logo

ҳуқуқ

САВГАНД ВА ЭЪТИМОДИ БОТИНИИ СУДЯҲО

Инкишоф ва тағйир ёфтани муносибатҳои нави ҷамъиятӣ, дигаргуниҳои куллии ҳаёти ҷомеа дар раванди ислоҳоти сиёсиву иқтисодӣ, иҷтимоиву фарҳангӣ ва ҳуқуқӣ зарурати ворид намудани тағйиру иловаҳо ба Конститутсияро ба вуҷуд меоранд. Дар ин росто 26 сентябри соли 1999 ва 22 июни соли 2003 ба Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон бо роҳи раъйпурсии умумихалқӣ тағйиру иловаҳо ворид гардида, пешрафти минбаъдаи ҷомеаро таъмин намуданд.

Пешниҳоди аъзои Маҷлиси миллӣ ва вакилони Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олӣ оид ба «Тағйиру иловаҳо ба Конститутсияи (Сарқонуни) Ҷумҳурии Тоҷикистон», ки дар матбуот нашр шуда, мавриди баррасӣ қарор гирифт, бешак, ба марҳалаи навбатии рушди демократия ва ҳуқуқу озодиҳои инсон дар Тоҷикистон мусоидат хоҳад кард. Тағйиру иловаҳои ба ҳокимияти судӣ дахлдошта саривақтӣ ва хеле муҳим буда, шарҳу тавзеҳи онҳо дар байни мардум дорои аҳамияти вижа аст.
Моддаи 85, ки ба ҳокимияти судӣ дахл дорад, дар таҳрири зерин омадааст: ба вазифаи судяҳои Суди Олӣ, Суди Олии иқтисодӣ, судяҳои Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон, вилоят ва шаҳри Душанбе шахсе интихоб ё таъйин мешавад, ки танҳо шаҳрвандии Ҷумҳурии Тоҷикистонро дошта бошад, дорои таҳсилоти олии ҳуқуқшиносӣ буда, синни ӯ аз 30 кам набошад ва ҳадди ақал 5 сол собиқаи кори судягӣ дошта бошад. Ба вазифаи судяҳои судҳои шаҳр ва ноҳия, суди ҳарбӣ, судҳои иқтисодии Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон, вилоят ва шаҳри Душанбе шахсе таъйин мешавад, ки танҳо шаҳрвандии Ҷумҳурии Тоҷикистонро дошта бошад, дорои таҳсилоти олии ҳуқуқшиносӣ буда, синни ӯ аз 25 кам набошад ва ҳадди ақал 3 сол собиқаи кории касбӣ дошта бошад. Синни ниҳоии дар вазифаи судя фаъолият намуданро қонуни конститутсионӣ муайян менамояд. Шахсе, ки бори аввал ба вазифаи судя таъйин мешавад, дар вазъияти тантанавӣ савганд ёд мекунад. Савганд ёд кардани судяҳоро ба мақсад мувофиқ медонем. Зеро, дар татбиқи адолати судӣ эътимоди ботинии судя нақши муҳим бозида, меъёрҳои иҷтимоӣ, аз ҷумла ахлоқӣ, ба он таъсир мерасонанд ва дар ниҳоят барои самаранокии фаъолияти судя мусоидат мекунанд.
Дар мавриди интихоби номзад ба вазифаи судяи Суди конститутсионӣ чанд талаботи муҳим пешниҳод шудааст. Аз ҷумла, ба ин вазифа танҳо шаҳрвандони Ҷумҳурии Тоҷикистон метавонанд интихоб шаванд. Шахси пешниҳодшуда бояд дорои маълумоти олии ҳуқуқшиносӣ ва ҳадди ақал ҳафт сол собиқаи кории касбӣ дошта бошад. Ҳамчунин, ба моддаи 89 қисми сеюм бо мазмуни зайл илова шудааст: «Шахсе, ки бори аввал ба вазифаи судяи Суди конститутсионӣ интихоб шудааст, дар иҷлосияи Маҷлиси миллӣ савганд ёд мекунад». Тибқи талаботи банди 36 қисми сеюми моддаи ҳаштоду нуҳ қисми чорум ҳисобида шуда, ба банди якуми он баъд аз калимаи «санадҳои» калимаи «меъёрии» илова ва калимаи «қарордодҳои» ба вожаи «шартномаҳои» иваз карда мешаванд. Тағйироти охир бо мақсади ба ҳам мутобиқ гардондани меъёрҳои Қонуни асосӣ ба истилоҳу меъёрҳои санадҳои ҳуқуқи байналмилалӣ ворид мешавад.
 Ҳамин тавр, тағйиру иловаҳои ба Конститутсия пешниҳодшуда дар самти баамалбарории адолати судӣ, баланд бардоштани масъулияти судяҳо, таҳкими ҳокимияти судӣ, иштироки фаъоли ҷавонон дар татбиқи сиёсати хирадмандона ва дурандешонаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон замина гузошта, баҳри танҳо ба қонун итоат кардани судяҳо шароити боз ҳам хубтар фароҳам меоранд.

Ҳилол БАҲРИДДИНЗОДА,
судяи Суди ноҳияи Шоҳмансури шаҳри Душанбе,
Дилноза БАҲРИДДИНОВА,
корманди Суди шаҳри Душанбе


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 12.04.2016    №: 70    Мутолиа карданд: 445

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд

Мулоқоти Зубайдулло Зубайдзода бо Амал Муҷрин ал - Ҳамад

Конференсияи гиромидошти Бобоҷон Ғафуров

Путин ва Абэ дар асоси қатъномаи соли 1956 гуфтушунид хоҳанд кард

Таҳлилгарони Nomura сустшавии суръати рушди иқтисоди ҷаҳониро пешгӯӣ намуданд

Frontex: ба Аврупо омадани гурезаҳо 31 дарсад коҳиш ёфт

Назарбоев соли 2019-ро Соли ҷавонон эълом дошт

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ

Ҷамъоварии $482 миллион ба ёрии мардуми Ироқ

Назарбоев ташкили Созмони амнияти дастаҷамъии Осиёро пешниҳод дорад

Ҷонибдории Ангела Меркел аз ташкили артиши ягонаи аврупоӣ

Дар Тошканд Ҳафтаи соҳибкории глобалӣ шурӯъ шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ ҶАҲОН – 2018. Иштироки се бонуи муштзани тоҷик

БОНКИ МИЛЛӢ. Иқдоми наҷиб

13.11.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин ва Юе Бин

Баимзорасии ёддошти тафоҳум

Нақшаи чорабиниҳои амалӣ намудани корҳои ободонию бунёдкорӣ дар давраи солҳои 2019 – 2021 тасдиқ гардид

БӮСТОН. Таҷдиди шуъбаи урология

ВАҲДАТ. 5 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

ЁВОН СИМОИ ТОЗА МЕГИРАД

НОҲИЯИ ШАМСИДДИНИ ШОҲИН. Кӯшишҳо самар медиҳанд

"Дар ин дунё Карим Девонае буд"

Ҳузури бераводиди тоҷикистониён дар Туркия 3 баробар дароз шуд

Аврупо дар бозёбии партовҳои уран дар Тоҷикистон саҳм мегирад

Москва аз ҷумлаи даҳ шаҳри беҳтарини дунёст

Гунаҳгорони ҳалокати 52 ӯзбекистонӣ зиндонӣ шуданд

Чин дар ҷаҳон калонтарин воридкунандаи газ

Ҷаҳон дар як сатр

ҚУБОДИЁН. 48 медали варзишгарон дар нуҳ моҳ

12.11.2018


Дар Париж ҳамоиши сулҳ ифтитоҳ ёфт

Бо эҳтимоми ҳукумати Ҳиндустон нархи сӯзишворӣ арзон мешавад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед