logo

иҷтимоиёт

ҶАНГҲОИ ИТТИЛООТӢ. КӮДАКОНАМОНРО АЗ ОН ЧӢ ГУНА ЭМИН НИГОҲ ДОРЕМ?

Пахши хабарҳо аз майдони ҷангу ҳаводиси разм тавассути воситаҳои ахбори омма, суханҳои «қатлу куштор ва таркишу вайрон кардану сӯзондан» ба зеҳни кӯдакон, наврасон ва ҷавонон таъсири манфӣ мерасонад.
Мушоҳида кардем, ки кӯдакон  аз саҳнаҳои ҷанги шабакаҳои телевизион «пайравӣ» мекунанд. Рӯзе кӯча баромадам. Кӯдакони маҳал чун ҳарвақта саргарми бозӣ буданд. Аз аввал банди хаёли худ ба онҳо таваҷҷуҳ зоҳир накардам. Вале вақте номҳои Йигит ва Пӯлод Алемдорро шунидам,  таваҷҷуҳам бештар шуд. Пӯлод ва Йигит қаҳрамонони филмҳои бисёрсериягии туркӣ ҳастанд ва ин филмҳо барои тамошобини калонсол пешбинӣ шудаанд.
Йигит ва ҳамроҳонаш ҷинояткоронро  «боз дошта мепарронданд» ва Пӯлод Алендор бо дастааш кӯдаконро «аз таркиш наҷот медод…». Ин бозии кӯдакон дар зери таъсири кинофилмҳои хориҷиест, ки натиҷаи манфӣ ба бор овардааст.
Дар як барномаи иттилоотӣ ва таҳлилӣ ровӣ 6 маротиба мегӯяд, ки «кӯдаконро куштанду зиёда аз 50 нафарро сар аз тан ҷудо намуданд» ва ҳамон саҳнаи «сар аз тан ҷудо кардан ё паррондан» такрор ба такрор намоиш дода мешавад. Албатта, пахши саривақтии ахбор, новобаста аз муҳтавояш, рисолати васоити ахбори омма, аз ҷумла телевизион аст ва пахши хабару гузоришҳои «гарм» набояд ҷойи тааҷҷуб бошад. Мақсади мо ин аст, ки тамошои телевизион ва дастрасии сомонаҳои интернетӣ барои кӯдакон дар доираи синну солӣ бояд аз ҷониби волидайн назорат ва маҳдуд карда шавад. Агар ҳар оила имкони таъмини фарзанд бо телевизори алоҳида набошад, пас соатҳои муайян аъзои оила назди телевизор бояд ҷойҳои худро иваз намоянд, ки ин ба манфиати кор аст. Ҳеҷ мумкин нест, ки кӯдаки мактабхон сериалҳои беохири хориҷиро ҳамроҳ бо калонсолони хона соатҳои дароз тамошо кунад.
Мутаассифона, дар мо ҳоло ҳазм ва таҳлилу баҳогузории дурусти ахбори пешниҳодшуда расм нагаштааст. Инро аз хона оғоз намуда, дар мактаб ва коллеҷу донишгоҳҳо бояд такмил диҳем. Ҳар як кӯдак бояд утоқи алоҳида ва боназардошти шароит телевизори худро низ дошта бошад. Вобаста ба ин, бояд фарҳанги истифодабарӣ аз воситаҳои ахбори омма низ ба бачагон омӯзонда шавад. Дар ин роҳ бояд аз дастрасӣ ба барномаҳои кӯдаконаи радиою телевизион (каналҳои филмҳои тасвирӣ) оғоз намуда, то ба барномаҳои таҳлилӣ тафаккури бачагонро инкишоф диҳем.  Маҳмадулло Давлатов, устоди кафедраи психологияи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон, мегӯяд, ки «масъалаи ташаккулу шахсияти инсон  масъалаи муҳими ҷомеа ба шумор меравад. Шабакаҳои телевизионӣ ҳам дар ин масъала яке аз нақшҳои калидиро доранд. Зеро кӯдакон фардияти такрорнашавандаанд. Ҳеҷ кӯдак ба дигараш монанд нест ва муносибати махсусро талаб мекунад». Телевизиони «Би - би - си» иттилоъ дод, ки дар натиҷаи тадқиқот таъсири муассири тамошо ва истифодаи бозиҳои компютерии «саҳнаҳои ҷангу разм» ва таъсири онҳо рӯҳи шинохт ба тарбияи кӯдакон исбот шудааст. Кӯдакони мо низ дар бозиҳои компютерӣ аз ҳамсолони ғарбии худ «кам» нестанд. Соатҳо пушти компютер бозиҳои ҷангиро «тамрин»-у тафреҳ мекунанд. Маҳмадулло Давлатов дар тасдиқи ин андеша иброз дошт, ки «дар тафаккур ва ҷаҳонбинӣ кӯдакони имрӯза фарқ мекунанд. Зеро муҳит ҳам онҳоро тарбия мекунад. Барои ин давраи синну сол дастурҳои гуногуни психологӣ ё методии таълимӣ барои волидон пешниҳод шудааст ва бевосита метавонанд аз онҳо истифода баранд. Агар онҳоро ба роҳи рост ҳидоят намоем, бовар аст, ки ба ҳадафи аслӣ мерасем ва бачаҳои мо дунболи бозиҳои компютерии «ҷанг» ва тамошои саҳнаҳои «қатлу куштор» - и телевизионӣ камтар мераванд».
Сафаргул АЛИМОВА, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 21.06.2016    №: 120    Мутолиа карданд: 532

19.02.2019


МАКТАБИ ДАВЛАТДОРИИ ЭМОМАЛӢ РАҲМОН. ЯК ҲАМОИШИ МУҲИМ

Баррасии масъалаҳои рушди сайёҳӣ

Вохӯрии Низомиддин Зоҳидӣ бо Мазен Шамия

Дурнамои рушди муносибатҳо матраҳ гардид

ҶОМИ КУШОДАИ АВРУПО. Муҳаммадризо Қувватов медали биринҷӣ ба даст овард

Авҷи ниҳолшинонӣ

Саҳми соҳибкорон дар ободии деҳот

Ҳамкории тиҷоратию иқтисодии Чин ва Россия густурдатар мегардад

Сарвар Дониш: «Музокироти сулҳ бидуни ҳукумат қурбе надорад»

«Туҳфаи шоҳона» - и Арабистони Саудӣ ба шаҳрвандони Покистон

Дар Қазоқистон маркази амнияти иттилоотӣ ифтитоҳ меёбад

Сокини навраси Шимкент ду нафарро аз сӯхтор наҷот дод

Ҷаҳон дар як сатр

18.02.2019


Боздиди Азим Иброҳим аз ҷараёни корҳои сохтмонӣ

ВКД Ҷиноятҳо 83,6 дарсад ошкор шуданд

Вазорати молия. Барои дастгирии буҷет маблағи бештар ҷалб хоҳад гашт

«BISHKEK OPEN – 2019». Дурахши каратэ-дочиёни навраси тоҷик

«МОҲИЯТ ВА ТАЪЙИНОТИ МАТБУОТИ МАҲАЛЛӢ»

РОҒУН. Ободонӣ вусъат меёбад

АНДОЗ. Нақша 100, 6 дарсад иҷро гардид

ТОҶИКИСТОНУ ӮЗБЕКИСТОН. Гардиши савдо ду баробар афзуд

Тоҷикистон миёни кишварҳои ИДМ ба афзоиши баландтарини ММД муваффақ гашт

Дар Тошканд конфронси байналмилалӣ оид ба Осиёи Марказӣ баргузор мегардад

Қасри сафед: "Музокироти тиҷоратӣ дар Пекин ба пешравӣ мусоидат кард"

Трамп мехоҳад ҷангиёни «Давлати исломӣ» - ро ба Аврупо барои суд кардан баргардонад

Кумитаи амнияти иттилоотии Қазоқистон беш аз 90 сомонаи хавфнокро ошкор сохт

Ҷаҳон дар як сатр

15.02.2019


ШАМШЕРБОЗӢ. ИШТИРОКИ ВАРЗИШГАРОНИ МО ДАР ЧЕМПИОНАТИ КУШОДИ ОСИЁИ МАРКАЗӢ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Дар Душанбе ташкили низоми муттаҳидаи мудофиаи зиддиҳавоӣ баррасӣ шуд

Дар чор сол муомилоти мол байни Тоҷикистону Ӯзбекистон 19 маротиба афзуд

Медведев: «Таҳримоти ИМА ба иқтисоди Россия таъсири чандон бузург расонда наметавонад»

Пентагон. ИМА аз Афғонистон ҳамроҳи иттифоқчиёнаш меравад

13.02.2019


2018. Сиёсати хориҷии Тоҷикистон пурбарор буд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед