logo

ҳуқуқ

САВГАНД ВА ЭЪТИМОДИ БОТИНИИ СУДЯҲО

Инкишоф ва тағйир ёфтани муносибатҳои нави ҷамъиятӣ, дигаргуниҳои куллии ҳаёти ҷомеа дар раванди ислоҳоти сиёсиву иқтисодӣ, иҷтимоиву фарҳангӣ ва ҳуқуқӣ зарурати ворид намудани тағйиру иловаҳо ба Конститутсияро ба вуҷуд меоранд. Дар ин росто 26 сентябри соли 1999 ва 22 июни соли 2003 ба Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон бо роҳи раъйпурсии умумихалқӣ тағйиру иловаҳо ворид гардида, пешрафти минбаъдаи ҷомеаро таъмин намуданд.

Пешниҳоди аъзои Маҷлиси миллӣ ва вакилони Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олӣ оид ба «Тағйиру иловаҳо ба Конститутсияи (Сарқонуни) Ҷумҳурии Тоҷикистон», ки дар матбуот нашр шуда, мавриди баррасӣ қарор гирифт, бешак, ба марҳалаи навбатии рушди демократия ва ҳуқуқу озодиҳои инсон дар Тоҷикистон мусоидат хоҳад кард. Тағйиру иловаҳои ба ҳокимияти судӣ дахлдошта саривақтӣ ва хеле муҳим буда, шарҳу тавзеҳи онҳо дар байни мардум дорои аҳамияти вижа аст.
Моддаи 85, ки ба ҳокимияти судӣ дахл дорад, дар таҳрири зерин омадааст: ба вазифаи судяҳои Суди Олӣ, Суди Олии иқтисодӣ, судяҳои Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон, вилоят ва шаҳри Душанбе шахсе интихоб ё таъйин мешавад, ки танҳо шаҳрвандии Ҷумҳурии Тоҷикистонро дошта бошад, дорои таҳсилоти олии ҳуқуқшиносӣ буда, синни ӯ аз 30 кам набошад ва ҳадди ақал 5 сол собиқаи кори судягӣ дошта бошад. Ба вазифаи судяҳои судҳои шаҳр ва ноҳия, суди ҳарбӣ, судҳои иқтисодии Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон, вилоят ва шаҳри Душанбе шахсе таъйин мешавад, ки танҳо шаҳрвандии Ҷумҳурии Тоҷикистонро дошта бошад, дорои таҳсилоти олии ҳуқуқшиносӣ буда, синни ӯ аз 25 кам набошад ва ҳадди ақал 3 сол собиқаи кории касбӣ дошта бошад. Синни ниҳоии дар вазифаи судя фаъолият намуданро қонуни конститутсионӣ муайян менамояд. Шахсе, ки бори аввал ба вазифаи судя таъйин мешавад, дар вазъияти тантанавӣ савганд ёд мекунад. Савганд ёд кардани судяҳоро ба мақсад мувофиқ медонем. Зеро, дар татбиқи адолати судӣ эътимоди ботинии судя нақши муҳим бозида, меъёрҳои иҷтимоӣ, аз ҷумла ахлоқӣ, ба он таъсир мерасонанд ва дар ниҳоят барои самаранокии фаъолияти судя мусоидат мекунанд.
Дар мавриди интихоби номзад ба вазифаи судяи Суди конститутсионӣ чанд талаботи муҳим пешниҳод шудааст. Аз ҷумла, ба ин вазифа танҳо шаҳрвандони Ҷумҳурии Тоҷикистон метавонанд интихоб шаванд. Шахси пешниҳодшуда бояд дорои маълумоти олии ҳуқуқшиносӣ ва ҳадди ақал ҳафт сол собиқаи кории касбӣ дошта бошад. Ҳамчунин, ба моддаи 89 қисми сеюм бо мазмуни зайл илова шудааст: «Шахсе, ки бори аввал ба вазифаи судяи Суди конститутсионӣ интихоб шудааст, дар иҷлосияи Маҷлиси миллӣ савганд ёд мекунад». Тибқи талаботи банди 36 қисми сеюми моддаи ҳаштоду нуҳ қисми чорум ҳисобида шуда, ба банди якуми он баъд аз калимаи «санадҳои» калимаи «меъёрии» илова ва калимаи «қарордодҳои» ба вожаи «шартномаҳои» иваз карда мешаванд. Тағйироти охир бо мақсади ба ҳам мутобиқ гардондани меъёрҳои Қонуни асосӣ ба истилоҳу меъёрҳои санадҳои ҳуқуқи байналмилалӣ ворид мешавад.
 Ҳамин тавр, тағйиру иловаҳои ба Конститутсия пешниҳодшуда дар самти баамалбарории адолати судӣ, баланд бардоштани масъулияти судяҳо, таҳкими ҳокимияти судӣ, иштироки фаъоли ҷавонон дар татбиқи сиёсати хирадмандона ва дурандешонаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон замина гузошта, баҳри танҳо ба қонун итоат кардани судяҳо шароити боз ҳам хубтар фароҳам меоранд.

Ҳилол БАҲРИДДИНЗОДА,
судяи Суди ноҳияи Шоҳмансури шаҳри Душанбе,
Дилноза БАҲРИДДИНОВА,
корманди Суди шаҳри Душанбе


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 12.04.2016    №: 70    Мутолиа карданд: 490

22.02.2019


Ҷаласаи Комиссияи сетарафаи танзими муносибатҳои иҷтимоию меҳнатӣ

Забони тоҷикӣ таърихи зиёда аз чорҳазорсолаи хату алифбо дорад

ББТ барои фаъолияти оператори низоми пардохтии “Осон” иҷозатнома гирифт

МАВСИМИ НАВИ ЛИГАИ ОЛӢ МОҲИ АПРЕЛ ОҒОЗ МЕГАРДАД

Путин самтҳои асосии сиёсати хориҷии Россияро тавзеҳ дод

Хадамоти вижаи 7 кишвари ИДМ машқи "Арарат-Антитеррор" мегузаронанд

Чин дар кайҳон неругоҳи барқи офтобӣ месозад

21.02.2019


ХУҶАНД. Оғози сохтмони бинои нави «Тоҷикстандарт»

ФУТБОЛ. Тақвими бозиҳои тими мунтахаби олимпии кишвар муайян гардид

Табибон аз Тотористон бо ҳампешаҳои тоҷики худ мубодилаи таҷриба мекунанд

Роҳандозии лоиҳаҳои инноватсионӣ дар Қазоқистон

Дар Ҳиндустон 13 иштирокдори тӯй зери чархи мошини боркаш монд

Сӯхтор сабабгори марги ҳафт кӯдак дар Канада

Ҷаҳон дар як сатр

19.02.2019


МАКТАБИ ДАВЛАТДОРИИ ЭМОМАЛӢ РАҲМОН. ЯК ҲАМОИШИ МУҲИМ

Баррасии масъалаҳои рушди сайёҳӣ

Вохӯрии Низомиддин Зоҳидӣ бо Мазен Шамия

Дурнамои рушди муносибатҳо матраҳ гардид

ҶОМИ КУШОДАИ АВРУПО. Муҳаммадризо Қувватов медали биринҷӣ ба даст овард

Авҷи ниҳолшинонӣ

Саҳми соҳибкорон дар ободии деҳот

Ҳамкории тиҷоратию иқтисодии Чин ва Россия густурдатар мегардад

Сарвар Дониш: «Музокироти сулҳ бидуни ҳукумат қурбе надорад»

«Туҳфаи шоҳона» - и Арабистони Саудӣ ба шаҳрвандони Покистон

Дар Қазоқистон маркази амнияти иттилоотӣ ифтитоҳ меёбад

Сокини навраси Шимкент ду нафарро аз сӯхтор наҷот дод

Ҷаҳон дар як сатр

18.02.2019


Боздиди Азим Иброҳим аз ҷараёни корҳои сохтмонӣ

ВКД Ҷиноятҳо 83,6 дарсад ошкор шуданд

Вазорати молия. Барои дастгирии буҷет маблағи бештар ҷалб хоҳад гашт

«BISHKEK OPEN – 2019». Дурахши каратэ-дочиёни навраси тоҷик

«МОҲИЯТ ВА ТАЪЙИНОТИ МАТБУОТИ МАҲАЛЛӢ»

РОҒУН. Ободонӣ вусъат меёбад

АНДОЗ. Нақша 100, 6 дарсад иҷро гардид


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед