logo

иқтисод

ОГТ ВА МО. ЧӢ БОЯД КАРД ?

Воридкунандагон ва истеҳсолгарони маҳсулоти трансгенӣ барои фоидаи муфт ба даст овардан солимии миллатро зери хатар мегузоранд

Ҳадаф аз истифодаи маҳсулоти трансгенӣ, ки  тариқи омехта намудани  генҳои ҳашароту зироатҳо ба якдигар ба вуҷуд оварда шудааст, серҳосилии зироат, маҳсулнокии чорвою паранда, тобоварии маҳсулоти кишоварзӣ ба иқлими хушку сард ва ҳашароту пестисидҳо, афзун сохтани ҳосил, муҳлати нигаҳдории он, умуман ба даст овардани фоидаи фаровон бо харҷи кам ва аз худ намудани бозори истеъмолӣ бо ворид намудани маҳсулоти арзон  мебошад. Дар ин ҷода зиёни ин маҳсулот ба саломатии инсон аз ҷониби баъзе истеҳсолгарону расонандагон ба инобат гирифта намешавад.
Шавкат Саидмуродов, муовини директори Маркази инноватсионии биологӣ ва тиббии Академияи илмҳои ҶТ, дар робита ба  ин масъала гуфт, ки зарари ин маҳсулотро  садҳо  олимони дунё  исбот кардаанд. 
Дар маҷмӯъ, маҳсулоти трансгениро ба 3 гурӯҳ ҷудо кардан мумкин аст: 1. Маҳсулоте, ки дар таркибашон ҷузъиёти трансгенӣ доранд. Ин иловаҳо  ба маводи ғизоӣ барои хуштаъмӣ, хушрангӣ, хушбӯӣ, ҳамчунин барои зиёд намудани сафеда ҳамроҳ карда мешаванд.  2. Маҳсулоти хоми коркардшудаи трансгенӣ, аз қабили твороги зироатӣ, чипс, маккаи консервагӣ ва  намудҳои он, қайлаи помидор.  3.  Сабзавоту  меваҳои трансгенӣ ва маҳсулоти чорвои хонагии трансгенӣ, ки дар ғизо истифода мешаванд.
Айни замон дар  Хитой, Ҳиндустон, Ҷопон, мамлакатҳои Амрикои Лотинӣ  ва  баъзе давлатҳои дигар тухмиҳо бо роҳи генетикӣ тағйирдодашударо дар хоҷагии қишлоқ зиёд истифода мебаранд. Аксарияти мамлакатҳои  Иттиҳоди Аврупо истифода ва воридоти  организмҳои ба таври генетикӣ тағйирдодашуда (ОГТ) - ро қатъиян манъ намудаанд. Соли 2005 зиёда аз 100 мамлакат ва  шаҳру минтақаҳои аз ОГТ озод муттаҳид гашта, манифести Берлинро, ки истифодаи чунин маҳсулотро манъ мекунад,  қабул намуданд.  
Соли 2009 вакилони 27 мамлакати аъзои Иттиҳоди Аврупо дар Люксембург ба ҳам омада, баъди баҳсҳои тӯлонӣ ба созиш омаданд, ки истеҳсолкунандагони биомаҳсулотҳо  метавонанд ОГТ -  ро истифода баранд, агар миқдори он дар таркиби маҳсулот на зиёда аз 0,9 фоизро ташкил намояд. 
Муддати тӯлонӣ  Иттиҳоди  Аврупо муқобили маҳсулоти  геномуҳандисӣ буд, аммо мушкилиҳо дар таъминоти ғизо ва шароити обу ҳаво Аврупоро маҷбур сохт, ки ба ОГТ ба таври нав назар намояд. Аз рӯи маълумоти баъзе аз сарчашмаҳо (аз ҷумла маълумоти «Шӯрои миллии кашшофии Амрико»), то соли 2030 талабот ба маҳсулоти хӯоркворӣ тақрибан 35 фоиз меафзояд.
Миқдори зиёди молҳои воридотӣ, аз қабили қаннодӣ, гӯштӣ ва маҳсулоте, ки бо истифодаи лӯбиёиҳо истеҳсол шудаанд, маҳсулоти трансгенӣ доранд. Компонентҳои ба таври генетикӣ тағйирдодашуда (ГТ) дар наҳориҳои хушк, ғизоҳои тезтайёр, кетчуп, ғизоҳои кӯдакона, қаннодиҳо, майонез ва ғайра мавҷуданд. Тахминан то 10 фоизи қаҳва ва чой низ мувофиқи баъзе маълумотҳо ГТ мебошад.
Воридшавии Тоҷикистон ба Созмони умумиҷаҳонии савдо (СУС) бешубҳа, ба манфиати иқтисод ва обрӯи кишвар аст. Аммо  дар ин раванд бояд роҳҳоеро ҷуст, ки ба ҳимояи манфиатҳои миллӣ дар бозори дохилӣ мусоидат намоянд.
Пешрафти технология, афзоиши аҳолӣ ва дар навбати аввал арзонии  маҳсулоти дорои  ГТ имконияти даст кашидан аз  онро коҳиш медиҳад.  Аҳли ҷомеаи мо бояд ба ин масъала бештар таваҷҷуҳ намояд, зеро  саломатии миллат дар мадди аввал аст.
   
Матлубаи АБДУҚАҲҲОР,
«Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 25.05.2016    №: 99    Мутолиа карданд: 662

19.11.2018


Кулишов: «Марзҳои ИДМ бо таҷҳизоти муосир таъмин карда мешаванд»

Дар Тоҷикистон омӯзгори забони англисӣ барои таблиғи «ДИ» 19 сол гирифт

Қазоқистон мубориза бо машруботро сахттар мекунад

Фоидаи туризм ба кадом шаҳри дунё бештар аст?

Ҷаҳон дар як сатр

"ИСТИҚЛОЛ" бори аввал барои Ҷоми чемпионҳои КФО мубориза хоҳад бурд

Омодагии тими миллӣ ба марҳилаи интихобии Ҷоми ҷаҳон – 2022

УСМОН ТОШЕВ САРМУРАББИИ НАВИ ДАСТАИ МУНТАХАБ

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд

Мулоқоти Зубайдулло Зубайдзода бо Амал Муҷрин ал - Ҳамад

Конференсияи гиромидошти Бобоҷон Ғафуров

Путин ва Абэ дар асоси қатъномаи соли 1956 гуфтушунид хоҳанд кард

Таҳлилгарони Nomura сустшавии суръати рушди иқтисоди ҷаҳониро пешгӯӣ намуданд

Frontex: ба Аврупо омадани гурезаҳо 31 дарсад коҳиш ёфт

Назарбоев соли 2019-ро Соли ҷавонон эълом дошт

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ

Ҷамъоварии $482 миллион ба ёрии мардуми Ироқ

Назарбоев ташкили Созмони амнияти дастаҷамъии Осиёро пешниҳод дорад

Ҷонибдории Ангела Меркел аз ташкили артиши ягонаи аврупоӣ

Дар Тошканд Ҳафтаи соҳибкории глобалӣ шурӯъ шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ ҶАҲОН – 2018. Иштироки се бонуи муштзани тоҷик

БОНКИ МИЛЛӢ. Иқдоми наҷиб

13.11.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин ва Юе Бин

Баимзорасии ёддошти тафоҳум

Нақшаи чорабиниҳои амалӣ намудани корҳои ободонию бунёдкорӣ дар давраи солҳои 2019 – 2021 тасдиқ гардид

БӮСТОН. Таҷдиди шуъбаи урология

ВАҲДАТ. 5 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

ЁВОН СИМОИ ТОЗА МЕГИРАД

НОҲИЯИ ШАМСИДДИНИ ШОҲИН. Кӯшишҳо самар медиҳанд

"Дар ин дунё Карим Девонае буд"

Ҳузури бераводиди тоҷикистониён дар Туркия 3 баробар дароз шуд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед