logo

иқтисод

«ҒУЛАМА» ҲАРЧАНД ҲАР СОЛ НАВСОЗӢ МЕШАВАД...

Зимни сафари хизматӣ  сокинони картошкапарвари водии Лахш ҳангоми суҳбат фақат ҳаминро мегуфтанд: «Агар ҳолати шабакаи обёрии  «Ғулама» беҳтар карда нашавад ва  ба заминҳо оби даркорӣ наояд, бо вуҷуди тухмии хушсифат ҳосили хуб гирифтанамон дар гумон аст. Ягона манбаи оби майдонҳои кишт дар ин мавзеъ канали номбурда мебошад. Вале бо сабаби омадани селобаи соли гузашта дар дарёи Ғулама он зарар дида, таъмирталаб гардид. Даруни канал аз саргаҳ то ба чандсад метр  пур аз қум шуд». 

Тавре мушоҳида намудем, шабакаи обёрии мазкур  муддати мадид таъмири ҷиддиро надидааст. Ба гуфтаи масъулони соҳа, он  соли 1972 дар масофаи 32 км барои обёрии наздики 2 500 гектар замини даштҳои  Сурхоб, Бӯстон, Қашот ва минтақаи Лахш бунёд гардида, баъзе қисматҳои канал тайи солҳо  бо сабаби рӯ задани офатҳои табиӣ хароб гардидаанд. Бо иллати  вайрониву фарсудагӣ ҳаҷми ғунҷоиши оби он кам шуда, талаботи қитъаҳои зироатпарвариро пурра қонеъ карда наметавонад. Ҳаҷми майдонҳои киште, ки айни замон ба воситаи ин канал  бо об таъмин карда мешаванд, шояд ҳамагӣ 2000 гектар бошад. Ба ҷойи азхудкунии заминҳои бекорхобида, ҳосилнокии майдонҳои кишти мавзеи мазкур торафт коҳиш ёфта, мушкилоти норасоии  оби  полезӣ баҳри рушди соҳа монеаи ҷиддӣ эҷод намудааст. Соли гузашта сел саргаҳи шабакаи  номбурдаро валангор ва даруни онро бо қуму шағал пур кард. Дар мавсими кишту кор деҳқонон аз оби шабака маҳрум буданд. Бо вуҷуди боронҳои баҳорӣ норасоии об дар нашви зироатҳо таъсири манфӣ расонд.
Мақсуд Асоев, сардори идораи беҳдошти замин ва обёрии ноҳия, изҳор дошт, ки сокинон якҷо бо масъулони соҳа  ба таъмири дарғоти он пардохта, то ҷое қисматҳои валангоршударо барқарор карданд. Баҳри навсозии дарғоти шабакаи обёрии «Ғулама» ва тоза намудани дохили он аз қуму шағал зиёда аз 1 500 нафар сокини ҷамоатҳои деҳоти «Алға», «Лахш», «Муксу» ва «Қашот» дар мавсими кишти баҳории соли равон  ба ҳашар баромаданд. Ҳамчунин, як қисмати маблағ барои таъмири канал аз ҳисоби онҳо пардохт карда шуд.  Бо дастгирии Агентии беҳдошти замин ва обёрии назди Ҳукумати ҷумҳурӣ ҷиҳати сари вақт ба итмом расондани кори таъмир коргарон бо  масолеҳи сохтмон ва  сӯзишворӣ таъмин гардиданд. Агарчи канал то ҳадди даркорӣ навсозӣ  карда нашуд, дохили онро то андозае аз қуму шағал тоза намуда, саргаҳро таъмир намудем, то барзгарон аз оби полезӣ бенасиб намонанд. 
Ҳарчанд масъулони соҳа якҷо  бо сокинон шабакаи обёрии номбурдаро ҳар сол таъмиру навсозӣ менамоянд, ҳанӯз мушкилоти мавҷуда бартараф нагардидааст. Канал аз сабаби надоштани обпартои махсус аз қуму шағал пур мешавад ва масъулони соҳа маҷбуранд онро боз тоза намоянд. Дарғоти канал низ чандон мустаҳкам набуда, бо зиёд шудани оби дарё боз валангор хоҳад шуд. Техникаҳои мавҷудаи ноҳия ҳам хеле куҳна буда, ба дард намехӯранд. Бо иллати харобу валангор будани қисматҳои дигари шабакаи обёрӣ ҳаҷми оби он нисбат ба солҳои қаблӣ хеле кам гардидааст. Инчунин, тахминан   700 – 800 метри дарёи «Ғулама»  дар ҳудуди  кони намак рост меояд ва ба оби канал намаки зиёдро ворид мекунад. Шӯртар  гардидани об  боиси коҳиш ёфтани ҳосили зироатҳо ва пастсифатии маҳсулот мегардад. Муҳофизати шабакаи обёрии мазкур аз резиши намак ва бартараф сохтани мушкилоти дигар кори азимро талаб мекунад.  Ҳоло барои  рафъи пурраи камбудҳои мавҷуда  мақомоти иҷроияи  маҳаллии ҳокимияти давлатӣ  ва дигар идораҳои дахлдори ноҳия  имконият надоранд. 
Аммо канал таъмири ҷиддӣ мехоҳаду замини ташналаб об. Барои  навсозии ҷиддии он маблағи ҳангуфт лозим меояд, лекин набояд фаромӯш кард, ки беҳтар гардидани ҳолати обёрии канал мӯҷиби афзудани майдонҳои кишт ва ба ин васила маҳсулоти ғизоӣ хоҳад шуд. Бо зиёд шудани маҳсулот ва даромади аҳолӣ маблағи сарфгардида дар муддати кӯтоҳ боз ба ҷойи даркорӣ бармегардад. Пас, чӣ   бояд кард?

Ташрифулло САЪДУЛЛОЕВ,
«Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 25.05.2016    №: 99    Мутолиа карданд: 552

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед