logo

иҷтимоиёт

ҶАНГҲОИ ИТТИЛООТӢ. КӮДАКОНАМОНРО АЗ ОН ЧӢ ГУНА ЭМИН НИГОҲ ДОРЕМ?

Пахши хабарҳо аз майдони ҷангу ҳаводиси разм тавассути воситаҳои ахбори омма, суханҳои «қатлу куштор ва таркишу вайрон кардану сӯзондан» ба зеҳни кӯдакон, наврасон ва ҷавонон таъсири манфӣ мерасонад.
Мушоҳида кардем, ки кӯдакон  аз саҳнаҳои ҷанги шабакаҳои телевизион «пайравӣ» мекунанд. Рӯзе кӯча баромадам. Кӯдакони маҳал чун ҳарвақта саргарми бозӣ буданд. Аз аввал банди хаёли худ ба онҳо таваҷҷуҳ зоҳир накардам. Вале вақте номҳои Йигит ва Пӯлод Алемдорро шунидам,  таваҷҷуҳам бештар шуд. Пӯлод ва Йигит қаҳрамонони филмҳои бисёрсериягии туркӣ ҳастанд ва ин филмҳо барои тамошобини калонсол пешбинӣ шудаанд.
Йигит ва ҳамроҳонаш ҷинояткоронро  «боз дошта мепарронданд» ва Пӯлод Алендор бо дастааш кӯдаконро «аз таркиш наҷот медод…». Ин бозии кӯдакон дар зери таъсири кинофилмҳои хориҷиест, ки натиҷаи манфӣ ба бор овардааст.
Дар як барномаи иттилоотӣ ва таҳлилӣ ровӣ 6 маротиба мегӯяд, ки «кӯдаконро куштанду зиёда аз 50 нафарро сар аз тан ҷудо намуданд» ва ҳамон саҳнаи «сар аз тан ҷудо кардан ё паррондан» такрор ба такрор намоиш дода мешавад. Албатта, пахши саривақтии ахбор, новобаста аз муҳтавояш, рисолати васоити ахбори омма, аз ҷумла телевизион аст ва пахши хабару гузоришҳои «гарм» набояд ҷойи тааҷҷуб бошад. Мақсади мо ин аст, ки тамошои телевизион ва дастрасии сомонаҳои интернетӣ барои кӯдакон дар доираи синну солӣ бояд аз ҷониби волидайн назорат ва маҳдуд карда шавад. Агар ҳар оила имкони таъмини фарзанд бо телевизори алоҳида набошад, пас соатҳои муайян аъзои оила назди телевизор бояд ҷойҳои худро иваз намоянд, ки ин ба манфиати кор аст. Ҳеҷ мумкин нест, ки кӯдаки мактабхон сериалҳои беохири хориҷиро ҳамроҳ бо калонсолони хона соатҳои дароз тамошо кунад.
Мутаассифона, дар мо ҳоло ҳазм ва таҳлилу баҳогузории дурусти ахбори пешниҳодшуда расм нагаштааст. Инро аз хона оғоз намуда, дар мактаб ва коллеҷу донишгоҳҳо бояд такмил диҳем. Ҳар як кӯдак бояд утоқи алоҳида ва боназардошти шароит телевизори худро низ дошта бошад. Вобаста ба ин, бояд фарҳанги истифодабарӣ аз воситаҳои ахбори омма низ ба бачагон омӯзонда шавад. Дар ин роҳ бояд аз дастрасӣ ба барномаҳои кӯдаконаи радиою телевизион (каналҳои филмҳои тасвирӣ) оғоз намуда, то ба барномаҳои таҳлилӣ тафаккури бачагонро инкишоф диҳем.  Маҳмадулло Давлатов, устоди кафедраи психологияи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон, мегӯяд, ки «масъалаи ташаккулу шахсияти инсон  масъалаи муҳими ҷомеа ба шумор меравад. Шабакаҳои телевизионӣ ҳам дар ин масъала яке аз нақшҳои калидиро доранд. Зеро кӯдакон фардияти такрорнашавандаанд. Ҳеҷ кӯдак ба дигараш монанд нест ва муносибати махсусро талаб мекунад». Телевизиони «Би - би - си» иттилоъ дод, ки дар натиҷаи тадқиқот таъсири муассири тамошо ва истифодаи бозиҳои компютерии «саҳнаҳои ҷангу разм» ва таъсири онҳо рӯҳи шинохт ба тарбияи кӯдакон исбот шудааст. Кӯдакони мо низ дар бозиҳои компютерӣ аз ҳамсолони ғарбии худ «кам» нестанд. Соатҳо пушти компютер бозиҳои ҷангиро «тамрин»-у тафреҳ мекунанд. Маҳмадулло Давлатов дар тасдиқи ин андеша иброз дошт, ки «дар тафаккур ва ҷаҳонбинӣ кӯдакони имрӯза фарқ мекунанд. Зеро муҳит ҳам онҳоро тарбия мекунад. Барои ин давраи синну сол дастурҳои гуногуни психологӣ ё методии таълимӣ барои волидон пешниҳод шудааст ва бевосита метавонанд аз онҳо истифода баранд. Агар онҳоро ба роҳи рост ҳидоят намоем, бовар аст, ки ба ҳадафи аслӣ мерасем ва бачаҳои мо дунболи бозиҳои компютерии «ҷанг» ва тамошои саҳнаҳои «қатлу куштор» - и телевизионӣ камтар мераванд».
Сафаргул АЛИМОВА, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 21.06.2016    №: 120    Мутолиа карданд: 466

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед