logo

иҷтимоиёт

МАБОШЕД КАСРО БА БАД РАҲНАМУН

Имрӯз ҷомеаи моро хавфи дигар нигарон кардааст: қудратхоҳон шеваи муборизаро ба суди худ тағйир додаанд, яъне, дар ҳоли доман задани хархашаҳои мазҳабиянд ва, бо камоли таассуф, бархе аз ҷавонони мо, ки бағалашонро бо чормағзи пучак пур кардаанд, майли  равияҳое  доранд, ки то куҷо рафтанашонро намедонанд. Ин идда афроди “сулҳфурӯшу оқибатҷанг” (таъбири Шамсиддин Шоҳин) - ро, ки ба ҷиҳати худу худонашиносӣ ба доми тазвир афтодаанд, намаки Модар - Ватан кӯр хоҳад кард.

Абулқосими Фирдавсӣ дар “Шоҳнома”-и безаволи худ на танҳо эрониёнро, балки тамоми мардумро аз фарҷоми бади ҷангу хунрезӣ ҳушдор медиҳад ва ононро ба кишвардӯстиву мубориза бар зидди неруҳои аҳриманӣ фаро мехонад. Фазои аҳуроӣ, оштибор, босулҳу сафо орзуи озодамардум аст, ки дар “Шоҳнома” ситоиш шудааст:
Масозед ҷангу марезед хун,
Мабошед касро ба бад раҳнамун
В-агар ҷанг ҷӯяд касе бо сипоҳ,
Дили кинадораш наёяд ба роҳ.

Ин таноқузи ифода гӯёи фикрати одамдӯстии Фирдавсист. Ба як сухан, ободии ҷаҳонро мехоҳад ва ҳич гуна ҷангро хуш надорад.
Ба назари шоир нигаҳбонии кишвар мояи сарафрозиву арҷмандист ва касе, ки дар ин роҳ ҷон мебозад, аз хеш номи нек ёдгор мегузорад ва ҳич хидмате дар зиндагӣ бад-он андоза арзиш нахоҳад дошт.
Агар ҳам касе даъвии диндориву имон мекунад, бояд бидонад, ки ғадру хиёнат ба зодбум бевафоӣ ба ин мавҷуди муқаддаси ҳастӣ - Модар маҳсуб меёбад, ки бо вожаи Ватан як мафҳум доранд.
Агар ҷовидона намонӣ ба ҷой,
Ҳамон ном беҳ з-ин сипанҷӣ сарой.
Ҳаме номи ҷовид бояд, на ком,
Бияндоз кому барафроз ном.

Бо ҳамин пиндор барномаи подшоҳии Ардашер (дар достони “Тадбир сохтани Ардашер дар кори подшоҳӣ”) мавзӯи парвариши фарзандонро фаро мегирад:
Ки то ҳар касеро, ки дорад писар,
Намонад, ки боло кунад беҳунар.

Паймони дигар пас аз пирӯзӣ бар душман ҷавру азият ва хароб накардани онҳо ва кишварашон мебошад. Аз ҷумла, бо амри Кайхусрав сипоҳ ба ночор ба сарзамини Тӯрон ҳамла мебарад, аммо сипоҳиён бо ин дастур бояд амали низомӣ анҷом диҳанд:
Зи дилҳо ҳама кина берун кунед,
Ба меҳр - андар ин кишвар афсун кунед...
Бикӯшеду хубӣ ба кор оваред,
Чу дидед сармо, баҳор оваред...

Аз одоби дигари низомӣ, ки дар “Шоҳнома” бозтобе дорад, наёзурдани мардуми бегуноҳу бечора ҳангоми набард аст, ки иҷмолан ба ин нукта ишорат рафт. Аммо дар достонҳое, назири “Гуфтор андар рафтани Тӯс ба Туркистон”, “Вайрон кардани Рустам тӯронзаминро”, сухангӯйи Тӯс хитоби сипаҳсолоронро ба гурдон мерасонад, ки дар садаи бисту як ҳам омӯзанда хоҳад буд, зеро дастурҳои фарҳангие, ки шоир бо сухани шоҳон ба сипоҳдорон мерасонад, имрӯз, дар ин авзои басо печидаи ҷаҳон низ ҳовии аҳамиятанд:
Бад-ӯ гуфт: “Нагзар зи паймони ман,
Нигаҳ дор оину фармони ман.
Наёзурд бояд касеро ба роҳ,
Чунин аст оини тахту кулоҳ.

Дар поёни сухан гуфтанием, ки касе аз рӯйи дастури Фирдавсӣ рафтор мекунад, чун худи ӯ ва “Шоҳнома”-и беназираш ҷовид мемонад. 
                                                                                  
Сулаймон Анварӣ, устоди ДМТ


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 15.06.2016    №: 115    Мутолиа карданд: 491

18.03.2019


ГРАНД СЛЕМИ ЕКАТЕРИНБУРГ. Беҳрӯз мақоми сеюмро гирифт

Tesla дар Қазоқистон нуқтаҳои нерудиҳӣ месозад

Аз фурӯравии биноҳо дар Чин 10 нафар ҷон бохт

Иттиҳоди иқтисодии АвруОсиё дар фикри бунёди биржаи меҳнат шуд

Сиёсатмадори олмонӣ лағви таҳримоти зиддирусиро зарур мешуморад

Ҷаҳон дар як сатр

13.03.2019


Парвиз Давлатзода бо Чэн Гуопин вохӯрд

Имконияти таҳсил дар ДДУК тавсеа меёбад

Маҷмааи меъмории рамзи «Истиқлолият ва Озодӣ» интихоб гардид

06.03.2019


Назорати фаъолияти ширкатҳои букмекирӣ пурзӯр мешавад

Бунёди маҷмааи корхонаҳои нассоҷӣ дар назар аст

Форуми якуми иттилоотонии ҷомеаи шаҳрвандӣ баргузор мегардад

ҶОМИ "ФФТ" "Истиқлол" бори панҷум онро соҳиб шуд

Варзишгарони тоҷик 5 медал ба даст оварданд

Ҷаҳон дар як сатр

Нилуфар Рофиева дар озмуни нозанинҳои Россия ғолиб омад

Лондон муносибаташро бо Москва ба эътидол овардан мехоҳад

Покистон ба гуфтушунид бо Ҳиндустон шурӯъ мекунад

Андешаи Лукашенко оид ба яхи обнашудаи муносибот бо Иттиҳоди Аврупо

Соли 2019 ду ҷоизаи Нобел дар соҳаи адабиёт супурда мешавад

05.03.2019


СУҒД. Авлавият ба кишти картошка

04.03.2019


Хуҷанд ба даҳгонаи шаҳрҳои беҳтарини сайёҳӣ ворид гардид

Сертификати армуғони сайёҳӣ таъсис ёфт

ҶОМИ "ФФТ". "Истиқлол" ва "Кӯктош" дар финал

Осиёи Марказӣ. Камтарин теъдоди маҳбусон дар Тоҷикистон аст

Москва ва Вашингтон нархи раводидро арзон карданд

Қазоқистон ба воридоти меваю сабзавоти Қирғизистон роҳ мекушояд

Лавров: «Вазъият дар Сурия ба эътидол омад»

Ҳалокати 29 нафар аз обхезӣ дар ҷануби Афғонистон

Ҷаҳон дар як сатр

01.03.2019


ФУТБОЛ. «Хуҷанд» бо «Аҳал» мубориза мебарад

Бори нахуст дар таърих якбора ду зан ба кайҳони кушод мебароянд

Пекин дар фикри эъмори Девори бузурги чинӣ шуд

Испания солимтарин кишвари дунё эътироф гардид


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед