logo

иҷтимоиёт

ҚОНУНИ МИЛЛӢ

САМАРАИ 9 СОЛИ ФАЪОЛИЯТ
Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи танзими анъана ва ҷашну маросимҳо дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» дастоварди даврони истиқлол буда, меъёрҳои он пайгирона сол то сол ба зиндагии мардум роҳ меёбанд ва пеши роҳи исрофкориву зоҳирпарастӣ, зиёдаравию худнамоиҳоро гирифта,  зиндагии шоистаро фароҳам оварда истодааст.
Бешубҳа, қонуни мазкур, нахустин қонуни миллӣ ва дар таърихи қонунгузории кишвар бемисл буда, қабл аз ҳама шароити мусоиди баргузории маъракаҳои хурсандиро фароҳам овард, ки дар як муддати кӯтоҳ тӯйҳои домодию арӯсӣ якбора ду маротиба афзоиш ёфта, ҳазорҳо ҷавонписарону ҷавондухтарон, ки бо сабаби надоштани шароити молиявӣ хонадор шуда наметавонистанд, оила барпо намуданд.   Пайваста назорати баргузории маъракаҳои тӯйи домодию арӯсӣ, гузаштан аз қайди никоҳи давлатиро таъмин намуда ба риоя ва татбиқи Кодекси оилаи Ҷумҳурии Тоҷикистон, таъсири мусбат расонд. Яъне, агар то давраи қабули қонун - теъдоди ақди никоҳ тақрибан аз 52 ҳазор то 57 ҳазор ба қайд гирифта шуда бошад, пас баъди қабули қонун ҳамасола наздики то 100 ҳазор ва беш аз он ҳам ҳолати ақди никоҳ ба қайд гирифта шуда истодааст. 
Дигар аз дастоварди назарраси ин қонуни миллӣ дар он ифода меёбад, ки дар шароити ҷаҳонишавӣ ва буҳронҳои паёпайи молиявии ҷаҳонӣ тавонист манфиати мардуми кишварро то андозае ҳимоя карда, ба нигоҳ доштани пасандоз дар бонкҳо мусоидат намояд. Дар давоми 9 соли амали қонун дар бонкҳо захираҳои пулии мардум беш аз 20 баробар афзоиш ёфта, анъанаи гирифтани қарз ба хотири баргузории тӯю маросимҳо қариб, ки аз байн рафт. Аз ин ҳисоб шаҳрвандон имкон пайдо намуданд, ки ба беҳтар кардани шароити зист, ободу зебо намудани манзилҳои истиқоматӣ ва муҳимтар аз ҳама ба тарбияи фарзандон диққати бештар диҳанд.
 Сеюм дастоварди бузург ва асосии риояи қонун озод намудани шаҳрвандон аз маъракаҳои иловагию хурофотӣ буд. Қисми зиёди маъракаҳои нолозим аз байн рафта, қисмати дигар ба низоми муайян дароварда шуданд. Маросимҳои оши саритахта, себегоҳина ба пуррагӣ аз байн рафта, вале  маросими ҳафт ва ҷумъагӣ ба таври назаррас маҳдуд шуда, ҳанӯз то зинаи ниҳоӣ нарасидааст. Маъракаҳои фотиҳатӯй, сандуқбарон, раисталбон ба пуррагӣ аз байн рафта, маъракаҳои домодталбон, фотиҳатӯй ба низоми муайян даромада истодаанд. Маросимҳои сол, чил ва тӯйҳои домодию арӯсӣ  дар маҷмӯъ ба низом даромада бошанд ҳам, вале ҳанӯз баъзе аз зиёдаравиҳо аз ҷониби соҳибкорон, муҳоҷирони меҳнатӣ, ашхоси мансабдор ва қисме аз рӯҳониён ба назар мерасад.
Дастоварди дигари қонун сарфаю сариштакорӣ ва ҳимояи дороии мардум мебошад. Дар давраи қабули  қонун аз ҳисоби маҳдуд гардидани маъракаи ҷумъагӣ, чил ва сол, маъракаҳои тӯйҳои домодию арӯсӣ, хатнасур, ҷашни зодрӯз бо назардошти маҳдуд гардидани маъракаҳои оилавӣ (арӯсбинон, домодталбон ва ғайра) ба манфиати шаҳрвандон беш аз 15 миллиарду 369 миллиону 952 ҳазор сомонӣ сарфа гардидааст.
Панҷум дастоварди қонун дар он ифода меёбад, ки мо имкон пайдо намудем яке аз рукнҳои муҳими ҷомеа - анъана ва ҷашну маросимҳоро ҳисоби оморӣ намуда, динамикаи афзоиш ва пастшавии онҳоро зери назорат қарор дода, ҷиҳати таъмини дурнамои вазъияти иқтисодӣ ва иҷтимоӣ дар оянда истифода барем. Ба ҳисоби миёна ҳар сол дар ҷумҳурӣ аз 135 то 150 ҳазор маъракаи хурсандӣ ва азодории шаҳрвандон барпо мегардад.
  Бо дастури бевоситаи Пешвои миллат, Президенти мамлакат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон аз соли 2009 ба ин тараф ҷиҳати эҳёи анъанаи неки ниёгон   баргузории тӯйҳои хайриявӣ ва дастаҷамъона вусъат ёфт. Дар арафаи  таҷлили иди Наврӯз ва дигар идҳои милливу динӣ аз ҷониби вазорату идораҳо, мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатии вилоятҳо, шаҳру ноҳияҳо, шахсони хайрхоҳу саховатманд ва соҳибкорон ташкили тӯйҳои хайриявии дастаҷамъона ба ҳукми анъана даромад. Амали қонун ба афзоиши баргузории тӯйҳои хайриявӣ мусоидат намуда, ба эҳёи маъракаҳои дастаҷамъонаи аҷдодӣ замина гузошт. Танҳо дар шаш соли охир, хатнасури 77 ҳазору 274 кӯдак ва тӯйи домодию арӯсии 4606 ҷуфт ҷавон аз оилаҳои ниёзманд ба тариқи дастаҷамъӣ бо дастгирии соҳибкорон ва мақомоти давлатӣ барпо гардид. Таҳлилҳо гувоҳӣ медиҳанд, ки дар маъракаи дастаҷамъонаи хатнатӯйи тифл хароҷот барои як писарча 500 сомониро ташкил диҳад, пас, дар маъракаи мустақилона хароҷот 4 - 5 маротиба зиёдтар мегардид. Ин маънии онро дорад, ки ба ҳамин адад оилаи тоҷикистонӣ аз хароҷоти зиёдатии баргузории маъракаҳо озод шуд.
Бо вуҷуди дастовардҳо то ҳол аз амалишавии пурраи қонун суҳбат кардан барвақт аст, чунки ҳанӯз ҳам, мутаассифона, нақзи он аз ҷониби баъзе шаҳрвандон дар баргузории маъракаҳои ҳам хурсандӣ ва ҳам азодорӣ ба назар мерасад. Баргузории маъракаҳои саритахта, се бо додани таом, ҳафт, ҷуъмагӣ, чойгаштак, истифодаи аз меъёр зиёди автомашинаҳо, риоя нашудани меъёри вақт дар шаҳру ноҳияҳои вилояти Хатлон, шаҳри Душанбе ва шаҳру ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ, маъракаҳои хурсандии домодталбон, зодрӯз бо иштироки дӯстону ҳамкорон дар вилояти Суғд, маъракаи арӯсталбон (хешӣ), саршӯии арӯс дар ВМКБ ба мушоҳида мерасад. Ҷиҳати ислоҳи ин камбудиҳо кумита пеш аз ҳама ба усулҳои фаҳмондадиҳӣ ва таблиғотӣ такя  карда, дар ташкилоту муассисаҳо, донишкадаву донишгоҳҳо, шаҳру деҳот мизҳои мудаввар, мулоқоту машваратҳоро ба нақша гирифта, пайваста онҳоро амалӣ менамояд. Ҳамчунин ташкили рейдҳо, рейдҳои муштаракро дар якҷоягӣ бо мақомоти ҳифзи ҳуқуқ ҷиҳати ошкор намудани қонуншиканиҳо ба роҳ монда, махсусан рӯзҳои истироҳат аз баргузории маъракаҳо назорат бурда мешавад.

А. МИРЗОЗОДА,                               
муовини раиси Кумитаи оид ба корҳои дин, танзими
анъана ва ҷашну маросимҳои миллии назди Ҳукумати
Ҷумҳурии Тоҷикистон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 21.04.2016    №: 77    Мутолиа карданд: 358

21.11.2018


Аз таркиш дар Кобул беш аз 50 нафар ҳалок шуд

Ӯзбекистон нахустин намоишгоҳ-ярмаркаи байналмилалии содиротӣ мегузаронад

Могерини: «Иттиҳоди Аврупо «артиши аврупоӣ» ташкил карданӣ нест»

Табобати гепатити С дар Беларус аз арзонтарин дар Аврупост

Ҷаҳон дар як сатр

ДУШАНБЕ. Таҷлили нахустин ҷашни занони соҳибкор

ДЕВАШТИЧ. Тантанаи Рӯзи Президент

Иштироки мунтахаби футболи бонувон дар CAFA

20.11.2018


СУҒД. Оғози сохтмони раёсати маориф

ЛЕВАКАНТ. Конфронси илмӣ - назариявӣ ба ифтихори Иҷлосияи XVI

"Парасту" дар Тоҷикобод

Сарони кишварҳои Осиёи Марказӣ барои машварат дар Тошканд ҷамъ меоянд

Финляндия ҷонибдори ҳузури Россия дар Шӯрои Аврупо

Вазорати маорифи Афғонистон 30 ҳазор занро ба кор мегирад

Баррасии рушди инклюзивии иқтисоди қитъа дар Гвинея Папуаи Нав

Ҷаҳон дар як сатр

АНВАР ЮНУСОВ СОҲИБИ КАМАРБАНДИ WBF

"СОРО КОМПАНИЯ" ҒОЛИБИ ЛИГАИ КАСБИИ ФУТЗАЛИ ТОҶИКИСТОН

19.11.2018


ДЕВАШТИЧ. Авҷи созандагиҳо дар Ҷамоати деҳоти Яхтан

Артиши Сурия охирин истеҳкоми «ДИ» дар ҷануби кишварро зери назорат гирифт

Дар ҳама минтақаҳои Ӯзбекистон «мактаби президентӣ» месозанд

Роҳандозии барномаи махсуси давлатии ипотекӣ барои дӯзандагони Қирғизистон

Киштии зериобии «Сан Хуан» - ро дар уқёнуси Атлантика ёфтанд

Ҷаҳон дар як сатр

Кулишов: «Марзҳои ИДМ бо таҷҳизоти муосир таъмин карда мешаванд»

Дар Тоҷикистон омӯзгори забони англисӣ барои таблиғи «ДИ» 19 сол гирифт

Қазоқистон мубориза бо машруботро сахттар мекунад

Фоидаи туризм ба кадом шаҳри дунё бештар аст?

Ҷаҳон дар як сатр

"ИСТИҚЛОЛ" бори аввал барои Ҷоми чемпионҳои КФО мубориза хоҳад бурд

Омодагии тими миллӣ ба марҳилаи интихобии Ҷоми ҷаҳон – 2022

УСМОН ТОШЕВ САРМУРАББИИ НАВИ ДАСТАИ МУНТАХАБ

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед