ – беҳтарин футболбози Африқо

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Самарқанд мизбони нахустмулоқоти «Ҳиндустон – Осиёи Марказӣ»

Баргардондани 47 шаҳрванди Қазоқистон аз Сурия

Остона ба гузарондани Ҳамоиши ҷаҳонии туризми шаҳрӣ омодагӣ мегирад

Дар Беларус бори нахуст ҳукми қатл содир шуд

09.01.2019


Таҷлили 110 - солагии аллома Бобоҷон Ғафуров


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед