logo

иҷтимоиёт

ҲУКУМАТИ ЭЛЕКТРОНӢ ВА МУҚОВИМАТ БО КОРРУПСИЯ

Яке аз механизмҳои муҳими таъмини шаффофият ва иштироки фаъоли ҷомеаи шаҳрвандӣ дар раванди муқовимат ба коррупсия ин ҳукумати электронӣ мебошад. Даҳсолаи дуюм аст, ки дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ин падидаи ҷадиди иҷтимоӣ ва сиёсӣ амал мекунад. Ҳукумати электронӣ шоха ё дастгоҳи нави давлатӣ набуда, балки иҷрои вазифаҳои ҳокимияти иҷроияи давлатӣ тавассути технологияҳои иттилоотию коммуникатсионӣ мебошад. Доираи он хизматрасониҳои давлатӣ, яъне хизматрасониҳоеро, ки меъёран асоснок шуда, аз ҷониби мақомоти давлатӣ ба шаҳрванд, соҳибкор ё дигар мақомоти давлатӣ расонда мешаванд, дар бар мегирад. Ҳукумати электронӣ, чи тавре таҷрибаи ҷаҳонӣ собит месозад, ба комилан баланд бардоштани сатҳу сифати хизматрасониҳои давлатӣ мусоидат мекунад.

Дар бобати нақши ҳукумати электронӣ дар мубориза бар зидди коррупсия, муқовимат ба он Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон борҳо дар суханрониҳои худ таъкид намудаанд.
Махсусан супоришу дастурҳои Пешвои миллат дар Паёми соли 2012 барои истифодаи ҳукумати электронӣ дар пешоҳанги муқовимат ба коррупсия нақши калидӣ доранд. Мисол, дар Паём зикр шуд, ки тавассути ҳукумати электронӣ “номгӯи зиёди хизматрасониҳои давлатӣ ба шаҳрвандон ба таври электронӣ сари вақт ва босифат расонда шуда, зуҳуроти номатлубе чун бюрократизм ва коррупсия тадриҷан аз байн бурда шаванд”. Ё ин ки “ҷиҳати таъмини шаффофияти сарфи маблағҳои буҷетӣ ва истифодаи дурусти захираҳои моддиву молиявӣ пешниҳод мегардад, ки мубодилаи электронии маълумот байни мақомоти давлатӣ васеъ ба роҳ монда шавад”. Шаш соли сипаришуда нишон дод, ки ин амалҳо то кадом андоза дар муқовимат ба коррупсия ҳалкунандаанд.
Пӯшида нест, ки мутаассифона, ҳоло ҳам аз ҷониби мақомоти ваколатдор дар хариди давлатии мақомоту ташкилотҳои буҷетӣ ҳодисаҳои коррупсионӣ ошкор карда мешаванд. Ин дар ҳолест, ки дар Паёми соли 2012 махсус қайд шуда буд, ки “барои сарфакорона ва мақсаднок истифода бурдани маблағҳои буҷетӣ ҳангоми хариди давлатӣ ва пешгирии омилҳои коррупсионӣ дар ин самт зарур аст, ки низоми хариди электронии молу маҳсулот бо истифода аз технологияҳои муосири иттилоотӣ ҷорӣ карда шавад”. Афсӯс, ки ин супориши Сарвари давлат дар сатҳи бояду шояд иҷро нашуд ва ҷои тааҷҷуб нест, ки амалиётҳои коррупсионӣ дар ин самт то ҳол решакан нашудаанд.
Самти дигари ба коррупсия моилпазир ин раванди иҷозатдиҳии фаъолият, қабули ҳисоботҳои мухталифи молиявӣ, оморӣ, маъмурӣ аст. Дар Паёми соли 2012 супориш шуда буд, ки Ҳукумати ҷумҳурӣ “дар давоми як сол ҷиҳати боз то 50 дарсад ихтисор намудани теъдоди иҷозатдиҳӣ ва тавассути низоми электронӣ ба расмият даровардани беш аз 30 дарсади иҷозатдиҳиро таъмин намояд”. Дастури дигар он буд, ки “тамоми сохтору мақомоти давлатиро зарур аст, ки дар масъалаи хизматрасониҳои давлатӣ ба соҳибкорон ва аҳолӣ тавассути ҷорӣ намудани низоми электронӣ дар фаъолияти худ бо истифодаи технологияҳои муосири иттилоотӣ чораҳои бетаъхир андешанд. Агентии оморро зарур аст, ки ҷиҳати кам кардани шумораи ҳисоботи оморӣ ва ба таври электронӣ ба роҳ мондани он чораҳои амалӣ андешад”. Дар ин самт дар муддати гузашта корҳои зиёде анҷом ёфтаанд. Имрӯз як қатор ҳисоботҳо ба таври электронӣ қабул карда мешаванд.
Чорабиниҳои дар самти иҷрои дастуру супоришҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ба коҳиши назарраси коррупсия дар соҳаи хизматрасониҳои давлатии оморӣ, ташкилию маъмурӣ ва андозӣ, бақайдгирии ашхоси ҳуқуқию воқеӣ, супурдани ҳисоботҳои давраӣ боис шуданд, фаъолияти “Равзанаи ягона” муташшакил, ҷоннок ва фарогир шуд.
Ҳукумати электронӣ ягона воситаест, ки яке аз омили асосии коррупсия – муносибати бевоситаи шаҳрванд ва мансабдорро бартараф менамояд. Ин муносибат одатан бе иштироки шахси сеюм ё бо иштирокчии схемаи коррупсионӣ мегузарад. Дар сурати хизматрасонии электронии давлатӣ чунин муносибат бартараф карда мешавад, зеро муносибати кории шаҳрванд ва мансабдор виртуалӣ сурат мегирад.
Ҳолати дигари ин омил – гардиши ҳуҷҷатҳои расмист, ки бо суистеъмол кардани он аз ҷониби мансабдор ҳодисаи коррупсионӣ сурат мегирад. Дар ҳукумати электронӣ қисмати муҳими он – гардиши электронии ҳуҷҷатҳо буда, ҳамагуна имконияти амалиёти коррупсиониро ғайриимкон мегардонад.
Бе иштироки бевоситаи шаҳрванд рафъи пурраи коррупсия имконнопазир аст. Аз ин лиҳоз ҳукумати электронӣ ягона фазоест, ки иштироки шаҳрванд дар он ҳатмист, зеро ӯ дар қатори ду унсури асосӣ – давлат, дастгоҳи давлатӣ, соҳибкорӣ унсури таркибии сеюм аст ва бе иштироки он ҳукумати электронӣ ғайриимкон аст.
Ҳукумати электронӣ ҳузури доимии роҳбарро дар раванди идоракунӣ тақозо мекунад. Бинобар он дар муқовимат ба коррупсия нақши роҳбари ташкилот муҳим буда, рафтори ӯ бояд намуна барои тобеиён бошад.
Дар айни замон гарчанде дар Тоҷикистон бо коррупсия муборизаи шадид бурда шавад ҳам, аммо, мутаассифона, коррупсия алъон решакан нашуда, ин зуҳуроти номатлуб самаранокии идоракунии давлатиро коҳиш медиҳад.

А. НИЁЗОВ,
И. ШАМСОВ


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 30.06.2016    №: 129    Мутолиа карданд: 658

15.02.2019


ШАМШЕРБОЗӢ. ИШТИРОКИ ВАРЗИШГАРОНИ МО ДАР ЧЕМПИОНАТИ КУШОДИ ОСИЁИ МАРКАЗӢ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Дар Душанбе ташкили низоми муттаҳидаи мудофиаи зиддиҳавоӣ баррасӣ шуд

Дар чор сол муомилоти мол байни Тоҷикистону Ӯзбекистон 19 маротиба афзуд

Медведев: «Таҳримоти ИМА ба иқтисоди Россия таъсири чандон бузург расонда наметавонад»

Пентагон. ИМА аз Афғонистон ҳамроҳи иттифоқчиёнаш меравад

13.02.2019


2018. Сиёсати хориҷии Тоҷикистон пурбарор буд

КОРРУПСИЯ. 2047 ҷиноят ошкор гардид

САНОАТ. Беш аз 10 миллиард сомонӣ маҳсулот содирот шуд

САРМОЯИ МУСТАҚИМ. Воридот дар ҳоли афзоиш аст

ОБ. Таъминоти аҳолӣ рӯ ба беҳбудӣ дорад

АВҶИ ОБОДКОРИҲО ДАР ШАҲРИ ТУРСУНЗОДА

12.02.2019


АКАДЕМИЯИ ИЛМҲО АЗ КАШФИЁТИ НАВ ТО САНОАТИ ДОРУСОЗӢ

КӮЛОБ. Содироти 825 тонна маҳсулоти кишоварзӣ

ДАНҒАРА. Саноатикунонӣ вусъат мегирад

ФУРУДГОҲҲОИ БАЙНАЛМИЛАЛӢ. Сатҳи хизматрасонӣ рӯ ба беҳбудӣ дорад

ДДК. Авлавият ба сатҳи касбият ва таълим

САДА. Тантанаи ҷашни миллӣ дар ноҳияи Шамсиддини Шоҳин

11.02.2019


ВАЗОРАТИ ФАРҲАНГ. 2018 - соли муваффақиятҳо буд

КУМИТАИ РУШДИ САЙЁҲӢ. Беш аз 1 миллион сайёҳ ба Тоҷикистон омад

МТС. Ҳамкориҳо бо Ӯзбекистон густариш меёбанд

ВМКБ. Гумрукчиён ба буҷет 16,9 миллион сомонӣ ворид карданд

ҲИСОР. Саҳми назарраси соҳибкорон дар ободонии шаҳр

НОҲИЯИ РӮДАКӢ. Ҳаҷми истеҳсоли маҳсулот ба 1 миллиард сомонӣ расид

ВАРЗОБ. Таваҷҷуҳи сайёҳон ба нуқтаҳои истироҳатӣ афзудааст

08.02.2019


Вазорати меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолӣ. Музди миёнаи меҳнат - 1220 сомонӣ

КУМИТАИ ТЕЛЕВИЗИОН ВА РАДИО. Сифати кори шабакаҳо беҳтар мешавад

КҲФМГ. Офатҳои табиат 34 миллион самонӣ хисорот овард

Саноатикунонӣ дар Шаҳринав

Меъёри бозтамвил ба 14 дарсад поён фаромад

ШАҲРИ ВАҲДАТ. Иҷрои барзиёди андози иҷтимоӣ

ТАНЗИМ. Қонуншиканӣ коҳиш ёфтааст

СОҲИЛ. Корҳои мустаҳкамсозӣ вусъат меёбанд

ДДСТДТ. Авлавият ба рушди ҳунарҳои мардумӣ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед