logo

иқтисод

ОГТ ВА МО. ЧӢ БОЯД КАРД ?

Воридкунандагон ва истеҳсолгарони маҳсулоти трансгенӣ барои фоидаи муфт ба даст овардан солимии миллатро зери хатар мегузоранд

Ҳадаф аз истифодаи маҳсулоти трансгенӣ, ки  тариқи омехта намудани  генҳои ҳашароту зироатҳо ба якдигар ба вуҷуд оварда шудааст, серҳосилии зироат, маҳсулнокии чорвою паранда, тобоварии маҳсулоти кишоварзӣ ба иқлими хушку сард ва ҳашароту пестисидҳо, афзун сохтани ҳосил, муҳлати нигаҳдории он, умуман ба даст овардани фоидаи фаровон бо харҷи кам ва аз худ намудани бозори истеъмолӣ бо ворид намудани маҳсулоти арзон  мебошад. Дар ин ҷода зиёни ин маҳсулот ба саломатии инсон аз ҷониби баъзе истеҳсолгарону расонандагон ба инобат гирифта намешавад.
Шавкат Саидмуродов, муовини директори Маркази инноватсионии биологӣ ва тиббии Академияи илмҳои ҶТ, дар робита ба  ин масъала гуфт, ки зарари ин маҳсулотро  садҳо  олимони дунё  исбот кардаанд. 
Дар маҷмӯъ, маҳсулоти трансгениро ба 3 гурӯҳ ҷудо кардан мумкин аст: 1. Маҳсулоте, ки дар таркибашон ҷузъиёти трансгенӣ доранд. Ин иловаҳо  ба маводи ғизоӣ барои хуштаъмӣ, хушрангӣ, хушбӯӣ, ҳамчунин барои зиёд намудани сафеда ҳамроҳ карда мешаванд.  2. Маҳсулоти хоми коркардшудаи трансгенӣ, аз қабили твороги зироатӣ, чипс, маккаи консервагӣ ва  намудҳои он, қайлаи помидор.  3.  Сабзавоту  меваҳои трансгенӣ ва маҳсулоти чорвои хонагии трансгенӣ, ки дар ғизо истифода мешаванд.
Айни замон дар  Хитой, Ҳиндустон, Ҷопон, мамлакатҳои Амрикои Лотинӣ  ва  баъзе давлатҳои дигар тухмиҳо бо роҳи генетикӣ тағйирдодашударо дар хоҷагии қишлоқ зиёд истифода мебаранд. Аксарияти мамлакатҳои  Иттиҳоди Аврупо истифода ва воридоти  организмҳои ба таври генетикӣ тағйирдодашуда (ОГТ) - ро қатъиян манъ намудаанд. Соли 2005 зиёда аз 100 мамлакат ва  шаҳру минтақаҳои аз ОГТ озод муттаҳид гашта, манифести Берлинро, ки истифодаи чунин маҳсулотро манъ мекунад,  қабул намуданд.  
Соли 2009 вакилони 27 мамлакати аъзои Иттиҳоди Аврупо дар Люксембург ба ҳам омада, баъди баҳсҳои тӯлонӣ ба созиш омаданд, ки истеҳсолкунандагони биомаҳсулотҳо  метавонанд ОГТ -  ро истифода баранд, агар миқдори он дар таркиби маҳсулот на зиёда аз 0,9 фоизро ташкил намояд. 
Муддати тӯлонӣ  Иттиҳоди  Аврупо муқобили маҳсулоти  геномуҳандисӣ буд, аммо мушкилиҳо дар таъминоти ғизо ва шароити обу ҳаво Аврупоро маҷбур сохт, ки ба ОГТ ба таври нав назар намояд. Аз рӯи маълумоти баъзе аз сарчашмаҳо (аз ҷумла маълумоти «Шӯрои миллии кашшофии Амрико»), то соли 2030 талабот ба маҳсулоти хӯоркворӣ тақрибан 35 фоиз меафзояд.
Миқдори зиёди молҳои воридотӣ, аз қабили қаннодӣ, гӯштӣ ва маҳсулоте, ки бо истифодаи лӯбиёиҳо истеҳсол шудаанд, маҳсулоти трансгенӣ доранд. Компонентҳои ба таври генетикӣ тағйирдодашуда (ГТ) дар наҳориҳои хушк, ғизоҳои тезтайёр, кетчуп, ғизоҳои кӯдакона, қаннодиҳо, майонез ва ғайра мавҷуданд. Тахминан то 10 фоизи қаҳва ва чой низ мувофиқи баъзе маълумотҳо ГТ мебошад.
Воридшавии Тоҷикистон ба Созмони умумиҷаҳонии савдо (СУС) бешубҳа, ба манфиати иқтисод ва обрӯи кишвар аст. Аммо  дар ин раванд бояд роҳҳоеро ҷуст, ки ба ҳимояи манфиатҳои миллӣ дар бозори дохилӣ мусоидат намоянд.
Пешрафти технология, афзоиши аҳолӣ ва дар навбати аввал арзонии  маҳсулоти дорои  ГТ имконияти даст кашидан аз  онро коҳиш медиҳад.  Аҳли ҷомеаи мо бояд ба ин масъала бештар таваҷҷуҳ намояд, зеро  саломатии миллат дар мадди аввал аст.
   
Матлубаи АБДУҚАҲҲОР,
«Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 25.05.2016    №: 99    Мутолиа карданд: 777

23.01.2020


ҶОМИ ФФТ. Маросими қуръакашии минтақаи Душанбе доир шуд

Озмуни «Ҳунарҳои ороишӣ аз санг» доир мегардад

Усулҳои муосири муқовимат ба ифротгароии хушунатомез миёни ҷавонон

Мубориза бо коррупсия — кори дастаҷамъона

Ба ҶДММ “РСМ Тоҷикистон” иҷозатнома дода шуд

Ӯзбекистон аз харидорони асосии сементи тоҷик аст

Меркел бо Си Ҷинпин натоиҷи конфронси Берлин оид ба Либияро баррасӣ намуд

Солеҳ ва Трамп масъалаи аз Ироқ баровардани сипоҳи хориҷиро мавриди муҳокима қарор доданд

Котиби давлатии ИМА бори аввал ба Минск меояд

Ба сокинони Ухани бинобар хурӯҷи коронавирус тарки шаҳрро манъ карданд

Ҷаҳон дар як сатр

22.01.2020


Лигаи чемпионҳо. Ғалабаи "Истиқлол" бар "Локомотив"

ОЗМУН БАХШИДА БА РӮЗИ ҚУВВАҲОИ МУСАЛЛАҲ

Гутерреш: «Ҷамъомади кумитаи муштарак оид ба Либия мумкин аст 28 январ баргузор гардад»

Трамп бо Лондон созишномаи тиҷоратиро муҳокима кардан мехоҳад

Барои офаридани ваксинаи русӣ бар зидди коронавируси чинӣ ним сол зарур аст

Дар Лубнон бори нахуст зан вазири мудофиа шуд

Дар Чин собиқ сарвари Интерпол барои пора 13,5 сол паси панҷара меравад

Ҷаҳон дар як сатр

Маъюбон. Махзани ягонаи электронӣ таъсис ёфт

21.01.2020


"ҶОМИ РУШД – 2020". Тоҷикистон тими Исландияро шикаст дод

Россия ва Франсия ба музокирот дар чорчӯбаи «2+2» тайёрӣ мебинанд

Баҳои коршиноси Амороти Муттаҳидаи Араб ба конфронси Берлин оид ба қазияи Либия

Салиби сурх: «Ҷанги Яман боиси фирори се миллион нафар гашт»

Шарқи Канада зери барф монд

Соли гузашта дар Италия ҳар ним соат замин ҷунбид

Ҷаҳон дар як сатр

03.01.2020


 БАЙНИ ТОҶИКИСТОН ВА АФҒОНИСТОН РОҲИ ОҲАН БУНЁД МЕГАРДАД

 ДАР ХОРУҒ КӮДАКИСТОН МАВРИДИ БАҲРАБАРДОРӢ ҚАРОР ГИРИФТ

 ХОВАЛИНГ. БЕМОРХОНАИ РАҚАМӢ БА ИСТИФОДА ДОДА ШУД

 AIRBUS БОРИ НАХУСТ АЗ СОЛИ 2011 АЗ BOEING ПЕШ ГУЗАШТ

 ОБХЕЗӢ ДАР ИНДОНЕЗИЯ БОИСИ ҲАЛОКАТИ 26 НАФАР ГАШТ

 НИДЕРЛАНД РАСМАН АЗ "ГОЛЛАНДИЯ" ДАСТ КАШИД

 ДАР ҚАЗОҚИСТОН МУСОФИРИ ҲАВОПАЙМОИ СУҚУТКАРДАРО МУКОФОТОНДАНД


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед