logo

иҷтимоиёт

ҶАНГҲОИ ИТТИЛООТӢ. КӮДАКОНАМОНРО АЗ ОН ЧӢ ГУНА ЭМИН НИГОҲ ДОРЕМ?

Пахши хабарҳо аз майдони ҷангу ҳаводиси разм тавассути воситаҳои ахбори омма, суханҳои «қатлу куштор ва таркишу вайрон кардану сӯзондан» ба зеҳни кӯдакон, наврасон ва ҷавонон таъсири манфӣ мерасонад.
Мушоҳида кардем, ки кӯдакон  аз саҳнаҳои ҷанги шабакаҳои телевизион «пайравӣ» мекунанд. Рӯзе кӯча баромадам. Кӯдакони маҳал чун ҳарвақта саргарми бозӣ буданд. Аз аввал банди хаёли худ ба онҳо таваҷҷуҳ зоҳир накардам. Вале вақте номҳои Йигит ва Пӯлод Алемдорро шунидам,  таваҷҷуҳам бештар шуд. Пӯлод ва Йигит қаҳрамонони филмҳои бисёрсериягии туркӣ ҳастанд ва ин филмҳо барои тамошобини калонсол пешбинӣ шудаанд.
Йигит ва ҳамроҳонаш ҷинояткоронро  «боз дошта мепарронданд» ва Пӯлод Алендор бо дастааш кӯдаконро «аз таркиш наҷот медод…». Ин бозии кӯдакон дар зери таъсири кинофилмҳои хориҷиест, ки натиҷаи манфӣ ба бор овардааст.
Дар як барномаи иттилоотӣ ва таҳлилӣ ровӣ 6 маротиба мегӯяд, ки «кӯдаконро куштанду зиёда аз 50 нафарро сар аз тан ҷудо намуданд» ва ҳамон саҳнаи «сар аз тан ҷудо кардан ё паррондан» такрор ба такрор намоиш дода мешавад. Албатта, пахши саривақтии ахбор, новобаста аз муҳтавояш, рисолати васоити ахбори омма, аз ҷумла телевизион аст ва пахши хабару гузоришҳои «гарм» набояд ҷойи тааҷҷуб бошад. Мақсади мо ин аст, ки тамошои телевизион ва дастрасии сомонаҳои интернетӣ барои кӯдакон дар доираи синну солӣ бояд аз ҷониби волидайн назорат ва маҳдуд карда шавад. Агар ҳар оила имкони таъмини фарзанд бо телевизори алоҳида набошад, пас соатҳои муайян аъзои оила назди телевизор бояд ҷойҳои худро иваз намоянд, ки ин ба манфиати кор аст. Ҳеҷ мумкин нест, ки кӯдаки мактабхон сериалҳои беохири хориҷиро ҳамроҳ бо калонсолони хона соатҳои дароз тамошо кунад.
Мутаассифона, дар мо ҳоло ҳазм ва таҳлилу баҳогузории дурусти ахбори пешниҳодшуда расм нагаштааст. Инро аз хона оғоз намуда, дар мактаб ва коллеҷу донишгоҳҳо бояд такмил диҳем. Ҳар як кӯдак бояд утоқи алоҳида ва боназардошти шароит телевизори худро низ дошта бошад. Вобаста ба ин, бояд фарҳанги истифодабарӣ аз воситаҳои ахбори омма низ ба бачагон омӯзонда шавад. Дар ин роҳ бояд аз дастрасӣ ба барномаҳои кӯдаконаи радиою телевизион (каналҳои филмҳои тасвирӣ) оғоз намуда, то ба барномаҳои таҳлилӣ тафаккури бачагонро инкишоф диҳем.  Маҳмадулло Давлатов, устоди кафедраи психологияи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон, мегӯяд, ки «масъалаи ташаккулу шахсияти инсон  масъалаи муҳими ҷомеа ба шумор меравад. Шабакаҳои телевизионӣ ҳам дар ин масъала яке аз нақшҳои калидиро доранд. Зеро кӯдакон фардияти такрорнашавандаанд. Ҳеҷ кӯдак ба дигараш монанд нест ва муносибати махсусро талаб мекунад». Телевизиони «Би - би - си» иттилоъ дод, ки дар натиҷаи тадқиқот таъсири муассири тамошо ва истифодаи бозиҳои компютерии «саҳнаҳои ҷангу разм» ва таъсири онҳо рӯҳи шинохт ба тарбияи кӯдакон исбот шудааст. Кӯдакони мо низ дар бозиҳои компютерӣ аз ҳамсолони ғарбии худ «кам» нестанд. Соатҳо пушти компютер бозиҳои ҷангиро «тамрин»-у тафреҳ мекунанд. Маҳмадулло Давлатов дар тасдиқи ин андеша иброз дошт, ки «дар тафаккур ва ҷаҳонбинӣ кӯдакони имрӯза фарқ мекунанд. Зеро муҳит ҳам онҳоро тарбия мекунад. Барои ин давраи синну сол дастурҳои гуногуни психологӣ ё методии таълимӣ барои волидон пешниҳод шудааст ва бевосита метавонанд аз онҳо истифода баранд. Агар онҳоро ба роҳи рост ҳидоят намоем, бовар аст, ки ба ҳадафи аслӣ мерасем ва бачаҳои мо дунболи бозиҳои компютерии «ҷанг» ва тамошои саҳнаҳои «қатлу куштор» - и телевизионӣ камтар мераванд».
Сафаргул АЛИМОВА, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 21.06.2016    №: 120    Мутолиа карданд: 564

15.07.2019


Сарвазири Корея ба Тоҷикистон меояд

Баррасии масъалаҳои ҳамгироии САҲА, СҲШ ва ИА дар минтақаи Осиёи Марказӣ

Нахустин шумораи маҷаллаи «Осиё ва Аврупо» аз чоп баромад

ДТТ. Изҳори нигаронӣ аз вазъи бо кор таъмин шудани хатмкардаҳо

ТИБ. 288 номгӯи доруи ғайристандартӣ ошкор шуд

11.07.2019


Шиносоии Қоҳир Расулзода бо сохтмон ва навсозии шоҳроҳи Душанбе – Бохтар

10.07.2019


Нодиртарин "Девон" - и Навоӣ дар Хуҷанд

Бунёди нахустин пойгоҳи ҷаҳонии шабакаи атмосферии Тоҷикистон дар Осиёи Марказӣ

Иттиҳоди Аврупо барои кишварҳои Осиёи Марказӣ 72 миллион евро ҷудо мекунад

Матвиенко: "Дар бозори Россия қариб тамоми об қалбакӣ будааст"

Ҷаҳон дар як сатр

08.07.2019


Баррасии ҷараёни иҷрои Барномаи давлатии тарбияи ватандӯстӣ ва таҳкими ҳувияти миллии ҷавонон

"Душанбе - қалби Тоҷикистон"

Ҳамоиш оид ба таҳияи маҳсулоти сайёҳӣ

Россия нахусткайҳоннаварди арабро бо ғизои махсус таъмин месозад

Зиёни иқтисодии Гурҷистон аз коҳиши сайёҳони рус беш аз $700 миллион хоҳад шуд

Дар Қазоқистон то соли 2021 нияти ифтитоҳи 20 мактаби олӣ ва 180 коллеҷро доранд

СММ: "Қирғизистон нахустин кишварест, ки мушкили бешаҳрвандиро ҳал кард"

Зеленский пурра иҷро кардани созишномаи Минскро ваъда дод

Ҷаҳон дар як сатр

04.07.2019


Ҷаласаи Комиссияи муштараки ҳамкории иқтисодию тиҷоратии Тоҷикистону Покистон

Масъалаи татбиқи ҳамгироии сиёсати давлатии ҷавонон баррасӣ гардид

ФУТБОЛ. Чемпионати АФОМ дар Тоҷикистон мегузарад

Омӯзгоронро барои кор дар Тоҷикистон ва Қирғизистон интихоб менамоянд

Сарвазири Италия пазироии самимии Путинро ваъда кард

Дар Минск паради низомӣ бахшида ба Рӯзи Истиқлолияти Беларус доир гашт

Путин шартҳои муколамаи Москва ва Киевро ном бурд

Суд ба маъмурияти Трамп истифодаи маблағи Вазорати мудофиаро барои деворсозӣ манъ намуд

Ҷаҳон дар як сатр

02.07.2019


Тақвияти ҳамкориҳо бо БАТР

Мулоқоти Исматулло Насредин бо Умар Аюб Хон

Озмунҳои «Маҳаллаи беҳтарин» ва «Кӯчаи беҳтарин» баргузор мешаванд

Тоҷикистон. Барои табобати Осия Зулфонова аз Олмон табиб оварданд

То соли 2020 маҳсулоти муштараки ширии Тоҷикистону Беларус ба бозор мебарояд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед