logo

фарҳанг

МАРО БО КӮҲСОРАМ НОМ ГИРЕД

(Ба озмун)

Табиати зодгоҳ манбаи илҳому сароғози ашъори шоир Ғоиб Сафарзода будааст.
Мурғони диёри ман шиносанд маро,
Овози ман аз навои онон шунавед,- мегӯяд худи шоир.
Зодгоҳи шоир деҳаи Муллоҷон барҳақ макони афсонавӣ аст. Қад - қади дара ҳазору як гулу буттаи доругӣ мерӯяд. Олами бои наботот ва ҷонварон дорад. Зодгоҳи шоир қабои сабзгуна ба бар намудааст ва хаёле аз дуриҳои дур, аз нишебу фарози кӯҳистон овози ошнои ӯ ба гӯш мерасад. Уқоби тезпарвоз дар умқи осмони нилгун болафшонӣ намуда, аз забони шоир мегӯяд:
Суруди ман ба як овоз бигзашт,
Уқобе буд дар парвоз бигзашт.

Барҳақ, Ғоиб Сафарзода мисли уқоб умри кӯтоҳу зебое дидааст. Ва деҳа, уқоб, долу дарахтони Муллоҷон гӯё то ҳанӯз ӯро ёд доранд. Шеърҳои нотамоми ӯ то ҳол дар қалби кӯҳсорон, чашмаю рӯди равон боқӣ мондаанд. Ӯ дӯстдори табиати зодгоҳаш буд. Тамоми ашъори ба ёдгор мондаи Ғоиб Сафарзодаро васфу тараннуми зебоиҳои табиат, кӯҳу дамани диёраш ташкил додааст. Аз аввал ин кишвари рӯ ба хуршед манбаи илҳоми адиби навҷӯ буд. Ӯ ҳар сангу алаф, ниҳолу буттаи диёрро дӯст медошт ва дилдодаи розу ниёзи табиат буд. Ғоиб Сафарзода то охирин нафас, чун шайдои мулки меросӣ, ҳусну назокати кӯҳистонро сароидааст. Нависандаи халқии Тоҷикистон Абдулҳамид Самад табиатдӯстии ӯро чунин тавсиф мекунад: «Воқеан Ғоиб Сафарзода ба кӯҳистони Ховалинг дилбастагӣ, меҳру муҳаббати хоса дошт. Ҳар сол як ё ду карат гӯё болу пар бароварда, зодгоҳаш дараи Шикоргоҳ, деҳаи Муллоҷонро, ки солҳо боз он ҷо касе намезист, зиёрат мекард. Аз дидани деҳаҳои матрук, боғоти хароб, чашмаҳои хушкида оҳи сард мекашид ва андешамандона мегуфт:  «Ҳама чиз бо инсон зебу шукӯҳ доштааст. Пеш ин дараҳо аз хониши кабку нағмаи мурғон пур буд. Аз бекасӣ мурғон ҳам фирор кардаанд. Ҳайф, сад ҳайф!»
Ғоиб Сафарзода на танҳо ба тозагии забони тоҷикӣ ва фарҳанги ниёгон диққат медод, балки дилаш ба ҳар як гулу гиёҳ месӯхт ва ошиқи табиати кӯҳистон буд. Ба ин тасвирҳо, шоҳкориҳои адиби зиндаёд тавваҷҷуҳ намоед, ки онҳо аз истеъдоди фавқулодаи Ғоиб Сафарзода дарак медиҳанд:
Кӯҳҳо чун одами дардошно,
Якдигарро пуштибонӣ мекунанд.

*  *  *
Ин абр ба сони духтари гулдӯз аст,
Шогирд ва ё ки духтари Наврӯз аст,
Дар дӯхтани пироҳани ранги ба ранг,
Овора ба кӯҳу дашт шому рӯз аст.

Солҳои 60-уми асри гузашта, ҳанӯз айёми донишҷӯии Ғоиб Сафарзода олими шинохтаи тоҷик Соҳиб Табаров ба шеъри ӯ баҳои баланд дода, атрофи пайвастагии Ғоиб ба табиат чунин нигоштааст: «Одаму табиат, ҳампайвандии абадии онҳо, яке аз масъалаҳои муҳимест, ки дар қисми зиёди шеърҳои Ғоиб Сафарзода инъикоси бадеии худро ёфтаанд. Аз ин ҷост, ки лирикаи пейзажӣ - манзаравии шоир бо лирикаи ишқӣ ва махсусан граждании ӯ бисёр вақт омезиш меёбад. Шеъри «Дарахтон» бо марбутият, алоқамандии қавии худ, равшании эҳтиросоти инсон, бо баландии мақсади эстетикӣ ва мадҳи зебоӣ намунаи хуби чунин шеърҳои ҳозиразамони назми тоҷик ба шумор меравад. Агар шоир дар матлаи шеър:
Дарахтон ҳам ба мисли одамонанд,
Фақат онҳо хамӯшу безабонанд, -
гӯён қаробату ҳампайвандии одаму табиатро ба миён гузошта бошад, дар мақтаъ ҳалокати дарахтонро чун дараҷаи баланди фоҷиа ба қалам додааст:
Ки аввал мисли ҳар инсон бимирад,
Сипас дар оташи сӯзон бимирад».

Дар ҳақиқат Ғоиб Сафарзода ошиқи кӯҳу дара ва табиати диёр мебошад. Ӯ худашро бе боғу чаман ва диёри файзбахш ҳеҷ медонад ва бо завқ аз бачагӣ, кӯҳгардӣ, айёми гулчинӣ ёд мекунад:
Кӯҳгардӣ кардаам дар бачагӣ,
Қуллаи бисёрро тай кардаам,
Аз бари кӯҳу камар гул чидаам,
Чун паёми навбаҳор овардаам.

Пайдост, Ғоиб Сафарзода аз илми зистшиносӣ огоҳии комил дорад ва ӯ аз нозукиҳои табиат, тағйирёбии иқлим ва ҳодисаҳои он ба дард шеър мегӯяд. Масалан, таъбири кӯҳ дар ашъораш хеле фаровон омадааст.
Ғоиб Сафарзода барҳақ ошиқи табиат, ҳар пораи хоки Ватан – модар ва Тоҷикистони азиз буд. Ӯ диёрашро, зиндагиро дӯст медошт ва пайваста месароид. Шояд пешакӣ аз кӯтоҳии умри хеш огоҳӣ дошт, ки ҳар як лаҳзаро ғанимат медонист ва мехост ба қадри ҳар як қатраи обу хоки Ватан бирасад:
Маро бо кӯҳсорам ном гиред,
Ки ӯяст ошёну ман уқобам,
Маро бо кишварам сарсабз донед,
Ки ман лабташна, нахли ӯст обам.
Шавам як рӯз агар дур аз уфуқаш,
Ба ҳукми нодамида офтобам…

Дар шеърҳои ба васфи табиат, муҳити зист ва олами наботот бахшидаи Ғоиб Сафарзода маъниҳои бисёри фалсафӣ бо тахайюлоти амиқи муаллиф ва дарки маъниҳои рамзнок нуҳуфтаанд.
Қалби нозуки шоирро бо шеъру сухани воло сиришта буданд, ки ӯ лаҳзае бе ёди Ватан набуд ва Тоҷикистон, табиати нозанину сарватҳои бебаҳои онро бо шавқ тараннум мекард. Меболид, ки дар чунин диёри афсонавӣ кору зиндагӣ дорад:
Шодии Ватан мудом лабханди ман аст,
Ҳастии Ватан ҳаёту пайванди ман аст.
Аз бахт сарам ба осмон месояд,
К-ин мулки диловарон Худованди ман аст.

Маҷид САЛИМ,
мудири шуъбаи очерк ва
публитсистикаи Иттифоқи
нависандагони Тоҷикистон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 7.07.2016    №: 132    Мутолиа карданд: 626

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед