logo

ҳуқуқ

ФАРЗАНД. ТАРБИЯИ Ӯ МАСЪУЛИЯТЕСТ, КИ ҶАВОБГАРӢ ДОРАД

Аз тарафи Хадамоти пешгирии ҳуқуқвайронкунӣ дар байни ноболиғону ҷавонони Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон соли сипаришуда 742 ҳодисаи қонуншиканӣ аз ҷониби ноболиғон сабт гардидааст, ки 86 ҳолати он якҷо бо калонсолон ва 113 ҳолат бо гурӯҳҳои ҷинояткор содир  шудааст.
Бино ба гуфтаи Зебуннисо Холдорбекова, муовини Хадамоти пешгирии ҳуқуқвайронкунӣ дар байни ноболиғону ҷавонон, яке аз сабабҳои даст ба ҷиноят задани ноболиғон суст ба роҳ мондани тарбия дар муҳити хонаводаву мактаб, ба таҳсилу машғулиятҳои ҷамъиятӣ ва маҳфилҳои гуногун ҷалб нашудани онҳост. Тибқи маълумот, бе иҷозату маслиҳати волидон сари чанбараки воситаҳои нақлиёт нишастан, берун аз соатҳои дарсӣ машғули корҳои ношоиста будани ноболиғон низ бештар ба мушоҳида мерасад. Соли гузашта 17 садамаи нақлиётӣ маҳз бо иштироки ноболиғон содир шуда, 1527 нафар бинобар дар вақти дарс ба бозиҳои компютерӣ машғул шудан, дастгир шуд.
Тибқи талаботи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи масъулияти падару модар дар таълиму тарбияи фарзанд” ва моддаи 90-и Кодекси ҳуқуқвайронкунии маъмурӣ  9368 санади ҳуқуқвайронкунии маъмурӣ нисбат ба падару модарон ва масъулони мактабҳои таҳсилоти миёнаи умумӣ тартиб дода шуд, ки уҳдадориҳои худро дар таълиму тарбияи фарзанд иҷро накардаанд. Дар ин маврид ёдовар бояд шуд, ки ба қонуни мазкур уҳдадории дигаре илова гардид.  Мувофиқи он, волидон фаъолияти интернетии фарзандонашонро бо ёрии операторон ва провайдерҳои  хизмати алоқаи барқӣ назорат мекунанд.
Ҳукумати ҷумҳурӣ ба хотири ҳарчи бештар ба таълим фаро гирифтани хонандагон, ҳифзи саломатии онҳо ва самаранок истифода бурдани соатҳои дарсӣ ҳанӯз соли 2008 бо қарори махсус хонандагон ва донишҷӯёнро аз корҳои саҳроӣ, аз ҷумла ҷамъоварии пахта озод намуд. Аммо иддае аз падару модарон бо баҳонаи вазъи душвори иқтисодии оила фарзандонашонро аз донишомӯзӣ дур карда, онҳоро ба боркашониву бозорнишинӣ, пулчинӣ дар нақлиёти ҷамъиятӣ ва ҳатто корҳои вазнини ҷисмонӣ ҷалб менамоянд. Вақте ки фарзанди аз хату савод дурашон даст ба ҷиноят мезанад, ба ҷои гиребонгири худ шудан, ҳазору як баҳонаву сабабро пеш меоранд. Ҳатто бовар намекунанд, ки фарзанди онҳо кайҳост чун ҷинояткор ташаккул ёфтааст.
Бино ба маълумоти Вазорати корҳои дохилӣ, соли гузашта 517 нафар дар бозорҳо, 444 нафар ҳангоми ҷамъоварии роҳкиро дар воситаҳои нақлиёт, 416 нафар дар вақти шустани нақлиёт дар ҷойҳои муқаррарнагардида дастгир гашта, ба ҷавобгарӣ кашида шудааст. Масъалаи ҳалталаби дигар ин рӯ овардани бархе аз наврасону ҷавонон ба кашидани сигор, нос ва истеъмоли нӯшокиҳои спиртӣ аст. Имрӯзҳо нӯшокиҳое, ба монанди “Red Bool” “Energi” пайдо шудаанд, ки гӯё неру меафзоянду маст намекунанд, аммо дар асл ин ҳама чашмбандие беш нест.
- Истеъмоли нӯшокиҳои спиртӣ ва дигар маводи мадҳушкунанда хотира, лаёқат ва неруи наврасонро суст карда, ба фаъолияти ҷамъиятии онҳо латма мезанад. Вақте навраси ноогоҳ як-ду маротиба аз ин маводи зараровар истифода кард, ҷисмаш суст, ҳавсалааш барои азхудкунии фанҳои таълимӣ пир мегардад. Аз назари равонӣ бошад, худро калонсол пиндошта, танбал ва гапнодарову ноқобил мешавад, - мегӯяд равоншинос Гулрӯи Сарфароз.
Тайи чанд соли охир масъалаи даст ба худкушӣ задани наврасону ҷавонон боиси нигаронии аҳли ҷомеа гардидааст. Масалан, соли гузашта 93 нафар ноболиғ суиқасд ба ҷони худ кард, ки нисбат ба солҳои пеш тамоюли афзуншавӣ дорад. Гулрӯи Сарфароз яке аз сабабҳои асосии даст ба худкушӣ задани ноболиғонро ба беэътибории падару модарон рабт медиҳад. Яъне, волидон андешаву афкори шахсии фарзанд ва баъзе вижагиҳои синнусолии ӯро ба инобат намегиранд. Фарзанд чӣ қадаре бузургтар шавад, ҳамон қадар ӯро бо баҳонаи “мустақил шуд” аз худ дур мекунанд. Ҳол он ки духтару писар ба  маслиҳату ёрии волидон асосан дар синни балоғат ниёзи бештар доранд.
Соли сипаришуда аз ҷониби Хадамоти пешгирии ҳуқуқвайронкунӣ дар байни ноболиғону ҷавонон 54 нафар ноболиғи душвортарбия ба мактаби махсуси ҷумҳуриявӣ фиристода шуд. Айни замон 489 нафар дар қайди профилактикӣ қарор дорад. Масъулони соҳа ҳар сол бо даҳҳо нафар ноболиғи дастгиршуда корҳои инфиродӣ, тарбиявӣ ва профилактикӣ гузаронда, онҳоро аз нав ба оила ва муассисаҳои таълимӣ бармегардонанд. Аз ин ҳама бармеояд, ки танҳо дастгир кардани ноболиғони қонуншикан ва ба ҷавобгарӣ кашидани онҳо роҳи ҳалли масъала нест. Беҳтар он аст, ки падару модарон ҳамеша бояд барои неку бади фарзандони худ ҷавобгариву масъулият ҳис кунанд ва лаҳзае аз тарбияи онҳо фориғ набошанд.

Бузургмеҳри БАҲОДУР,  “Ҷумҳурият”


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 27.04.2016    №: 81    Мутолиа карданд: 404

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд

Мулоқоти Зубайдулло Зубайдзода бо Амал Муҷрин ал - Ҳамад

Конференсияи гиромидошти Бобоҷон Ғафуров

Путин ва Абэ дар асоси қатъномаи соли 1956 гуфтушунид хоҳанд кард

Таҳлилгарони Nomura сустшавии суръати рушди иқтисоди ҷаҳониро пешгӯӣ намуданд

Frontex: ба Аврупо омадани гурезаҳо 31 дарсад коҳиш ёфт

Назарбоев соли 2019-ро Соли ҷавонон эълом дошт

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ

Ҷамъоварии $482 миллион ба ёрии мардуми Ироқ

Назарбоев ташкили Созмони амнияти дастаҷамъии Осиёро пешниҳод дорад

Ҷонибдории Ангела Меркел аз ташкили артиши ягонаи аврупоӣ

Дар Тошканд Ҳафтаи соҳибкории глобалӣ шурӯъ шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ ҶАҲОН – 2018. Иштироки се бонуи муштзани тоҷик

БОНКИ МИЛЛӢ. Иқдоми наҷиб

13.11.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин ва Юе Бин

Баимзорасии ёддошти тафоҳум

Нақшаи чорабиниҳои амалӣ намудани корҳои ободонию бунёдкорӣ дар давраи солҳои 2019 – 2021 тасдиқ гардид

БӮСТОН. Таҷдиди шуъбаи урология

ВАҲДАТ. 5 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

ЁВОН СИМОИ ТОЗА МЕГИРАД

НОҲИЯИ ШАМСИДДИНИ ШОҲИН. Кӯшишҳо самар медиҳанд

"Дар ин дунё Карим Девонае буд"

Ҳузури бераводиди тоҷикистониён дар Туркия 3 баробар дароз шуд

Аврупо дар бозёбии партовҳои уран дар Тоҷикистон саҳм мегирад

Москва аз ҷумлаи даҳ шаҳри беҳтарини дунёст

Гунаҳгорони ҳалокати 52 ӯзбекистонӣ зиндонӣ шуданд

Чин дар ҷаҳон калонтарин воридкунандаи газ

Ҷаҳон дар як сатр

ҚУБОДИЁН. 48 медали варзишгарон дар нуҳ моҳ

12.11.2018


Дар Париж ҳамоиши сулҳ ифтитоҳ ёфт

Бо эҳтимоми ҳукумати Ҳиндустон нархи сӯзишворӣ арзон мешавад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед