logo

иҷтимоиёт

АЗ ПАРДОХТИ МАБЛАҒҲОИ НАҚДӢ КӢ НАФЪ МЕБИНАД?

Аз пагоҳии барвақт дар садҳо ошхонаю қаҳвахона ва тарабхонаҳои шаҳр ҷунбу ҷӯш оғоз меёбад. Ошпазҳо ба таги дегҳо оташро баланд монда, бӯйи равғану пиёз, гӯшту сабзӣ ва мурчу қаланфурро мебароранд ва иштиҳои роҳгузаронро карнай месозанд. Дар гӯшае пешхизматҳо нишаста, баробари нақли сериалҳои шабона дидаашон коғазу сачоқҳои дастпоксозиро ба тартиб оварда, аҳён-аҳён мизоҷони доимиро бо лафзи хушу чеҳраи кушода истиқбол мегиранд.

Расидем ба ошхонаи миллии Ҷамъияти дорои масъулияти маҳдуди «Шоҳмансур» - и ноҳияи Шоҳмансур. Аз масъулон самбӯсапазро ёфтем ва мусоҳиб шудан хостем, ки серкориашро баҳона карда, ба суолҳо посухи дуруст надод. Ба ҳар ҳол фаҳмидем, ки ӯ барои як рӯзи кориаш 50 сомонӣ мегирифтааст, аммо фикр мекунам, ки ин маблағ барои чунин устоди моҳир кам аст. Дар ошхона 20 нафар фаъолият мекардааст. Аммо ягон нафари онҳо дар даст шартномаи меҳнатӣ надошт ва ҳатто чӣ будани ин ҳуҷҷати муҳимро дарк намекард. Имрӯз ошпазҳо, пешхизматҳо ва косаю табақшӯён аз фаъолияташон ва маблағи каму беши мегирифтаашон қаноатманданду парвои фардо ва муҳимтар аз ин сабти расмии собиқаи кориашонро надоранд.
«Ҳуҷҷатҳо дар сейфи шеф мебошад» гуфта, кормандон моро хотирҷамъ намудан хостанд. Зеро намехостанд, ки «барои сирри корхонаро ба берун баровардан» аз ҷойи кори дилхоҳ бенасиб монанд. Аммо ин сирнигоҳдорӣ, албатта, ба нафъи онҳо набуд. Баъдтар чун бо сарвари ҶДММ «Шоҳмансур» Маҳмад Каримов дар тамос шудем. Ӯ гуфт, ки дар ошхона қабули коркунон дар асоси Кодекси меҳнат ба роҳ монда шудаасту тибқи он кормандон ба кор таъйин ва аз кор ҷавоб дода мешаванд.
Дар назди Вазорати маориф ва илми ҷумҳурӣ ошхонаи миллие фаъолият дорад, ки ба он «Омӯзгор» ном ниҳодаанд. Толори ошхона тозаю озода ва хӯроки пагоҳирӯзӣ – ширбиринҷ аллакай омода гашта бошад ҳам, аз мизоҷон дарак набуд. Сарошпаз Темур Ғуломов иброз дошт, ки ошхона баъди бефаъолиятӣ аз нав кушода шудаасту ҳанӯз мизоҷи ангуштшумор дорад. Хӯрокҳо дар ин ҷо нисбат ба ошхонаҳои назди бозор 1-2 сомонӣ арзон мебошад. Баъди пурсуҷӯ маълум шуд, ки дар ин ҷо ҳам кормандон аз рӯйи шартномаи меҳнатӣ ба кор қабул карда намешаванд, ки дар дасташон нусхаи он мавҷуд набуд. Ба ошпазу пешхизмат, фаррош ва косаю табақшӯй баъди ҳисоб кардани даромади рӯзона ҳақ медиҳанд, ки баъзе рӯз маблағи мегирифтаи онҳо нисбат ба дигар ошхонаҳо камтар аст.
Ошхонаи миллии «Солор» (сардораш Бобо Назаров) дар назди бозори «Шоҳмансур» воқеъ мебошаду рафтуомади одамон бисёр. Чун аз кормандон дар бораи шароити меҳнат, вақти ба кор омадан ва аз кор рафтанро пурсон шудам, арз карданд, ин тартибҳоро намедонистаанд. Ба мисли ошхонаҳои дигар бо кормандон шартномаи меҳнатӣ набаста, музди корро бе сабт кардан дар ягон ҳуҷҷат ба дасташон медодаанд. Ин амалро дар Вазорати меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолии ҷумҳурӣ ва Кумитаи андози назди Ҳукумати кишвар дағалона вайрон кардани Кодекси меҳнат меҳисобанду барои пешгирии қонуншиканӣ чорае намебинанд. Чаро? Вазъ дар ошхонаҳои миллии кӯчаи Лоҳутӣ, ки дар тарафи дигари бозор воқеъ аст, беҳтар нест. Қонун қонун аст. Он бояд мавриди эҳтироми ҳама роҳбарон ва таъмини иҷрояш ҳатмӣ бошад! Умуман аз ҳама ошхонаҳое, ки дидан кардем ҳуҷҷатгузорӣ тибқи қонуни меҳнат роҳандозӣ нашудааст. Гӯё дар муассисаҳои хӯроки умумии шаҳр Кодекси меҳнати Ҷумҳурии Тоҷикистон мавриди амал қарор надошта бошад?
Кас ҳайрон мешавад, ки наход аз фаъ-ол шудани аксари ошхонаҳо 15 – 20 сол сипарӣ гаштаасту ҳанӯз ҳам мақомоти ноҳиявию шаҳрии Кумитаи андоз, Вазорати меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолӣ аз амалҳои ғайриқонунии онҳо воқиф набошанд?
Вайрон кардани қонуни меҳнат аз тарафи роҳбарони ҶДММ-ҳо, соҳибкорони инфиродӣ ва дигарҳо ба дараҷае расидааст, ки коркунони доимӣ ва мавсимӣ чӣ тавр ҳимоя кардани ҳуқуқҳои худро намедонанд. Ин масъаларо Федератсияи иттифоқҳои мустақили Тоҷикистон ва кумитаҳои ҷумҳуриявию шаҳрию ноҳиявии он низ аз мадди назар дур кардаанд. Ҳол он ки ҳифзи ҳуқуқи меҳнати кормандон вазифаи ҷонии иттифоқҳои касаба мебошад.
(Давом дорад)

Мирзои ФИРӮЗ, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 16.04.2016    №: 74    Мутолиа карданд: 433

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе

Ба иштирокчиёни ҶБВ кумаки моддӣ расонда мешавад

Нахустини Форум байналмилалии санъати мақом баргузор хоҳад гашт

ЛЕВАКАНТ. Тантанаҳои истиқлолият

ФАЙЗОБОД. Ҳиммати як соҳибкор

ИШТИРОКИ ТИМИ МИЛЛӢ ДАР МУСОБИҚАИ BANGABANDHU GOLD CUP"

«ДИ» тахрибкоронашро ба Русия, Аврупо ва Осиё мефиристад

ХФА: "Даромади «Давлати исломӣ» 10 маротиба коҳиш ёфт"

Чин барои рушди ҶАҶ $60 миллиард ёрии молиявӣ мерасонад

Таҳримоти ғарбӣ метавонанд садди барқарорсозии Сурия гарданд

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед