logo

иқтисод

ОГТ ВА МО. ЧӢ БОЯД КАРД ?

Воридкунандагон ва истеҳсолгарони маҳсулоти трансгенӣ барои фоидаи муфт ба даст овардан солимии миллатро зери хатар мегузоранд

Ҳадаф аз истифодаи маҳсулоти трансгенӣ, ки  тариқи омехта намудани  генҳои ҳашароту зироатҳо ба якдигар ба вуҷуд оварда шудааст, серҳосилии зироат, маҳсулнокии чорвою паранда, тобоварии маҳсулоти кишоварзӣ ба иқлими хушку сард ва ҳашароту пестисидҳо, афзун сохтани ҳосил, муҳлати нигаҳдории он, умуман ба даст овардани фоидаи фаровон бо харҷи кам ва аз худ намудани бозори истеъмолӣ бо ворид намудани маҳсулоти арзон  мебошад. Дар ин ҷода зиёни ин маҳсулот ба саломатии инсон аз ҷониби баъзе истеҳсолгарону расонандагон ба инобат гирифта намешавад.
Шавкат Саидмуродов, муовини директори Маркази инноватсионии биологӣ ва тиббии Академияи илмҳои ҶТ, дар робита ба  ин масъала гуфт, ки зарари ин маҳсулотро  садҳо  олимони дунё  исбот кардаанд. 
Дар маҷмӯъ, маҳсулоти трансгениро ба 3 гурӯҳ ҷудо кардан мумкин аст: 1. Маҳсулоте, ки дар таркибашон ҷузъиёти трансгенӣ доранд. Ин иловаҳо  ба маводи ғизоӣ барои хуштаъмӣ, хушрангӣ, хушбӯӣ, ҳамчунин барои зиёд намудани сафеда ҳамроҳ карда мешаванд.  2. Маҳсулоти хоми коркардшудаи трансгенӣ, аз қабили твороги зироатӣ, чипс, маккаи консервагӣ ва  намудҳои он, қайлаи помидор.  3.  Сабзавоту  меваҳои трансгенӣ ва маҳсулоти чорвои хонагии трансгенӣ, ки дар ғизо истифода мешаванд.
Айни замон дар  Хитой, Ҳиндустон, Ҷопон, мамлакатҳои Амрикои Лотинӣ  ва  баъзе давлатҳои дигар тухмиҳо бо роҳи генетикӣ тағйирдодашударо дар хоҷагии қишлоқ зиёд истифода мебаранд. Аксарияти мамлакатҳои  Иттиҳоди Аврупо истифода ва воридоти  организмҳои ба таври генетикӣ тағйирдодашуда (ОГТ) - ро қатъиян манъ намудаанд. Соли 2005 зиёда аз 100 мамлакат ва  шаҳру минтақаҳои аз ОГТ озод муттаҳид гашта, манифести Берлинро, ки истифодаи чунин маҳсулотро манъ мекунад,  қабул намуданд.  
Соли 2009 вакилони 27 мамлакати аъзои Иттиҳоди Аврупо дар Люксембург ба ҳам омада, баъди баҳсҳои тӯлонӣ ба созиш омаданд, ки истеҳсолкунандагони биомаҳсулотҳо  метавонанд ОГТ -  ро истифода баранд, агар миқдори он дар таркиби маҳсулот на зиёда аз 0,9 фоизро ташкил намояд. 
Муддати тӯлонӣ  Иттиҳоди  Аврупо муқобили маҳсулоти  геномуҳандисӣ буд, аммо мушкилиҳо дар таъминоти ғизо ва шароити обу ҳаво Аврупоро маҷбур сохт, ки ба ОГТ ба таври нав назар намояд. Аз рӯи маълумоти баъзе аз сарчашмаҳо (аз ҷумла маълумоти «Шӯрои миллии кашшофии Амрико»), то соли 2030 талабот ба маҳсулоти хӯоркворӣ тақрибан 35 фоиз меафзояд.
Миқдори зиёди молҳои воридотӣ, аз қабили қаннодӣ, гӯштӣ ва маҳсулоте, ки бо истифодаи лӯбиёиҳо истеҳсол шудаанд, маҳсулоти трансгенӣ доранд. Компонентҳои ба таври генетикӣ тағйирдодашуда (ГТ) дар наҳориҳои хушк, ғизоҳои тезтайёр, кетчуп, ғизоҳои кӯдакона, қаннодиҳо, майонез ва ғайра мавҷуданд. Тахминан то 10 фоизи қаҳва ва чой низ мувофиқи баъзе маълумотҳо ГТ мебошад.
Воридшавии Тоҷикистон ба Созмони умумиҷаҳонии савдо (СУС) бешубҳа, ба манфиати иқтисод ва обрӯи кишвар аст. Аммо  дар ин раванд бояд роҳҳоеро ҷуст, ки ба ҳимояи манфиатҳои миллӣ дар бозори дохилӣ мусоидат намоянд.
Пешрафти технология, афзоиши аҳолӣ ва дар навбати аввал арзонии  маҳсулоти дорои  ГТ имконияти даст кашидан аз  онро коҳиш медиҳад.  Аҳли ҷомеаи мо бояд ба ин масъала бештар таваҷҷуҳ намояд, зеро  саломатии миллат дар мадди аввал аст.
   
Матлубаи АБДУҚАҲҲОР,
«Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 25.05.2016    №: 99    Мутолиа карданд: 724

19.07.2019


ПАЛАТАИ ҲИСОБ. 88,З миллион сомонӣ зарари молиявӣ ошкор гашт

УМЕД БОБОЗОДА: "Аксари муроҷиатҳо оид ба адолати судиянд"

Кӯдакони аз Ироқ овардашуда ба зиндагии муқаррарӣ бармегарданд

"EXPO 2019 BEIJING". Гӯшаи Тоҷикистонро беш аз як миллион нафар тамошо кард

НИГАРОНӢ. Ҷудошавии 6065 оила дар ним сол

18.07.2019


ХАДАМОТИ ЗИДДИИНҲИСОРӢ. Болоравии нархи барқ ба қарзи он марбут аст

Азим Иброҳим Ким Тэ Сонгро ба ҳузур пазируфт

Ба ташкили корхонаҳои муштарак ҳавасмандӣ зоҳир гардид

Ҳамоиши «Ваҳдат – омили ягонагӣ ва суботи ҷомеа» доир шуд

Ҳамкорӣ бо Қатар густариш меёбад

Саридораи геология. 2810 харитаи геологӣ рақамӣ шуд

121 шахси масъул ба ҷавобгарии маъмурӣ кашида шуд

Роҳи нави сесатҳаи Душанбе ба истифода дода мешавад

Президенти Қазоқистон Шӯрои миллии эътимоди ҷомеаро созмон дод

Дар Ӯзбекистон аввалин IT-технопарк бунёд мегардад

Ҷаҳон дар як сатр

17.07.2019


Музокироти ҳайатҳои расмии Тоҷикистон ва Корея

КУМИТАИ МУҲИТИ ЗИСТ. Нигаронӣ аз набудани партовгоҳҳо дар деҳот

ПРОКУРАТУРАИ ГЕНЕРАЛӢ. 5774 гектар қитъаи замин ба ҳолати аввала баргардонда шуд

ИЗЗАТУЛЛО САТТОРӢ: "Истеҳсоли гӯшти мурғ 9 маротиба зиёд мегардад"

ВАЗОРАТИ АДЛИЯ. Хулосаи ҳуқуқӣ ба 1936 лоиҳаи санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ

ТАЭКВОН – ДО. Муниса медали тилло ба даст овард

Суръати рушди ММД Тоҷикистон миёни кишварҳои ИДМ баландтарин шуд

Тоҷикистон ба сохтмони лӯлаи гази «Осиёи Марказӣ — Чин» шурӯъ мекунад

Дар ҷанубу ғарби Чин аз хушксолӣ 7,4 миллион нафар зарар дид

Ҷаҳон дар як сатр

Нашрияи расмии Ҷумҳурии Тоҷикистон – рӯзномаи «Ҷумҳурият» якҷо бо мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилояти Хатлон бахшида ба Ҷашни 30 - солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти унвони «ТОҶИКИСТОН – ХОНАИ УМЕДИ МО» озмун эълон менамояд.

16.07.2019


ХАДАМОТИ АЛОҚА. Корти ID симкорти муштариро ба расмият медарорад

ЭНЕРГЕТИКА. 2,5 миллиард сомонӣ қарзи дебитории "Барқи тоҷик" муаммои ҳалталаб боқӣ мемонад

15.07.2019


Сарвазири Корея ба Тоҷикистон меояд

Баррасии масъалаҳои ҳамгироии САҲА, СҲШ ва ИА дар минтақаи Осиёи Марказӣ

Нахустин шумораи маҷаллаи «Осиё ва Аврупо» аз чоп баромад

ДТТ. Изҳори нигаронӣ аз вазъи бо кор таъмин шудани хатмкардаҳо

ТИБ. 288 номгӯи доруи ғайристандартӣ ошкор шуд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед