logo

ҳуқуқ

САВГАНД ВА ЭЪТИМОДИ БОТИНИИ СУДЯҲО

Инкишоф ва тағйир ёфтани муносибатҳои нави ҷамъиятӣ, дигаргуниҳои куллии ҳаёти ҷомеа дар раванди ислоҳоти сиёсиву иқтисодӣ, иҷтимоиву фарҳангӣ ва ҳуқуқӣ зарурати ворид намудани тағйиру иловаҳо ба Конститутсияро ба вуҷуд меоранд. Дар ин росто 26 сентябри соли 1999 ва 22 июни соли 2003 ба Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон бо роҳи раъйпурсии умумихалқӣ тағйиру иловаҳо ворид гардида, пешрафти минбаъдаи ҷомеаро таъмин намуданд.

Пешниҳоди аъзои Маҷлиси миллӣ ва вакилони Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олӣ оид ба «Тағйиру иловаҳо ба Конститутсияи (Сарқонуни) Ҷумҳурии Тоҷикистон», ки дар матбуот нашр шуда, мавриди баррасӣ қарор гирифт, бешак, ба марҳалаи навбатии рушди демократия ва ҳуқуқу озодиҳои инсон дар Тоҷикистон мусоидат хоҳад кард. Тағйиру иловаҳои ба ҳокимияти судӣ дахлдошта саривақтӣ ва хеле муҳим буда, шарҳу тавзеҳи онҳо дар байни мардум дорои аҳамияти вижа аст.
Моддаи 85, ки ба ҳокимияти судӣ дахл дорад, дар таҳрири зерин омадааст: ба вазифаи судяҳои Суди Олӣ, Суди Олии иқтисодӣ, судяҳои Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон, вилоят ва шаҳри Душанбе шахсе интихоб ё таъйин мешавад, ки танҳо шаҳрвандии Ҷумҳурии Тоҷикистонро дошта бошад, дорои таҳсилоти олии ҳуқуқшиносӣ буда, синни ӯ аз 30 кам набошад ва ҳадди ақал 5 сол собиқаи кори судягӣ дошта бошад. Ба вазифаи судяҳои судҳои шаҳр ва ноҳия, суди ҳарбӣ, судҳои иқтисодии Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон, вилоят ва шаҳри Душанбе шахсе таъйин мешавад, ки танҳо шаҳрвандии Ҷумҳурии Тоҷикистонро дошта бошад, дорои таҳсилоти олии ҳуқуқшиносӣ буда, синни ӯ аз 25 кам набошад ва ҳадди ақал 3 сол собиқаи кории касбӣ дошта бошад. Синни ниҳоии дар вазифаи судя фаъолият намуданро қонуни конститутсионӣ муайян менамояд. Шахсе, ки бори аввал ба вазифаи судя таъйин мешавад, дар вазъияти тантанавӣ савганд ёд мекунад. Савганд ёд кардани судяҳоро ба мақсад мувофиқ медонем. Зеро, дар татбиқи адолати судӣ эътимоди ботинии судя нақши муҳим бозида, меъёрҳои иҷтимоӣ, аз ҷумла ахлоқӣ, ба он таъсир мерасонанд ва дар ниҳоят барои самаранокии фаъолияти судя мусоидат мекунанд.
Дар мавриди интихоби номзад ба вазифаи судяи Суди конститутсионӣ чанд талаботи муҳим пешниҳод шудааст. Аз ҷумла, ба ин вазифа танҳо шаҳрвандони Ҷумҳурии Тоҷикистон метавонанд интихоб шаванд. Шахси пешниҳодшуда бояд дорои маълумоти олии ҳуқуқшиносӣ ва ҳадди ақал ҳафт сол собиқаи кории касбӣ дошта бошад. Ҳамчунин, ба моддаи 89 қисми сеюм бо мазмуни зайл илова шудааст: «Шахсе, ки бори аввал ба вазифаи судяи Суди конститутсионӣ интихоб шудааст, дар иҷлосияи Маҷлиси миллӣ савганд ёд мекунад». Тибқи талаботи банди 36 қисми сеюми моддаи ҳаштоду нуҳ қисми чорум ҳисобида шуда, ба банди якуми он баъд аз калимаи «санадҳои» калимаи «меъёрии» илова ва калимаи «қарордодҳои» ба вожаи «шартномаҳои» иваз карда мешаванд. Тағйироти охир бо мақсади ба ҳам мутобиқ гардондани меъёрҳои Қонуни асосӣ ба истилоҳу меъёрҳои санадҳои ҳуқуқи байналмилалӣ ворид мешавад.
 Ҳамин тавр, тағйиру иловаҳои ба Конститутсия пешниҳодшуда дар самти баамалбарории адолати судӣ, баланд бардоштани масъулияти судяҳо, таҳкими ҳокимияти судӣ, иштироки фаъоли ҷавонон дар татбиқи сиёсати хирадмандона ва дурандешонаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон замина гузошта, баҳри танҳо ба қонун итоат кардани судяҳо шароити боз ҳам хубтар фароҳам меоранд.

Ҳилол БАҲРИДДИНЗОДА,
судяи Суди ноҳияи Шоҳмансури шаҳри Душанбе,
Дилноза БАҲРИДДИНОВА,
корманди Суди шаҳри Душанбе


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 12.04.2016    №: 70    Мутолиа карданд: 426

25.09.2018


Тавсеаи равобити байнипарлумонии Тоҷикистону Корея

Баргузории ҷамъомад оид ба пешгирии ҷинояткорӣ

Анҷоми марҳилаи якуми амалиёти «Кӯкнор-2018»

Гутерриш ба муборизаи фаъолтар алайҳи маводи мухаддир даъват сохт

Теъдоди қурбониёни садамаи киштӣ дар Танзания ба 225 нафар расид

Сеул барои дучандсозии теъдоди сайёҳон $640 миллион харҷ карданист

Фаронса қатораи дуошёнаи тезгард месозад

Ҷаҳон дар як сатр

Ҷом насиби кӣ мешавад?

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед