logo

иҷтимоиёт

МАЪРАКА: ФАРҚИ ТӮЙ АЗ МОТАМ ТОРАФТ КАМ МЕГАРДАД, ЧАРО?

Аз қабули Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи танзими анъана ва ҷашну маросимҳо дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» нуҳ сол сипарӣ шуда, ба мардум миллионҳо сомонӣ суд оварда бошад ҳам,  ҳанӯз дар баъзе манотиқи ҷумҳурӣ қонуншиканӣ ва зиёдаравиҳо, махсусан дар гузарондани маъракаҳои маросими мотам ба назар мерасанд. Чанде қабл омӯзгоре аз ноҳияи Рӯдакӣ ба идораи рӯзнома омада, аз он шикоят дошт, ки бо даргузашти модараш таги таънаи ҳамсояҳо ва хешу ақрабо монда, маҷбур аз бонк қарз гирифтаасту маросимҳои мотам, хоса «ҷумъагӣ» - ҳоро гузарондааст. Ҳоло барои баргардондани қарз имкон надорад.

Суоли матраҳ ин аст, ки чаро мардум то ҳанӯз  аз чунин маъракаҳои сермасрафу миёншикан ва ба дини мубини Ислом бегона даст намекашанд? Чаро баъзе имомхатибон ва муллоҳои маҳаллӣ пеши роҳи қонуншиканиҳоро намегиранд ва худ дар он маъракаҳо болонишинанд?  Азизулло Мирзозода, муовини раиси Кумитаи оид ба корҳои дин, танзими анъана ва ҷашну маросимҳои миллӣ дар иртибот ба ин масъала иброз дошт, ки хароҷоти маъракаҳои шодиву нишот ва мотам баъди қабули Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи танзими анъана ва ҷашну маросимҳо дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» ба маротиб коҳиш ёфт. Аксари мардум то қабули қонун баргузории маъракаҳои азодориро ба дини Ислом рабт медоданд. Таҳлилҳо нишон медиҳанд, ки дар асл ин тавр нест. Ислом сабукиро ба мардум талқин менамояд. Дар ин бобат ояту ҳадисҳои зиёд ҳастанд. Шариати ислом азодориро то се рӯз ва барои зане, ки шавҳараш фавтидааст, чор моҳу даҳ рӯз муайян кардааст.
Бояд зикр кард, ки баъзе  урфу одоти маросими азодорӣ аз дигар қавму миллат ва динҳо ба мо гузаштааст. Чунончи, русҳо низ маросимҳои «ҳафт», «бист» ва «чил» доранд. Анҷом додани кори хайр - садақа дар байни ҳамаи мардум роиҷ аст. Вале на ба таври ҳатмӣ, силсилавӣ ва берун аз доираи имконот. Ин маросимҳо ба дини Ислом низ бегонаанд. Бинобар ин, қонуни мазкур маъракаҳои азодориро ба танзим даровардааст.
Маъракаҳои «оши сари тахта», «ҳафт», «ҷумъагӣ» манъ, «се» дуову фотеҳа бе додани таом, «чил» бо иштироки 80 нафар ва «сол» 100 нафар аст. Бояд ёдовар шуд, ки қабл аз қабули қонун дар маъракаҳои «ҷумъагӣ» то 40 - 50 нафар ширкат мекард ва аксарият онро фармудаи  шариати  Ислом мепиндоштанд. Дар баъзе маъракаҳои  «ҳафт», «бист», «чил», «сол» ба 500 - 1000 нафар таом медоданд. Мутаассифона, то ҳанӯз баъзе зиёдаравиҳо дар баргузории маъракаҳо, аз ҷумла «ҷумъагӣ» бо иштироки ҳамсояҳо ва аҳли масҷид дар ҳудуди то даҳ нафар ва аз он ҳам зиёд ба мушоҳида мерасад. Албатта, ваколатдорони соҳа -  Кумитаи оид ба корҳои дин, танзими анъана ва ҷашну маросимҳои миллии назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, 499 комиссияи доимии мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатии шаҳру ноҳияҳо ҳамасола ҷиҳати пешгирии қонуншиканиҳо чораҳои зарурӣ меандешанд. Бояд мардуми шарифи мо дарк намоянд, ки бо риояи қонун ягон фармудаи дин ва шариати исломӣ вайрон намешавад.
 27 майи соли равон дар қасри Арбоби шаҳри Хуҷанд  бо иштироки ходимони дин, аҳли ҷамоатчигӣ, масъулони шуъбаҳои дин ва танзими шаҳру ноҳияҳои ҷумҳурӣ дар робита ба 9 - умин солгарди қонуни мазкур ҳамоиш доир шуд. Дар он фикру андеша ва пешниҳодҳо оид ба баргузории маъракаҳои азодорӣ бе додани таом ироа гардиданд. Зеро дар тамоми мамлакатҳои мусулмонӣ, аз ҷумла Афғонистон ва Эрон чунин маъракаҳо бе додани таом барпо мегарданд.
Ба андешаи Азизулло Мирзозода, вақте ки шахс ба маъракаҳои азодорӣ ба тасаллияти дӯст ё шиносаш меравад, ҳеҷ гоҳ дар нияташ тановули  таом нест. Баръакс, дар маъракаҳои хурсандӣ  тановули таом муносиб ва гуворост. Бинобар ин, дар ҳамоиши мазкур ба комиссияи салоҳиятдори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон пешниҳод гардид, ки  масъалаи бе таом, бо дуову фотеҳа  баргузор кардани  маъракаҳои азодориро баррасӣ намояд, зеро он ба мақсад мувофиқтар аст. Дар ин ҳолат теъдоди иштирокдорон бе маҳдудият сурат мегирифт. Пешниҳоди дигар дар мавриди ба мавсим мувофиқ намудани маъракаҳо, яъне дар фасли тобистон барвақттар баргузор кардани онҳо  дастгирӣ ёфт. Мавсуф иброз дошт, ки дар маъракаҳои манъшуда, аз ҷумла «ҷумъагӣ» иштироки баъзе имомхатибон, муллоҳо ва раисони маҳаллаҳо ба назар мерасад. Онҳо дар муқобили нафси худ истодгарӣ карда наметавонанд ва ба чунин қонуншиканиҳо мусоидат мекунанд.
Воқеан, садсолаҳо боз ҳамон табақаи ҳукком, аз ҷумла муллову шайху эшон, осақолу бойу амлокдор барои қонеъ намудани нафси саркаш аз ҳеҷ гуна зулму таадӣ ва макру фиреб рӯй намегардонданд. Ва аксари маросимҳои азодориро ба дини ислом рабт медоданд. Ҳатто дар «оши сари тахта» ягона гови соҳибхонаро, ки шири он таматуи  фарзандони бесаробонмондааш буд, забҳ мекарданд. Ҳол он ки ояти 10 - и сураи «Нисо» хӯрдани моли ятимро ба хӯрдани оташи дӯзах баробар кардааст:  «Ҳамоно онон, ки амволи ятимонро бо зулм мехӯранд, ҷуз он нест, ки дар шиками худ оташро мехӯранд; (ва ба зудӣ) ба дӯзах дароянд». Бешубҳа, чунин расму таомул ба дини мубини Ислом бегона буда, аз қаъри асрҳо даврони шӯравиро убур карда, ба замони истиқлолият расид. Хушбахтона, бо ташаббуси  Президенти  мамлакат қонуни мазкур, ки воқеан миллист ва ба манфиати мардум аст, маросимҳоро ба танзим даровард.  Бо вуҷуди ин, боз ҳам қонуншиканиҳо ба назар мерасанд. Ба гуфтаи Азизулло Мирзозода, пойбандии бархе аз мардум ба расму таомули гузашта аз вуҷудашон бо душворӣ ва мушкилӣ канда мешавад.
 Ҳоло аксарият дар шаҳри Душанбе маросимҳои азодорӣ, бахусус «чил» ва «сол» - ро дар тарабхонаҳо  гузаронда, рӯи мизҳоро пур аз анвои хӯрданӣ мекунанд, ки  қариб аз тӯй фарқе надорад. Ростӣ, ба нуқле даст дароз кардан ё фурӯ бурдани луқма дар маросими азодорӣ, хоса агар шахси фавтида ҷавон бошад, хеле ногувор аст. Зеро ҳангоми баёни тасаллият ба мушоҳида мерасад, ки дидагони волидону ақрабояш намноканду қоматашон аз бори ғаму андуҳ хам задааст. Ҳоло дар гузарондани маъракаҳои мотам як сабқати эълоннашудае идома дорад. Чаро дар чунин маъракаҳо аз оростани мизҳои пур аз хӯрданиҳои қимат ва додани таом даст намекашем? Чаро ин рақобати носолим  дар ҷомеа рӯз ба рӯз тавсеа меёбад? Имрӯз вақти он расидааст, ба ин масоил таҷдиди назар кард ва таҷрибаи дигар кишварҳои мусулмониро дар баргузор кардани маросими азодорӣ рӯи кор овард.
Мунаввари САФАР,
«Ҷумҳурият»
 


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 11.07.2016    №: 134    Мутолиа карданд: 478

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд

Мулоқоти Зубайдулло Зубайдзода бо Амал Муҷрин ал - Ҳамад

Конференсияи гиромидошти Бобоҷон Ғафуров

Путин ва Абэ дар асоси қатъномаи соли 1956 гуфтушунид хоҳанд кард

Таҳлилгарони Nomura сустшавии суръати рушди иқтисоди ҷаҳониро пешгӯӣ намуданд

Frontex: ба Аврупо омадани гурезаҳо 31 дарсад коҳиш ёфт

Назарбоев соли 2019-ро Соли ҷавонон эълом дошт

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ

Ҷамъоварии $482 миллион ба ёрии мардуми Ироқ

Назарбоев ташкили Созмони амнияти дастаҷамъии Осиёро пешниҳод дорад

Ҷонибдории Ангела Меркел аз ташкили артиши ягонаи аврупоӣ

Дар Тошканд Ҳафтаи соҳибкории глобалӣ шурӯъ шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ ҶАҲОН – 2018. Иштироки се бонуи муштзани тоҷик

БОНКИ МИЛЛӢ. Иқдоми наҷиб

13.11.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин ва Юе Бин

Баимзорасии ёддошти тафоҳум

Нақшаи чорабиниҳои амалӣ намудани корҳои ободонию бунёдкорӣ дар давраи солҳои 2019 – 2021 тасдиқ гардид

БӮСТОН. Таҷдиди шуъбаи урология

ВАҲДАТ. 5 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

ЁВОН СИМОИ ТОЗА МЕГИРАД

НОҲИЯИ ШАМСИДДИНИ ШОҲИН. Кӯшишҳо самар медиҳанд

"Дар ин дунё Карим Девонае буд"

Ҳузури бераводиди тоҷикистониён дар Туркия 3 баробар дароз шуд

Аврупо дар бозёбии партовҳои уран дар Тоҷикистон саҳм мегирад

Москва аз ҷумлаи даҳ шаҳри беҳтарини дунёст

Гунаҳгорони ҳалокати 52 ӯзбекистонӣ зиндонӣ шуданд

Чин дар ҷаҳон калонтарин воридкунандаи газ

Ҷаҳон дар як сатр

ҚУБОДИЁН. 48 медали варзишгарон дар нуҳ моҳ

12.11.2018


Дар Париж ҳамоиши сулҳ ифтитоҳ ёфт

Бо эҳтимоми ҳукумати Ҳиндустон нархи сӯзишворӣ арзон мешавад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед