logo

иҷтимоиёт

МАЪРАКА: ФАРҚИ ТӮЙ АЗ МОТАМ ТОРАФТ КАМ МЕГАРДАД, ЧАРО?

Аз қабули Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи танзими анъана ва ҷашну маросимҳо дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» нуҳ сол сипарӣ шуда, ба мардум миллионҳо сомонӣ суд оварда бошад ҳам,  ҳанӯз дар баъзе манотиқи ҷумҳурӣ қонуншиканӣ ва зиёдаравиҳо, махсусан дар гузарондани маъракаҳои маросими мотам ба назар мерасанд. Чанде қабл омӯзгоре аз ноҳияи Рӯдакӣ ба идораи рӯзнома омада, аз он шикоят дошт, ки бо даргузашти модараш таги таънаи ҳамсояҳо ва хешу ақрабо монда, маҷбур аз бонк қарз гирифтаасту маросимҳои мотам, хоса «ҷумъагӣ» - ҳоро гузарондааст. Ҳоло барои баргардондани қарз имкон надорад.

Суоли матраҳ ин аст, ки чаро мардум то ҳанӯз  аз чунин маъракаҳои сермасрафу миёншикан ва ба дини мубини Ислом бегона даст намекашанд? Чаро баъзе имомхатибон ва муллоҳои маҳаллӣ пеши роҳи қонуншиканиҳоро намегиранд ва худ дар он маъракаҳо болонишинанд?  Азизулло Мирзозода, муовини раиси Кумитаи оид ба корҳои дин, танзими анъана ва ҷашну маросимҳои миллӣ дар иртибот ба ин масъала иброз дошт, ки хароҷоти маъракаҳои шодиву нишот ва мотам баъди қабули Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи танзими анъана ва ҷашну маросимҳо дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» ба маротиб коҳиш ёфт. Аксари мардум то қабули қонун баргузории маъракаҳои азодориро ба дини Ислом рабт медоданд. Таҳлилҳо нишон медиҳанд, ки дар асл ин тавр нест. Ислом сабукиро ба мардум талқин менамояд. Дар ин бобат ояту ҳадисҳои зиёд ҳастанд. Шариати ислом азодориро то се рӯз ва барои зане, ки шавҳараш фавтидааст, чор моҳу даҳ рӯз муайян кардааст.
Бояд зикр кард, ки баъзе  урфу одоти маросими азодорӣ аз дигар қавму миллат ва динҳо ба мо гузаштааст. Чунончи, русҳо низ маросимҳои «ҳафт», «бист» ва «чил» доранд. Анҷом додани кори хайр - садақа дар байни ҳамаи мардум роиҷ аст. Вале на ба таври ҳатмӣ, силсилавӣ ва берун аз доираи имконот. Ин маросимҳо ба дини Ислом низ бегонаанд. Бинобар ин, қонуни мазкур маъракаҳои азодориро ба танзим даровардааст.
Маъракаҳои «оши сари тахта», «ҳафт», «ҷумъагӣ» манъ, «се» дуову фотеҳа бе додани таом, «чил» бо иштироки 80 нафар ва «сол» 100 нафар аст. Бояд ёдовар шуд, ки қабл аз қабули қонун дар маъракаҳои «ҷумъагӣ» то 40 - 50 нафар ширкат мекард ва аксарият онро фармудаи  шариати  Ислом мепиндоштанд. Дар баъзе маъракаҳои  «ҳафт», «бист», «чил», «сол» ба 500 - 1000 нафар таом медоданд. Мутаассифона, то ҳанӯз баъзе зиёдаравиҳо дар баргузории маъракаҳо, аз ҷумла «ҷумъагӣ» бо иштироки ҳамсояҳо ва аҳли масҷид дар ҳудуди то даҳ нафар ва аз он ҳам зиёд ба мушоҳида мерасад. Албатта, ваколатдорони соҳа -  Кумитаи оид ба корҳои дин, танзими анъана ва ҷашну маросимҳои миллии назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, 499 комиссияи доимии мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатии шаҳру ноҳияҳо ҳамасола ҷиҳати пешгирии қонуншиканиҳо чораҳои зарурӣ меандешанд. Бояд мардуми шарифи мо дарк намоянд, ки бо риояи қонун ягон фармудаи дин ва шариати исломӣ вайрон намешавад.
 27 майи соли равон дар қасри Арбоби шаҳри Хуҷанд  бо иштироки ходимони дин, аҳли ҷамоатчигӣ, масъулони шуъбаҳои дин ва танзими шаҳру ноҳияҳои ҷумҳурӣ дар робита ба 9 - умин солгарди қонуни мазкур ҳамоиш доир шуд. Дар он фикру андеша ва пешниҳодҳо оид ба баргузории маъракаҳои азодорӣ бе додани таом ироа гардиданд. Зеро дар тамоми мамлакатҳои мусулмонӣ, аз ҷумла Афғонистон ва Эрон чунин маъракаҳо бе додани таом барпо мегарданд.
Ба андешаи Азизулло Мирзозода, вақте ки шахс ба маъракаҳои азодорӣ ба тасаллияти дӯст ё шиносаш меравад, ҳеҷ гоҳ дар нияташ тановули  таом нест. Баръакс, дар маъракаҳои хурсандӣ  тановули таом муносиб ва гуворост. Бинобар ин, дар ҳамоиши мазкур ба комиссияи салоҳиятдори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон пешниҳод гардид, ки  масъалаи бе таом, бо дуову фотеҳа  баргузор кардани  маъракаҳои азодориро баррасӣ намояд, зеро он ба мақсад мувофиқтар аст. Дар ин ҳолат теъдоди иштирокдорон бе маҳдудият сурат мегирифт. Пешниҳоди дигар дар мавриди ба мавсим мувофиқ намудани маъракаҳо, яъне дар фасли тобистон барвақттар баргузор кардани онҳо  дастгирӣ ёфт. Мавсуф иброз дошт, ки дар маъракаҳои манъшуда, аз ҷумла «ҷумъагӣ» иштироки баъзе имомхатибон, муллоҳо ва раисони маҳаллаҳо ба назар мерасад. Онҳо дар муқобили нафси худ истодгарӣ карда наметавонанд ва ба чунин қонуншиканиҳо мусоидат мекунанд.
Воқеан, садсолаҳо боз ҳамон табақаи ҳукком, аз ҷумла муллову шайху эшон, осақолу бойу амлокдор барои қонеъ намудани нафси саркаш аз ҳеҷ гуна зулму таадӣ ва макру фиреб рӯй намегардонданд. Ва аксари маросимҳои азодориро ба дини ислом рабт медоданд. Ҳатто дар «оши сари тахта» ягона гови соҳибхонаро, ки шири он таматуи  фарзандони бесаробонмондааш буд, забҳ мекарданд. Ҳол он ки ояти 10 - и сураи «Нисо» хӯрдани моли ятимро ба хӯрдани оташи дӯзах баробар кардааст:  «Ҳамоно онон, ки амволи ятимонро бо зулм мехӯранд, ҷуз он нест, ки дар шиками худ оташро мехӯранд; (ва ба зудӣ) ба дӯзах дароянд». Бешубҳа, чунин расму таомул ба дини мубини Ислом бегона буда, аз қаъри асрҳо даврони шӯравиро убур карда, ба замони истиқлолият расид. Хушбахтона, бо ташаббуси  Президенти  мамлакат қонуни мазкур, ки воқеан миллист ва ба манфиати мардум аст, маросимҳоро ба танзим даровард.  Бо вуҷуди ин, боз ҳам қонуншиканиҳо ба назар мерасанд. Ба гуфтаи Азизулло Мирзозода, пойбандии бархе аз мардум ба расму таомули гузашта аз вуҷудашон бо душворӣ ва мушкилӣ канда мешавад.
 Ҳоло аксарият дар шаҳри Душанбе маросимҳои азодорӣ, бахусус «чил» ва «сол» - ро дар тарабхонаҳо  гузаронда, рӯи мизҳоро пур аз анвои хӯрданӣ мекунанд, ки  қариб аз тӯй фарқе надорад. Ростӣ, ба нуқле даст дароз кардан ё фурӯ бурдани луқма дар маросими азодорӣ, хоса агар шахси фавтида ҷавон бошад, хеле ногувор аст. Зеро ҳангоми баёни тасаллият ба мушоҳида мерасад, ки дидагони волидону ақрабояш намноканду қоматашон аз бори ғаму андуҳ хам задааст. Ҳоло дар гузарондани маъракаҳои мотам як сабқати эълоннашудае идома дорад. Чаро дар чунин маъракаҳо аз оростани мизҳои пур аз хӯрданиҳои қимат ва додани таом даст намекашем? Чаро ин рақобати носолим  дар ҷомеа рӯз ба рӯз тавсеа меёбад? Имрӯз вақти он расидааст, ба ин масоил таҷдиди назар кард ва таҷрибаи дигар кишварҳои мусулмониро дар баргузор кардани маросими азодорӣ рӯи кор овард.
Мунаввари САФАР,
«Ҷумҳурият»
 


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 11.07.2016    №: 134    Мутолиа карданд: 518

19.04.2019


Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Жан - Батист Лемуан

Пойтахт ба таҷлили Рӯзи Ғалаба омодагӣ мебинад

Масоили рушди соҳаи маориф матраҳ гардид

Дар Донишгоҳи давлатии Данғара конфронси ҷумҳуриявӣ доир мешавад

Душанбе варзишгарони 15 кишварро ба ҳам меорад

Ҷаҳон дар як сатр

18.04.2019


ҶОМИ АФК. Пирӯзии "Хуҷанд" ва мусовии "Истиқлол"

МУЪМИНОБОД. 221 иншоот дар се сол

РАШТ. Боғистон доман паҳн мекунад

17.04.2019


БУҶЕТИ ДАВЛАТӢ . Ба қонун иловаҳо ворид шуданд

ДМТ. Як нишасти муҳим

Хонандагони Душанбе пешсафи олимпиадаҳои ҷумҳуриявӣ

Армуғон барои дӯстдорони ҷуғрофия

ҶОМИ ОСИЁ. Паҳлавонони тоҷик соҳиби 5 медал

Ҷаҳон дар як сатр

16.04.2019


Вохӯрии Саидзода Зоҳир Озод бо Аскар Таҷибаев

Баррасии масоили мубрам

Ҳамоиш бахшида ба оғози расмии Солҳои рушди деҳот, сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ

Калонтарин тайёра дар дунё ба ҳаво хест

Дар Қазоқистон онлайн-қаллобон фаъол мешаванд

Дар СММ аз манфиати лоиҳаи «Камарбандҳо ва роҳҳо» сухан рафт

Аз таркиш дар Афғонистон ҳафт кӯдак ҳалок гашт

Филмҳои ду коргардони тоҷик барои Фестивали кинои мусалмонӣ интихоб шуданд

Ҷаҳон дар як сатр

БОКС. Иштироки варзишгарони тоҷик дар Чемпионати Осиё

12.04.2019


Бо иштироки Сарвазири мамлакат дар шаҳри Кӯлоб як қатор иншоот ба истифода дода шуд

Ҷаласаи Шӯрои ҳамоҳангсозони миллии давлатҳои аъзои СҲШ

Форуми байналмилалии рушди сармояи инсонӣ доир мегардад

ЧЕМПИОНАТИ ОСИЁ – 2019 ОИД БА ФУТЗАЛ. Рақибони Тоҷикистон муайян гаштанд

"Кашшофи падидаҳои наврас"

НОҲИЯИ РӮДАКӢ . Сафи соҳибкорони ватандӯст меафзояд

НУРОБОД . Эҳтиром ба шахсиятҳои таърихӣ

Ҷаҳон дар як сатр

11.04.2019


"Тоҷикон" ба забони ӯзбекӣ нашр шуд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед