logo

ҳуқуқ

ФАРЗАНД. ТАРБИЯИ Ӯ МАСЪУЛИЯТЕСТ, КИ ҶАВОБГАРӢ ДОРАД

Аз тарафи Хадамоти пешгирии ҳуқуқвайронкунӣ дар байни ноболиғону ҷавонони Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон соли сипаришуда 742 ҳодисаи қонуншиканӣ аз ҷониби ноболиғон сабт гардидааст, ки 86 ҳолати он якҷо бо калонсолон ва 113 ҳолат бо гурӯҳҳои ҷинояткор содир  шудааст.
Бино ба гуфтаи Зебуннисо Холдорбекова, муовини Хадамоти пешгирии ҳуқуқвайронкунӣ дар байни ноболиғону ҷавонон, яке аз сабабҳои даст ба ҷиноят задани ноболиғон суст ба роҳ мондани тарбия дар муҳити хонаводаву мактаб, ба таҳсилу машғулиятҳои ҷамъиятӣ ва маҳфилҳои гуногун ҷалб нашудани онҳост. Тибқи маълумот, бе иҷозату маслиҳати волидон сари чанбараки воситаҳои нақлиёт нишастан, берун аз соатҳои дарсӣ машғули корҳои ношоиста будани ноболиғон низ бештар ба мушоҳида мерасад. Соли гузашта 17 садамаи нақлиётӣ маҳз бо иштироки ноболиғон содир шуда, 1527 нафар бинобар дар вақти дарс ба бозиҳои компютерӣ машғул шудан, дастгир шуд.
Тибқи талаботи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи масъулияти падару модар дар таълиму тарбияи фарзанд” ва моддаи 90-и Кодекси ҳуқуқвайронкунии маъмурӣ  9368 санади ҳуқуқвайронкунии маъмурӣ нисбат ба падару модарон ва масъулони мактабҳои таҳсилоти миёнаи умумӣ тартиб дода шуд, ки уҳдадориҳои худро дар таълиму тарбияи фарзанд иҷро накардаанд. Дар ин маврид ёдовар бояд шуд, ки ба қонуни мазкур уҳдадории дигаре илова гардид.  Мувофиқи он, волидон фаъолияти интернетии фарзандонашонро бо ёрии операторон ва провайдерҳои  хизмати алоқаи барқӣ назорат мекунанд.
Ҳукумати ҷумҳурӣ ба хотири ҳарчи бештар ба таълим фаро гирифтани хонандагон, ҳифзи саломатии онҳо ва самаранок истифода бурдани соатҳои дарсӣ ҳанӯз соли 2008 бо қарори махсус хонандагон ва донишҷӯёнро аз корҳои саҳроӣ, аз ҷумла ҷамъоварии пахта озод намуд. Аммо иддае аз падару модарон бо баҳонаи вазъи душвори иқтисодии оила фарзандонашонро аз донишомӯзӣ дур карда, онҳоро ба боркашониву бозорнишинӣ, пулчинӣ дар нақлиёти ҷамъиятӣ ва ҳатто корҳои вазнини ҷисмонӣ ҷалб менамоянд. Вақте ки фарзанди аз хату савод дурашон даст ба ҷиноят мезанад, ба ҷои гиребонгири худ шудан, ҳазору як баҳонаву сабабро пеш меоранд. Ҳатто бовар намекунанд, ки фарзанди онҳо кайҳост чун ҷинояткор ташаккул ёфтааст.
Бино ба маълумоти Вазорати корҳои дохилӣ, соли гузашта 517 нафар дар бозорҳо, 444 нафар ҳангоми ҷамъоварии роҳкиро дар воситаҳои нақлиёт, 416 нафар дар вақти шустани нақлиёт дар ҷойҳои муқаррарнагардида дастгир гашта, ба ҷавобгарӣ кашида шудааст. Масъалаи ҳалталаби дигар ин рӯ овардани бархе аз наврасону ҷавонон ба кашидани сигор, нос ва истеъмоли нӯшокиҳои спиртӣ аст. Имрӯзҳо нӯшокиҳое, ба монанди “Red Bool” “Energi” пайдо шудаанд, ки гӯё неру меафзоянду маст намекунанд, аммо дар асл ин ҳама чашмбандие беш нест.
- Истеъмоли нӯшокиҳои спиртӣ ва дигар маводи мадҳушкунанда хотира, лаёқат ва неруи наврасонро суст карда, ба фаъолияти ҷамъиятии онҳо латма мезанад. Вақте навраси ноогоҳ як-ду маротиба аз ин маводи зараровар истифода кард, ҷисмаш суст, ҳавсалааш барои азхудкунии фанҳои таълимӣ пир мегардад. Аз назари равонӣ бошад, худро калонсол пиндошта, танбал ва гапнодарову ноқобил мешавад, - мегӯяд равоншинос Гулрӯи Сарфароз.
Тайи чанд соли охир масъалаи даст ба худкушӣ задани наврасону ҷавонон боиси нигаронии аҳли ҷомеа гардидааст. Масалан, соли гузашта 93 нафар ноболиғ суиқасд ба ҷони худ кард, ки нисбат ба солҳои пеш тамоюли афзуншавӣ дорад. Гулрӯи Сарфароз яке аз сабабҳои асосии даст ба худкушӣ задани ноболиғонро ба беэътибории падару модарон рабт медиҳад. Яъне, волидон андешаву афкори шахсии фарзанд ва баъзе вижагиҳои синнусолии ӯро ба инобат намегиранд. Фарзанд чӣ қадаре бузургтар шавад, ҳамон қадар ӯро бо баҳонаи “мустақил шуд” аз худ дур мекунанд. Ҳол он ки духтару писар ба  маслиҳату ёрии волидон асосан дар синни балоғат ниёзи бештар доранд.
Соли сипаришуда аз ҷониби Хадамоти пешгирии ҳуқуқвайронкунӣ дар байни ноболиғону ҷавонон 54 нафар ноболиғи душвортарбия ба мактаби махсуси ҷумҳуриявӣ фиристода шуд. Айни замон 489 нафар дар қайди профилактикӣ қарор дорад. Масъулони соҳа ҳар сол бо даҳҳо нафар ноболиғи дастгиршуда корҳои инфиродӣ, тарбиявӣ ва профилактикӣ гузаронда, онҳоро аз нав ба оила ва муассисаҳои таълимӣ бармегардонанд. Аз ин ҳама бармеояд, ки танҳо дастгир кардани ноболиғони қонуншикан ва ба ҷавобгарӣ кашидани онҳо роҳи ҳалли масъала нест. Беҳтар он аст, ки падару модарон ҳамеша бояд барои неку бади фарзандони худ ҷавобгариву масъулият ҳис кунанд ва лаҳзае аз тарбияи онҳо фориғ набошанд.

Бузургмеҳри БАҲОДУР,  “Ҷумҳурият”


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 27.04.2016    №: 81    Мутолиа карданд: 447

22.02.2019


Ҷаласаи Комиссияи сетарафаи танзими муносибатҳои иҷтимоию меҳнатӣ

Забони тоҷикӣ таърихи зиёда аз чорҳазорсолаи хату алифбо дорад

ББТ барои фаъолияти оператори низоми пардохтии “Осон” иҷозатнома гирифт

МАВСИМИ НАВИ ЛИГАИ ОЛӢ МОҲИ АПРЕЛ ОҒОЗ МЕГАРДАД

Путин самтҳои асосии сиёсати хориҷии Россияро тавзеҳ дод

Хадамоти вижаи 7 кишвари ИДМ машқи "Арарат-Антитеррор" мегузаронанд

Чин дар кайҳон неругоҳи барқи офтобӣ месозад

21.02.2019


ХУҶАНД. Оғози сохтмони бинои нави «Тоҷикстандарт»

ФУТБОЛ. Тақвими бозиҳои тими мунтахаби олимпии кишвар муайян гардид

Табибон аз Тотористон бо ҳампешаҳои тоҷики худ мубодилаи таҷриба мекунанд

Роҳандозии лоиҳаҳои инноватсионӣ дар Қазоқистон

Дар Ҳиндустон 13 иштирокдори тӯй зери чархи мошини боркаш монд

Сӯхтор сабабгори марги ҳафт кӯдак дар Канада

Ҷаҳон дар як сатр

19.02.2019


МАКТАБИ ДАВЛАТДОРИИ ЭМОМАЛӢ РАҲМОН. ЯК ҲАМОИШИ МУҲИМ

Баррасии масъалаҳои рушди сайёҳӣ

Вохӯрии Низомиддин Зоҳидӣ бо Мазен Шамия

Дурнамои рушди муносибатҳо матраҳ гардид

ҶОМИ КУШОДАИ АВРУПО. Муҳаммадризо Қувватов медали биринҷӣ ба даст овард

Авҷи ниҳолшинонӣ

Саҳми соҳибкорон дар ободии деҳот

Ҳамкории тиҷоратию иқтисодии Чин ва Россия густурдатар мегардад

Сарвар Дониш: «Музокироти сулҳ бидуни ҳукумат қурбе надорад»

«Туҳфаи шоҳона» - и Арабистони Саудӣ ба шаҳрвандони Покистон

Дар Қазоқистон маркази амнияти иттилоотӣ ифтитоҳ меёбад

Сокини навраси Шимкент ду нафарро аз сӯхтор наҷот дод

Ҷаҳон дар як сатр

18.02.2019


Боздиди Азим Иброҳим аз ҷараёни корҳои сохтмонӣ

ВКД Ҷиноятҳо 83,6 дарсад ошкор шуданд

Вазорати молия. Барои дастгирии буҷет маблағи бештар ҷалб хоҳад гашт

«BISHKEK OPEN – 2019». Дурахши каратэ-дочиёни навраси тоҷик

«МОҲИЯТ ВА ТАЪЙИНОТИ МАТБУОТИ МАҲАЛЛӢ»

РОҒУН. Ободонӣ вусъат меёбад

АНДОЗ. Нақша 100, 6 дарсад иҷро гардид


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед