logo

иҷтимоиёт

АЗ ПАРДОХТИ МАБЛАҒҲОИ НАҚДӢ КӢ НАФЪ МЕБИНАД?

Аз пагоҳии барвақт дар садҳо ошхонаю қаҳвахона ва тарабхонаҳои шаҳр ҷунбу ҷӯш оғоз меёбад. Ошпазҳо ба таги дегҳо оташро баланд монда, бӯйи равғану пиёз, гӯшту сабзӣ ва мурчу қаланфурро мебароранд ва иштиҳои роҳгузаронро карнай месозанд. Дар гӯшае пешхизматҳо нишаста, баробари нақли сериалҳои шабона дидаашон коғазу сачоқҳои дастпоксозиро ба тартиб оварда, аҳён-аҳён мизоҷони доимиро бо лафзи хушу чеҳраи кушода истиқбол мегиранд.

Расидем ба ошхонаи миллии Ҷамъияти дорои масъулияти маҳдуди «Шоҳмансур» - и ноҳияи Шоҳмансур. Аз масъулон самбӯсапазро ёфтем ва мусоҳиб шудан хостем, ки серкориашро баҳона карда, ба суолҳо посухи дуруст надод. Ба ҳар ҳол фаҳмидем, ки ӯ барои як рӯзи кориаш 50 сомонӣ мегирифтааст, аммо фикр мекунам, ки ин маблағ барои чунин устоди моҳир кам аст. Дар ошхона 20 нафар фаъолият мекардааст. Аммо ягон нафари онҳо дар даст шартномаи меҳнатӣ надошт ва ҳатто чӣ будани ин ҳуҷҷати муҳимро дарк намекард. Имрӯз ошпазҳо, пешхизматҳо ва косаю табақшӯён аз фаъолияташон ва маблағи каму беши мегирифтаашон қаноатманданду парвои фардо ва муҳимтар аз ин сабти расмии собиқаи кориашонро надоранд.
«Ҳуҷҷатҳо дар сейфи шеф мебошад» гуфта, кормандон моро хотирҷамъ намудан хостанд. Зеро намехостанд, ки «барои сирри корхонаро ба берун баровардан» аз ҷойи кори дилхоҳ бенасиб монанд. Аммо ин сирнигоҳдорӣ, албатта, ба нафъи онҳо набуд. Баъдтар чун бо сарвари ҶДММ «Шоҳмансур» Маҳмад Каримов дар тамос шудем. Ӯ гуфт, ки дар ошхона қабули коркунон дар асоси Кодекси меҳнат ба роҳ монда шудаасту тибқи он кормандон ба кор таъйин ва аз кор ҷавоб дода мешаванд.
Дар назди Вазорати маориф ва илми ҷумҳурӣ ошхонаи миллие фаъолият дорад, ки ба он «Омӯзгор» ном ниҳодаанд. Толори ошхона тозаю озода ва хӯроки пагоҳирӯзӣ – ширбиринҷ аллакай омода гашта бошад ҳам, аз мизоҷон дарак набуд. Сарошпаз Темур Ғуломов иброз дошт, ки ошхона баъди бефаъолиятӣ аз нав кушода шудаасту ҳанӯз мизоҷи ангуштшумор дорад. Хӯрокҳо дар ин ҷо нисбат ба ошхонаҳои назди бозор 1-2 сомонӣ арзон мебошад. Баъди пурсуҷӯ маълум шуд, ки дар ин ҷо ҳам кормандон аз рӯйи шартномаи меҳнатӣ ба кор қабул карда намешаванд, ки дар дасташон нусхаи он мавҷуд набуд. Ба ошпазу пешхизмат, фаррош ва косаю табақшӯй баъди ҳисоб кардани даромади рӯзона ҳақ медиҳанд, ки баъзе рӯз маблағи мегирифтаи онҳо нисбат ба дигар ошхонаҳо камтар аст.
Ошхонаи миллии «Солор» (сардораш Бобо Назаров) дар назди бозори «Шоҳмансур» воқеъ мебошаду рафтуомади одамон бисёр. Чун аз кормандон дар бораи шароити меҳнат, вақти ба кор омадан ва аз кор рафтанро пурсон шудам, арз карданд, ин тартибҳоро намедонистаанд. Ба мисли ошхонаҳои дигар бо кормандон шартномаи меҳнатӣ набаста, музди корро бе сабт кардан дар ягон ҳуҷҷат ба дасташон медодаанд. Ин амалро дар Вазорати меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолии ҷумҳурӣ ва Кумитаи андози назди Ҳукумати кишвар дағалона вайрон кардани Кодекси меҳнат меҳисобанду барои пешгирии қонуншиканӣ чорае намебинанд. Чаро? Вазъ дар ошхонаҳои миллии кӯчаи Лоҳутӣ, ки дар тарафи дигари бозор воқеъ аст, беҳтар нест. Қонун қонун аст. Он бояд мавриди эҳтироми ҳама роҳбарон ва таъмини иҷрояш ҳатмӣ бошад! Умуман аз ҳама ошхонаҳое, ки дидан кардем ҳуҷҷатгузорӣ тибқи қонуни меҳнат роҳандозӣ нашудааст. Гӯё дар муассисаҳои хӯроки умумии шаҳр Кодекси меҳнати Ҷумҳурии Тоҷикистон мавриди амал қарор надошта бошад?
Кас ҳайрон мешавад, ки наход аз фаъ-ол шудани аксари ошхонаҳо 15 – 20 сол сипарӣ гаштаасту ҳанӯз ҳам мақомоти ноҳиявию шаҳрии Кумитаи андоз, Вазорати меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолӣ аз амалҳои ғайриқонунии онҳо воқиф набошанд?
Вайрон кардани қонуни меҳнат аз тарафи роҳбарони ҶДММ-ҳо, соҳибкорони инфиродӣ ва дигарҳо ба дараҷае расидааст, ки коркунони доимӣ ва мавсимӣ чӣ тавр ҳимоя кардани ҳуқуқҳои худро намедонанд. Ин масъаларо Федератсияи иттифоқҳои мустақили Тоҷикистон ва кумитаҳои ҷумҳуриявию шаҳрию ноҳиявии он низ аз мадди назар дур кардаанд. Ҳол он ки ҳифзи ҳуқуқи меҳнати кормандон вазифаи ҷонии иттифоқҳои касаба мебошад.
(Давом дорад)

Мирзои ФИРӮЗ, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 16.04.2016    №: 74    Мутолиа карданд: 468

15.02.2019


ШАМШЕРБОЗӢ. ИШТИРОКИ ВАРЗИШГАРОНИ МО ДАР ЧЕМПИОНАТИ КУШОДИ ОСИЁИ МАРКАЗӢ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Дар Душанбе ташкили низоми муттаҳидаи мудофиаи зиддиҳавоӣ баррасӣ шуд

Дар чор сол муомилоти мол байни Тоҷикистону Ӯзбекистон 19 маротиба афзуд

Медведев: «Таҳримоти ИМА ба иқтисоди Россия таъсири чандон бузург расонда наметавонад»

Пентагон. ИМА аз Афғонистон ҳамроҳи иттифоқчиёнаш меравад

13.02.2019


2018. Сиёсати хориҷии Тоҷикистон пурбарор буд

КОРРУПСИЯ. 2047 ҷиноят ошкор гардид

САНОАТ. Беш аз 10 миллиард сомонӣ маҳсулот содирот шуд

САРМОЯИ МУСТАҚИМ. Воридот дар ҳоли афзоиш аст

ОБ. Таъминоти аҳолӣ рӯ ба беҳбудӣ дорад

АВҶИ ОБОДКОРИҲО ДАР ШАҲРИ ТУРСУНЗОДА

12.02.2019


АКАДЕМИЯИ ИЛМҲО АЗ КАШФИЁТИ НАВ ТО САНОАТИ ДОРУСОЗӢ

КӮЛОБ. Содироти 825 тонна маҳсулоти кишоварзӣ

ДАНҒАРА. Саноатикунонӣ вусъат мегирад

ФУРУДГОҲҲОИ БАЙНАЛМИЛАЛӢ. Сатҳи хизматрасонӣ рӯ ба беҳбудӣ дорад

ДДК. Авлавият ба сатҳи касбият ва таълим

САДА. Тантанаи ҷашни миллӣ дар ноҳияи Шамсиддини Шоҳин

11.02.2019


ВАЗОРАТИ ФАРҲАНГ. 2018 - соли муваффақиятҳо буд

КУМИТАИ РУШДИ САЙЁҲӢ. Беш аз 1 миллион сайёҳ ба Тоҷикистон омад

МТС. Ҳамкориҳо бо Ӯзбекистон густариш меёбанд

ВМКБ. Гумрукчиён ба буҷет 16,9 миллион сомонӣ ворид карданд

ҲИСОР. Саҳми назарраси соҳибкорон дар ободонии шаҳр

НОҲИЯИ РӮДАКӢ. Ҳаҷми истеҳсоли маҳсулот ба 1 миллиард сомонӣ расид

ВАРЗОБ. Таваҷҷуҳи сайёҳон ба нуқтаҳои истироҳатӣ афзудааст

08.02.2019


Вазорати меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолӣ. Музди миёнаи меҳнат - 1220 сомонӣ

КУМИТАИ ТЕЛЕВИЗИОН ВА РАДИО. Сифати кори шабакаҳо беҳтар мешавад

КҲФМГ. Офатҳои табиат 34 миллион самонӣ хисорот овард

Саноатикунонӣ дар Шаҳринав

Меъёри бозтамвил ба 14 дарсад поён фаромад

ШАҲРИ ВАҲДАТ. Иҷрои барзиёди андози иҷтимоӣ

ТАНЗИМ. Қонуншиканӣ коҳиш ёфтааст

СОҲИЛ. Корҳои мустаҳкамсозӣ вусъат меёбанд

ДДСТДТ. Авлавият ба рушди ҳунарҳои мардумӣ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед