logo

иқтисод

ОГТ ВА МО. ЧӢ БОЯД КАРД ?

Воридкунандагон ва истеҳсолгарони маҳсулоти трансгенӣ барои фоидаи муфт ба даст овардан солимии миллатро зери хатар мегузоранд

Ҳадаф аз истифодаи маҳсулоти трансгенӣ, ки  тариқи омехта намудани  генҳои ҳашароту зироатҳо ба якдигар ба вуҷуд оварда шудааст, серҳосилии зироат, маҳсулнокии чорвою паранда, тобоварии маҳсулоти кишоварзӣ ба иқлими хушку сард ва ҳашароту пестисидҳо, афзун сохтани ҳосил, муҳлати нигаҳдории он, умуман ба даст овардани фоидаи фаровон бо харҷи кам ва аз худ намудани бозори истеъмолӣ бо ворид намудани маҳсулоти арзон  мебошад. Дар ин ҷода зиёни ин маҳсулот ба саломатии инсон аз ҷониби баъзе истеҳсолгарону расонандагон ба инобат гирифта намешавад.
Шавкат Саидмуродов, муовини директори Маркази инноватсионии биологӣ ва тиббии Академияи илмҳои ҶТ, дар робита ба  ин масъала гуфт, ки зарари ин маҳсулотро  садҳо  олимони дунё  исбот кардаанд. 
Дар маҷмӯъ, маҳсулоти трансгениро ба 3 гурӯҳ ҷудо кардан мумкин аст: 1. Маҳсулоте, ки дар таркибашон ҷузъиёти трансгенӣ доранд. Ин иловаҳо  ба маводи ғизоӣ барои хуштаъмӣ, хушрангӣ, хушбӯӣ, ҳамчунин барои зиёд намудани сафеда ҳамроҳ карда мешаванд.  2. Маҳсулоти хоми коркардшудаи трансгенӣ, аз қабили твороги зироатӣ, чипс, маккаи консервагӣ ва  намудҳои он, қайлаи помидор.  3.  Сабзавоту  меваҳои трансгенӣ ва маҳсулоти чорвои хонагии трансгенӣ, ки дар ғизо истифода мешаванд.
Айни замон дар  Хитой, Ҳиндустон, Ҷопон, мамлакатҳои Амрикои Лотинӣ  ва  баъзе давлатҳои дигар тухмиҳо бо роҳи генетикӣ тағйирдодашударо дар хоҷагии қишлоқ зиёд истифода мебаранд. Аксарияти мамлакатҳои  Иттиҳоди Аврупо истифода ва воридоти  организмҳои ба таври генетикӣ тағйирдодашуда (ОГТ) - ро қатъиян манъ намудаанд. Соли 2005 зиёда аз 100 мамлакат ва  шаҳру минтақаҳои аз ОГТ озод муттаҳид гашта, манифести Берлинро, ки истифодаи чунин маҳсулотро манъ мекунад,  қабул намуданд.  
Соли 2009 вакилони 27 мамлакати аъзои Иттиҳоди Аврупо дар Люксембург ба ҳам омада, баъди баҳсҳои тӯлонӣ ба созиш омаданд, ки истеҳсолкунандагони биомаҳсулотҳо  метавонанд ОГТ -  ро истифода баранд, агар миқдори он дар таркиби маҳсулот на зиёда аз 0,9 фоизро ташкил намояд. 
Муддати тӯлонӣ  Иттиҳоди  Аврупо муқобили маҳсулоти  геномуҳандисӣ буд, аммо мушкилиҳо дар таъминоти ғизо ва шароити обу ҳаво Аврупоро маҷбур сохт, ки ба ОГТ ба таври нав назар намояд. Аз рӯи маълумоти баъзе аз сарчашмаҳо (аз ҷумла маълумоти «Шӯрои миллии кашшофии Амрико»), то соли 2030 талабот ба маҳсулоти хӯоркворӣ тақрибан 35 фоиз меафзояд.
Миқдори зиёди молҳои воридотӣ, аз қабили қаннодӣ, гӯштӣ ва маҳсулоте, ки бо истифодаи лӯбиёиҳо истеҳсол шудаанд, маҳсулоти трансгенӣ доранд. Компонентҳои ба таври генетикӣ тағйирдодашуда (ГТ) дар наҳориҳои хушк, ғизоҳои тезтайёр, кетчуп, ғизоҳои кӯдакона, қаннодиҳо, майонез ва ғайра мавҷуданд. Тахминан то 10 фоизи қаҳва ва чой низ мувофиқи баъзе маълумотҳо ГТ мебошад.
Воридшавии Тоҷикистон ба Созмони умумиҷаҳонии савдо (СУС) бешубҳа, ба манфиати иқтисод ва обрӯи кишвар аст. Аммо  дар ин раванд бояд роҳҳоеро ҷуст, ки ба ҳимояи манфиатҳои миллӣ дар бозори дохилӣ мусоидат намоянд.
Пешрафти технология, афзоиши аҳолӣ ва дар навбати аввал арзонии  маҳсулоти дорои  ГТ имконияти даст кашидан аз  онро коҳиш медиҳад.  Аҳли ҷомеаи мо бояд ба ин масъала бештар таваҷҷуҳ намояд, зеро  саломатии миллат дар мадди аввал аст.
   
Матлубаи АБДУҚАҲҲОР,
«Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 25.05.2016    №: 99    Мутолиа карданд: 746

23.10.2019


Тоҷикистон ба рейтинги ҷаҳонии беҳтарин ҷойҳои саёҳат дар соли 2020 ворид шуд

Дар майдони ҳарб машқҳои СААД «Бародарии шикастнопазир — 2019» мегузаранд

Баъди гуфтушуниди Сочи Туркия амалиёти «Манбаи сулҳ» дар Сурияро қатъ менамояд

Трамп мехоҳад бо Россия ва Чин созишномаи ядроӣ бибандад

Ҷаҳон дар як сатр

22.10.2019


Иштироки ҳайати Тоҷикистон дар Форуми ҳамкориҳои Чин – Осиёи Марказӣ

Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Ҳейти Мяемеэс

Тоҷикистон дар раддабандии «AFAR» ҷойи аввалро гирифт

Дар Исфара машварати омӯзишӣ баргузор мешавад

9 ноябр - бозии дӯстонаи мунтахаби Тоҷикистону Малайзия

Амалиёти Туркия дар Сурия боиси тарки манзил кардани 70 ҳазор кӯдак шуд

Дар Қазоқистон ба собиқ Президент Назарбоев ваколатҳои бештар доданд

ВКХ Туркия: «Мо амалиётро идома медиҳем, агар террористон нараванд»

Омодашавии ИМА барои аз Афғонистон пурра баровардани артиш

Громов: «Имтиёзҳои андозбандиву гумрукӣ метавонанд “Газпром”- ро ба Тоҷикистон ҳавасманд кунанд

Ҷаҳон дар як сатр

21.10.2019


Баррасии рушди ҳамкориҳои байнипарлумонии Тоҷикистону Россия

Вохӯрии Давлаталӣ Саид бо Шэн Юэюэ

Ҷаласаи Шӯрои ҳамоҳангсозии фаъолияти мақомоти ҳифзи ҳуқуқ

Ҷонсон аз Иттиҳоди Аврупо то январи соли 2020 мавқуф гузоштани Брекситро хоҳиш намуд

Трамп умед дорад, ки ба қарибӣ бо Чин шартномаи тиҷоратӣ мебандад

Кандашавии сарбанд дар қарибии Красноярск боиси марги 15 нафар гашт

ИМА аз Афғонистон 5 ҳазор низомиашро мебарорад

Володин: «Россия ба кормандон аз Тоҷикистон ниёз дорад»

Ҷаҳон дар як сатр

18.10.2019


Дар Арабистони Саудӣ садамаи автомобилӣ боиси ҳалокати 35 зоир гашт

Нигаронии муовини Дабири кулли СММ аз афзудани хавфи сарзании ҷанги ядроӣ

Артиши Сурия бори аввал дар панҷ сол вориди Раққа шуд

Таллин барои дучархасавор шудани сокинон 195 миллион евро харҷ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

Қонунгузорӣ. Ҷазо барои шиканҷа пурзӯр мегардад

Суғд. 557 ҳодисаи фавқулода дар нуҳ моҳ

Хуҷанд мизбони Чемпионати Осиё оид ба самбо - 2022

15.10.2019


Иштироки низомиёни тоҷик дар машқҳои СААД дар вилояти Нижегород


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед