logo

иҷтимоиёт

АЗ ПАРДОХТИ МАБЛАҒҲОИ НАҚДӢ КӢ НАФЪ МЕБИНАД?

Аз пагоҳии барвақт дар садҳо ошхонаю қаҳвахона ва тарабхонаҳои шаҳр ҷунбу ҷӯш оғоз меёбад. Ошпазҳо ба таги дегҳо оташро баланд монда, бӯйи равғану пиёз, гӯшту сабзӣ ва мурчу қаланфурро мебароранд ва иштиҳои роҳгузаронро карнай месозанд. Дар гӯшае пешхизматҳо нишаста, баробари нақли сериалҳои шабона дидаашон коғазу сачоқҳои дастпоксозиро ба тартиб оварда, аҳён-аҳён мизоҷони доимиро бо лафзи хушу чеҳраи кушода истиқбол мегиранд.

Расидем ба ошхонаи миллии Ҷамъияти дорои масъулияти маҳдуди «Шоҳмансур» - и ноҳияи Шоҳмансур. Аз масъулон самбӯсапазро ёфтем ва мусоҳиб шудан хостем, ки серкориашро баҳона карда, ба суолҳо посухи дуруст надод. Ба ҳар ҳол фаҳмидем, ки ӯ барои як рӯзи кориаш 50 сомонӣ мегирифтааст, аммо фикр мекунам, ки ин маблағ барои чунин устоди моҳир кам аст. Дар ошхона 20 нафар фаъолият мекардааст. Аммо ягон нафари онҳо дар даст шартномаи меҳнатӣ надошт ва ҳатто чӣ будани ин ҳуҷҷати муҳимро дарк намекард. Имрӯз ошпазҳо, пешхизматҳо ва косаю табақшӯён аз фаъолияташон ва маблағи каму беши мегирифтаашон қаноатманданду парвои фардо ва муҳимтар аз ин сабти расмии собиқаи кориашонро надоранд.
«Ҳуҷҷатҳо дар сейфи шеф мебошад» гуфта, кормандон моро хотирҷамъ намудан хостанд. Зеро намехостанд, ки «барои сирри корхонаро ба берун баровардан» аз ҷойи кори дилхоҳ бенасиб монанд. Аммо ин сирнигоҳдорӣ, албатта, ба нафъи онҳо набуд. Баъдтар чун бо сарвари ҶДММ «Шоҳмансур» Маҳмад Каримов дар тамос шудем. Ӯ гуфт, ки дар ошхона қабули коркунон дар асоси Кодекси меҳнат ба роҳ монда шудаасту тибқи он кормандон ба кор таъйин ва аз кор ҷавоб дода мешаванд.
Дар назди Вазорати маориф ва илми ҷумҳурӣ ошхонаи миллие фаъолият дорад, ки ба он «Омӯзгор» ном ниҳодаанд. Толори ошхона тозаю озода ва хӯроки пагоҳирӯзӣ – ширбиринҷ аллакай омода гашта бошад ҳам, аз мизоҷон дарак набуд. Сарошпаз Темур Ғуломов иброз дошт, ки ошхона баъди бефаъолиятӣ аз нав кушода шудаасту ҳанӯз мизоҷи ангуштшумор дорад. Хӯрокҳо дар ин ҷо нисбат ба ошхонаҳои назди бозор 1-2 сомонӣ арзон мебошад. Баъди пурсуҷӯ маълум шуд, ки дар ин ҷо ҳам кормандон аз рӯйи шартномаи меҳнатӣ ба кор қабул карда намешаванд, ки дар дасташон нусхаи он мавҷуд набуд. Ба ошпазу пешхизмат, фаррош ва косаю табақшӯй баъди ҳисоб кардани даромади рӯзона ҳақ медиҳанд, ки баъзе рӯз маблағи мегирифтаи онҳо нисбат ба дигар ошхонаҳо камтар аст.
Ошхонаи миллии «Солор» (сардораш Бобо Назаров) дар назди бозори «Шоҳмансур» воқеъ мебошаду рафтуомади одамон бисёр. Чун аз кормандон дар бораи шароити меҳнат, вақти ба кор омадан ва аз кор рафтанро пурсон шудам, арз карданд, ин тартибҳоро намедонистаанд. Ба мисли ошхонаҳои дигар бо кормандон шартномаи меҳнатӣ набаста, музди корро бе сабт кардан дар ягон ҳуҷҷат ба дасташон медодаанд. Ин амалро дар Вазорати меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолии ҷумҳурӣ ва Кумитаи андози назди Ҳукумати кишвар дағалона вайрон кардани Кодекси меҳнат меҳисобанду барои пешгирии қонуншиканӣ чорае намебинанд. Чаро? Вазъ дар ошхонаҳои миллии кӯчаи Лоҳутӣ, ки дар тарафи дигари бозор воқеъ аст, беҳтар нест. Қонун қонун аст. Он бояд мавриди эҳтироми ҳама роҳбарон ва таъмини иҷрояш ҳатмӣ бошад! Умуман аз ҳама ошхонаҳое, ки дидан кардем ҳуҷҷатгузорӣ тибқи қонуни меҳнат роҳандозӣ нашудааст. Гӯё дар муассисаҳои хӯроки умумии шаҳр Кодекси меҳнати Ҷумҳурии Тоҷикистон мавриди амал қарор надошта бошад?
Кас ҳайрон мешавад, ки наход аз фаъ-ол шудани аксари ошхонаҳо 15 – 20 сол сипарӣ гаштаасту ҳанӯз ҳам мақомоти ноҳиявию шаҳрии Кумитаи андоз, Вазорати меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолӣ аз амалҳои ғайриқонунии онҳо воқиф набошанд?
Вайрон кардани қонуни меҳнат аз тарафи роҳбарони ҶДММ-ҳо, соҳибкорони инфиродӣ ва дигарҳо ба дараҷае расидааст, ки коркунони доимӣ ва мавсимӣ чӣ тавр ҳимоя кардани ҳуқуқҳои худро намедонанд. Ин масъаларо Федератсияи иттифоқҳои мустақили Тоҷикистон ва кумитаҳои ҷумҳуриявию шаҳрию ноҳиявии он низ аз мадди назар дур кардаанд. Ҳол он ки ҳифзи ҳуқуқи меҳнати кормандон вазифаи ҷонии иттифоқҳои касаба мебошад.
(Давом дорад)

Мирзои ФИРӮЗ, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 16.04.2016    №: 74    Мутолиа карданд: 449

20.11.2018


СУҒД. Оғози сохтмони раёсати маориф

ЛЕВАКАНТ. Конфронси илмӣ - назариявӣ ба ифтихори Иҷлосияи XVI

"Парасту" дар Тоҷикобод

Сарони кишварҳои Осиёи Марказӣ барои машварат дар Тошканд ҷамъ меоянд

Финляндия ҷонибдори ҳузури Россия дар Шӯрои Аврупо

Вазорати маорифи Афғонистон 30 ҳазор занро ба кор мегирад

Баррасии рушди инклюзивии иқтисоди қитъа дар Гвинея Папуаи Нав

Ҷаҳон дар як сатр

АНВАР ЮНУСОВ СОҲИБИ КАМАРБАНДИ WBF

"СОРО КОМПАНИЯ" ҒОЛИБИ ЛИГАИ КАСБИИ ФУТЗАЛИ ТОҶИКИСТОН

19.11.2018


ДЕВАШТИЧ. Авҷи созандагиҳо дар Ҷамоати деҳоти Яхтан

Артиши Сурия охирин истеҳкоми «ДИ» дар ҷануби кишварро зери назорат гирифт

Дар ҳама минтақаҳои Ӯзбекистон «мактаби президентӣ» месозанд

Роҳандозии барномаи махсуси давлатии ипотекӣ барои дӯзандагони Қирғизистон

Киштии зериобии «Сан Хуан» - ро дар уқёнуси Атлантика ёфтанд

Ҷаҳон дар як сатр

Кулишов: «Марзҳои ИДМ бо таҷҳизоти муосир таъмин карда мешаванд»

Дар Тоҷикистон омӯзгори забони англисӣ барои таблиғи «ДИ» 19 сол гирифт

Қазоқистон мубориза бо машруботро сахттар мекунад

Фоидаи туризм ба кадом шаҳри дунё бештар аст?

Ҷаҳон дар як сатр

"ИСТИҚЛОЛ" бори аввал барои Ҷоми чемпионҳои КФО мубориза хоҳад бурд

Омодагии тими миллӣ ба марҳилаи интихобии Ҷоми ҷаҳон – 2022

УСМОН ТОШЕВ САРМУРАББИИ НАВИ ДАСТАИ МУНТАХАБ

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд

Мулоқоти Зубайдулло Зубайдзода бо Амал Муҷрин ал - Ҳамад

Конференсияи гиромидошти Бобоҷон Ғафуров

Путин ва Абэ дар асоси қатъномаи соли 1956 гуфтушунид хоҳанд кард

Таҳлилгарони Nomura сустшавии суръати рушди иқтисоди ҷаҳониро пешгӯӣ намуданд

Frontex: ба Аврупо омадани гурезаҳо 31 дарсад коҳиш ёфт

Назарбоев соли 2019-ро Соли ҷавонон эълом дошт

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед